Құрастырушы В.ғ. к., доцент Т. И



жүктеу 184.21 Kb.

Дата22.04.2017
өлшемі184.21 Kb.

Қазақстан Республикасының   Білім және ғылым министрлігі 

 

Иннрвациялы Еуразиялық университет 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                           Микробиология  

Жұмыс бағдарламасы 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



 

 

Павлодар   2006 

 


          “КЕЛІСІЛДІ” 

ИТФ деканы 

___________   Л.И.Просурина.  

“___” _______________ 2006 г. 

   

“БЕКІТІЛДІ” 

                       ОӘЖ және БС проректоры 

                     ________________ Комардина Л.С. 

                     “___” _______________ 2006 г. 

  

Құрастырушы В.ғ.к., доцент                                                                         Т.И. Урюмцева 

                                  Оқытушы                                                                               А.Т. Алибекова

 

 

 «Қолданбалы биотехнология» 

кафедрасы 

 

“Микробиология ”  пәні бойынша 

050727 «Азық - түлік өнімдерінің технологиялары»  мамандығының  

                        күндізгі бөлімінің студентеріне арналған 

жұмыс бағдарламасы 

 

 

 

 

 

Сағат саны 

Курс 

Семестр 


Дәріс 


15 

Сарамандық сабақтар 

Тәжірибелік сабақтар 



15 

СӨЖ 


30 

Бақылау түрі 

Емтихан 

 

Жұмыс  бағдарламасы  Қазақстан  Республикасының  мемлекеттік  жалпыға  міндетті  білім  беру 

3

.

08.102-2004  «Образование  высшее  профессиональное.  Бакалавриат.  05.07.27    -  Азық  -  түлік 



өнімдерінің  технологиясы»    мамандығы  бойынша  стандарттың  негізінде  құрастырылған  және  ПаУ 

Ғылыми кенесінің мәжілісінде бекітілген.       «____» _________________ 2005 № ___    хаттама. 



 

«Қолданбалы биотехнология» кафедрасының мәжілісінде бекітілген  

 

«____» _____________ 2006 № ___    хаттама. 

Кафедра менгерушісі:                                                                              А.О. Мустафин 

 

Инженерлік-технологиялық   факультетінің оқу-әдістемелік кенесіннде  бекітілген    

 

 «____» _________________ 2006 № ___    хаттама. 

 ИТФ ОӘК төрағасы                                                                                 П.В. Дубровин 

 

Информациялық-әдістемелік бөлімімен  мақұлданған 

 

ИӘБ басшысы                                            Н.М. Ушакова 



 

ПаУ медиатекасына тапсырылды  «____» _________________ 2006 ж. 

 

 

 

 



 

 


1. ПӘННІҢ ОҚЫТУ МАҚСАТТАРЫ МЕН МІНТЕТТЕРІ 

 

Пәннің  оқыту  максаты.  "Микробиология  "  курсы  студенттерді  прокариоттардың  маңызды 

қасиетімен, олардың физиологиялық және биохимиялық  қасиетімен, микробиология облсында  жалпы 

биологиялық      және  практикалық  мәнінің  жетістіктерімен  таныстыру    жатады.  Сонымен  бірге 

микробиологияның  басқа  биологиялық    пәндермен  қарым  -  қатынасын  анықтау  және  жан  жақты 

жарықтандыру керек.  



Тапсырмасы.  Негізгі  курстың  тапсырмасына  жатады:  болашақ  манандарды  микробтар  және 

вирустар әлемі жөнінде терең  және жан жақты білім алумен  құралдандыру. 



"Микробиология " пәнін оқып болған соң студент білу керек: 

-  Микроағзалардың  қоректену  түрін  және  жасуша  құрылымының  спецификасын,  прокариотты 

және  эукариотты    микроағзалардың  метобализімін,  микроағзалармен  және  вирустардың 

генетикасының ерекшіліктерін. 



Студент істей білу керек 

-Микроб  жасушасымен    жұмыс  істей  алу,  өзінің  жұмысында  микробиологиялық  және 

биохимиялық құрал - жабдықтарды қолдану. 

Студент меңгеруі керек: 

-

 

Қоректік  ортаны  дайындау  әдісімен,  микроағзалармен  вирустарды  өсіру,  микроағзалардың 

таза өсінділерін алу және сақтау, микробты жүйенің өнімін анықтау әдісін. 

Пәнді  оқуда  негізгі  білім  түрінде  студенттің  жалпы  білімдік  және  арнайы  пәндер  қатарынан 

оқуда алған білім қызмет етеді. 

 

"Микробиология " пәнін менгеру үшін қажетті  пәндердің тізімі:  

-

 

Органикалық химия; 



-

 

Неорганикалық химия 



-

 

Биоорганикалық химия 



-

 

Омыртқасыздардың зоологиясы 



-

 

Төменгі өсімдіктердің физиологиясы 



-

 

Физика 



-

 

Анатомия 



-

 

Физиология 



-

 

Генетика 



-

 

Жалпы биология 



 

 

Оқу  процессінде  кестелі  материалдарды,    плакаттарды  және  басқада    оқу  құралдарын 



қолданады  және  сабақ  жоспарға  сай  өткізіледі,  сонымен  қатар  техникалық  оқу  құралдарына 

байланысты жүргізіледі. 

 

 

 



2 ТАҚЫРЫПТЫҚ  ЖОСПАР  

№ 

Р/С 



Тақырыптар 

 

Сағат саны 



Дәпіс 

Зертханалық/с

еминар 

сабақтары 



Микробиология 

кіріспе

Эукариоттардың 

құрылуы 

және 


морфологиясы. Микроағзаларды  культиверлеу 

 



Микробиологиялық зертханамен танысу. Микроскоптың  иммерсионды 

жүйесімен  жұмыс  істеу  тәртібі.  Микропты  жасушалардың    негізгі 

формалары. 

 





Микроағзаларға  химиялық,  физикалық  және  қоршаған  ортаның 

биологиялық  факторларының  әсері.  Микроағзалардың  өз  арасындағы 

қарым-қатынасының түрі. Микробиология сыртқы ортаның объектісі. 

 



Микроағзаларды  қарапайым әдіспен бояу. 

 





Микроағзалардың  метаболизмі  және  генетикасы.  Микроағзаларды 

практикада  қолдану. Жұқпалы процесс бойынша түсінік. 

 



Микроағзаларды  культивирлеу. Микробиологиядағы қоректік орта. 

 



Микроағзалардың қанттық және протеолиттік  қасиетін анықтау. 

 





Микроағзаларды 

күрделі 


әдіспен 

бояу. 


Микроағзалардың 

қозғалғыштық  қасиетін  анықтау.  Микроағзаларды  күрделі  әдіспен 

бояудың  мақсаты  және  әдістері.  Грамм,  Козловты,  Михиндік,  Циль  - 

Нильсен  әдісі  бойынша  бояу.  Бактериалды  препаратты  дайындау. 

Алынған  бактериалды  препараттың  микроскопиясы.  Шукевич  әдісі, 

Морозов бойынша күмістеу және тамшыны жабыстыру. 

 





Стерилдеу,  асептика,  антисептика,  дезинфекция.  Мақсаты  және 

тапсырмасы. Студенттерді микроағзаларға әсер ететін негізгі физикалық 

және  химиялық  әдістермен  таныстыру.  Стерилизацияға,  асептикаға,  

антисептикаға,  дезинфекцияға  түсінік  беру.  Стерилдеу  кезінде 

қолданылатын    құралдармен  және  жұмыс  істеу  принциптерімен 

таныстыру. Жұмыс кезінде құралдарды көрсету.  

 



10  Вирустардың құрылымы. Вирустардың негізгі қасиеттері. Вирустардың   



репродукциясы. Вирустардың генетикасы. Вирустарды культивирлеу. 

 



Барлығы: 

15 

15 

 

3. ПӘННІҢ  МАЗМҰНЫ. 

 

1 БӨЛІМ.  Жалпы микробиология негізі. 



 

Микробиология  және  вирусологияға  кіріспе.  Эукариоттардың  құрылымы  және 

морфологиясы.  Микроағзаларды    культивирлеу.  Микробиология    және  вирусология  пәні  және 

мақсаты.  Олардың  қазіргі  ғылымда  және  практикада  ролі.  Микроағзалардың  классификациясы. 

Микроағзаларды  культивирлеу  әдістері.  Өсіндідегі  микроп  жасушаларының  өсу  популяциясы. 

Микроағзалардың көбею түрлері.  



Микробиологиялық  зертханамен  танысу.  Микроскоптың  иммерсионды  жүйесімен  жұмыс 

істеу  тәртібі.  Микроп  жасушаларының  негізгі  түрлері.  Микробиологиялық  зертхананың  құрулуы, 

жарықты  микроскоптың  нұрының  жолы,  электронды  микроскоптан  жарықтының  айырмашылығы. 

Микробиологиялық  зертханада  жұмыс  істеу  тәртібі  және  микроскоптың    иммерсионды  жүйесімен 

жұмыс  істеу  тәртібін  білу  және  микроскопты  препараттармен  жұмыс  істеу  тәртібін  оқу. 

Микроағзалардың    және  зең  саңырауқұлақтарының  негізгі  формаларын  бояу    және  микроскопты 

жолымен танысу.  



Микроағзаларға  қоршаған  ортаның  химиялық,  физикалық  және  биологиялық  әсері. 

Микроағзалардың  өз  арасындағы  қарыма  қатнастарының  формасы.  Қоршаған  орта 

микробиологиясының  оъбектілері..  Микроағзалардың  қоршаған  ортаның  әртүрлі  факторларына 

әсері.Психофилді,мезофильді,  термофильді.  Гидростатисткалық  қысымның  әсері.  Баротолерлік. 

Микроағзалардың молекулярлы  оттегісіне қарым қатынасы: аэробты және анаэробты. Микроағзаларға 

антимикропты  және  радиациялы  заттардың  әсері.  Адам,  жануар,  өсімдік  денелерінің,  ауаның, 



топрақтың,  судың  қалыпты  және  енгізілген  микрофлорасы.  Топрақтағы  микробиологиялық  процесс. 

Адам  және  жануар  ішегіндегі  микробиологиялық  процесс.  Микроағзалардың  өз  арасындағы  және 

макроағзалармен қарым-қатынасының түрлері. Микроағзаларға антимикропты заттардың әсері. 

Микроағзаларды  қарапайым  әдіспен  бояу.  Микроағзаларды  қарапайым  әдіспен  бояудың 

әдістері  және  мақсаты.  Бактериалды  препаратты  дайындау.  Алынған  бактериалды  препараттың 

микрокопиясы. 

Микроағзалардың  метаболизмі    және  генетикасы.  Микроағзаларды  практикада  қолдану. 

Жұқпалы  процесс  жөніндегі  түсінік.  Микроағзалардың  қорегі.  Прототрофтылар,  ауксотрофтылар, 

паратрофтылар.  Сапрофиттер    және  паразиттер.  Ауксотрофты  микроағзаларды  практикада  қолдану. 

Микроағзалардың  тыныс  алу  түрлері.  Аэробты  және  анаэробты  тыныс  алу.  Ашу.  Ашу  түрі. 

Микроағзалардың  генетикалық  ерекшіліктері.  Микроағзалардың  формаларыының  өзгергіштігі  және 

генетикалық  аппараттың  құрылымы.  Тұқым  қуалаушылықтың  материалды  негізі.  ДНК,  РНК 

құрылымының  тұрақтылығы.  Генетикалық  код.  Бактериалды  жасуша  геномінің,  генотипінің    және 

фенотипінің  түсінігі.  Микроп  формаларының  өзгергіштігі.  Өзгергіштіктің  фенотипті  көрінісі 

(модификация,  диссоциация).  Генетикалық  өзгергіштік.  Бактериялардың  индуцирлік  және  спонтанды 

мутациясы.  Физикалық  және  химиялық  мутагендер,  мутагенді  механизімнің  әсері.  Мутация  сынақ 

орасындағы  эволюциялы  дамудың  негізгі  факторы  және  мутациялы  өзгергіштіктің  бекітілуі. 

Бактериядағы  генетикалық  механизімнің  ауысуы  (рекомбинация):  транссудация,  трансдукция, 

конъюгация. Генетиканың практикалық жетістіктері. Гендік инженерия. 



Микроағзаларды  күрделі  әдіспен  бояу.  Микроағзалардың  қозғалғыштық  қасиеитін 

анықтау.  Микроағзаларды  күрделі  әдіспен  бояулдың  мақсаты  және  әдістері.  Грамм,  Козловты, 

Михиндік,  Циль  -  Нильсен  әдісі  бойынша  бояу.  Бактериалды  препаратты  дайындау.  Алынған 

бактериалды препараттың микроскопиясы. Шукевич әдісі, Морозов бойынша күмістеу және тамшыны 

жабыстыру. 



Микроағзаларды  культивирлеу.  Микробиологиядағы  қоректік  орта.  Бактериалды 

практикада  қолданылатын  барлық  қоректік  орталардың  құрамына,  белглеуіне,  консистенциясына 

сипаттама беру. Құрғақ және дайын қоректік орталарды демонстрациялау. Сұйық және тығыз қоректік 

ортадағы  микроағзалардың өсу сипатын көрсету. Аэробты және анаэробтыларды өсіру әдістері. 



Микроағзалардың  қантық  және  протеолиттік  қасиетін  анықтау.  Микроағзалардың 

ферменттеріне  сипаттама  беру  және  әртүрлі  микроағзалардың  әртүрлі  ферментативті  беделдігін 

көрсету. Пестр қатарына, Эндо ортасына себу. 

Микроағзалардың  антибиотиктерге 

және  бактериофактарға  нәзіктігін  анықтау. 

Антибиотиктердің  және  бактериофактардың  әсер  ету  механизімі.  Олардың  классификациясы. 

Антибиотиктердің  беделдігінің  бірлестігі.Микроағзалардың  антибиотиктерге  және  бактериофактарға 

нәзіктігін анықтак әдістері. Дисктер әдісі бойынша ЕПА себу. 



Стерилизация,  асептика,  антисептика,  дезинфекция.  Мақсаты  және  тапсырмасы. 

Студенттерді  микроағзаларға  әсер  ететін  негізгі  физикалық  және  химиялық  әдістермен  таныстыру. 

Стерилизацияға,  асептикаға,    антисептикаға,  дезинфекцияға  түсінік  беру.  Стерилдеу  кезінде 

қолданылатын    құралдар  мен    жұмыс  істеу  принциптерімен  таныстыру.  Жұмыс  кезінде  құралдарды 

көрсету.  

 

                            БӨЛІМ 2  ЖАЛПЫ ВИРУСОЛОГИЯ 



              

Вирустардың  құрылуы.  Вирустардың  негізгі  қасиеттері.  Вирустардың    репродукциясы. 

Вирустардың  генетикасы.    Вирустарды  өсіру.  Вирустардың  химиялық  құрамының  негізі. 

Вириондардың  құрылымы.  Вирустарды  өсіру  принциптері.  Приондардың  және  вириондардың 

құрылымы.  Адсорбция  механизімі  және  жасушаға  вирустың  енуі,  транскрипция,  трансляция, 

геномның  репликациясы,  вирусты    ақуыздардың  синтезі,  вириондарды  жинау  және  жараланған 

жасушадан  вирустың  шығуы.  Вирусты  геномның  функциясы  және  құрылымы,  вирустардың  тұқым 

қуалаушылықғы  және  мутациясы,  генетикалық  және  генетикалық  емес  қарым  қатынас,  вирустардың 

өзгергіштігі және селекциясы.  

 


4 Пәннің мазмұны 

Жұм


а 

Сабақ түрі  Сағатс

аны  

Тақырып атауы және оларға қысқаша мазмұны 



МОДУЛЬ № 1  Жалпы микробиология негізі. 

 



Дәріс № 1   

 

 



 

 

 



 

Зертхана - 

лық жұмыс № 

1                                             

 

 



 

 

 



 

  Микробиология және вирусологияға кіріспе. Эукариоттардың 



құрылымы және морфологиясыМикроағзаларды  культивирлеу

Микробиология  және вирусология пәні және мақсаты. Олардың қазіргі 

ғылымда және практикада ролі. Микроағзалардың классификациясы. 

Микроағзаларды культивирлеу әдістері. Өсіндідегі микроп 

жасушаларының өсу популяциясы. Микроағзалардың көбею түрлері. 

____________________________________________________________ 



Микробиологиялық 

зертханамен 

танысу. 

Микроскоптың 

иммерсионды 

жүйесімен 

жұмыс 

істеу 

тәртібі. 

Микроп 

жасушаларының  негізгі  түрлері.  Микробиологиялық  зертхананың 

құрулуы,  жарықты  микроскоптың  нұрының  жолы,  электронды 

микроскоптан  жарықтының  айырмашылығы.  Микробиологиялық 

зертханада  жұмыс  істеу  тәртібі  және  микроскоптың    иммерсионды 

жүйесімен 

жұмыс 


істеу 

тәртібін 

білу 

және 


микроскопты 

препараттармен жұмыс істеу тәртібін оқу. Микроағзалардың  және зең 

саңырауқұлақтарының  негізгі  формаларын  бояу    және  микроскопты 

жолымен танысу.  

Дәріс  № 2  



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



Зертхана - 

лық жұмыс 

№2 



 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 





Микроағзаларға  қоршаған  ортаның  химиялық,  физикалық  және 

биологиялық  әсері.  Микроағзалардың  өз  арасындағы  қарыма 

қатнастарының  формасы.  Қоршаған  орта  микробиологиясының 

оъбектілері. 

Микроағзалардың 

қоршаған 

ортаның 


әртүрлі 

факторларына 

әсері. 

Психофилді, 



мезофильді, 

термофильді. 

Гидростатисткалық  қысымның  әсері.  Баротолерлік.  Микроағзалардың 

молекулярлы    оттегісіне  қарым  қатынасы:  аэробты  және  анаэробты. 

Микроағзаларға  антимикропты  және  радиациялы  заттардың  әсері. 

Адам, жануар, өсімдік денелерінің, ауаның, топрақтың, судың қалыпты 

және  енгізілген  микрофлорасы.  Топрақтағы  микробиологиялық 

процесс.  Адам  және  жануар  ішегіндегі  микробиологиялық  процесс. 

Микроағзалардың  өз  арасындағы  және  макроағзалармен  қарым-

қатынасының түрлері. Микроағзаларға антимикропты заттардың әсері. 

____________________________________________________________ 

 

  Микроағзаларды  қарапайым  әдіспен  бояу.  Микроағзаларды 

қарапайым  әдіспен  бояудың  әдістері  және  мақсаты.  Бактериалды 

препаратты 

дайындау. 

Алынған 


бактериалды 

препараттың 

микроскопиясы. 

Дәріс № 3 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

Микроағзалардың метаболизмі  және генетикасы. Микроағзаларды 



практикада  қолдану.  Жұқпалы  процесс  жөніндегі  түсінік. 

Микроағзалардың 

қорегі. 

Прототрофтылар, 

ауксотрофтылар, 

паратрофтылар.  Сапрофиттер    және  паразиттер.  Ауксотрофты 

микроағзаларды  практикада  қолдану.  Микроағзалардың  тыныс  алу 

түрлері.  Аэробты  және  анаэробты  тыныс  алу.  Ашу.  Ашу  түрі. 

Микроағзалардың  генетикалық  ерекшіліктері.  Микроағзалардың 

формаларыының өзгергіштігі және генетикалық аппараттың құрылымы. 

Тұқым қуалаушылықтың материалды негізі.  ДНК, РНК құрылымының 

тұрақтылығы.  Генетикалық  код.  Бактериалды  жасуша  геномінің, 

генотипінің    және  фенотипінің  түсінігі.  Микроп  формаларының 

өзгергіштігі.  Өзгергіштіктің  фенотипті  көрінісі  (модификация, 

диссоциация).  Генетикалық  өзгергіштік.  Бактериялардың  индуцирлік 

және  спонтанды  мутациясы.  Физикалық  және  химиялық  мутагендер, 

мутагенді механизімнің әсері. Мутация сынақ орасындағы эволюциялы 


 

 

 



Зертхана 

лық жұмыс 

№3 

 

 



 

 

 



Зертхана- 

лық жұмыс № 

 

 



 

 



 

 

 



 

 

 



 2 

дамудың  негізгі  факторы  және  мутациялы  өзгергіштіктің  бекітілуі. 

Бактериядағы  генетикалық  механизімнің  ауысуы  (рекомбинация): 

транссудация,  трансдукция,  конъюгация.  Генетиканың  практикалық 

жетістіктері. Гендік инженерия. 

____________________________________________________________ 



  Микроағзаларды 

күрделі  әдіспен  бояу.  Микроағзалардың 

қозғалғыштық қасиеитін анықтау. Микроағзаларды күрделі  әдіспен 

бояудың  мақсаты  және  әдістері.  Грамм,  Козловты,  Михиндік,  Циль  - 

Нильсен  әдісі  бойынша  бояу.  Бактериалды  препаратты  дайындау. 

Алынған  бактериалды  препараттың  микроскопиясы.  Шукевич  әдісі, 

Морозов бойынша күмістеу және тамшыны жабыстыру.  

____________________________________________________________ 



  Микроағзаларды  культивирлеу.  Микробиологиядағы  қоректік 

орта.  Бактериалды  практикада  қолданылатын  барлық  қоректік 

орталардың  құрамына,  белглеуіне,  консистенциясына  сипаттама  беру. 

Құрғақ және дайын қоректік орталарды демонстрациялау. Сұйық және 

тығыз  қоректік  ортадағы    микроағзалардың  өсу  сипатын  көрсету. 

Аэробты және анаэробтыларды өсіру әдістері. 

 

 



1.6 

                                            Коллоквиум 1 

 

Зертхана - 



лық жұмыс № 

 



 



  Микроағзалардың  қантық  және  протеолиттік  қасиетін  анықтау. 

Микроағзалардың  ферменттеріне  сипаттама  беру  және  әртүрлі 

микроағзалардың  әртүрлі  ферментативті  беделдігін  көрсету.  Пестр 

қатарына, Эндо ортасына себу. 

 

Зертхана - 



лық жұмыс № 

 



 



  Микроағзалардың 



антибиотиктерге  және  бактериофактарға 

нәзіктігін  анықтау.  Антибиотиктердің  және  бактериофактардың  әсер 

ету  механизімі.  Олардың  классификациясы.  Антибиотиктердің 

беделдігінің  бірлестігі.  Микроағзалардың  антибиотиктерге  және 

бактериофактарға  нәзіктігін  анықтау  әдістері.  Пестр  әдісі  бойынша 

ЕПА себу. 

 

Зертхана - 



лық жұмыс 

№7 




Стерилизациялау, 

асептика, 

антисептика, 

дезинфекциялау. 

Мақсаты  және тапсырмасы. Студенттерді микроағзаларға әсер ететін 

негізгі 


физикалық 

және 


химиялық 

әдістермен 

таныстыру. 

Стерилизацияға,  асептикаға,    антисептикаға,  дезинфекцияға  түсінік 

беру. Стерилдеу кезінде қолданылатын  құралдармен және жұмыс істеу 

принциптерімен таныстыру. Жұмыс кезінде құралдарды көрсету.  

 

 

 



                                    Коллоквиум 2 

 

1. Дәріске қатысу № 1-3                                                 3*1=3                              

2.

 

Зертханалық жұмыстардың №1-8 тақырыбы  



Бойынша конспектті дайындау                                     8*2=16 

3. Зертханалық жұмыстарды орындау №1-8               8*2=16 

4.  Тексеру бақылауы                                                     8*2=16                      

5.   Коллоквиум №1                                                        10 

6.   Коллоквиум  №2                                                       10 

Модуль бойынша барлығы:                                          71 балл 



 

                                   МОДУЛЬ № 2. ЖАЛПЫ ВИРУСОЛОГИЯ  

Дәріс № 4 





Вирустардың 

құрылуы. 

Вирустардың 

негізгі 

қасиеттері. 

Вирустардың 

 

репродукциясы. 

Вирустардың 

генетикасы.  

Вирустарды  өсіру.  Вирустардың  химиялық  құрамының  негізі. 

Вириондардың 

құрылымы. 

Вирустарды 

өсіру 

принциптері. 



Приондардың  және  вириондардың  құрылымы.  Адсорбция  механизімі 

және  жасушаға  вирустың  енуі,  транскрипция,  трансляция,  геномның 

репликациясы,  вирусты    ақуыздардың  синтезі,  вириондарды  жинау 

және  жараланған  жасушадан  вирустың  шығуы.  Вирусты  геномның 

функциясы және құрылымы, вирустардың тұқым қуалаушылықғы және 


мутациясы,  генетикалық  және  генетикалық  емес  қарым-қатынас, 

вирустардың өзгергіштігі және селекциясы.  

 

 

Барлығы  



 

 

 

 



                                   МОДУЛЬ № 3.    САНИТАРЛЫ МИКРОБИОЛОГИЯ                                      

 

Дәріс № 5 



 Санитарлы 



микробиология  және  вирусология  негіздері

Санитарлы көрсеткіштер көрсететін микроағзаларды оқу. Санитарлы 

микробиология мен вирусологияның мақсаты және тапсырмасы. 

 

Дәріс № 6 



  1 

Тамақ  өнімдерінің  микробиологиясы.  Ет,  сүт  және  ет 

консервілерінің  микробиологиясы.  Ішек  токсикоздары  және  улы 

инфексиялары. 

 

 

 



 

Модуль №1 және модуль №3 бойынша коллоквиум тапсыру.  

Коллоквиум 3 

 

Сағаттар 

жиныны: 

 

15 

 

Зертханалық жұмыстар жиныны: 15 

 

 

 



 1. Дәріске қатысу № 1 -3                                               1*3=3                              

2.  Тексеру бақылауы                                                     3*3=9                      

3.   Коллоквиум №3                                                        10 

Модуль 2. бойынша барлығы:                                      17 баллдар 

 Сағаттар жины:                       Дәріс-15                      Зертханалық жұмыстар  15 

 

 



                                                    5  СӨЖ тапсырма және оны орындау тәртібі 

№ 

СӨЖ 



тапсы

рма 


СӨЖ тақырыбы және қысқаша мазмұны 

Қандай сабақтардан 

бақылау жүргізіледі 

Тапсыру 


мерзімі 

(апта) 


Макс. 

балл 


1.   «Микробиологияның  құрылу  тарихы»  тақырыбы 

бойынша конспект жазу 

Семинар № 1 



2.   «Тағам өнеркәсібінде» микробиологияның маңызы 

Семинар№ 2 



3.   «Қоректену. 



Зат  алмасу.»  тақырыбы  бойынша 

конспект жазу 

Семинар № 2 



4.   «Микроағзаларға  қоршаған  орта  факторларының 

әсері. 


Микроағзалардың 

қарым 


қатынасы.» 

тақырыбына кесте құрастыру 

Семинар № 3 



5.   «Сүт 

және  сүт  өнімдерінің  микробиологиясы» 

тақырыбына коллоквиум тапсыруға дайындалу 

Семинар № 4 



6.   «Ет 



және 

ет 


өнімдерінің 

микробиологиясы» 

тақырыбына конспект жазу 

Семинар № 5 



7.   «Антибиотиктердің 



бактерицидті 

және 


бактериостатистикалық  беделдігі  »,    тақырыбына 

салыстырмалы кесте құрастыру 

Семинар № 5 



8.   «Жалпы  микробиология»  тақырыбына  коллоквиум 

тапсыруға дайындалу 

Бақылау 



9.   «Ауа  және  су,  топрақ  микрофлорасы»  тақырыбына 

конспект жазу 

Семинар № 6 



10.  "Жұмыртқа 

және 


жұмыртқа 

өнімдерінің 

микробиологиясы" тақырыбына конспект жазу 

Семинар № 7 



11.  "Ұн, 



бидай 

және 


кулинарлы 

өнімдердің 

микробиологиясы" тақырыбына конспект жазу 

Семинар № 8 



12.  "Зооантропоноздар,  тағамдық  токсикоинфекция    және 

токсикоздардың    қоздырғыштыры  "  тақырыбына  

конспект жазу.  

Семинар № 9 



13.  Семинар  №6  -№  9  тақырыптар  бойынша  коллоквиум 



тапсыру 

№ 10 


13 

14.  "Микроағзалардың 



әсерінен 

органикалық 

және 

минералды  заттардың  өзгеруі."  тақырыбына  конспект 



жазу 

Семинар № 11 

15 



15.   1-14 тақырыбтарға коллоквиум тапсыру 



№ 12 Есеп 

15 




Барлығы: 

30 

 

1.

 

Қолданылатын оқулықтар 

                  

Негізгі оқулықтар: 

1.

 



Сюрин В.Н. и др. Ветеринарная вирусология

2.

 



Троценко Н.И. и др. Практикум по ветеринарной вирусологии; 

3.

 



Мишустин Е.Н., Емцев В.Т. Микробиология. М., 1978; 

4.

 



Шлегель Г. Общая микробиология. М., 1987; 

5.

 



Асонов. Микробиология. М., Колос, 1997; 

6.

 



Асонов. Практикум по микробиологии. М.. Колос, 1987. 

 

Қосымша оқулықтар: 

1.

 



Громов Б.В. Строение бактерий. Л., 1985; 

2.

 



Готтшалк Г.А. Метаболизм бактерий. М., 1982; 

3.

 



Громов Б.В. и др. Экология бактерий. Л., 1989; 

4.

 



Коляков Я.Е. Практикум по вирусологии; 

5.

 



Топчий М.К. и др. Руководство к практическим занятиям по вирусологии; 

6.

 



Горский Б.В. и др. Основы общей ветеринарной вирусологии; 

7.

 



Никитин Е.Б. и др. Методическое пособие по индикации и идентификации вирусов. 

6 ОҚУ - ӘДІСТКМЕЛІК

  (ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ )  КАРТА 

 

№ 



П/П 

Дәріс тақырыбы және онлардың қысқаша 

мазмұны 

Оқу құралдары, ТСО  № 

П/П 

Семинарлық және сарамандық 



жұмыстардың тақырыбы 

Материалдар- 

мен қамтамсыз ету 

Бақылау 


формасы 

 

МОДУЛЬ № 1  Жалпы микробиология 



негізі. 

 

 



МОДУЛЬ № 1  Жалпы 

микробиология негізі. 

 

 



1.1 

Микробиология  және  вирусологияға 

кіріспе.  Эукариоттардың  құрылымы 

және  морфологиясы.  Микроағзаларды  

культивирлеу.  Микробиология    және 

вирусология  пәні  және  мақсаты.  Олардың 

қазіргі  ғылымда  және  практикада  ролі. 

Микроағзалардың 

классификациясы. 

Микроағзаларды  культивирлеу  әдістері. 

Өсіндідегі  микроп  жасушаларының  өсу 

популяциясы.  Микроағзалардың  көбею 

түрлері.  

Кесте: 


микроағзалардың 

классмфикациясы. 

Микроб 

жасушасының 



құрылуы. 

Ашытқылырмен 

және 

зең 


саңырауқұлақты 

микроағзалардың 

құрылымы. 

1.1 


Микробиологиялық 

зертханамен 

танысу. 

Микроскоптың  иммерсионды 

жүйесімен  жұмыс  істеу  тәртібі. 

Микроп 

жасушаларының 

негізгі түрлері. 

Фабрикалық  және  өздері 

жасаған  тақырып  бойынша 

плакаттар,  кестелер.  Әр 

студентке 

жарықтаушы 

микроскоптар, 

әртүрлі 


микроағзалармен  боялған 

дайын  препараттар  болуы 

керек. 

Ауызша сұрау. 



1.2 

Микроағзаларға  қоршаған  ортаның 

химиялық, 

физикалық 

және 

биологиялық  әсері.  Микроағзалардың  өз 

арасындағы 

қарыма 

қатнастарының 



формасы. 

Қоршаған 

орта 

микробиологиясының оъбектілері..  



Кесте:Микроағза-

лардың 


тіршілік 

температурасының 

тәртібі, 

хемотаксисаны  табу, 

микроағзалардың 

анитбиотиктарға 

нәзіктігін 

анықтау 


әдісі. 

1.2 


Микроағзаларды    қарапайым 

әдіспен бояу. 

Фабрикалық және өздеріміз 

жасаған  кестелер,  плакаттар. 

Әр 


студентке 

жарықты 


микроскоптар, 

әртүрлі 


формалы  микроағзалардың 

дайын  боялған  препараттар 

болу 

керек. 


ЕПА 

стафилококктар, 

пробиркадағы  өсінділіері,  Е, 

СоІі 


және 

стафилококка 

өсінділерінің  пробиркадағы 

қоспасы.  Дайын  бояғыш 

заттар,  бактериалды  ілмек, 

сіріңке, 

спиртті 

жалын, 


шынылы 

затқа 


арналған 

қарындаш. 

Оқытушының  столында 

болу 


керек: 

құрғақ 


бояғыштардың 

жиыны, 


Никифорова ерітіндісі. 

Ауызша 


тапсыру. 

1.3 

Микроағзалардың  метаболизмі    және 

генетикасы. 

Микроағзаларды 

практикада  қолдану.  Жұқпалы  процесс 

жөніндегі түсінік.  

Кесте: 


Қоректену 

және 


тыныс 

алу 


түріне  байланысты 

микроағзалардың  

классификациясы. 

Ашу 


процессінің 

химиялық 

реакциясы,  өсіндіде 

микроағзалардың 

қисық 

өсуі, 


микробиологиялық 

және 


биотехнологиялық 

процесстердің 

классификациясы. 

1.3 


Микроағзаларды 

күрделі 

әдіспен 

бояу. 

Микроағзалардың 

қозғалғыштық 

қасиеитін 

анықтау.  

Фабрикалық және өздеріміз 

жасаған кестелер, плакаттар. 

Әр студентке жарықты 

микроскоптар, әртүрлі 

формалы микроағзалардың 

дайын боялған препараттар 

болу керек.ЕПА 

стафилококктардың 

пробиркадағы өсінділіері, 

Е,СоІі және стафилококка 

өсінділерінің пробиркадағы 

қоспасы. Дайын бояғыш 

заттар, бактериалды ілмек, 

сіріңке, спиртті жалын, 

шынылы затқа арналған 

қарындаш. 

Оқытушының столында болу 

керек: құрғақ бояғыштардың 

жиыны, Никифорова 

ерітіндісі. Аяқтардың, 

споралардың және 

капсулалардың боялған 

дайын препараттары. 

Ауызша 

сұрау. 


1.4   

 

1.4 



Микроағзаларды 

культивирлеу. 

Микробиологиядағы  қоректік 

орта 

Фабрикалық және 

өздеріміз жасаған кестелер, 

плакаттар. Әр студентке 

жарықты микроскоптар, 

әртүрлі формалы 

микроағзалардың дайын 

боялған препараттар болу 

керек.ЕПА Фабрикалық 

және өздеріміз жасаған 

кестелер, плакаттар. Әр 

студентке жарықты 

микроскоптар, әртүрлі 

формалы микроағзалардың 

дайын боялған препараттар 

Ауызша 


сұрау. 

болу керек. ЕПА және ЕПС 

-ы бар табақшалар, Гисса 

ортасы бар  пробирка. ЕПА 

және ЕПС өсірілген 

әртүрлі өсінділерді, Эндо 

ортасындағы, қанды 

агардағы  дайын 

микробтардың өсуін 

көрсету. Анаэробты 

жағдайды құру үшін 

құбырларды құру. 

Бактериалды 

препараттарды дайындау 

және бояу үшін қажетті 

заттарды дайындау.  

1.5   

 

1.5    Микроағзалардың 



таза 

өсінділерін  алу    әдістері  және 

мақсаттары. 

Фабрикалық және 

өздеріміз жасаған кестелер, 

плакаттар. Әр студентке 

жарықты микроскоптар, 

әртүрлі формалы 

микроағзалардың дайын 

боялған препараттар болу 

керек.ЕПА Фабрикалық 

және өздеріміз жасаған 

кестелер, плакаттар. Әр 

студентке жарықты 

микроскоптар, әртүрлі 

формалы микроағзалардың 

дайын боялған препараттар 

болу керек. ЕПА және ЕПС 

-ы бар табақшалар, Гисса 

ортасы бар  пробирка. ЕПА 

және ЕПС өсірілген 

әртүрлі өсінділерді, Эндо 

ортасындағы, қанды 

агардағы  дайын 

микробтардың өсуін 

Ауызша 


сұрау. 

көрсету. Анаэробты 

жағдайды құру үшін 

құбырларды құру. 

Бактериалды 

препараттарды дайындау 

және бояу үшін қажетті 

заттарды дайындау.  

1.6   

 

1.6 


Микроағзалардың  қанты  және 

протеолитті қасиетін анықтау. 

Фабрикалық және 

өздеріміз жасаған кестелер, 

плакаттар. Әр студентке 

жарықты микроскоптар, 

әртүрлі формалы 

микроағзалардың дайын 

боялған препараттар болу 

керек. ЕПА және ЕПС -ы 

бар табақшалар, Гисса 

ортасы бар  пробирка. ЕПА 

және ЕПС өсірілген 

әртүрлі өсінділерді, Эндо 

ортасындағы, қанды 

агардағы  дайын 

микробтардың өсуін 

көрсету. Анаэробты 

жағдайды құру үшін 

құбырларды құру. 

Бактериалды 

препараттарды дайындау 

және бояу үшін қажетті 

заттарды дайындау.  

Ауызша 


сұрау. 

 

 

 

1.7 


Микроағзалардың 

антибиотиктерге және 

бактериофактарға нәзіктігін 

анықтау. 

Фабрикалық және өздеріміз 

жасаған кестелер, плакаттар. 

Әр студентке жарықты 

микроскоптар, әртүрлі 

формалы микроағзалардың 

дайын боялған препараттар 

болу керек. ЕПА және ЕПС -

ы бар табақшалар, Гисса 

Ауызша 


сұрау. 

ортасы бар  пробирка. ЕПА 

және ЕПС өсірілген әртүрлі 

өсінділерді, Эндо 

ортасындағы, қанды 

агардағы  дайын 

микробтардың өсуін көрсету. 

Бактериалды препараттарды 

дайындау және бояу үшін 

қажетті заттарды дайындау. 

Себу алдын5ы сабақта 

жүргізілген.  

 

 



 

1.8 


Жұқпалы процесс бойынша 

түсінік. 

Кесте: жұқпалы процесстің 

этапы, имунитетті алу 

сипаттамасы. 

Ауызша 

сұрау. 


2. 

 

МОДУЛЬ № 2. ЖАЛПЫ ВИРУСОЛОГИЯ 

 

 

2.1 



Вирустардың құрылуы. Вирустардың 

негізгі қасиеттері. Вирустардың  

репродукциясы. Вирустардың 

генетикасы.  Вирустарды өсіру.  

Кесте: вирустардың 

классификация 

сы, мозаика, тымау, 

оспа, симметрия 

түрлі вирустардың 

құрылымы. 

Вирустардың 

реподукция этапы, 

вирустың жасушаға 

адсорбциясы, 

моноқабатты 

жасушаға вирустың 

таралуы, вирусты 

гқұрылуы.  

2.1 


 

 

 



3                                                                    

МОДУЛЬ № 2.    

Санитарлы микробиология 

 

 



3.1 

Санитарлы микробиолгия және 

вирусология негіздері 

Кесте:санитарлы 

көрсеткіштерді оқу.  

 

 



 

 


 

 




©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал