Пробация қызметінің ауқымы кеңейеді Лебіз Бүгінгінің бас тақырыбы аң



жүктеу 0.53 Mb.

бет6/6
Дата08.03.2017
өлшемі0.53 Mb.
1   2   3   4   5   6

Г.ЖЕКСЕМБІНОВА,

Қаратал аудандық сотының судьясы

АЛМАТЫ ОБЛЫСЫ



Тастаяқ шебері арамызда

Жақында беларусьтық компания Алматыдағы журналистер қауымы-

ның басын қосып, тастаяқтан сайыс өткізді. «Wargaming» компаниясының 

ұйымдастыруымен қолға алынған сайысқа қатысуға ынталылар аз болма-

ды. Себебі, достық рәуіште өткен мұндай шара журналистерді бір уақыт 

қаламнан, жалпы, ақпарат кеңістігінен босатып, өзара пікір алмасуына, 

сонымен қатар, спорттан да құр алақан еместігін дәлелдеуге таптырмайтын 

мүмкіндік. 



Дін терроризмге қарсы

Ең жақсы тәрбиеші

Павлодар облысы бойынша ҚАЖ департаментінің АП-162/4 мекемесін-

де сотталғандар арасында тәрбие жұмысы бөлімінің жасақ бастықтарының 

арасында байқау өтті. Ең жақсы тәрбиешіні оның қызметтік жұмыс атқаруы 

мен функционалды міндеттерін атқаруын бағалау арқылы анықтауға қадам 

жасалды. Бұл үшін мекеменің ең беделді де тәжірибелі қызметкерлер қата-

рынан комиссия құралды.

Іс-шара 3 сатыдан тұрды. Бірінші сатыда конкурс қатысушыларын 

ҚАЖ қызметіне бағытталған нормативтік-құқықтық актілерді қаншалықты 

меңгергенін анықтау мақсатында тест өткізілді. Келесі сатыда жасақтағы 

ісқағаз жұмыстарының жүргізілуі тексерілді. Және соңғы сатыда комиссия 

мүшелері жатын орындарын қарап шықты. Мұнда санитарлық жағдай мен 

тәртіптің сақталуы бағаланды.

Қазылар алқасы тәрбие бөлімінің қызметкерлерін әділ бағалап, қызмет-

керлердің жеке қасиеттерін ескеріп, жұмысқа деген көзқарасын, ісқағаз-

дардың жүргізілуі, жасақтағы тәртіптің сақталуы және санитарлық жағдай  

ескерілді.

Сайыс нәтижесінде қазылар алқасының дауысы екіге бөлініп, көпшілік 

арасынан екі тәрбиеші оқ бойы озық шықты. Олар 1-жасақ бастығы, әділет 

лейтенанты Нариман Төлепов пен 6-жасақ бастығы, әділет лейтенанты Аза-

мат Базарханов. Байқау қорытындысына сай, ең жақсы тәрбиешілер мекеме 

бастығының сыйлығы және грамотасымен марапатталды. 



Павлодар облысы бойынша ҚАЖ департаменті АП­162/4 

мекемесінің сотталғандар арасындағы тәрбие жұмысы бөлімі

ҚАЗЫЛАР ТӘЖІРИБЕ  АЛМАСАТЫН АЛАҢ

– Әдеп кодексінің жаңаруы көңіліңіз-

ден шықты ма?

– Мемлекетіміздің тәуелсіздігіне 25 

жыл десек, алғашқы қабылданған кодекс 

пен қазіргі нұсқаның айырмашылығы, 

әрине, айтарлықтай. Әр бапта судья жа-

уапкершілігі нақты көрсетілген. Мысалы, 

жаңа Әдеп кодексінің бірінші бабында 

былай жазылған: «Судья берілген антына 

берік, оның әрекеті лауазымының жоғары 

мәртебесіне лайық болып, сот төрелігін іске 

асыруға, қоғамдық қызмет пен тұрмысқа 

байланысты кез келген іс-әрекеттерді жү-

зеге асырған кезде әдепсіз жүріп-тұрудың 

көріністеріне жол бермей, әдеп нормаларын 

мүлтіксіз сақтауға тиіс. Судья сот билігінің 

беделін түсіруге, сот төрелігінің тәуел-

сіздігіне күмән келтіруі мүмкін кез келген 

іс-әрекеттерден аулақ болуы қажет». Яғни, 

Жарысқа жалпы 40-тан астам журналист қатысты. Олар өзара үздікті 

анықтап, осы жолы шығармашылық жолындағы емес, тастаяқ ойынын-

дағы шеберліктерін сынады.Турнир екі күнге созылып, тастаяқ ойынын 

әбден меңгерген журналистер тартысты ойын көрсетті. Қоғамдық-саяси, 

құқықтық «Заң газетінен» додаға түскен Мақсат Сембеков те финалистер 

қатарынан көрініп, «Жеңіске деген жігерлігі үшін» аталымы бойынша ма-

рапатталды.

Турнир қорытындысы бойынша  бас жүлде «Finprom.kz» порталының 

өкілі Александр Широкихтың еншісіне бұйырса, екінші орынға «Қазақ әде-

биеті» газетінің атынан қатысқан Ерлан Орынбаев ие болды. Үздік үштікті 

КТК телеарнасының жүргізушісі Ерланби Дәулетияр бекітті. 

С.ОРЫНБАСАРҰЛЫ,

«Заң газеті» 

нады. Осы индикатор бойынша өткен жылы 

Қазақстан өз көрсеткішін 5 позицияға 

жақсартып, 189 елдің ішінде 9-шы орынға 

шықты. Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму 

бағдарламасы жүргізген тәуелсіз әлеумет-

тік зерттеу нәтижелері қазақстандық сот 

корпусының біліктілігі мен дәрежесінің 

өскенін растады.

Сотқа деген сенімнің бар және жоға-

ры екендігін, жоғарыда айтқанымыздай, 

біріншіден, сотқа жүгінушілер санының 

артуынан көруге болады. Екінші көрінісі – 

іс қаралып біткеннен кейінгі тараптардың 

лебізі мен алғысы. Әрбір істе екі жақтың 

бірдей риза болмасы белгілі. Соның өзінде 

іс өз пайдасына шешілмегендер арасында 

да ризашылығын білдіретіндер бар.



– Сотқа түскен істердің көбеюі судья-

лар санының артуына ықпал ете ме?

– Елбасы атап өткендей, сотқа түсер 

істердің жылдан-жылға көбеюін  сотқа 

деген сенімнің артуымен байланысты-

руға болады. Бірақ, іс көбейген сайын 

судьялар санын өсіру мүмкін емес. Сон-

дықтан, Президент дауды сотқа жеткізбей 

шешудің тетіктерін мейлінше пайдалану 

жағын қарастыруды тапсырды. Азамат-

тардың соттарға жүгіну көрсеткіші жыл 

сайын артуда. Бір мысал айтсақ, 1992 

жылы соттар 270 мыңға жуық істі қараса, 

2015 жылы бұл көрсеткіш 4 есеге артып, 

яғни, 1,1 миллионнан асқан. Заңдардың 

толыққанды жұмыс істеуі де өзекті мәсе-

ленің бірі. Оған барлығымыз атсалысуға 

тиіспіз. 

судья өзінің лауазымына кір келтіретін әре-

кеттерге жұмысында ғана емес, күнделікті 

тұрмысында, отбасында жол бермеуі тиіс.  

Антқа адалдық таныту ешқашан да абырой-

дан айырмайды. 

Төртінші бапта судьяның соттан тыс 

жердегі жүріп-тұруы, оның процеске қа-

тысушылармен өзара қарым-қатынасы 

соттың  тәуелсіздігі  туралы  қоғамның 

сенімділігін сақтауға ықпал етуге тиістігі 

нақтыланған. Сот жүйесін реформалаудың 

негізгі мақсаты тәуелсіз және сатылмайтын 

сот билігін қалыптастыру болса, бұл жерде 

судьялардың адалдығы мен біліктілігі, сот 

төрелігінің әділеттігі мен қолжетімділігі 

маңызды. Демек,  Әдеп кодексі осы талап-

тардың орындалуын қамтамасыз етеді.



– Судьялар жауапкершілігі дегенде 

ойыңызға ең бірінші не келеді?

–  Бауыржан  Момышұлының  «Мін-

дет – адамға жауапкершілік жүктейді» 

деген сөзі бар. Міндетін мінсіз орындау-

ға тырысатындарда ғана жауапкершілік 

болады.  Президент мемлекеттік басқару 

жүйесінің іргелі органы ретінде сот жүйе-

сінің дамуына айрықша мән беріп келеді. 

Мемлекет басшысы: «Менің құқықтық 

мемлекетте азаматтарды Президент те 

емес, аймақтың басшысы – әкім де емес, 

министр де емес, сот қорғауы керек екені-

не күмәнім жоқ. Барлық сот және құқық 

қорғау жүйесі өзінің басты мұраты – аза-

маттардың конституциялық құқықтары 

мен бостандықтарын қамтамасыз етуге 

және қорғауға міндетті», – деген сөзімен 

отандық  судьялар  қауымдастығының 

мәртебесін арттырып қана қоймай, оған 

зор жауапкершілік жүктеді. Президентіміз 

судьяларға барынша жағдай жасау арқылы 

оларды мемлекеттік тұрғыда тәуел діліктен 

арылтты. Өйткені, судья тәуелсіз болған 

жағдайда ғана әділеттілік салтанат құра-

ды. 

25 жылда соттағы  реформалар ең үздік 



шетел тәжірибесі мен әлемдік стандарттар-

ды игеріп, сапалы жаңа келбетке ие болды. 

Атап айтқанда, соттардың тәуелсіздігі мен 

судьялардың мәртебесі айрықша бекітіл-

ді, сот құрылымы мен сот ісін жүргізуде 

түбегейлі өзгерістер орын алды. Төрелік 

соттарды тарату нәтижесінде құрылған 

шаруашылық істер жөніндегі алқаларды 

қосу жолымен Жоғарғы Сот пен облыстық 

соттар қайта құрылды. Мұның бәрі судьяға 

өз міндетін асқан жауапкершілікпен атқару-

ды міндеттейді. 



– Әңгімеңізге үлкен рақмет.

Сұхбаттасқан 

Түймегүл СМАҒҰЛҚЫЗЫ,

«Заң газеті»

Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының аппараты 2016 жылғы 

31 мамырда Астанада болған «Діндер терроризмге қарсы» халықаралық кон-

ференциясы материалдарынан жинақ әзірледі. Форум Әлемдік және дәстүрлі 

діндер лидерлері съезінің аясында өтті. Шара барысында 40-тан астам елден 

келген парламентшілер, діни қайраткерлер, халықаралық ұйымдардың бас-

шылары мен сарапшылар бір үстелдің басына жиналды. 

Басылымда Қазақстан Республикасы Президентінің конференцияға 

қатысушыларға үндеуі, мәртебелі меймандар мен шараға қатысушылардың 

сөздері, сондай-ақ, қорытынды мәлімдеменің мәтіні бар. 

Басылымның кіріспе сөзінде Сенат төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаев БҰҰ 

Бас Ассамблеясының 70-ші сессиясында Президент Нұрсұлтан Назарбаев-

тың терроризмге қарсы әлемді елең еткізген бірқатар ұсыныс тары жария 

етілген маңызды сөзінен кейін осы форумды шақыру идеясы туындағаны-

на назар аудартты. Өрістеген пікірсайыстың ерекшелігі туралы айта келіп 

Қ.Тоқаев: «Діни қайраткерлердің террормен күрестегі негізгі рөлін айқын-

даумен қатар, конференцияда антитеррористік қызметтің парламенттік өл-

шемін нығайту да көзделді. Халықаралық қауымдастық терроризмге қарсы 

іс-қимылды құқықтық тұрғыдан жетілдіріп, осы қатерге қарсы күресте пар-

ламенттік дипломатия әлеуетін іске қосуы қажет», – деп атап өтті.

Мүдделі пікір алмасу барысында экстремизм мен терроризмнің өзекті 

мәселелерін шешуге бағытталған іс жүзіндегі қадамдардың ауқымды сала-

лары талқыланды. Конференцияға қатысушылардың пікірлерін қорытын-

дылай келіп Қ.Тоқаев жастардың әлеуметтік және экономикалық жағдайы, 

білім, мәдениет, бала тәрбиесі, діни сауаттылық, құқық үстемдігі, бұқара-

лық ақпарат құралдары мен әлеуметтік желілерде әдеп қағидаларын сақтау 

мәселелері қамтылған кешенді шаралар қажет екенін атап өтті. 

Конференция материалдары қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде 

жарық көрді. БАӘ парламенті төрағасының, Ресей, Әзірбайжан заң шыға-

ру органдары төрағалары орынбасарларының, Ұлыбритания, Франция, 

Германия, Италия, Ауғанстан және басқа мемлекеттер парламенттері де-

путаттарының, ЕКПА, ЕҚЫҰ, АӨСШК, ШЫҰ секілді құрылымдардың 

басшылары мен жетекші мамандарының мазмұнды баяндамалары оқыр-

мандардың ықыласын туғызады. Ислам, христиан, буддизм және басқа да 

діндер қайраткерлерінің сөздерінен терроризм зұлматына діни тұрғыда 

қарсы тұрудағы маңызды идеяларды табуға болады. 

Кітап халықаралық ұйымдарға, біздің еліміздегі және шетелдердегі діни 

және қоғам қайраткерлеріне, саясаткерлер мен сарапшыларға таратылатын 

болады.

А.ҚҰРМАНҒАЛИ,

«Заң газеті»

Байқау


Мәриям ҚАРАБАЕВА, Алматы қалалық сотының судьясы:

«АНТҚА АДАЛДЫҚ 

ТАНЫТУ — АБЫРОЙ»

– Судьялар қауымдастығының ке­

зектен тыс өткізілген VII съезінің ерек-

шелігі неде деп ойлайсыз?

– Судьялар одағының тарихында осы 

уақытқа дейін VII съезд өтсе, соның үше-

уіне делегат болдым. Әсіресе, жас судья 

ретінде 1996 жылғы алғашқы съезге қа-

тысу  құрметіне  ие  болғанымды  еңбек 

жолымдағы тарихи сәтке санаймын. Арада 

20 жыл өткен тұста кезектен тыс VII съезге 

делегат болдым. Өздеріңіз білесіздер, бұл 

жолғы съезд кезектен тыс өтті. Себебі, 

бесінші съезде өмірге келген судьялардың 

Әдеп кодексін заманмен үндестіре жаңарту 

қажеттілігі туды. Соған орай, Мемлекет 

басшысы Жоғарғы Сотқа жаңа кодексті 

әзірлеуді тапсырды. Кодекс жобасы жылдан 

астам уақыт қызу талқыланды. Бұрынғы 

кодекске небәрі 9 бап енген. Жаңа нұсқада 

дың жеке әдебі. Өйткені, судьяның өзін-өзі 

ұстауы, жеке қасиеттері оң көзқарастың 

қалыптасуына себеп болады. Халықтың 

құрметі мен сеніміне кәсіби біліктілік, сы-

пайы мінез-құлықпен ғана ие бола аламыз. 

Сол үшін  Әдеп кодексі судьяларға жоғары 

талаптар қояды. Осы жерде айта кетерлігі, 

Мемлекет басшысы съезде Қазақстанның 

дүниежүзіне қалыптасқан, әлем таныған 

және бәсекеге қабілетті мемлекет ретінде 

танылып отырғанын айтумен қатар: «Оны 

бүкіл дүниежүзілік қауымдастық мойын-

дайды. Біздің табыстарымыздың дәлелі 

заманға сай және тиімді сот билігі болып 

табылады», – деді. Президенттің осы сөзі 

көп жайтты аңғартады. Еліміз ширек ғасыр 

ішінде қалай өркендеп-өссе, сот жүйесіне 

қойылар талап та соншалықты жоғарыла-

ды. Саланың қол жеткізген жетістіктері мен 

белестері жұртшылықтың көз алдында. Сот 

ісін қарауды жетілдіру, жеңілдету, оңтай-

ландыру, тараптар құқықтарын мейлінше 

қорғауға  жағдай  жасау,  сотқа  қол-

жетімділікті арттыру мақсатында Елба-

сы тапсырмасымен жүзеге асқан жаңа-

лықтардың игілігін халық көруде. 

Мысалы, жаңа технологиялардың сот 

Бұл дүниежүзі соттарындағы 

айтулы жетістік десек, осы-

Қазақстанның 14 позицияға 

(86-дан 72-ге дейін) жақсаруы 

дәлел. Дүниежүзілік банктің 

рейтингісінде соттардың жұ-

мысы «Келісімшарттардың 

орындалуын қамтамасыз ету» 

индикаторы бойынша бағала-

жүйесіне енуі соттың ашықтығын 

қамтамасыз етуде. Бүгінде барлық 

сот процесі жариялы түрде өтеді. 

лайша біз әлемдегі озық 

елдермен теңесуге бағыт 

алдық. Оған 2015 жылы 

Жаһандық бәсекеге қа-

білеттілік  индексінде 

«Соттардың тәуелсізді-



гі» көрсеткіші бойынша 


1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал