Программа для изучения английского языка и англо-русско-казахский словарь состоящий из более распространенных 3000 слов в повседневной жизни выбранные



жүктеу 0.66 Mb.

бет4/7
Дата06.05.2017
өлшемі0.66 Mb.
түріПрограмма
1   2   3   4   5   6   7

4   Тіршілік  қауіпсіздігі  

 

 



4.1 Жұмыс сипаттамасы 

Менің  дипломдық  жобамда  «Ағылшын  тілін  үйренуге  арналған 

бағдарлама  және  Oxford  3000  сөздігі»бағдарламасын  жасау  қарастырылған.  

Бұл  жобаны  жасау  кезінде  компьютер  негізгі  рөль  атқарады.  Бұл  бағдарлама  

Алматы  қаласында ағылшын тілін үйрету орталықтарына және  компьютерлік  

сыныптарға  арналған.  Менің  талдауы  бойынша  бөлмеде  сегіз  компьютер, 

аптасына  бес  кун  сегіз  сағат  жұмыс  жұмыс  істейді.  Қолданушылар 

компьютермен  жұмыс  істеген  кездегі  еңбектің  қауісіздігін  сақтауымыз  керек.

 

Мекеме бөлмесінің сызбасы 4.2- суретте көрсетілген. Бөлменің ұзындығы 8  м, 



ені   6 м және биіктігі 3 м және үш терезе. 

  

4.2 Жұмыс орнының микроклимат жағдайы 

 

Бұл  бөлмедегі  метереологиялық  жағдайлардың  кешені:  температура, 



салыстырмалы  ылғалдылық,  аэроиондардың  саны,  ауа  ауысымы,  ауа 

қозғалысының жылдамдығы, ауада қатты бөлшектердің (шаң) болуы жағымды 

иістердің  болуы  (ароматерапия)  және  т.б.  Тұрғын  үй  және  қоғамдық 

мекемелерде  жылдың  жылы  мезгілінде  микроклимат  үшін  оңтайлы  болып 

табылады:  ауа  температурасы 

22-25  С,  салыстырмалы  ылғалдылық  30-60%, 

ауаның  қозғалу  жылдамдығы  0,25  м/с  тан  жоғары  емес;  жылдың  суық 

мезгілінде  бұл  көрсеткіштер  сәйкес  20-22°  С,  30-45 %  және  0,1-0,15  м/с

 

құрайды. Мұнда терезелерден қарама-қарсы қабырғаларға горизонтал бойынша 



айырмашылығы 

2C  тан  аспауы  тиіс,  ал  вертикал  бойынша  мекеменің  әрбір 

биіктік метріне 1C.  

Мекемеді  ыңғайлы  микроклиматты  құру  үшін  арнайы  жүйелер 

қолданылады:  суық  мезгілдер  –  жылыту  жүйесі:  газдық,  отын  немесе  көмір 

пештері;  орталықтандырылған  су  жүйесі  немесе  сирек  жағдайларда  булық 

жылу;  калориферлер  мен  электржылытқыштар.  Жылдың  жылы  және  ыстық 

мезігілінде – желдету және салқындату жүйелері. 

 

          4.3 Бөлменің өрт қауіпсіздігі және электр қауіпсіздігі  

 

Бізде  электр  қауіпсіздігін  қарастыру  үшін  МЕСТ  12.1.030-81  бойынша 



жерлендіру жасау жумысын қарастыру керек. Бұл жерде кернеу - 220В болады, 

сол себепті жерлендіру немесе нөлдеу қажет етпейді, бірақ ұсынылады. 

Құрылыс үшін темір бетон, әйнек, кірпіш, метал қолданылады. Оған қоса 

жанбайтын  заттардан  жасалған  өртке  қарсы  өткелдерді  ескеру  керек,  олар 

бөлмелердің  арасында  қойылады.  Ал  өрт  крандарын  болса  дәлістерде  немесе 

кіре беріс аумақтарына орнатамыз.  

 

4.5 Шудың әсерін зеріттеу 

 


Көрермендер  залы  және  аппараттық  бөлме  арасында  әуе  шуының 

изоляция  индексі  50дБ-ден  кем  болмағаны  дұрыс.  Аппараттық  бөлме 

қабырғалары  және  төбесі  500  -  2000Гц  жиілікте  дыбысты  жұту  коэффициенті 

0,6-дан  кем  болмайтын  дыбыс  жұтатын  заттармен  қапталуы  қажет.  Дыбысты 

қамтамасыз  ету  жүйесінің  аппараттық  бөлменің  едендері  күнделікті  ылғалды 

жинастыру жұмыстарын жүргізуге мүмкіндік беретін материалдардан жасалуы. 

Дербес  компьютер  қолданушысының,  бөлмедегі  шу  көздері  –  сөйлесіп 

тұрған  адамдардың,  дербес  компьютердің,  кондиционердің  шуы  болып 

табылады.  

Дыбысты жақсы жұтатын материалдар: фибролитті плиталар, минералды 

мақта, жарықталшықтарында, поливинилхлоридте болады.  

 

         4.6 Бөлме жоспары 

 

          Жұмыс орнының мінездемесі: 



Бұл жұмыс орны ғимарат ішінде орналасқан, сыртқы шу байқалмайды. 

 



бөлменің ұзындығы 8 м, ені 6 м, биіктігі 3 м; 

 



жарық өткізгіш материал – екіқабатты шыны парағы; 

 



күн сәулесінен қорғайтын жабдықтары – жиналатын жалюздер; 

 



қабырға– ақ түсті; 

 



есік  1*2; 

Компьютердің техникалық сипаттамалары: 

 

LG core  i7 /8Gb/750Gb/DOS компьютері; 



 

LG  LS17AN  мониторы; 



 

мөлшерлер 1100x650x1100 мм (үстел); 



 

электрлік көзі: қуаты 400 Вт,220-250 В, 50 Гц жиілігі. 



2 Сплит-жүйе Panasonic кондиционер,  қуаты 5 кВт. 

 

1 – есік, 2 – өрт сөндіргіш, 3- компьютер,  4-кондиционер,  5 – терезе 

 

Сурет 4.2 – Бөлменің  жоспары 



 

4.7 Кондиционерлеу жүйелерін есептеу 

 

Ауаны  кондиционерлеудің  талаптары  әр  түрлі  саладағы  технологиялық 



үрдістерді  жүргізуде,  компьютердің  ,  басқа  құралдардың  жұмыс  істеу 

мүмкіндігін  қамтамасыз  ету  үшін  ауа  ортасының  параметрлерін  өндіріске  сай 

қолдау  қажет.  Тағайындалуы  бойынша  ауа  алмасу  жүйесі  қолайлы  және 

технологиялық деп бөлінеді.  

Бізге  қажетті  кондиционерді  таңдауға  ең  алдымен  артық  жылудың 

қосындысын  және  оған  күн  сәулесінен  бөлінетін  жылу,  жұмыс  істейтін 

адамдардың  санын,  қолданылатын  техникаларды  есептеу  керек.  Бөлмедегі 

жылулықтың балансын табу төмендегі формула бойынша есептеледі 

 

Q

жылу.б



 = Q

қоршау


 + Q

р

  + Q



а

а

  + Q



жарықтану

 + Q


құрал

  , Вт    

                  (4.1) 

 

Бұл жерде Q



қоршау

 – температуралар айырымынан алынатын жылу жоғалту; 

 

               Q



р

 – шыны арқылы күннің радиациясы себебінен келетін жылулар; 

     Q

а

а



 – адамдардан келетін жылулар; 

     Q


жарықтану

 – жасанды жарықтандырудан келетін жылулар; 

     Q

құрал


 – басқа техникалық аспаптардан келетін жылу.  

Терезе арқылы күн сәулесінен келетін жылу. 

 Күннен  сәулесінен келетін  жылу  әйнек  түріне байланысты  90%-ға дейін 

жұтылады,  қалғаны  шағылып  кетеді.  Ең  үлкен  жылу  шашырай  түсетін  және 

тура  күн  радиациясының  ең  жоғары  деңгейінде  болады.  Күн  сәулесінің  түсуі 

жыл мезгіліне және де тәулік уақытынада байланысты болады. 

Салқын  мезгілде  сыртқы  температура  (t

сырт.есеп

)  ең  салқын  айдың  13 

сағатындағы  орта  температурасына,  жылы  болса  –  ең  ыстық  айдың  13 

сағатындағы орта температураға сәйкес болады.  

 

Q

қоршау



 = V

бөлме


Х

0

(t



шыққан

-t

келген



), Вт                                                              (4.2) 

 

Мұнда    V



бөлме

 – бөлме көлемі, м

3

  V


бөлме

=8 х 6 х 3 = 143 м

3



       Х



о

 – меншікті жылулық сипаттама, Вт/м

С;  


       Х

о

 = 0,42 Вт/м



С; 


                  t

сырт.есеп

 =26,6



 - жылы мезгілге арналған сыртқы температурасы



        t

сырт.есеп

 =-24



 - суық мезгілге арналған сыртқы температурасы;  



        t

іш.есеп


 = 24

 - жылы мезгілге арналған ішкі температурасы;  



        t

іш.есеп


 = 21

- суық мезгілге арналған ішкі температурасы.  



Жылы мезгілде 

 

Q



қоршау

 = 125 х (27,6 - 23) х 0,32 = 190,512 Вт 

 

Салқын мезгілде  



 

Q

қоршау



 = 125 x 0,42 x (- 24 - 23)= -2381,4 Вт 

 

Шынылау нәтижесінде күн сәулеленуінен болатын жылу. 

Күннің  сәулеленуінен  болатын  жылу  әйнек  арқылы  сәуле  бөлмеге  кіріп, 

шынылау сәулелену периоды 

 

Q

р



 = (q

тура


 + q

шашыр.


) К

1

с



 К

2

 ß



ж.ө.

n H


0

 В

0



,  Вт(4.3) 

 

Күн сәулесі көлеңке периоды үшін (шашыраңқы радиация) 



 

Q

р.



 = q

шашыр.


 К

1

Т



 К

2

 ß



ж.ө.

nH

0



 В

0

,  Вт                                                              (4.4) 



 

Бұл  жерде  q

тура

  ;  q


шашыр.

  –  тура  және  шашыраңқы  радиациядан  келетін 

жылулық ағындар, Вт/м

2



          F

o

 = nH



0

 В

0



 – жарықтық ойы қауданы, м



        К

1

  –  шынылаудың  көлеңкеленуі  (К



с

1

  –  сәулеленген  ойықтар;  К



1

Т

  – 



көлеңкедегі ойықтар); 

        К

2

 – ластану коэффициенті; 



        ß

ж.ө.


 – жылу өткізгіштік коэффициенті. 

1 Менің жобамда шынылаудың ауданы, 43

СШ [12, кесте 3]F



0

 = 2 х 2,5 х 

2 = 12 м

2



2  Шынылау бағыты: оңтүстік-шығыс. 

3 Ішінде жарық перделері бар.  ß

ж.ө.

= 0,3 [12, кесте 4] деп аламыз. 



Түске  дейін  оңтүстік-шығыс  үшін,  яғни  сағат  9-дан  13-ге  дейін  43

СШ 



ендікте  тура  сәуле  мәні  (П)  q

тура


=  334  Вт/м

2

және  шашыраңқы    сәуле  мәні 



(Р)q

шашыр.


 = 101 Вт/м

2

тең [12, кесте 5]. 43-66 



0

СШ ендік диапозонда металды екі 

қабатты  шынылау  жүргізу  үшін:  К

1

=  К



1

С 

=  0,72,  9-10  және  12-13  сағат 



аралығындағы  период  үшін.  К

1

  =  К



1

Т

  =  1,15,  13-16  және  18-21  сағат 



аралығындағы период үшін . Әйнектің ластану коэффициенті К

2

 = 0,9 . 



Тура  сәулеленуде  9  бен  14  сағат  аралығында  есептеу  төмендегі 

формуламен жүреді (4.12) 

 

Q

р



 = (388 + 101) х 0,72 х 0,9 х 10 х 0,4 = 1265 Вт 

 

Көлеңкелеу  периодында  14  пен  20  сағат  аралығында  осы  формуламен 



есептейміз (4.13) 

 

Q



р 

= 22 х 1,15 х 0,9 х 10 х 0,4 = 91 Вт 

 

Жоғары есептелу уақыты: 9-10 сағат, жылу түсу 1265 Вт. 



Адамдардан шығатын жылу. 

Адамдардан  шығатын  жылу  ауа  параметрлеріне  және  орындалатын 

жұмыс көлеміне қарай. Адамдардың жылу таратуы 4.3– кестемен сипатталады  

 

К е с т е  4.3 –Адамның сыртқы ортаға жылу таратуы, Вт 

Сыртқы 

орта 


темпера-

турасы 


о

С 

Отырғандағы жағдай  Тұрғанда 



немесе 

жеңіл қозғалыс 

Ауыр жұмыс 

Анық  Жасы

рын 

Жал-


пы 

Анық  Жасы

рын 

Жал-


пы 

Анық  Жасы 

рын 

Жал


-пы 

24 


67 

35 


102 

72 


60 

132 


95 

154 


249 

20 


82 

21 


103 

92 


42 

133 


140 

110 


250 

 

К е с т е  4.4 – Адам бөлетін ылғал және көміртегі саны 

Параметрлер 

Бөлме ауасының температурасындағы мәндер 

0



15  20 

25 


30 

35 


Ылғал г/сағ 

40  40 


50 

75 


115 

Көміртегі қостотығы 

г/сағ 

45  45 


45 

45 


45 

 

Бөлмеде 8 қолданушы отырады. t = 24 

0

С температурада отырған күйде ер 



адам 67 Вт жылу бөледі[12, кесте 8]. Әйел адам болса ер адамның жылу бөлу 

нормасының  85  %-ын,  ал  кішкентай  бала  болса–  75  %-ын  бөледі.  Бөлмеде 

адамдардың бөлетін жылуы: Q

а

а



 = 67 х 4 x 0,85 = 227,8  Вт. Ал жалпы жылуы 

болса  Q


а

ж

 = 102 х 4 x 0,85 =346,8 Вт. 



t = 24 

0

С есептеу үшін ылғалдылық және көміртегі қышқылы мәндерін 9-



кестеден  [12]аламыз:    бір  адамнан  50  г/сағ  ылғалдылық,  45  г/сағ  көміртегі 

қышқылы  бөлінеді  екен.  Ал  8  адамның  ылғалдылығы  8  х  50  =  400  г/сағ, 

көміртегі қышқылы мөлшері 8 х 45 =360 г/сағ құрайды .  

t  =  20 

0

С  үшін:  1  адамнан  шығатын  ылғалдылық  –  40  г/сағ,  көміртегі 



қышқылы – 45 г/сағ. 8 адамнан бөлінетін ылғалдылық: 8 х 40 = 160320 г/сағ. 8 

адамнан шығатын жалпы көміртегі қышқылы: 8 х 45 = 360 г/сағ. 

 

К е с т е   4.5  –  Адамдардан  бөлінетін  зиянды  заттардың  есептелуінің 



нәтижелері 

Жыл мезгілі 

Температура 

0

С 



Жылу, Вт 

Ылғалдылық,W 

г/сағ 

СО



г/сағ 

Q

а



а

 

Q



а

ж

 



Жылы 

24 


227,8   

346,8 


200 

180 


 

Салқын 


20 

278,8 


350,2 

160 


180 

 

Ауа алмасуына есептеу жүргізу  

Q

жылу.б



  жазда  >  Q

жылу.б


  қыста,  Q

жылу.б


  жазда  ауаның  жылу  кернеулігін 

төмендегі формуламен есептейміз 

 

                            (4.6) 



 

          

.

н

Q

> 20 ккал/м

болғанда 



C

t

0

8



 



Бөлмеге  керекті  ауа  мөлшері  жылулық  балансынан  алынып,  төмендегі 

формула бойынша анықталады 



 

                    

                             (4.7) 

 

мұнда C = 0,24 ккал/кг



C

0

 - ауаның жылу сыйымдылығы; 



 = 1,206 кг/м

 - ағынды ауаның массасы. 



Артық жылулар 16462,8 кДж/сағ. Бөлмеге керекті ауа  L = 

  м


3

/

 = 



28,3  м

3

/мин.  Біз  есептеулерге  сүйене  отырып  өз  таңдауымызды  Panasonic 



CS/CU-E 18 кондиционеріне тоқтаттық.   

Кондиционердің жалпы техникалық сипаттмасы: 

 



EER, А 4,36 ; 

 



COP, А 4,41; 

 



жылдық электр ток пайдалануы 945 кВт*сағ 

 



 шу деңгейі ішкі (жоғ/орт/төм), дБ(А) 45/36/33, сыртқы, дБ(А) 48; 

 



салқын 5,30кВт; жылу 5,90 кВт

 



электр қорек кернеуі 220В,50 Гц; 

 



салқынның жұмсайтын қуаты, кВт  1,45; 

 



жылудың жұмсайтын қуаты, кВт  1,52 

 



салмағы 13 кг. 

 

4.8 Бөлменің вентиляция жүйесін есептеу 



 

Өңдірісте  динамикалық  климатты  бір  деңгей  ауысуымен  бірге  жасауды 

ұсынады.  Вентиляция  жүйесінің  характеристикасын  сипаттайтын  басты 

параметрлері,  еселік  айырбастауы  болады,  бұл    ауаның  бөлмедегі  қаншы  рет 

ауысқанын білдіреді. 

Ауа  еселегін бір терезені есептейік, терезенің өлшемдері 2 м х 1 м болып 

келеді. Бөлмеде сегіз адам жұмыс істейді. 5.6-кестедегі электр жабдығықтарды 

қолданамыз. 

 

5.6-к е с т е – Қолданылатын электржабдықтары 



 

Атауы 


Саны (дана) 

Қолданылатын  қуат, 

Вт 

Дербес компьютер 



600 


Тоқтаусыз қоректендірі көзі 

700 



 

Ауа ауысуы еселегін мына формуламен табамыз 

 


 

бл

 



V

V

K



вент



 

(4.11) 


 

мұнда, V


вент 

– бөлмеге келетін ауа көлемі, м³; 

 

V

бл



 – бөлме көлемі, м³. 

Ауысуға  қажетті  ауа  көлемін  V 

вент

  жылулық  тепе-теңдік  бойынша 



есептейміз. 

 

Y



)

t

-



(t

C

Q



3600

V

кл



кт

аж

вент





 

(4.12) 



 

Бұл жерде  Q 

аж

 – артық жылу, Вт;  



С = 1000 – ауа  жылуөткізгіштілігі, Дж/кг∙К; 

Y = 1.2 – ауа тығыздығы, кг/м³. 

Тыс кететін ауа температурасы осы формула бойынша анықталады 

t

)



2

-

Н



(

t

t



км.

кт



                                            (4.13) 



 

мұнда t – бөлменің 1 метр биікке температура өзгеруі, 1градустан ден 5ке дейін 

мәндерін аламыз. 

км



– жұмыс орында температура, 23 градус. 

Н – бөлме биіктігі, 3 метр. 

t

кл

 – келетін ауа температурасы, 18 градус. 



5.12-формула бойынша ауа температурасы мынаған тең 

 

T



кт

= 23 + ( 3 - 2 )∙2 = 25. 

 

Артық жылуын төмендегі формула бойынша анықтаймыз 



 

                                             Q 

аж 

= Q


аж1 

+ Q 


аж2 

+ Q 


аж3

  

(4.14) 



  

мұнда  Q 

аж1

 – электоржабдықтардан артық жылу, Вт; 



    Q 

аж2


 – күннің радиациясынан келген жылу, Вт; 

    Q 


аж3

 – адмамның жылу беруі, Вт. 

Электржабдықтардан артық жылуын мына формулаарқылы есептейміз  

 

Q



 аж1

= Е


(4.15) 



 

мұнда Е – жылу бұру энергиясының шығын коэффициенті; 

               P – электр жабдықтар қуаты, Вт. 

Элетрэнергия шығыны келесі мәндерді қабылдайды 



               Е=0.4 дербес компьтер үшін; 

               Е=0.55 жарықтандыру үшін. 

Төмендегі 

формула 


бойынша 

электр 


жабдықтардың 

және 


жарықтандырудың жалпы қуатын есептеп аламыз 

 

P = P



дана

 K 


(4.16) 

 

Бұл жерде  P



дана

 – бір жабдықтың қуат өлшемі, Вт; 

                    K – жабдықтардың сан данасы. 

Содан  , 5.16- формула бойынша 

 

P

жарықтандыру



 =200

8 = 1600 Вт 



 

P

компьютеры және т.б.



 = 600

8 + 700



8 = 10400 Вт 

 

5.15-  формула  бойынша  жарықтандырудан  және  электржабдықтардан 



артық жылуын есептейміз 

 

                    Q



аж1 

= 0.55


1600 + 0,4

10400 = 5040 Вт. 



 

Жасанды  жарықтандырудан  артық  жылу  келесі  формула  бойынша 

есептейміз 

 

Q



аж3 

=m



S

k



Q

т 



 

(4.17) 


мұнда   m – терезе саны; 

                 S –терезе ауданы, м²; 

                 k - әйнектеу коэффициенті. Екі әйнектеу коэффициенті – k = 0.8 

                 Q

 т

 – терезеден жылу келіуі, 127 Вт/м тең. 



5.17-формула бойынша жасанды жарықтандырудан артық жылуын есептеймік 

 

                                Q 



аж2

 = 3


2



0.8

127 = 610 Вт. 



 

Адамның жылу беруің келесі формула бойынша есептейміз 

 

Q

аж3



 = n



(4.18) 

 

мұнда   q –бір адамның жылуы бөлгіштігі, 80 Вт/ад тең; 



 

    n – адам саны, 8 тең. 

5.18-формула бойынша адамның жылу беруін есептейміз 

 


аж3


 = 8

80 = 640 Вт. 



 

5.12-формула бойынша артық жылуды есептеп аламыз 



 

аж



 = 5040 + 610+ 640 = 6290 Вт. 

 

Сөйтіп, 5.12-формула бойынша ауысуға керекті ауа көлемін есптейміз 



                                           

71

,



2695

2

,



1

)

18



25

(

1000



6290

3600


V

вент






 

 

Демек,  оптималды  шартты  тудыру  үшін  ауаның  вентиляция  жүйесін 



жүзеге асыру керек. 

   

    4.9   Тіршілік қауіпсіздігі  бөлімі бойынша қорытынды 

 

Тіршілік  қауіпсіздігі  бөлімінде  бөлмедегі  жұмыс  шарты  және  

микроклимат  пареметрлерін  талдау  және  ауаны  кондиционерлеу,  бөлменің 

вентиляция жүйесіне анализ жасалды. Еңбек шарты деңгейі өте дұрыс, есептеу 

нәтижесінде  алынған  жауаптар,  тіршілік  қауіпсіздік  бойынша  стандарттарды 

қанағаттандырады. 

Кондиционерді  таңдау  үшін  ең  бірінші  артық  жылу  қосындысын,  және  

оған  күннің  сәулесінен  бөлінетін  жылу,  жарықтандыруды,  жұмыс  істейтін 

адамдар санын, басқада бөлмеде қолданылатын техникаларды есептеу қажет.  

Есептеп, қорыта келгенде бөлмеге керекті ауа мөлшері L = 

  м

3

/



 = 

28,3 м


3

/мин. Осы талаптарды толық қанағаттандыратын  Panasonic CS/CU-E 18  

кондиционерін таңдадым. 

 

 



1   2   3   4   5   6   7


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал