Программа для изучения английского языка и англо-русско-казахский словарь состоящий из более распространенных 3000 слов в повседневной жизни выбранные



жүктеу 0.66 Mb.

бет1/7
Дата06.05.2017
өлшемі0.66 Mb.
түріПрограмма
  1   2   3   4   5   6   7

Аңдатпа 

 

 

Бұл  дипломдық  жобада  ағылшын  тілін  үйренуге  арналған  бағдарлама 

және  Oxford  университеті  ғалымдары  зерттеген  ағылшын  тілінде  ең  көп 

қолданылатын  сөздерден  тұратын,   ағылшынша-орысша-қазақша    Oxford 3000 

сөздігін құрастыру қарастырылған.   

Бағдарламаның  деректер  қоры  ДҚБЖ  MS  SQL  Server  2008,  интерфейсі  

Embarcadero  RadStudio  Delphi  2010  және  дизайны  Adobe  Photoshop  

бағдарламалық құралында жасалған.  

Бұл  бағдарлама  сөздік,  арнайы  сабақтар,  кестелер,  ағылшынша-қазақша 

мақал-мәтелдер,  ағылшын  тілінен  білімін  тексеруге  арналған  тесттерден 

тұрады.  

 

Аннотация   

 

 



В  данной  дипломной  работе  предусматривается  разработка  программа 

для изучения английского языка и  англо-русско-казахский словарь состоящий 

из  более  распространенных  3000  слов  в  повседневной  жизни  выбранные 

учеными Оксфордского университета. 

База данных программы разрабатывался в СУБД  MS SQL Server 2008, а 

интерфейс и дизайн  на программах Embarcadero RadStudio Delphi 2010 и Adobe 

Photoshop. 

Это  программа  состоит  из  словаря,  специальных  уроков,  таблиц, 

пословицы  на  англо-казахском  языках,  тестов  для  проверки  уровня  знания 

английского языка. 



 

Annotation 

 

 



In this diploma  work  includes the development of  a program  to learn  English 

and the English- Russian - Kazakh dictionary consisting of the most  common 3,000 

words in everyday life chosen by scientists at Oxford University . 

Database  of  program  developed  DBMS  MS  SQL  Server  2008  ,  and  the 

interface  and  design  programs  at  Embarcadero  RadStudio  Delphi  2010  and  Adobe 

Photoshop. 

This program consists of a dictionary , special classes , tables, proverbs in the 

English- Kazakh , tests to check the level of knowledge of English language. 



Мазмұны 

 

 

Кіріспе .......................................................................................................................... 7 



1 Техникалық тапсырма .............................................................................................. 8 

1.1 Бағдарламаның тағайындалуы және қолдану аймағы ................................... 8 

1.1.1  Техникалық құрылғыларға қойылатын талаптар  ................................. 8 

1.1.2  Бағдарламалық құжатқа қойылатын талаптар ...................................... 8 

1.2  Құру кезеңдері мен сатылары ....................................................................... 8 

1.2.1  Құру кезеңі бойынша орындалатын жұмыстардың мазмұны ............. 9 

1.2.2  Тестілеу ..................................................................................................... 9 

2 Ақпараттық жүйелер.  Деректер қорын жобалау жүйесі(ДҚБЖ) ..................... 10 

2.1  Ақпараттық жүйелер туралы мағлұматтар ................................................ 10 

2.1.2  Ақпараттық жүйенің тіршілік циклі ..................................................... 13 

2.1.3  Ақпаратты жүйені еңгізу сатысы ......................................................... 15 

2.2  Деректер қорын басқару жүйесі .................................................................. 16 

2.2.1  Деректер қорын басқару жүйесі ........................................................... 16 

2.2.2  Дерекқордың жіктелуі ........................................................................... 17 

2.2.3  Деректер моделі ...................................................................................... 18 

2.2.4  Дерекқорды басқару жүйесінің құрылымы мен функциялары ......... 20 

2.2.5  Microsoft SQL server ДҚБЖ .................................................................. 21 

2.2.6  Кесте құру және өшіру ........................................................................... 22 

3 Деректер қорын жобалау ....................................................................................... 23 

3.1  ДҚ құрудың алғашқы кезеңі ........................................................................ 23 

3.2  Концептуалды жобалау ................................................................................ 23 

3.3 ER моделін құру .............................................................................................. 23 

3.3.1  Бизнес ережелер ..................................................................................... 24 

3.3.2  Реляционды қатынастарды құрастыру ................................................. 26 

3.3.3   Логикалық жобалау ................................................................................ 30 

3.3.4   Көрсетілімдер және сұраныстар ........................................................... 32 

3.4 Физикалық жобалау ........................................................................................ 33 

3.4.1  Дерек қорына қосымша құру ................................................................ 33 

3.4.2  Бағдарламаны сипаттау ......................................................................... 34 

3.5 Орнату дискісін құру ...................................................................................... 39 

4 Тіршілік қауіпсіздігі ............................................................................................... 44 

4.1  Жұмыс сипаттамасы ...................................................................................... 44 

4.2  Жұмыс орнының микроклимат жағдайы ..................................................... 44 

4.3  Бөлменің өрт қауіпсіздігі ............................................................................... 44 

4.4  Бөлменің өрт қауіпсіздігі және электр қауіпсіздігі .................................... 44 

4.5  Шудың әсерін зерттеу .................................................................................... 45 

4.6  Бөлме жоспары ............................................................................................... 45 

4.7  Кондиционерлеу жүйесін есептеу ................................................................ 46 

4.8  Бөлменің вентиляция жүйесін есептеу ........................................................ 50 

4.9  Тіршілік қауіпсіздігі бөлімі бойынша қорытынды ..................................... 52 

5 Техника-экономикалық негізделуі ....................................................................... 54 


5.1 Жұмыстың сипаттамасы ................................................................................. 54 

5.2 Маркетингтік стратегия .................................................................................. 54 

5.2.1  Бағдарламаның қамтаманың өңделуінің еңбек өнімділігін есептелуі55 

5.2.2  Қосымша шығындар статьясы ............................................................... 57 

5.2.3  Өзіндік құн нәтижесінің кестесі ............................................................ 61 

5.2.4  Бағдарламаның бағасын есептеу ........................................................... 62 

5.2.5  Кәсіпорынның бірмезгілдік шығындары  ............................................. 64 

5.2.6  Бағдарламаны еңгізудегі алынған үнемдеу мөлшері мен табыс ........ 65 

5.2.7  Құрылған программаны орнату ............................................................. 64 

5.3 Экономикалық тиімділікті есептеу ............................................................... 66 

5.3.1  Таза ағымдағы құндылықты есептеу .................................................... 66 

5.3.2  Пайда индексін есептеу .......................................................................... 67 

5.3.3  Табыстың ішкі нормасын есептеу ......................................................... 67 

5.3.4  Өтімділік периодын есептеу .................................................................. 68 

5.4 Экономика бөлімі бойынша қорытынды ...................................................... 68 

Қорытынды ................................................................................................................ 69 

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ............................................................................ 70 

А қосымшасы ............................................................................................................. 71 

Ә қосымшасы ............................................................................................................. 73 

 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



Кіріспе

 

 

 

Бұл дипломдық жобада ағылшын тілін үйренуге арналған бағарлама және 



қосымша Oxford 3000 сөздігі бағдарламасы  жобаланды. 

Бұл  бағдарлама  ағылшын  тілін  үйрену  үшін  өте  ыңғайлы.  Бағдарламада 

ағылшын тілі грамматикасы, ағылшын тілінен білім деңгейін тексеруге арналған 

тесттер, ағылшын тілінде ең көп қолданылатын етістіктер, ағылшынша-қазақша 

мақал-мәтелдер,  күнделікті  өмірде  қолданатын,  әр  түрлі  тақырыптағы  

ағылшынша-қазақша тілашар, және Оксфорд университеті ғалымдары зерттеуі 

бойынша алынған ағылшын тілінде ең көп қолданылатын 3000 cөзден тұратын 

ағылшынша-орысша-қазақша Oxford 3000 сөздігін жасау қарастырылған.   

Дерекқор құру үшін алдымен талдау жасалынды және ең бірінші сөздіктің  

кестесімен  ең  көп  қолданылатын  етістіктердің  кестесі  құрылды  одан  кейін 

мақал-мәтелдер және тілашар кестесі құрылды. Тілашар үшін әр бір тақырыпқа 

жеке  кесте  жасалынды.  Деректер  қоры  MS  SQL  Server-2008  жүйесінде 

жасалады.  Бағдарламаның  дерекқоры  MS  SQL  Server  дерекқорларды  басқару 

жүйесінде  құрылғаннан  кейін,  пайдаланушылардың  барлық  сұраныстарын 

қанағаттандыратын  бағдарламаның  интерфейсі  жасалды.  Бағдарламаның 

интерфейсі    Embarcadero  RAD    Studio  Delphi  2010  бағдарламалық  құралында 

іске асырылды. 

Бұл  бағдарлама  ағылшын  тілін  үйренушілер  үшін  ыңғайлы  сонымен 

қатар, аз уақыт ішінде ағылшын тілін меңгеруге мүмкіндік береді.  

 


1     Техникалық тапсырма 

 

 



1.1 Бағдарламаның тағайындалуы және қолдану аймағы 

 

Ағылшын  тілін  үйренуге  арналған  және  Oxford  3000  сөздігі 



бағдарламасы.  Бұл  бағдарлама  ағылшын    тілін  үйренуге  арналған  қазақ 

тіліндегі бағдарлама. Бағдарлама мынадай бөлімдерді қамтиды: 

 

ағылшын тілі грамматикасы; 



 

ағылшын тілінен білім деңгейін тексеруге арнлаған тест



 

Оxford 3000 сөздігі; 



 

ағылшын тілінде ең көп қолданылатын етістіктер



 

ағылшынша-қазақша мақал-мәтелдер; 



 

тілашар; 



 

ағылшын тілін үйренушілерге кеңес. 



 

1.1.2 Техникалық құрылғыларға қойылатын талаптар  

 

Бағдарламаны  орнату үшін компьютердің сипаттамасы төмендегідей: 



 

процессор Pentium–1.7Hz;  



 

жедел жады 1Гигабайттан кем емес;  



 

HDD, 10 Гигабайт бос орын болуы керек;  



 

операциялық  жүйе  Windows  2000  Server,  Windows  2003,  XP,  7  жіне 



Windows 8; 

 



Microsoft SQL Server 2008 бағдарламалық құралы. 

 

1.1.3 Бағдарламалық құжатқа қойылатын талаптар  

 

Бағдарламалық  құжаттың құрамыт төмендегідей болуы қажет:  



 

техникалық тапсырма



 

бағдарлама және байқаулардың әдістері



 

бағдарламаны қолданушыға көмек. 



 

1.2 Құру кезеңдері мен сатылары  

 

Құру сатылары 

Құру келесі үш сатыны қамту керек:  

 

техникалық тапсырма жасау;  



 

бағдарламаны жобалау жұмыстары;  



 

ақпараттарды енгізу. 



Құру кезеңдері 

Құру  жұмыстары  техникалық  тапсырмаға  сай  болуы  керек.  Құру         

кезеңдері төмендегідей болады: 


 

ақпараттар жүйесін құру;  



 

құжатты құру;  



 

бағдарламаның мысалмен тексерілуі. 



 

1.2.1 Құру кезеңі бойынша орындалатын жұмыстардың мазмұны  

 

Құру кезеңі бойынша келесі жұмыстар орындалу қажет:  



 

тапсырма жалпы мақсатын анықтау;  



 

бағдарламаны  қолданатын  техникалық  құрылғыларға  қойылатын 



талаптарды анықтау;  

 



жобаға қойылатын жалпы талаптарды анықтау. 

 

1.2.2 Тестілеу  

 

Тестілеу – бұл бағдарламадағы қателерді іздеу. 



Қате – бұл бар нәрселердің сәйкес келмеуі. 

Сенімділік  –  әрбір  қабылдалмаудың  құнын  есепке  алып  есептелінетін, 

белгілі уақыт ішіндегі қарсылық жасалмаған жұмыс. 



Тестілеу принциптері 

Тестілеу  жүйеде  қалған  табу  үшін,  сонымен  қатар  жүйенің  сенімділігін 

және  құндылығын  арттыру  үшін  жасалады.  Тестілеу  арқылы  дұрыс 

жобаланбаған жүйенің жоғарғы дәрежедегі сенімдімділігіне жете алмайды.  

Егер  бағдарламаға  тестілеу  жүргізетін  болсақ,  белгілі  бір  жағдайлармен 

бағдарламаның құнынын көтеру арқылы тестілеуге кеткен барлық шығындарды 

қайтарып  алуымыз  керек.  Мұны  бағдарлама  сенімділігін  жоғарылатумен  ғана  

жүргізуге болады. Сенімділікті тек енгізілген қателерді дұрыстау арқылы ғана 

жоғарлатуымызға болады. 

Сәтті  тест  дегеніміз,  қате  тапқан  тестке  айтамыз.  Егерде  бір  қате 

табылмайтын болса, онда ол сәтсіз тест болады. 

 



қателер топтасу қасиетіне ие; 

 



тестілеу әдісін жеңілдету үшін бағдарламаны өзгертпеңіз; 

 



егер  бағдарлама  жасаушы  бағдарламаны  жазуда  қате  жіберсе,  онда 

оны тестілеуден өткізуде  сол қатені жіберуі мүмкін; 

 

тестіні құру – бұл шығармашылық үрдіс, яғни кей жағдайларда мидың 



дұрыс жұмыс істеуін қажет етеді

 



қатені дұрыс табатын тест өте жақсы тест болып есептеледі

 



бағдарлама  не  қызмет  атқарады,  яғни  тек  өзіне  тиесілі  жұмысты  

істейді  ме,  әлде  басқа  жұмыстарды  да  істеуге  мүмкіндігі  барма  соны  тексеру 

қажет; 



 



комментариилердің аз болуы қателерді табуды қиындатады; 

 



комментариилердің  аз  болуы  қатені  табуды  қиындатумен  қатар, 

түсініктеме сөздігі болмаса қиын бағдарламаны талқылау да қиын болады. 



Тестілеу  біткен  соң  қате  жоқ  екендігіне  кепілдік  бере  алмаймыз,  тек 

белгілі бір деңгейде жүйенің жұмысы дұрыс екендігі жайлы айтуға болады. 

Тест  –    кіріс  деректерінің  жиыны  және  жауап  бағдарламаның  іс–әрекеті 

болып  есептеледі.  Қарапайым  бағдарламалармен  жан–жақты  тестілеу  жасау 

мүмкін  емес,  өйткені  оған  уақыт  және  қажетті  ресурстарда  жеткіліксіз. 

Тестілеудің  қатені  іздеу  мүмкіндігіне  байланысты  және  тестті  құру  әдісіне 

байланысты төменде бірнеше түрі көрсетілген. 

Тестілеу түрлері: 

 

құрылымдық тест жүргізу; 



 

функционалдық тестілеу. 



Құрылымдық тестілеу 

Бұл  тестілеу  барысында  бағдарлама  тексті  ашық  түрде  тұрады. 

Шешімдердің циклдері және блоктары тестіленеді. 

Құрылымдық тестілеу бірнеше түрге бөлінеді: 

 

операторларды жабу әдісі; 



 

шешімдерді жабу әдісі; 



 

шарттарды жабу әдісі; 



 

шарттарды аралас жабу; 



 

циклдерді тестлеу. 



Жалпы  түсініктер  үшін  құрылымдық  тестілеудің  мысалдарына  тоқтап 

кетуге болады. 



Функционалдық тестілеу 

Функционалдық 

тестілеуде 

керісінше 

бағдарламалардың 

тексті 


көрінбейді,  бағдарлама  қара  жәшік,  яғни  кіріс  және  шығыс  шарттары  белгілі 

болады,  оған  қоса  жұмыстың  толық  структурасы  қарастырылады. 

Бағдарламаның спецификациясы бойынша тестілеу жүргізіледі. 

Бұл тестілеудің бірнеше түрі берілген: 

 

шекті мәндерінің анализі; 



 

жүйе эксплуатациясы; 



 

эквивалентті кластар; 



 

белгілі көлемдегі тестілеу; 



 

тәжірибелі эксплуатация; 



 

белгілі мөлшердегі тестілеу;  



 

қорғанысты тестілеу. 



 

 

 



 

2 Ақпараттық жүйелер. Деректер қорын жобалау жүйесі (ДҚБЖ) 

 

 



2.1 Ақпараттық жүйелер туралы мағлұматтар 

 


Ақпараттық  жүйе  дегеніміз  –  қандай  да  бір  пайдаланушы  қызметіне 

арналған ақпараттық модель.  Жүйе мынадай үрдістерді қамту керек: 

 

ақпаратты сақтау;  



 

өзара ақпарат ауысу;  



 

ақпаратты түрлендіру.  



Қазір ақпараттық жүйелердің әр салада маңыздылығы артып келуде. 

Ақпараттық  жүйе  көмегі  арқылы  орындалатын  тапсырмалар  әр  түрлі 

болып келуінің арқасында құрылымы жағынан бір–бірінен айырмашылығы бар 

ақпараттық жүйелер әр түрлі болып бөлінеді. 

 Ақпараттық жүйелер әр түрлі белгілері бойынша бөлінеді. Негізгі белгісі, 

құрылу  ерекшеліктерімен  функционалдық  мүмкіндігі  бөлу  болып  есептеледі. 

Ақпараттық  жүйелер  қолданатын  техникалық  құралдарға  байланысты  және 

орындайтын тапсырмасына қарай әр түрлі сыныптарға бөлінеді (Cурет 2.1). 

Ақпараттық 

жүйелер 


берілген 

ақпаратты 

сақтау 

жағынан 


фактографикалық  және  құжаттық  деп  екіге  бөлінеді.  Фактографикалық 

ақпараттық  жүйелер  мәтін  және  сандар  түріндегі  ақпаратты  сақтап,  өңдеуге 

арналған. Ал құжаттық ақпараттық жүйелерде ақпарат құжат түрінде болады.  

Автоматтандырылған  жүйелерге  негізделіп,  ақпараттық  жүйелер 

автоматандырылған,  қолмен  басқарылатын,  және  автоматтандырылмаған  деп 

бөлінеді. 

 

 

 



Cурет 2.1– Ақпараттық жүйелердің бөлінуі 

 

2.1.1 Ақпараттық жүйелерді жобалау  

 

Ақпараттық жүйелерді жобалау әрдайым жобаның мақсатын анықтаумен 



басталады.  Кез  келген  сәтті  жобаның  негізгі  міндеті  жүйені  іске  қосқан  кезе 

және оны пайдалану уақытында мыналарды қамтамасыз ету болып табылады: 

 

жүйенің  талап  етілген  функциялығы  және  оның  функциялануының 



құбылмалы жағдайларына бейімділік дәрежесін; 

 



жүйенің талап етілген өткізу қабілетін

 



сұранысқа жүйенің талап етілген реакция уақытын; 

 



талап  етілген  режимде  жүйенің  тоқтаусыз  жұмысы,  басқаша  сөзбен 

айтқанда  –  қолданушылардың  сұраныстарын  өңдеу  үшін  жүйенің  дайындығы 

мен жетімділігі; 


 

пайдалану қарапайымдылығы мен жүйенің қуаттауын; 



 

қажетті қауіпсіздікті. 



Өнімділік  жүйенің  тиімділігін  анықтайтын  негізгі  фактор  болып 

табылады. Жақсы жобалық шешім жоғары өндіруші жүйенің негізі болады.  

Ақпараттық жүйелерді жобалау үш негізгі саланы қамтиды: 

 



дерекқорда жүзеге асырылатын деректер объектін жобалау; 

 



деректерге 

сұраныстардың 

орындалуын 

қамтамасыз 

ететін 

бағдарлама, экрандық нысан, есеп беруді жобалау; 



 

нақты  орта  немесе  технологияны  есепке  алу,  нақтырақ:  желі 



топологиясы,  аппараттық  құралдардың  конфигурациясы,  пайдаланылатын 

архитектура (файл-сервер немесе клиент-сервер), параллельді өңдеу, деректерді 

үлестірілген өңдеу және т.б. 

Жобалаудың шынайы жаңдайында – бұл белгіленген шектеулерді ескере 

отырып,  бар  технологиялардың  құралдары  жүйесінің  функциялық  талаптарын 

қанағаттандыратын  тәсілді  іздеу.    Кез  келген  жобаға  бірқатар  абсолбтті 

талаптар  қойылады,  мысалы  жобаны  әзірлеудің  максимальді  уақыты,  жобаға 

максимальді  қаржы  құю  және  т.б.  Жобалаудың  қиындықтарының  бірі  ол 

жобаға қойылатын талаптарды талдау немесе сол не басқа жобалық шешімдерді 

жүзеге  асыру  секілді  құрылымдалған  міндет  болып  табылмайтындығында.   

Күрдеі  жүйені  принцип  бойынша  сипаттау  мүмкін  емес  деп  есептеледі.  Бұл 

мекемені  басқару  жүйелеріне  қатысты.  Негізгі  дәйектерден  бірі  жүйенің 

функциялану  жағдайын өзгерту  болып табылады,  мысалы жаңа  басшылықтың 

сол немесе басқа ақпарат ағындарын директивті өзгертуі. Тағы бір дәйек  – ірі 

жоба  үшін  жүздеген  парақтардан  тұратын  техникалық  міндеттердің  көлемі, 

онда техникаық жобада қателікер болуы мүмкін.   

Егер ұғынатын болсақ, жүйенің дамуын осылай болжап білуге болмай ма 

және ол туралы ақпарат алу расымен де мүмкін емес пе? Мүмкін, жүйе туралы 

және оның дамуның болжамдалатын (басшылықпен) жолдары туралы бүтіндей 

түсінікті  семинарлардың  көмегмін  алуға  болар.  Осыдан  кейін  жүйені 

қарапайым  құрамдастарға  бөлі,  құрамдастар  арасындағы  байланысты 

ықшамдау,  құрамдастардың  еркіндігін  қарастыру  және  олардың  арасындағы 

интерфейстерді  сипаттау  (брі  құрамдастың  өзгеруі  автоматты  түре  басқа 

құрамдастың  өзгеруіне  әкелмес  үшін),  сонымен  қатар  жүйені  кеңейту 

мүмкіндіктері  мен  функция  жүйенің  сол  немесе  басқа  нұсқасында  іске 

асырылмау  үшін  «бітеуіштер».  Осындай  элементарлы  ұғымдардан  келіп 

шығып,  ақпараттық  жүйеде  іске  асырылуы  болжанып  отырған  сипаттама 

шынайыға  ұқсайды.  Ақпараттық  жүйелерді  жасаудың  классикалық  тәсілдерін 

ұстануға  болады,  олардан  бірі  «сарқырама»  схемасы  –  төменде  сипатталған. 

Ақпараттық 

жүйелерді 

әзірлеуде 

кейбір 

басқа 


тәсілдер 

қысқаша 


қарастырылады.  Төменде  сипатталған  қай  тәсілді  ұстану  кереу  (және  өзіндік 

тәсіл  ойлауп  табудың  мәні  бар  ма)  –  қандай  да  бір  өлшемде  талғам  мен  мән-

жайдың  ісі.  Бағдарламалық  жасақтаманың  өміршеңдік  кезеңі  оны  құру  және 

пайдалау  үлгісінен тұрады.  Үлгі  осы  БЖ  да  қажеттілік  туғаннан бастап,  оның 



барлық  қолданушыларда  қолданыстан  толық  шығу  уақытымен  аяқталатын 

оның әртүрлі жағдайларын бейнелейді.  

 



  1   2   3   4   5   6   7


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал