«Педагогикалық еңбекті ғылыми ұйымдастыру»



жүктеу 0.87 Mb.

бет1/8
Дата07.05.2017
өлшемі0.87 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8

Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым Министрлігі 

Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті 

 

 

Әлеуметтік-педагогикалық факультет 



 

Бастауыш оқытудың педагогикасы мен әдістемесі кафедрасы  

 

 

 



 

 

 



 

 

«Педагогикалық еңбекті ғылыми ұйымдастыру» 

пәнінен 

ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК КЕШЕН 

 

050102 – Бастауыш оқытудың педагогикасы мен әдістемесі 



мамандығына арналған 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



Қарағанды 2011 

 


 

 



 

Құрастырған: 



 

Сарбасова Қарлығаш Амангелдіқызы -  бастауыш оқытудың 

педагогикасы мен әдістемесі кафедрасының професоры 

 

 

 



 

 

«Педагогикалық  еңбекті  ғылыми  ұйымдастыру»  пәні  болашақ 



бастауыш  білім  берудің  педагогтарына  педагогикалық  еңбекті 

ғылыми 


ұйымдастыру 

бойынша 


білім, 

білік, 


дағдыны 

қалыптастыруды  көздейді  және  оқу  жоспарына  сәйкес  3  курста  6 

семестрде  таңдау  компонентіне  кіретін  элективті  курс  болып 

табылады.  

 

 

 



 

 «Педагогикалық  еңбекті  ғылыми  ұйымдастыру»  пәнінен  оқу-

әдістемелік  кешен/  Құраст.  Қ.А.Сарбасова  –  Қарағанды:  ҚарМУ 

баспасы, 2011. - 93 б. 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

              

 

 

 



 

© Қарағанды мемлекеттік университеті, 2011

 

 

 


 

 



 

 

 

1. ПӘННІҢ ОҚУ БАҒДАРЛАМАСЫ – SYLLABUS 

 

1.1 Оқытушы туралы мәліметтер: Қ.А.Сарбасова – педагогика 

ғылымдарының докторы, профессор

 

Байланыс ақпараты және кафедрада болу уақыты:  



сейсенбі– 13-17 сағ. 

жұма – 10-16 сағ.  

Оқу корпусы №10, ауд.217 

  

1.2. Пән туралы мәліметтер: 

Атауы: «Педагогикалық еңбекті ғылыми ұйымдастыру»  

Кредит саны: 2 кредит 

Өткізілу орны: әлеуметтік-педагогикалық факультет 

 

Оқу жоспарының көшірмесі 

 

Оқ

у 



тү

рі

 



Оқ

у 

м



ер

зім


і 

Ку

рс



  

Се

м



ес

тр

 



Кр

еди


т 

 

Дә



рістер

 

С



ем

ин

ар



 

Лаб


ор

ато


рия

лы

қ 



С

ОӨЖ


 

С

ӨЖ



 

Ба

рл



ы

ғы

  



Ба

қы

ла



у 

тү

рі



 

күндізгі 





15 


15 

30 



30 

90 


емтихан

 

сырттай 





20 


10 

30 



30 

90 


емтихан

 

  



1.3. Пререквизиттер:  

Студенттердің  оқу  пәнін  тиімді  менгеруі  үшін  мыналарды 

білулері керек: 

Мектеп,  бастауыш  сынып  мұғалімнің  іс-әрекеті,  мұғалім    іс-

әрекетінің  құрылымы,  мұғалімге  қойылатын  талаптар  туралы 

білімдері болуы керек. 

Өздігінен  білі  алуға,  әртүрлі  әдебиеттермен  жұмыс  істеу, 

конспектілеу,  тезис,  баяндама,  реферат  жазу,  мемлекеттік 

құжаттарды талдауға білік пен дағылары болуы керек. 

 


 

 



 

1.4. Постреквизиттер:  

Педагогика мамандығының негіздері, білім беру жүйесі туралы, 

мектепті басқару, жалпы білім беру жүйесінде педагогтарды даярлау 

туралы түсінік. 



1.5. Пәннің қысқаша сипаттамасы:  

«Педагогикалық  еңбекті  ғылыми  ұйымдастыру»  пәні  болашақ 

бастауыш  білім  берудің  педагогтарына  педагогикалық  еңбекті 

ғылыми 


ұйымдастыру 

бойынша 


білім, 

білік, 


дағдыны 

қалыптастыруды  көздейді  және  оқу  жоспарына  сәйкес  3  курста  6 

семестрде  таңдау  компонентіне  кіретін  элективті  курс  болып 

табылады.  

Пәнді оқып үйренуге 2 кредит бөлінген. 

 «Педагогикалық еңбекті ғылыми ұйымдастыру» курсы 050102 – 

Бастауыш  оқытудың  педагогикасы  мен  әдістемесі  мамандығы 

бакалаврларына  әдiстемелiк  даярлық  беруде  таңдау  компоненті 

бойынша оқытылатын элективті курс болып табылады 

Курстың  мақсаты  –  бастауыш  оқытудың  педагогикасы  мен 

әдістемесі  мамандығы  бакалаврларына  педагогикалық  еңбекті 

ғылыми  ұйымдастыру  бойынша  теориялық  және  әдістемелік  білім 

беру. 


Курстың міндеттері:  

-

 



педагогикалық еңбекті ғылыми ұйымдастыру пәніне, мақсаты 

мен міндеттеріне сипаттама беру; 

-

 

педагогикалық  еңбекті  ғылыми  ұйымдастыру  тәсілдерімен 



таныстыру; 

-

 



іздену-зерттеу  іс-әрекетіне  бейімділігін  дамыту,  оқу  тәрбие 

міндеттерін шығармашылықпен шешу меңгерту

педагогикалық  еңбекке  деген  терең  және  тұрақты 



қызығушылықтарын қалыптастыру. 

Курсты  оқып-үйрену  нәтижесінде  студенттер  меңгеруге 

тиісті білім, білік және дағдылар көлемі: 

-

 



-  педагогикалық  еңбекті  ғылыми  ұйымдастыру  пәні,  мақсаты 

мен міндеттері туралы білуі; 

-

 

педагогикалық  еңбекті  ғылыми  ұйымдастыру  тәсілдері 



туралы білім; 

-

 



іздену-зерттеу іс-әрекетінің технологиясын меңгеруі; 

-  педагогикалық  еңбекті  ғылыми  ұйымдастырудың  әдістемелік 

негіздерін меңгеруі. 


 

 



 

1.6 Пән бойынша тапсырмаларды орындау және тапсыру 

кестесі 

 

 



Ж

ұм

ы



с 

тү

рл



ер

і 

Тап



сы

рм

а 



м

ақ

са



ты 

м

ен м



аз

м

ұны



 

Ұ

сы



ны

ла

тын



 

әде


би

ет

тер



 т

із

ім



іне

 

сіл



тем

е 

Ор



ы

нд

ау



 ұ

за

қты



ғы

 

Ба



қы

ла

у 



тү

рі

 



Ба

лл

ы



 

Есе


п  

бе

ру



 т

үрі


 

Тап


сы

ру

 м



ер

зім


і 







Пәннің 



оқу-

әдістемелік 

кешенімен 

жұмыс 


Білімді 

жүйелеу 


Семинар 

тақыры-


бына 

сәйкес 


 

1 апта 


жазбаша  3  конспект 

1-апта 


Пән бойын-

ша библио-

графия лық 

тізім жасау 

Негізгі 


әдебиеттер

дің 


мазмұнына

талдау  


Семинар 

тақыры-


бына 

сәйкес 


 

1 апта 


жазбаша   7   аннотация 

2-апта 


Ғылыми 


хабарлама 

Зерттеу іс-

әрекетін 

қалыптас-

тыру 

Семинар 


тақыры-

бына 


сәйкес 

 

2 апта 



жазбаша  7 

реферат 


3, 10, 

13 


апта 

СӨЖ 



тапсыр-

масын 


орындау 

Талдау 


және 

таным 


қабілетін 

дамыту 


СОӨЖ 

тақыры-


бына 

сәйкес 


СОӨ

Ж 

кестес



іне 

сәйкес 


Ауызша 

жазбаша  

Тапсырмалар 



жинағы 

4, 11, 


14 

апта 


Жазбаша 


түрде 

аралық 


бақылау 

Кәсіби 


білімін 

шыңдау 


1 жұмыс 

-1-4 


тақырып 

2 жұмыс 


- 5-7 

тақырып 


бойын-

ша. 


Се-

минар  


№ 4 

Се-


минар  

№ 7 


 

Ауызша 


жазбаша 

Бақылау 



жұмысы 

1-8  


9-16 

апта 


 

 

 

 



 

1.7. Список литературы: 

Негізгі әдебиеттер

1.

 



Бабанский  Ю.К.  Проблемы  повышения  эффективности  педагоги-

ческих исследований. – М., 1982. 

2.

 

Введение  в  педагогическую  деятельность  /  В.А.Мижериков, 



М.Е.Ермоленко; Под ред. П.И.Пидкасистого. – М.: Пед. о-во Рос-

сии, 2002. – 267 с. 

3.

 

Введение 



в 

психолого-педагогическую 

деятельность 

В.Б.Успенский,  А.П.Чернявская.  –  М.:  ВЛАДОС-ПРЕСС,  2003.  – 



175с. 

4.

 



Загвязинский  В.И.,  Поташник  М.М.  Как  учителю  подготовить  и 

провести эксперимент. – М., 2004. 

5.

 

Краевский   В.В.   Методология   педагогики   и   методы   педаго-



гических исследований // В кн.: Общие основы педагогики.  – М., 

2005, с.162-251. 

6.

 

Коршунова  Н.Л.  Методологические  условия  однозначности  тер-



минов в педагогическом исследовании. – М., 1990. 

7.

 



Методы системного педагогического исследования /Под ред. Н.В. 

Кузьминой. – Л., 1980. 

8.

 

Раченко  И.П.  Научная  организация  педагогического  труда.  - 



М.1983. 

9.

 



Подготовка студента-исследователя  в  системе  вузовского  образо-

вания. – М., 1996.  

10.

 

Скалкова Я. и др. Методология и методы педагогического иссле-



дования. – М., 1986.  

11.


 

Скаткин М.Н. Методология и методика педагогического исследо-

вания. – М., 1986.  

12.


 

Сластенин В.А., Исаев И.Ф., Шиянов Е.Н. Методология и органи-

зация педагогических исследований В кн.: Общая педагогика. В 2 

ч. – М., 2002, ч. 1, с. 35-61.  

13.

 

Тотанова   А.С.   Методика   научно-педагогического   исследова-



ния. –  Алматы, 2005. 

14.


 

Школа      молодого      ученого      /Под      ред.      Н.Д.      Хмель,      Р.Д.   

Иванова, Байдельдинова, II.Н. Тригубова. – Алма-Ата, 1990. 

Қосымша әдебиеттер 

1.  Безрукова  B.C.  Как  написать  реферат,  курсовую,  диплом.  –  СПб, 

2004. 


 

 



 

3.  Петров  Ю.А.  Культура  мышления:  Методологические  проблемы 

научно-педагогической работы. – М., 1990. 

4. Усачева И.В. Курс эффективного чтения учебного и научного тек-

ста. – М., 1993. 

Интернет ресурсы 

1.

 



http://www.heippeducation.rupublication15.htm

 

2.



 

http://www.portalus.ru/modules/shkola/rus_readme

 

3.

 



http://www.eidos.ru/jornal/2008/0712-1.htm

 

 



 

1.8. Рейтинг-шкала 

 

Бақылау түрі 

Балдары 

күндізгі 

сырттай 

Ағымдық 


30 

30 


Аралық 

30 


30 

Қорытынды 

40 

40 


Барлығы: 

100 


100 

 

1.9. Курстың саясаты мен процедурасы  

- дәріс және семинар сабақтарына қатысу (20 балл); 

-  СОӨЖ  және  СӨЖ  тапсырмаларын  уақытында  орындап, 

тапсыру кестесіне сай өткізу (8 балл); 

-  дәріс  конспектілерінің,  семинар  сабақтарының  орындау 

дәптерлерінің болуы (2 балл). 

Курсты  оқып-үйрену  барысында  студенттерге  қойылатын 

әкімшілік талаптар:  

 

Рефераттың мерзімінде орындалмауы 



 

-5 балл 


Баяндаманың мерзімінде орындалмауы 

 

-2 балл 



СОӨЖ  және СӨЖ тапсырмаларының 

орындалмауы 

 

Тақырып бойынша  минус  балл 



Аралық тапсырмаға қатыспауы 

 

-8 балл 



Сабаққа кешігіп келуі және қатыспауы 

Аралық бақылау бойынша минус 5 

балл 


 

 



 

2. ПӘН БОЙЫНША ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК МАТЕРИАЛДАР

 

2.1 Күндізгі бөлімнің тақырыптық жоспары 

Барлығы 2 кредит 

Тақырыптар атауы 

Дәріс 


Сем 

Лаб 


СОӨЖ 

СӨЖ 


1. Педагогикалық еңбекті ғылыми 

ұйымдастыру пәні, мақсаты мен 

міндеттері 



    - 



2. Мұғалімнің дербес тұлғалық 

еңбегінің техникасы 



    - 



3. 



Уақытты  үнемдеу мәселесі

 



    - 


4.  Педагогикалық еңбекті 



басқарудың негізгі қызметі 





5. Педагогтың оқушылардың іс-

әрекетін ғылыми ұйымдастыруы 





6. Педагогтың оқу үдерісін қадағалау 



жүйесі 

    - 



    - 

    - 



7.  Мұғалімнің кәсіби өзін-өзі 

тәрбиелеуі 

    - 


    - 

    - 



8. Мұғалім іс-әрекетін ғылыми 

ұйымдастыру тәжірибесі 

    - 


    - 

    - 



9. Мұғалімнің педагогикалық 

стилінің жеке даралығы 





10. Мұғалімнің педагогикалық 



еңбегінің тиімділігі 





Барлығы (сағат) 

20 


10 

30 



30 

 

2.2 Дәріс сабақтарының тезистері 

№1  дәрістің  тақырыбы:  Педагогикалық  еңбекті  ғылыми 

ұйымдастыру пәні, мақсаты мен міндеттері  



Жоспар: 

1. ПЕҒҰ пәні мен мазмұны. 

2. ПЕҒҰ мәні және оның құрылымы. 

3. Педагогикалық жүйелерді басқарудың мәні мен принциптері. 

 

1. ПЕҒҰ пәні мен мазмұны. 

Адамзат  еңбегінің  пайда  болған  кезінен  бастап,  оны 

ұйымдастырудың  тұрақты  жетілдірілетін  әдістері  бар.  Оқушылар 

еңбегін  ұйымдастыру  мәселелері  балаларды  жүйелі  оқыту  бастау 

алғаннан  бері  (Ресейде  Х-ХІ  ғғ.)  қарастырылуда,  бұған  төмендегі 

әдебиет ескерткіштері дәлел: 

Лаврентевская «Повесть временных лет» 988 ж. 


 

 



 

Софийская первая летопись 1030 ж. 

Каншинский список «Домострой» XV-XVI ғғ. 

«Гражданство обычаев детских» Епифаний Славенецкий XVI ғ. 

«Регламент или устав духовных коллегий» Феофан Прокоповия 

XVIII ғ. 

Бұл  еңбектерде  оқушылар  еңбегін  құру,  оқу  бөлмелері  мен 

сыныптарын 

ұйымдастыруға 

алғашқы 


нұсқаулар 

сақталып, 

денсаулық  сақтау,  оқу  іс-әрекеті  гигиенасын  ұстану,  ұйқы  мен 

тамақтануды ұйымдастыру, оқу жүктемелерін жасқа қарай шектеуге 

арналған  кеңестер  енгізіліп,  еңбек  пен  демалыстың  міндетті  түрде 

кезектестірілуі атап көрсетілген. 

Еңбекті  ғылыми  ұйымдастырудың  негізін  қалаушы  болып 

американ инженері Ф.Тэйлор саналады. Ол еңбекті ұйымдастырудың 

маңызды  принциптерін  ойлап  тауып,  тәжірибе  жүзінде  ұсынды. 

Ф.Тэйлор  қазақ  тіліне  «еңбекті  ғылыми  ұйымдастыру»  деп 

аударылатын «ғылыми басқару» ұғымын берді. 

ЕҒҰ-ны  қалыптастырумен  Ресейде  XVIII  ғ.  жабық  балалар 

мекемелерінің  негізін  қалаушы  және  жетекшісі  И.И.Бецкой,  орыс 

дәрігері, педагог К.М.Амболдин-Максимович айналысты. 

ХІХ  ғ.  І  жартысында  (1843-45  жж.)  К.И.Грум-Гржимайло 

Ресейде  бірінші  болып  оқушы  өмірінің  кестесін  ойлап  тапты.  Ол: 

«Балалық шақтан қалыптасқан тәртіпке деген әдет бізде өмір бойына 

қалады, істеріміз бен еңбектерімізді жеңілдетеді, жұмыстарымыздың 

табыстылығына септеседі және денсаулық сақтауға оң әсер етеді»,  - 

деп жазды. 

ХІХ  ғ.  ортасынан  бастап  Ресейдің  және  басқа  да  көптеген 

елдердің  бірқатар  педагогтары  мен  физиолог  дәрігерлері  өз 

еңбектерін  оқыту  үрдісіне  ЕҒҰ-ның  ықпалын  зерттегу  арнады 

(В.И.Фармаковский, Ф.К.Телятник, А.Кай, Л.Репфнер және т.б.). 

ХХ ғ. 20-жж. ЕҒҰ бұқаралық қозғалысы пайда болды. Орталық 

еңбек  институты  (ОЕИ)  құрылды,  Ленинградта,  Харьковта,  Қазанда 

оның  бөлімшелері  ашылды.  Бұл  институтты  А.К.Гастьев  басқарды. 

1921 ж. қаңтарында Мәскеуде ЕҒҰ мәселелеріне байланысты тұңғыш 

бүкілресейлік  конференция  өтті.  Конференция  ЕҒҰ  әдебиеттеріне 

үлкен үлес қосты.  

1924  ж.  қаңтарында  Мәскеуде  ЕҒҰ  мәселелеріне  байланысты 

екінші  бүкілресейлік  конференция  өтті.  Бұрынырақ,  1923  ж.  халық 

ағарту  ісін  ұйымдастырушылардың  Е.А.  Литкенс  атындағы  орталық 


 

10 


 

 

институты  құрылды.  Оның  мақсаты  –  педагогикалық  кадрлар 



жетекшілерін даярлау.  

Жалпы  ХХ  ғ.  20-30  жж.  ЕҒҰ-ға  байланысты  бірқатар  кітаптар 

жарық  көрді,  неміс,  американ,  ағылшын  авторлары  аударылды,  өз 

кітаптары 

басылды. 

Мысалы: 


П.М.Керженцев 

«Принципы 

организации», «Борьба за время». 

ПЕҒҰ-ға  мұғалімнің  жаттығуы,  ең  алдымен,  одан  осы  ғлыми 

білімдер саласының негізгі ұйымдар мен категорияларынан хабардар 

болуды  талап  етеді.  «ПЕҒҰ»  ұғымын  ашу  үшін  әрбір  терминнің 

«еңбек»,  «ұйымдастыру»,  «ғылым»,  «педагогика»  -  мағынасын  ғана 

емес, жалпы сөз тіркесін талдайық. 

Еңбек кең мағынасында адамның мақсатты іс-әрекетін білдіреді. 

Педагогикалық  еңбек  –  мұғалім  мен  оқушылар  (соңғылары  іс-

әрекет  объектісі  ғана  емес,  субъектісі  ретінде  де  қатысады), 

материалдық және рухани байлықтар, еңбек шарттары белсенді түрде 

өзара әрекеттесетін кең мағынадағы еңбектің бір түрі.  

Ұйымдастыру  ұғымын  жалпы  мағынасында,  бір  жағынан, 

біртұтас  әрекет  бөлшектерінің  ішкі  реттілігі,  өзара  әрекеттесу 

келісімділігі  ретінде,  ал  екінші  жағынан,  тұтастық  бөлшектер 

арасындағы  өзара  байланыстардың  құрылуы  мен  жетілдіруіне 

әкелетін үрдістер немесе әрекеттер жиынтығы ретінде түсіну қажет.  

Ұйымдастыру екі аспектіге бөлінеді: реттілік және бағыттылық. 

Еңбек  ұйымдастырудағы  «Педагогикалық»  термині  бұл 

жағдайда педагогикалық еңбектің ерекшеліктерін есепке ала отырып, 

ЕҒҰ-ның  жалпы  идеяларын  өзгергендігін  меңзейді.  Кез-келген 

еңбекті  ұйымдастыруда  ерекшелік,  өзгешеліктен  гөрі,  ортақтық, 

ұқсастық көбірек. Сонымен бірге еңбектің абстрактілі ұғымнан нақты 

категорияға  айналатындығының  көрсеткіші  болып  табылатын  осы 

ерекшелікті де есепке алмау дұрым емес. 

Төменде  қолданылатын  басқа  да  бірқатар  терминдерге  тоқталу 

қажет.  «Құрылым»  термині  ПЕҒҰ-да  бір  нәрсенің  жай  ғана 

құрылымы емес. 

«Жүйе» термині де ПЕҒҰ-да жай ғана элементтердің жиынтығы, 

олардың қасиеттерінің әдеттегі қосындысы емес.  

Ір  әрекет  жүйесін  құру  үшін  не  қажет?  Ең  алдымен,  қажетті 

элементтер  жиынтығын  табу  керек.  Олардың  мөлшері  қызмет  етуге 

жеткілікті шамада болуы тиіс. Берілген мақсатқа жетуге қажеттілері 

ғана таңдалып алынады. Артықтары жойылады.  


 

11 


 

 

Жүйе  құрудың  екінші  кезеңінің  мәні  -  әр  әлементтің  қызметтік 



қасиеттерін  ашу,  әр  элементтің  жүйеде  қандай  қызмет  атқаратынын 

айқындау.  Жүйедегі  әр  элементтің  дербес  қызмет  атқаратынын  есте 

сақтау  қажет.  Егер  жүйеде  артық  элементтер  болып,  кейбір 

функциялар  қайталанса  немесе  керісінше  қажетті  функциялар 

жетпесе, демек, жүйе құрудағы бірінші қадамға қайта оралу қажет.  

Жүйе  қалыптастырудағы  үшінші  кезең  элементтердің  өзара 

байланыс  және  өзара  әрекеттесуінің  негізделген  формалары  мен 

әдістерін  іздестірумен  байланысты.  Жүйедегі  әр  элемент  өз  қызметі 

ғана  емес,  тұтастық  ішіндегі  орны  тұрғысынан  да  қарастырылады. 

Элементтің жүйедегі орны қалай айқындалады? Ол функция, дәлірек 

айтсақ оның басқа элементтерге деген бағыттылығ арқылы, сонымен 

қатар белгілі бір элементтер арасындағы байланыстардың «беріктігі» 

арқылы анықталады.  

Мұғалімнің  педагогикалық  еңбек  жүйесі  моделінің  жалпы 

үлгісін ұсынайық, оған негізгі параметрлер ретінде енетіндер:  

-

 



жүйе іс-әрекетін анықтайтын мақсат пен міндеттер

-

 



іс-әрекет мазмұны; 

-

 



ұйымдастыру және басқару; 

-

 



іс-әрекетке  қойылған  мақсаттар  мен  міндеттерді  жүзеге 

асыруға,  оның  мазмұны  мен  ұйымдастырылуын  анықтауға 

шақырылған педагог; 

-

 



оқушылар  (оларды  оқыту  және  тәрбиелеу  –  берілген 

жүйенің мақсаты); 

-

 

материалдық-техникалық қамтамасыз ету; 



-

 

еңбек шарттары. 



ПЕҒҰ  –  педагогикалық  еңбекті  рационалдандыру  және 

оптимизациялауға негіз болатын эталон, үлгі. 

Педагогтар  мен  психологтар  зерттеулері,  сонымен  қатар  ЕҒҰ 

жөніндегі  алуан  түрлі  ғылыми  практикалық  конференциялардың 

материалдары көрсеткендей, уақыт, күш, құрал үнемдеудің нәтижелі 

тәсілдерінің бірі – орта оқу мекемелерінің жетекшілері, оқытушылар 

мен  оқушылардың  іс-әрекетіне  ЕҒҰ-ны  енгізу.  Жоғарыда  аталған 

зерттеулерден  көргеніміздей,  ЕҒҰ-ның  мәні  –  ең  аз  мөлшерде 

жұмсалатын  күш,  құрал,  уақыт  пен  энергия  және  ең  жоғары 

деңгейдегі  нәтиже.  Кез-келген  нәтиже  емес,  ең  алдымен,  тез,  оңай, 

үнемді нәтиже маңызды. Ең аз мөлшерде күш жұмсауға деген жол ең 

жоғары деңгейдегі ой мен шығармашылық арқылы өтеді.  



 

12 


 

 

Орта  оқу  мекемелерінің  міндеті  –  тұлға  дамуына  жан-жақты 



септесу,  оны  ғылыми  ақпаратты  дербес  игерудің  рационалды 

тәсілдеріне үйрету. Бұл мәселе – оқушыларды өз бетімен оқуға, білім 

алуға  үйрету  –  ғылыми-педагогикалық  әдебиеттерде  тұрақты  түрде 

талқыланады.  өз  бетімен  оқи  алмайтын,  оқытушысы  айтқанды  ғана 

игеретін,  тізгінмен  ғана  жүре  алатын  оқушы  келешектегі  жеке 

өмірінде де көп нәрсеге бейім болмайды. 

Орта  мектептің  міндеті  -  өсіп  келе  жатқан  ұрпақты  білімді  өз 

бетінше  игеруге  үйрету.  Ең  алдымен,  бұл  орта  мектеп  мекемелері 

жетекшілері  мен  оқытушылары  еңбегінің  рационалды  (ғылыми) 

ұйымдастырылуы  мен  оқытушы  бақылаудағы  оқушылардың 

еңбегінің  ғылыми  ұйымдастырылуын  талап  етеді.  Жасалған 

зерттеулер нәтижелері көрсеткендей, орта мектепте ЕҒҰ-ның негізгі 

міндеттері: 

-

 



оқыту  мен  тәрбие  тәсілдері  мен  әдістерін  (оқытушы  іс 

әрекеті),  сонымен  қатар  оқу  әдістері  мен  тәсілдерін  (оқушы  іс 

әрекеті) жетілдіру, белгісі бір оқу мекемесінің барлық әкімшілік, оқу-

педагогикалық көмекші персоналының рационалды және эффективті 

еңбек тәсілдерін қалыптастыру; 

-

 



уақытты үнемсіз шығындауды, әсіресе жоғалтуды жою

-

 



оқу-педагогикалық  ұжым  мен  оқушылардың  еңбек  және  оқу 

дисциплинасын бекіту; 

-

 

оқу-тәрбие  мекемелерінің  барлық  құрамдас  біліктерінің  іс-



әрекеттерін  нақты  ғылыми  ұйымдастыру  негізінде  оқушыларды 

тәрбиелеу; 

-

 

педагогикалық іс-әрекеттегі ЕҒҰ мәні мынада:  



-

 

- орта мектептің барлық оқытушылары мектеп жетекшілерінің 



іскерлік біліктілігі мен педагогикалық шеберлігін нақты жоғарылату

-

 



олардың еңбек әдістері мен тәсілдерін жетілдіру; 

-

 



олардың  жұмысын  уақыт  факторын  есепке  ала  отырып 

жоспарлау; 

-

 

жұмыс  орнын  ғылыми  нұсқауларды  есепке  ала  отырып 



ұйымдастыру; 

-

 



әкімшілік  пен  қоғамдық  ұйымдар  арасында  еңбекті 

кооперациялау және бөлу; 

-

 

қолайлы  еңбек  пен  демалыс  режимі,  оларды  ғылыми 



нұсқауларды есепке ала отырып кезектестіру және ыңғайластыру

-

 



еңбек шарттарын тұрақты жетілдіру; 

 

13 


 

 

-



 

еңбек  және  оқу  дисциплинасын  бекіту  шараларын  жүзеге 

асыру; 

-

 



білім  беру  үрдісіне  техникалық  құралдарды  енгізу  және 

оларды басқару. 

Орта  мектеп  іс-әрекетінің  төмендегі,  ең  алдымен,  жағдайларда 

көрініс табатын ЕҒҰ-ның негізгі элементтерін қарастырайық: 

-

 

білім беру үрдісін айқын, нақты жоспарлау; 



-

 

оқытушылардың 



оқыту-тәрбиелік 

іс-әрекеті 

мен 

оқушылардың оқу-танымдық іс-әрекетін рационалды ұйымдастыру



-

 

жалпы  педагогикалық  ұжымның  бейресми  тәрбиелік  іс-



әрекеті; 

-  сабақ  үстінде  оқушылардың  өздік  белсенді  іс-әрекеті 

(оқытушыда сауатты менеджерлік іскерлік бар болса). 

Жоғарыда  аталғандардың  бәрі  –  ЕҒҰ-ның  әрекеттік  жақтары. 

Алайда  шынайы  еңбекті  ғылыми  ұйымдастыру  жүйесінде  субъект-

субъект  қатынастары  маңызды  роль  атқарады:  оқытушы-оқушылар; 

оқытушы  -  әр  оқушы;  тұтас  педагогикалық  ұжым  –  оқушылар 

ұжымы;  орта  оқу  мекемесінің  басшылығы  –  тұтас  педагогикалық 

ұжым;  басшы-оқытушы,  т.б.  Жалпы  алғанда  ЕҒҰ  әр  оқытушы  мен 

әрбір  оқу  мекемесі  басшысы  тұлғасының  белгілі  бір  қасиеттері  мен 

ұйымдасу  дәрежесінің  нәтижесі  болып  табылады.  Оқушылар 

еңбегінің  ғылыми  ұйымдастырылуы,  ең  алдымен,  орта  мектеп 

оқытушылары  мен  басшыларының  ЕҒҰ  үлгісі  болғанда  ғана 

қалыптасады. 




  1   2   3   4   5   6   7   8


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал