Противостоять наркопреступности сообща



жүктеу 1.35 Mb.

бет12/12
Дата17.05.2017
өлшемі1.35 Mb.
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   12

Почему гены? 

Целью исследования был поиск генов, которые 

были бы вовлечены в процессы, связанные с 

формированием амфетаминовой зависимости. 

Для  этого  сначала  вывели  мутантов,  на 

которых  наркотик  не  действовал,  а  потом 

сравнили  их  с  обычными,  подверженными 

действию амфетамина, рыбками.

Знание  конкретных  генов  может  помочь 

в 

подборе 



лекарств 

снимающих 

или 

уменьшающих зависимость от наркотического 



средства, поскольку именно активность генов в 

клетке после получения ею внешнего стимула 

(наркотика)  приводит  к  долговременным 

изменениям в организме.



Амфетамин без рецепта 

Амфетамин 

является 

стимулирующим 

веществом, 

аналогом 

адреналина, 

и 

его  прием  приводит  к  дополнительному 



возбуждению  нервных  клеток,  использующих 

для  связи  между  собой  дофамин  –  одно  из 

веществ,  обеспечивающих  передачу  нервных 

импульсов.



Рыбки-мутанты  

сказали «нет» наркотикам

Мутант-балықтар 

есірткіні құп көрмеді

Ғалымдар  амфетаминге  тәуелділіктің  себебін 

іздеу  кезінде  нашақорлық  қауіп  төндірмейтін 

аквариум 

балықтарын 

жасады. 


Мутант-

балықтарды зерттеу амфетаминге тәуелділіктің 

дамуына  байланысты  139  генді  табуға 

мүмкіндік берді.

Неміс  биологтары  данио  рерио  (Brachydanio 

rerio)  мутантты  балықтарының  жүздеген  түрін 

алу  үшін  мутагенді  реактивті  пайдаланды. 

Одан  кейін  мутанттарды  суға  амфетамин 

қосылғанына  қалай  үйренетінін  және  есірткі 

тамшысына  белсенді  жүзіп  келетінін  не 

келмейтінін тексеру үшін тестіледі.

Неліктен ген? 

Амфетаминге 

тәуелділікті 

жасайтын 

процестерге 

тартылатын 

гендерді 

іздеу 


осы  зерттеудің  мақсаты  болды.  Ол  үшін  ең 

алдымен  есірткі  әсер  етпеген  мутанттарды 

алып шықты, одан соң оларды амфетаминнің 

әсеріне 


ұшыраған 

кәдімгі 


балықтармен 

салыстырды.

Нақты 

гендерді 



білу 

есірткі 


заттарына 

тәуелділікті 

азайтатын 

немесе 


жоятын 

дәрілерді 

іріктеуге 

көмектеседі, 

себебі 

клеткадағы  гендердің  белсенділігі  ол  сыртқы 



стимулын  (есірткіні)  алғаннан  кейін  ағзаның 

ұзақ мерзімді өзгерісін тудырады.



Рецептсіз амфетамин 

Амфетамин адреналинге ұқсас ынталандыратын 

зат болып табылады және оны қабылдау өзара 

байланыс  үшін  жүйке  импульстерін  беруді 

қамтамасыз  ететін  заттың  бірі  –  дофамин 

пайдаланылатын,  жүйке  клеткаларының  ұзақ 

уақыт бойы қозуына алып келеді.

Мутант-балықтарды  зерттеу  барысында 

ғалымдар  амфетаминнің  тәуелділікке  алып 

келетінін дәлелдеді.

Исследование  рыбок-мутантов  помогло 

ученым  понять  как  именно  амфетамин 

вызывает зависимость. 


наркопост    №4-2009

60

Шетелдік тәжірибе



Цена стройности

Поскольку амфетамин способствует снижению 

аппетита,  его  можно  было  найти  и  в 

некоторых  несертифицированных  средствах 

«для похудения».

Прием  амфетамина  снижает  аппетит  и 

потребность во сне, дает ощущение прибавки 

сил,  временно  повышает  работоспособность. 

Еще в 1950-х годах этот препарат продавался 

в  аптеках  даже  без  рецепта.  Но  поскольку 

выяснилось,  что  он  может  накапливаться  в 

организме, вызывать ряд побочных эффектов 

и,  главное,  привыкание  –  со  временем  в 

большинстве  стран  (включая  Россию)  его 

оборот был либо ограничен, либо запрещен. 

грязный синтез

Один  из  этапов  синтеза  «экстази»  включает 

растворение 

полуфабриката 

в 

бензоле, 



достаточно  токсичном  растворителе.  На 

другом  этапе  применяется  токсичный  же 

дихлорэтан  –  и  никаких  гарантий  того,  что 

эти химикаты не попадут в конечный продукт, 

подпольные лаборатории дать не могут.

Амфетамин,  распространяемый  в  качестве 

наркотического  вещества,  часто  смешивают 

с  другими  ингридиентами,  в  частности,  с 

метилендиоксиметамфетамином 

(MDMA), 


более  известным  как  «экстази».  Сочетание 

этих  сильнодействующих  веществ,  особен-

но  полученных  в  кустарных  условиях,  естест-

венно,  ничем  хорошим  для  организма  не 

заканчивается. 

Нервные клетки не 

восстанавливаются 

Сравнение  мутантных  рыбок  с  обычными 

позволило  ученым  не  просто  найти  гены, 

которые 


каким-то 

образом 


вовлечены 

в  следующие  за  приемом  амфетамина 

процессы,  –  им  также  удалось  выяснить,  что 

часть  этих  генов  связана  с  такими  важными 

явлениями,  как  воспроизводство  нервных 

клеток и развитие мозга.

Некоторые  гены  из  числа  «амфетаминовых» 

оказались  активны  в  тех  участках,  где 

из  стволовых  клеток  образуются  новые 

нейроны. И, кроме того, еще несколько генов 

идентифицировались  как  уже  описанные  в 

процессах развития мозга.

Поскольку  амфетамин  уменьшает  активность 

этих  генов,  ученые  делают  предварительный 

вывод:  прием  наркотика  может  влиять  не 

только  на  передачу  сигнала:  вероятно,  он 

угнетает  процесс  появления  новых  нервных 

клеток.


Дальнейшее  исследование  того,  как  именно 

это  происходит,  поможет  понять  механизм 

не только амфетаминовой зависимости, но и 

лечения ее последствий.



Сымбаттылық құны

Амфетамин  тәбетті  басуға  ықпал  ететіндік-

тен, 

оны 


«арықтауға 

арналған» 

кейбір 

сертификатталмаған 



заттар 

құрамынан 

кездестіруге болады.

Амфетаминді  қабылдау  тәбетті  төмендетіп, 

ұйқыны  азайтады,  күш  қосылғандай  әсер 

береді  және  жұмысқа  қабілеттілікті  уақытша 

арттырады.  1950  жылдары  бұл  препаратты 

дәріханадан  рецептсіз  сатып  алуға  болатын. 

Алайда  оның  ағзада  жиналып,  бірқатар 

жанама  әсер  беретіні  және  ең  бастысы  оған 

ағзаның  тез  үйренуі  анықталғаннан  кейін 

көптеген елдерде (Ресейді қоса алғанда) оның 

айналымы шектелді немесе тыйым салынды.

лас синтез

Синтездің  кезеңдерінің  бірі  «экстазиге»  өте 

уытты  еріткіш  бензолда  шала  өнімді  еріту 

кіреді.  Келесі  кезеңде  уытты  дихлорэтан 

қолданылады  –  бұл  химикаттардың  соңғы 

өнімге,  жасырын  зертханаларға  түспейтініне 

ешқандай кепілдік жоқ. 

Есірткі заттары ретінде таралатын амфетамин 

көбіне 

басқа 


ингридиенттермен, 

атап 


айтқанда  «экстази»  деген  атпен  белгілі 

метилендиоксиметамфетаминмен 

(MDMA) 

араластырылады.  Бұндай  күшті  әсер  ететін 



заттардың, 

әсіресе 


заңсыз 

жағдайларда 

алынған  заттардың  үйлесімі  ағзаға  кері  әсер 

беретіні айдан анық.



Жүйке жасушалары қалпына 

келмейді

Мутантты  балықтарды  кәдімгімен  салыстыру 

ғалымдарға  тек  қандай  да  бір  тәсілмен 

амфетаминді қабылдаудан кейінгі процестерге 

тартылған  генді  табуға  ғана  емес,  сонымен 

қатар  осы  геннің  бір  бөлігінің  жүйке 

жасушаларының өсуі мен мидың дамуы сияқты 

маңызды  құбылыстармен  байланысты  екенін 

анықтауға мүмкіндік берді.

«Амфетаминнің»  кейбір  гендері  бағаналы 

жасушадан  жаңа  нейрондар  пайда  болатын 

учаскелерде 

белсенділік 

танытты. 

Бұдан 

басқа,  бірнеше  ген  мидың  даму  процесінде 



сипатталғандай  сәйкестендірілді.  Амфетамин 

осы  гендердің  белсенділігін  азайтатындықтан, 

ғалымдар  алдын  ала  қорытынды  шығарды: 

есірткі қабылдау тек сигнал беруге ғана әсер 

етпейді, ол жаңа жүйке жасушаларының пайда 

болу процесін де тежейді.

Бұның  нақтылы  қалайша  жүзеге  асатынын 

одан әрі зерттеу тек амфетамин тәуелділігінің 

механизмін түсінуге ғана емес, оның салдарын 

емдеуге де көмек береді.



По материалам интернет-сайтов


1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   12


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал