Құрастырушылар: Кырғызбаева Г. М. Алматы: ҚазҰту баспасы Құрастырғандар: Кырғызбаева Г. М., т.ғ. к



жүктеу 0.99 Mb.

бет1/10
Дата14.09.2017
өлшемі0.99 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ  МИНИСТРЛІГІ 

 

Қ.И.СӘТБАЕВ атындағы ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ ТЕХНИКАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ 

 

Ө.А.Байқоңыров атындағы Тау-кен және металлургия институті  

“Маркшейдерлік іс және геодезия” кафедрасы 

 

 

 

 

 



 

 

 



 

СТУДЕНТТЕРДІҢ   ПӘНДІК  

 

ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК КЕШЕНІ 

 

 



 

 “Кадастр негіздері”  пәні бойынша 



5В071100   «Геодезия и картография» мамандығы 

күндізгі оқу бөлімі  

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

Алматы 2013 

 

Қ.И.Сәтбаев атындағы ҚазҰТУ студенттеріне арналған 5В071100  «Геодезия 



және  картография»

 

мамандығы  бойынша  “Кадастр  негіздері”  пәнінің  оқу-

әдістемелік кешені. 

 

 



Құрастырушылар: Кырғызбаева Г.М. Алматы: ҚазҰТУ баспасы                     

 

 



 

 

Құрастырғандар:  Кырғызбаева  Г.М.,  т.ғ.к.,  доцент  «Маркшейдерлік  іс  және 



геодезия» кафедрасының аға оқытушысы 

                   

 

 

Аңдатпа.  5В071100  «Геодезия  и  картография»  мамандығына  арналған 



“Кадастр  негіздері”  пәнінің  оқу-әдістемелік  кешені  студенттерге  “Кадастр 

негіздері”  курсының  өзіндік  жұмыстарын  орындау  кезінде,  пәннің  теориялық 

бөлімі  мен  тәжірибелік  жұмыстарын  оқуға  үлкен  көмек  көрсетеді.  ОӘК  ҚР 

ГОСО  мазмұнына,  квалификациялық  сипаттамасына,  5В071100  «Геодезия  и 

картография»  мамандығының  типтік  және  оқу,  жұмыс  пландарына  сәйкес 

орындалған және “Кадастр негіздері”  пәнінің негізгі мазмұнын ашып көрсетеді. 

Бұл тұрғыда ОӘК студенттердің пәнді және оқу бағытын таңдауға жеңіл болады. 

Оқу-әдістемелік  кешені  пәннің  оқу  бағдарламасынан  (Syllabus),  дәрістердің 

қысқаша  конспектілерінен,  әдістемелік  материалдардан,  студенттердің  өзіндік 

жұмыстары  үшін  оқу-тәжірибелік  материалдарынан,  қажетті  әдебиеттер 

тізімінен,  глоссарийдан  тұрады.  Тестік  және  бақылау  сұрақтары  курс  бойынша 

студенттердің өзіндік білімдерін бақылауға арналған. 

ОӘК студенттердің мамандықты білуге

 

және шығармашылық іс әрекеттерін 



үдетуге,  студенттердің  аудиториялық  және  аудиториядан  тыс  уақыттарындағы 

өзіндік жұмыстарын ұйымдастыруға мүмкіндік береді. 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 Қ.И.Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті, 2013 

 

 



 

 



1  ПӘННІҢ ОҚУ БАҒДАРЛАМАСЫ - SYLLABUS 



1.1 Оқытушылар туралы мәліметер: 

Оқытушы   - Қырғызбаева Г.М.  доцент, техн. ғыл. канд. 

Байланыс түрі      р.т. 577163 

Кафедрада болуы  - 254 кабинет,  ТКҒ , КазҰТУ. 

 

1.2 Пәннің ақпараты: 

Аталуы: “Кадастр негіздері” 

Кредит саны -  3 

Жүгізу орны : ТКҒ. 

Кесте 1.  

Оқу жоспарынан  алынған 

Апталық академиялық сағаттар 

К

урс



 

С

ем



ес

тр

 



К

ре

д



и

ты

 



Дәріс 

Семинар  

СӨЖ 

СОӨЖ 


Барлығы 

Бақылау 


түрі 







10 



 





емтихан 


 

1.3  Пререквизиттері  

 Казахстанның  тарихы,  социология,  экономикалық  теория,  информатика, 

экология, геодезия. 

1.4  Постреквизиттері  

Картография,  фотограмметрия,    геоинформационные  системы,  жерге 

орналастыру, экономика, оценка  земли и недвижимости.  

1.5 Қысқа сипаттамасы 

“Кадастр  негіздері”  –  мемлекеттік  жерді  тіркеу,  есепке  алу  және  бағалау 

жүйесі, 

жер 


қатынастарын 

реттеуге 

арналған, 

жерлердің 

құқықтық, 

шаруашылықтық  және  табиғаттық  жағдайы  /техникалық,  экономикалық  және 

құқықтық  жағдайы  туралы  суреттеме/  туралы  ақпаратты  құрайды.  Жер 

кадастрдың  құрулуының  мақсаты  жоғары  әкімшіліктерді,  жылжымайтын 

мүліктің  және  жер  учаскелердің  нарығын,  жерлер  туралы  толық  ақпаратпен 

қамтамасыздандыру,  нарықтық  қатынастарды  жетілдіру  және  өркендету, 

бюджетке  түсімді  көбейту.  Мемлекеттік  жер  кадастрырын  жүргізу  топография-

геодезиялық,  картографиялық,  топырақтық,  агрохимиялық,  геоботаникалық 

және де басқа ізденістер мен зерттеулердің мәліметтеріне негізделеді. 

“Кадастр негіздерінде” келесі сұрақтар қаралады: 

-жер  кадастрының  және  жылжымайтын  мүлікті  бағалаудың  теориялық 

негіздері,  республиканың  жер  қорының  сипаттамасы;  жер  және  қалалық 

кадастрды  жоспарлау  және  ұйымдастыру  принциптері:  қала,  аудан,  елді 

мекендердің жер учаскелерін тіркеу, есепке алу және бағалау жүйесі; 

-мемлекеттік,  коммерциялық  мекемелерге  және  азаматтарға  жерлерді 

мемлекет тарапынан берудің тәртібі және ол үшін керекті құжаттардың құрамы;  

-қалалардың  және  басқа  елді  мекендердің  шекарасын  белгілеу,  тарихи, 

табиғат  қорғау  режимдеріндегі  жерлердің  шекарасын  белгілеу  тәртібі, 



 

принциптері және әдістері; 



-жер  мен  жылжымайтын  мүліктерді  бағалау  әдісі  және  оған  құжаттарды 

дайындау тәртібі. 

Студентер  пәнді  оқу  процессінде  келесі  теориялық  білім  және  тәжірібе  алу 

керек: 


  кадастрлық құжаттарды жасау және жүргізу тәртібін білу; 

  жерлерді  және  жылжымайтын  мүлікті  бағалау  жұмыстарын  нарық 

жағдайында жүргізу; 

  жер  мониторингі  мақсаты  мен  әдістерін  білу,  жерлерді  қорғау  және 

тиімді пайдалануын  жоспарлауды; 

  экономикалық, 

жер-кадастрлық, 

геодезиялық, 

геоақпараттық 

мәліметтерді талдау, керекті есептерді жургізуді; 

  картография-геодезиялық,  географиялық  ақпараттық  жүйесінің  негізін 

кұруды; 


  аймақтар денгейінде жерелерді пайдалану есебін құруды. 

 

1.6 Сабақ түрінің тізімі мен оны өткізу графигі 

Кесте 2 


Тапс

ыру 


мерзі

мі 


Б

ақ

ы



л

ау 


ті

рі

 



Жұмыс 

түрі 


Жұмыс тақырыбы 

Ұсынылатын 

әдебиеттер  

Балл-


дар 

(рей-


тинг-

шкал


аға 

сәй-


кес) 

Апта  






 

6 семестр 

Зертқаналық сабақтар  

Зерт.ж.1 

№1. ҚР-ның жер қорының құрамы. 

Жер санаттары, олардың құқықтық 

режімі. 

Нег.: 1[79-87 ] 

Қос.: 14 [26-

30] 



Зерт.ж.2 



№2. Жер кадастрындағы ақпараттарды 

жинау, өндеу және сақтау әдістері.  

Нег.: 1[76-86] 

4 [12-13] 



Зерт.ж.3 



№3. Жер пайдалануға және жеке 

меншіктегі жер учаскелеріне тіркеу 

жүргізу. Жер-кадастрлық іс құру. 

 

Нег.: 1[110-



122], 2[49-56] 

Қос.: 14 [227-

244], 15 [4-5] 

16 [5-13] 

 



Зерт.ж.4 

№4.  Ауданда,  қалада,  облыста  жер 

есебін  жүргізу,  жер  балансын  және 

жылдық есепті жасау.  

Нег.:  

2[49-122], 

4[49-122] 

 



А

ғы



н

д

ы



 б

ақ

ы



л

ау

 



Зерт.ж.5 

№5. Ауылшаруашылық жерлерді  

экономикалық бағалау, қалалық 

жерлерді бағалау. 

 

Нег.: 


1[130-138],  

Қос:  


14[55-58] 

 



10 

 

Зерт.ж.6 



№6. Топырақты бонитеттеу. 

Нег.:1[125-

230],  

Қос: 16[32-



33] 

12 



Зерт.ж.7 

№7. Кадастрлық құжаттарды 

электрондық түрге келтіру.  

Нег.:  

2 [12-112] 

14 



1 Тест 

Модуль 1 

 

10 


Р

уб



еж

Б



ақ

ы

л



ау

 

2 Тест 



Модуль 2 

 

10 



15 

Қ

орт



ы

н

д



ы

 

б



ақ

ы

л



ау

 

Емтихан 



 

 

40 



 

1.7 Әдебиеттер тізімі 



Негізгі әдебиеттер: 

1.    Сейфуллин  Ж.Т.  Земельный  кадастр  Казахстана.  Алматы.  КазНИИ 

экономики и организации АПК. 2000. 225 с. 

2.    Уманец  В.Н.  Основы  земельного  кадастра  и  оценки  земель.  Учебное 

пособие. Алматы: КазНТУ, РИО. 261 с. 

3.  Сейфуллин Ж.Т. Земельный кадастр: Управление земельными ресурсами 

в рыночных условиях. Алматы. КазНИИЭОАПК. 2001. 216 с. 

4.  Варламов  А.А.  Земельный  кадастр.  Том  1.Теоретические  основы 

государственного земельного кадастра. Москва. Колос С. 2004. 383 с. 

5.  Магазинщиков Т.П. Земельный кадастр. - М.: Высшая школа, 1987. 

6. Улюкаев  В.Х., Варламов  А.А., Петров Н.Е. Земельное право и земельный 

кадастр. Учебник. М. «Колос», 1996. 191 с. 

7. 

Хлыстунов 



В.Н., 

Пальчиков 

Ф.И. 

Земельные 



отношения 

и 

землеустройство. М.Колос, 1984. 287 с.  



8.  Научные  и  методические  основы  землеустройства.  Под  ред.Гендельман 

М.А. –М. «Колос», 1978г. 

9.  Алпатов  А.А.  Переоформление  прав  на  землю.  Москва.  АКДИ 

«Экономика и жизнь».2005. 256 с. 

10.  Серикбаева  Ш.Б.  Государственная  регистрация  прав  на  землю  РК. 

Учебное пособие. Алматы. Юрист. 2005.109 



Қосымша әдебиеттер: 

11.  Абдраимов  Б.Ж.  Земельный  процесс  в  Республике  Казахстан.  Учебно-

практическое  пособие  //  Библиотека  земельного  права.  Выпуск  1.  –  Алматы: 

ЮРИСТ, 2001. – 88 с. 

12.  Закон «О Земле». - Алматы, 2001. 

13.  Земельный кодекс Республики Казахстан. – Алматы, 2003. 

14.    Сборник  нормативных  актов  по  земельным  отношениям  и 

землеустройству №4. – Алматы:  Каржы-Каражат, март 1997. –159 с. 

15.    Сборник  нормативных  актов  по  земельным  отношениям  и 

землеустройству №4. – Алматы:  Каржы-Каражат, ноябрь 1997. – 215 с. 



 

16.  Сборник  нормативных  актов  по  регулированию  земельных  отношений 



Республики Казахстан, Астана, 2003г. 245 с. 

17.  Указание по формированию земельно-кадастравого дела. 

18. Порядок переоформление правоудостоверяющих документов на 

земельные участки в соответствии с земельном кодексом РК. Алматинский 

горкомитет по управлению земельными ресурсами. 2004г.  

19.  Указ  по  формированию  земельного  кадастрового  дела  земельного 

участка утвержденный Агентством по управлению земельными ресурсами от 17 

декабря 1997г. 

20.    Положение  о  порядке  предоставления  права  частной  собственности  на 

земельные  участки  и  права  землепользования»  (утверждено  постановлением 

Правительства Республики Казахстан от 20 июня 1996 г. N 760). 

21.  Куправа  Т.А.  Самоучитель    Access  97/200.  Санкт-Петербург.  Наука  и 

техника. 2001. 144 с. 

22.  Мизамбаева  Л.Б.  Методические  указания.  Введение  земельно-

кадастровой  книги и отчета  об использовании земель района.1997. 31 с. 

 

1.8 Бақылау және білімді бағалау 

Кесте 3.  

Рейтинг баллдың бақылау түрлері бойынша тарау 

Соңғы бақылаудың түрі 

Бақылау түрлері 

Емтихан 



100 

Аралық  бақылау 

100 

Емтихан 


Ағынды бақылау 

100 


Кесте 4.  

Кадастр негіздері” пәні бойынша бақылаудың барлық түрлерін өткізу 



күнтізбелік кестесі 

Апта 


лар 







10 


11 

12 


13 

14 


15 

Бақыла


у 

түрлері 


З-1 

Рф



 

Рф



З-2 

Рф



 

Рф



З-3 

Рф



 

Рф



 

З-4 


Рф

 



Рф



АБ 

З-5 

Рф



 

Рф

10  



 

З-6 


Рф

11 


 

Рф

12 



 

З-7 


Рф

13 


 

З-7 


Рф

14 


 

Рф

15 



АБ 

Балл 




 









10 



 





 





10 

 

Бақылау түрлері : З- зертқаналық жұмыс, Рф – реферат ( СӨЖ ретінде), АБ – аралық бақылау. 



 

Кесте 5.  

Студентердің білімін бағалау 

Баға  

Буквалық 

эквиваленті 

процентпен % 

 баллмен 

А 

95 - 100 



Оте жақсы 

А- 

90-94 


3,67 

В+ 


85-89 

3,33 


В 

80-84 


3,0 

Жақсы 


В- 

75-79 


2,67 

Қанағатты 

С+ 

70-74 


2,33 

 

С 



65-69 

2,0 


С- 

60-64 


1,67 

Д+ 


55-59 

1,33 


Д 

50-54 


1,0 

Қанағаттанарлықсыз 

0-49 


 

Модульдер  және  аралық  аттестация  бойынша  бақылау  жүргізу  үшін 



сұрақтар тізімі: 

Модуль1 

1.  Графикалық есептеу әдісі дегеніміз не? 

2.  Жоспарлы-картографиялық материалдарға  қойылатын негізгі талаптар. 

3.  Түсірісітер мен  тексерулердің қандай  түрлерін білесіз? 

4.  Аэротүсіріс, фотопландар дегеніміз не? 

5.  Ғарыштық түсіріс, аумақты барлап білу дегенімізө не? 

6.  Жер мониторинг дегеніміз не? 

7.  Бақылау түрлерін атаңыз: 

8.  Негізгі және талдаулы жиынтық дегеніміз не? 

9.  Құбылысты сұраптау тәсілдерін атаңыз. 

10.  Бақылаудың құжаттық тәсілінің мазмұны неде? 

11.  Белгілердің түрі. 

12.  Топтастыру түрлері. 

13.  Мәліметтер жинағы дегеніміз не? 

14.  Орта шаманың  түрлері. 

15.  Ауытқу түрлері. 



Модуль2 

16.  Индекстер, олардың түрлері. 

17.  Құқықты  режим  ақпараттандырылған  ресурстар  қандай  нормалармен 

табылады? 

18.  Қандай  жағдайларда  Мемлекеттік  ақпараттық  ресурстар    қолдануға  мүмкін 

және мүмкін емес?  

19.  Ақпаратты  ресурстар шарттары. 

20.  Қандай  базаларды  және  банктерді  білесіңдер    жер-кадастры  туралы 

мәліметтері бар? 

21.  Жер-кадастры ақпаратына байлансты қойлатын талапты көрсетіңдер. 

22.  Негізгі территория аймағына байлансты және жер учаскелеріне байланысты 

мінездемелер қандай? 

23.  Жерге құқықты мемлекеттік тіркеу органынң  қызмет нормативтік базасына 

не кіреді? 

24.Жылжымайтын    мүлікке    және    онымен  келісім  шарт  жүргізу    құқығы 

мемлекеттік тіркеу қай органмен жүзеге асырылады? 

25.Қай  ведомства  жылжымайтын  мүлікке    және  онымен    келісім  шарт  жүргізу  

құқығын    мемлекеттік  тіркеу    сферасында  орындауға  және  бақылау 

функциясымен  айналысады? 

26.Тіркеу қызметінің Комитетінің  негізгі  мәселесі. 



 

Аралық аттестация 

 

27.Жермен келісім шарттын жүргізу тіркеу  деген не? 



28.Келісім шартты тіркеуді жүргізу. 

29. Жерге қатысты мемлекеттік құқықты тіркеу дегеніміз не? 

30. Жылжымайтын мүлікке қатысты  құқықты тіркеудің жүйесі? 

31. Жерге қатысты мемлекеттік құқықты тіркеу субъектілері. 

32. Жерге қатысты мемлекеттік құқықты тіркеу мақсаты. 

33. Жерге қатысты мемлекеттік құқықты тіркеу міндеті. 

34. Жерге қатысты мемлекеттік құқықты тіркеу принциптері. 

35. Жерге қатысты мемлекеттік құқықты тіркеудегі тәртібі мен шарттары. 

36. Жерге қатысты мемлекеттік құқықты тіркеу. 

37. Хаттау  кезіндегі Тіркеушінің міндеті. 

38. Хаттау кезіндегі өтініш берушінің міндеті. 

39. Жерге қатысты мемлекеттік құқықты тіркеу кезінде қандай кездері бар. 

40. Қандай жағдайларда тіркеу жасалынбайды. 

 

1.9 Курстың саясаты мен процедурасы (қалай өтетіндігі) 

Барлық  студенттер  сабаққа  қатысуы  керек,  әр  студент  қатыспаған  сабақты 

өтейді.  Лабораториялық  жұмысты  кезекті  бақылау  ретінде  уақытында  тапсыру 

қажет.  Уақытында  тапсырылмаса  кезекті  бақылаудың  балы  төмендетіледі. 

Аралық  бақылау  тест  түрінде  қарастырылған  және  оқу  графигінің  календарлық 

жоспары бойынша орындалады 



 

2 АКТИВТІ ҮЙЛЕСТІРУ МАТЕРИАЛДАРЫНЫҢ МАЗМҰНЫ 

2.1 Курстың тақырыптық жоспары 

Кесте 6 


 Академиялық  сағаттар 

 

Тақырып аталуы 

Дәрістер 

Зертхана 

лық 

жұмыс 

СОӨЖ 

СӨЖ 





Модуль 1 

1. Жер кадастрының  теориялық негіздері 





2. Қазақстан Республикасының жер қоры – 

кадастрдың объектісі 



3. Жер кадастры барысында мәліметтерді алу, 



өңдеу және талдау әдістері 



4. Мемлекеттік жер кадастрын ақпаратпен 



қамтамасыз ету 



5. Мемлекеттік жерге құқықты тіркеу 



жайында түсінік, оның  мақсаты, шешетін 

мәселелері және принциптары  





6. Жер учаскелерін тіркеу.  

 





7. Жер туралы құқықтарды тіркеудегі  



мемлекеттік заңдылықтар механизмі

 





8. Мемлекеттік тіркеудің тәртібі 



9. Жерді есепке алу 







 

10 


 

10. Жер учаскелерін Мемлекеттік кадастрлық 

есепке алу 

 





11. Жер кадастрлық аудандаудың теориялық 

және әдістемелік қағидалары  





12.  Жерлерді  бағалаудың  теориялық  және 

әдістемелік негіздері 

 





13.  Жерді  кадастрлық  бағалау  принциптері 

мен негізгі әдістері

 





14.  Жер  кадастрының  автоматтандырылған 



ақпараттық жүйесі

 





15.  МЖК  автоматтандырылған  ақпараттық 

жүйесі және деректер базасы 





Барлығы 


30 

15      


45 

45 


 

2.2 Дәріс сабақтарының конспектілері 

 

Модуль 1.  



Дәріс 1. ЖЕР КАДАСТРЫНЫҢ  ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ 

1.1. Жер кадастры туралы түсінік және Казахстан Республикасында жер 

реформасы жағдайындағы оның мазмұны 

       Мемлекеттік кадастрдың пайда болуымен бірге жер кіріс және арнайы салық 

объектісіне айналды. Сондықтан қоғамның бір белгілі даму сатысында алдымен 

жерді  есепке  алу,  содан  кейін  оны  бағалау  қажеттілігі  пайда  болады,  яғни  жер 

кадастрын  жүргізу  қажеттілігі  туындайды.  “  Кадастр”  сөзі  латынның 

“сарітаstrum”  деген  сөзінен  шыққан.  Бұл  сөз  “  салық  салынатын  заттардың 

тізімі”    деген  ұгым  береді.  Сонымен  бір  жақты  түсінікте  жер  кадастры  –  жер 

салығы салынатын заттар туралы кітап, ал кеңірек түсінікте – жерге салық салу 

үшін  жер    туралы  мәліметтерді  алу  мақсатымен  жерді  есепке  алу,  жазу  және 

бағалау  бойынша  мемлекеттің  жүргізетін  әрекеттер  жүйесі.  Жер  кадастры 

әдістемесінің ерекшелігі жердің ерекшеліктерімен себептеледі. Ол ерекшеліктері 

келесідей:  

1. Қоғам    өмірінде  жер  еңбектің  жалпы  заты  және  шарты  болып  келеді.  Ол 

қай  болмасын  өндіріс  процессінің  болуының  шарты.  Бірақ  оның  ролі  қоғам 

өндіріінің әр түрлі саласында бірдей емес. Ауыл шаруашылығында жер тек қана 

өндіріс  процессі  жүзеге  асырылатын  орын  ғана  емес,  ол  еңбектің  заты  және 

құралы  болып  табылады.  Ауыл  шаруашылығында  жер    өндірістің  ең  басты 

құралы болып табылады. 

2. Жер  қеністікте  көлем  бойынша  шектелген  және  ештеңемен  ауыстырыла 

алмайды. 

3. Жерді  құрал  ретінде  пайдалану  оның  кеңістік  орнымен  және  ол  орынның 

тұрақтылығымен байлынысты. 

4. Жер  өндірістің  мәнгі,  ауыстырылмайтын  құралы  болып  табылады.  Ауыл 

шаруашылығында  жер  өндірістің  ең  басты  құралы  болып,  өсімдіктердің  өсуіне 

жағдай  жасаушы  өте  маңызды  және  ерекше  қасиетімен,  құнарлығымен 

сипатталады. 



 

11 


 

Жалпы  түрде  жер  кадастріне  келесі  әрекеттер  тән:  1.  жерді  есепке  алу;  2. 

жердің құрамын баяндау; 3. жерді бағалау. 

      Жерлерді  есепке  алуда  алқаптардың  кеңістік  жайы,  олардың  көлемдері, 

құрамы  және  экономикалық  қасиеттері  анықталып  жазылады.  Жерлерді 

бағалауда  жердің  өндіріс  құралы  ретінде  құндылығы  және  пайдалығы 

анықталады. 

      Жер кадастры салық салудың ең бір маңызды құралы. Оның мәліметтері жер 

иеленушілерге  салық  мөлшерін  белгілеуде  негіз  болған.  Уақыт  өте  кадастрдың 

құқық  жағының  маңызы  күшейе  түскен.  Ол  жерді  меншіктеу  құқығын 

рәсімдеумен  байланысты  болды  және  сол  арқылы  пайдаланатын  жерлердің 

шекаралары туралы азаматтық істер шешіле бастады.  

       Қоғамның  даму  кезендері  басында  негізінен  жер  көлемдері  туралы 

мәліметтер тіркелген болатын. Содан кейін алқаптар және олардың сапалық күйі 

бойынша  есепке  алу  қажеттілігі  пайда  болды.  Содан  соң  алқаптарды  топырақ 

және құнарлығы бойынша сипаттай бастады. Жер кадастры жерді арнайы есепке 

алып,  бағалау  шарасы  ретінде  қоғам  дамуының  бір  сатысында  пайда  болып, 

жетіле  берді.  Ең  алдымен  зерттеу,  есепке  алу,  бағалау,  алқап  түрлері  және 

олардың сапасы бойынша топтастыру әдістерін, тәсілдерін жетілдіре түсті. Жаңа 

әдістері, құралдардың рәсімі, мазмұны жетілді. 

      Жер  реформасының  жүру  барысында  жер  қатынастары  өзгеріп,  жетілуде 

жаңа  заң,  нормативтік  хаттамаларды  қабылдау  кең  орын  алуда.  Мысалы, 

“Меншік  туралы”,  “Жер  реформасы  туралы”,  “Жер  кодексі”,  “Шаруа 

қожалықтары”,  заңдары  қабылданып,  өзгеріп  жатыр.  Қазақстан  Республикасы 

Президентінің  “Жер  туралы”  1995  ж.  желтоқсан  айында  қабылданған  заң  күші 

бар  жарлығында  өзгерістер  енгізілген.  Мысалы,  жерлердің  кейбір  санаттарына 

жеке  меншік  құқықтарын  енгізу;  жеке  меншіктердегі  жерлерді  нарық 

айналымына қосу; азаматтарға және заңды мемлекеттік емес тұлғаларға тұрақты 

пайдалану  құқығында  берілген  жер  учаскелерін  нарықтық  айналымға  қосуға 

мүмкіндігін  беру.  Сөйтіп  жер  нарығының  қалыптасуына  құқықтық  негіз 

салынып  жерге  жылжымайтын  мүлік  статусы  берілді.  Бұл  заң  қабылданған  соң 

жерлермен келесі әрекеттер жүргізу мүмкін болды: сату; сатып алу; айырбастау; 

сыйлау;  жер  учаскелерін  кепілдікке  беру;  ипотекалық  операцияларды  жүргізу 

және т.б. 

      “Жер  туралы”  заңның  113-бабына  сәйкесті  Мемлекеттік  жер  кадастры 

Қазақстан  Республикасы  жерінің  табиғи  және  шаруашылық  жағдайы  туралы, 

жер учаскелерінің орналасқан жері, көлемі, шекарасы, олардың сапалық сипаты, 

жер  пайдаланудың  есебі  мен  жер  учаскелерің  бағалануы  туралы  мәліметтердің, 

өзге қажетті мәліметтердің жүйесі болып табылады. 

 



  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал