«Өзгенің қолымен от көсеудің» жарқын көрінісі. Әр сыныптан «сынып қорына» ақша жинағыш белсенді ата



жүктеу 0.71 Mb.

бет1/6
Дата14.09.2017
өлшемі0.71 Mb.
  1   2   3   4   5   6

«Өзгенің қолымен от көсеудің» жарқын көрінісі. Әр 

сыныптан «сынып қорына» ақша жинағыш белсенді ата-

ана лар  да пайда бола кетті. Ақша жиналатын себептердің 

түрлері  де  қысқармады.  Мерекеде  ұстаздарға  сыйлық 

ұсыну,  мектептерді  безендіру,  жөндеу  жұмыстары  се-

кіл ді  мәселелер  осы  белсенді  ата-аналар  тарапынан 

қол дау  тауып  жатты.  Мектептер  арасында  сұрау  сала 

оты  рып  байқағанымыздай  сынып  қорына  жиналатын 

ақша  1000-2500  теңге  аралығында  көрінеді.  «Айына 

2500 теңгеден жинап отырып, бір жылда қалай 25 000 

тең ге беріп қойғаныңды да байқамай қалады екен сің» 

деп  ата-аналардың  бірі  айтқандай  бюджеттен  қар жы-

лан дырылатын мектептерге жылына әр баладан 25 000 

теңгеден қосымша ақша жиналуы аз ақша емес. Билеті 

өт пеген  концерттің  билеті,  өмірі  таусылып  бітпейтін, 

бірақ  пайдасы  шамалы  қосымша  оқулық  кітапшалар, 

мә  дени  іс-шаралар  өткізуге  де  сынып  қорынан  «қам-

қор лық» жасалып отырады. Айналып келгенде, бұл ар-

қы лы біреулердің қалтасы да томпайып отырады. 

Жалғасы 5-бетте

ТМД Үкімет басшылары кеңесі 

атқарушы  комитетінің  төрағасы, 

ТМД-ның  атқарушы  хатшысы 

Сергей Лебедев отырыстан кейін 

өткен  баспасөз  мәслихатында. 

«ТМД  Үкімет  басшыларымен 

өткен  кездесуде  Қазақстан  Пре-

зи денті  Нұрсұлтан  Назарбаев 

жұқ палы H1N1 вирусының тара-

луы ның  алдын  алуда  бірлескен 

шаралар  қабылдау  туралы  өте 

қызықты ұсыныс айтқан болатын. 

Қазақстан Премьер-министрі Кә-

рім  Мәсімов  отырыста  осы  бас-

таманы ортаға салып, өзге Үкімет 

басшылары  тарапынан  бірауыз-

дан қолдау тапты», – деді ол. 

Неге  екені  белгісіз,  бірқатар 

мемлекеттердің премьер-минис-

трлері кеңеске өздерінің орынба-

сарларын  жіберіпті.  Мәселен, 

Әзір байжаннан Якуб Аюбов «кар   

дашымыз»  келсе,  Өзбекстан нан 

Рустам Қасымов «әкәміз» келіпті. 

Ал  Түрікменстан  сыртқы  істер 

министрі Рашид Мередов келген. 

Бұл  үш  мемлекеттің  де  Кеңесте 

қаралған  құжат  жобала рының 

арасындағы 

энергети калық 

кешен 


саудасы, 

энергиямен 

қамтамасыз  ету  мәселелеріне  ті-

келей қатысы бар еді. 



Жалғасы 2-бетте

ИӘ

– Қазақ киносы тұралап тұр дегенге ке-

ліспеймін.  Тұралап  деген  –  мүлде  жоқ, 

шар уасы  тынған  деген  сөз.  Ал  еліміздегі 

ки ноның  дамуына  белгілі  бір  мөлшерде 

әлемдік  қаржы  дағдарысы  кедергі  жасап 

тұр дегенге келісемін. Қазақ киносы кино-

театрлардан  көрсетіліп  жатпағандықтан 

ғана, кинолар туралы білмегендіктен ғана 

көпшілік ауызды қу шөппен сүртіп, қазақ 

киносын сынауға дайын тұрады. Бізді, ре-

жиссерлерді, «неге өзбектер секілді кино 

түсірмейсіңдер»  деп  жазғырып  жатады. 

Ал  біздің  фильмдеріміз  шетелден  қанша 

жүлде алып жатыр. Ол жүлделерді шетел-

де  қазақ  режиссерлерінің  әдемі  көздері 

үшін беріп жатқан жоқ қой, фильмнің са-

па сы үшін береді. Өзбектер мен қырғыздар 

түсірген  кинолардың  шетелден  жүлде 

алып  келгенін  естідіңіздер  ме?  Ал  мен 

естіген емеспін.

Жоқ 

–  Қазақ  киносының  дамымай  тұрғанын, 

ки ноөндірісіміздің тұралап тұрғанын тек қар-

жы тапшылығына, әлемдік дағдарысқа әкеп 

тіреп  қойғанымыз  артықтау  болады.  Себебі 

қазақ киносын түсіру үшін кей жағдайда аса 

бір  қыруар  қаржының  қажеті  де  аздау. 

Айталық, әуесқой режиссер Еркін Рақышевтің 

фильмдері соншалықты қымбатқа түсірілме-

ген  ғой.  Ең  бастысы,  қазақи  кестелі,  қазақы 

мен талитетімізге,  дүниетанымымызға  сай 

фильмдерді біз видеоформатта-ақ түсіре бе-

руімізге  болады.  Сондай-ақ  бұл  кинола ры-

мыз ды, ең алдымен, өз халқымыз көре ала-

тындай  шағын  көлемде  прокатқа  шығаруға 

болады.  Ал  бұған  соншалықты  көп  қаржы 

кет пейді. Қазақ режиссерлерінің өз ұлтымыз-

дың  ұғымына  сай  түсірген  фильмдері  елін 

сүйетін ұрпақ тәрбиелеуге, ұлттың мәртебесін 

көтеруге,  өткенімізге  үңілуге  септігін  тигізер 

еді. 

Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет      

Алина АйвАзовА, 

Киев мэрі Леонид 

Черновецкийдің әйелі:

«Қазір  Леня  саясаттың  ал-

ғашқы баспалдағында тұр. Менің 

күйеуім әлі-ақ президент болады. 

Маған  Құдай  «Леня  президент 

бо лып,  Украинаны  құтқарады» 

деп аян берді». 

(www.segodnya.ua сайтынан)

№80 (80) 

23 мамыр

сенбi


2009 жыл

 

3-бетте



Данияр САлАмАт, 

режиссер: 

Сатыбалды НАрымбетов, 

режиссер:

М

ӘСЕЛЕ



2-бет

4-бет

7-бет

Ой-КӨКПАР 

Немістер де 

қызыққан қазақ 

футболшысы

Шағын зауыт нағыз 

қазақы қымыз 

өндіре ала ма?



C

M

Y

K

C

M

Y

K

C

M

Y

K

C

M

Y

K

Моңғолиядағы 

қос журналистің 

қайсысының 

жолы болады?

www.аlashainasy.kz

150,58

207,41

4,77

22,07



8292,12

1018,94

1165,29

60,75

950,80

қазақ киносының тұралап тұрғаны қаржы тапшылығынан ба?

қазақ киносы тұралап тұр дегенге біреу 

келісер, біреу келіспес. Дегенмен киномыз 

дамып, киноөндірісіміз өркендеп кетті деп 

айта алмайтынымыз айдан анық. Әйтеуір, 

«қазақ киносының деңгейі сәл-пәл 

көтеріліп келеді» деп өзімізді-өзіміз 

жұбатып қоямыз. Ақиқатын айтсақ, 

әлемдік деңгейді айтпағанда, қазақ 

киносының өз халқымыздың арасында 

беделі бетегеден төмен болып тұрғанын 

мойындауымыз керек. Өйткені 

кемшілігімізді өзге біреу сыртымыздан 

күліп, бетімізге басқанша, өзіміз біліп

түзеткеніміз жақсы емес пе? Күні кеше 

елімізде дүркіреп өткен «Шәкен 

жұлдыздары» байқауының кезекті жүлдесі 

сарапқа салынды. Алайда өз елімізде 

өткен байқауда жүлдегерлер арасынан 

қазақ фильмдерінің қарасын тағы да көре 

алмадық. Әлемдік дағдарысқа дейін де 

гүлденіп кете қоймаған қазақ киносына 

қазіргі қаржы тапшылығы «сыныққа 

сылтау» болғандай ма, қалай? Әлде қазақ 

киносы қаржылық дағдарыстан емес

рухани дағдарыстан шыға алмай тұр ма? 

О

Қ



ы

С 

ОҚ



иғ

А

ДАТ!



6-б

етте

Аягүл мИрАзовА:

ҰСТАзДыҚ БАСҚА 

МАМАНДыҚТАРғА ҚОЛы 

жЕТПЕй ҚАЛғАНДАРДың  

ҚОЛжЕТіМДі ОҚУыНА 

АйНАЛДы


бұйрықты айналып 

өткен қулық

118 адам 

уланып қалды

...де

дiм-ай, а

у!

Журналистердің қатысуынсыз өткен тмД елдерінен келген 

11 Үкімет басшылары кеңесінің шағын құрамдағы отырысы 

күткендегіден ұзаққа созылды. маңызды мәселелердің 

талқыланатыны анық болатын. Әлемді дүрліктірген екі мәселенің 

бары белгілі: дағдарыс және шошқа тұмауы. тмД премьерлердің 

үлкен «премьерасын» асыға күткен журналистер қауымы ашылған 

есіктің бәріне елеңдеп, тықыршып-ақ жүр. таңғы сағат сегізде 

тәуелсіздік сарайына кіргізілген олар сәске түске дейін есінеп 

жүрді де қойды. Сарғайта күттірген премьерлер «премьерасы» да 

басталар сәт келді. Айқара ашылған есіктен ер премьерлер кіруге 

тосылып тұр. Алдымен әйел үкімет басшылары еніп кетсін деп

ығысып жол берісіп тұрса керек. табалдырықты ең бірінші болып 

Украинаның премьер-министрі Юлия тимошенко ханым аттады. 

Артынша молдова премьер-министрі міндетін атқарушы, тмД 

Үкімет басшылары кеңесінің төрайымы зинаида Гречаная кірді. 

Жігіттердің екі қыздың алдында сыпайылық сақтап, жол беруінің 

тағы бір сыры бар: екі ханым да президенттіктен дәмелі.

Жеке және заңды тұлғалар үшін:  индекс – 64259. 

«қазпошта» Ақ-тың барлық бөлімшелерінде жазылуға болады

2009 жылдың екінші 

жартыжылдығына 

жазылу басталды. 

«Алаш айнасына» 

жазылу жалғасады

маңғыстау облысында төтенше жағдай 

тіркелді. қарақия ауданы құрық ауылындағы 

жұмысшылар поселкесінде 118 адам астан 

уланған.

қазақстан республикасының заңы 

бойынша осы елдің әрбір азаматы 

тегін орта білім алуға құқылы. Алайда 

мемлекет тарапынан қаржыланатын 

тегін мектептерде оқушылардан 

ұдайы ақша жиналатыны қазір құпия 

болудан қалды. тіпті жағдайдың 

ушыққаны соншалық, өткен жылы бұл 

мәселеге бі лім министрлігі араласып, 

мек теп терде ақша жинауды үзілді-

кесіл ді тыюға нұсқау берді. осыдан 

кейін барып мектепте ақша жинау 

саябырлады десеңіз... қате ле се сіз! енді 

ақша жинаудың түр лі әдіс-тәсілдері 

де пайда болды. мәселен, ақшаны 

енді бұрынғыдай ұстаз емес, ата-ана-

лар комитеті жинайтын болды.

қуаныш ӘбІлДӘқызы

Маңғыстау облысы бойынша Төтенше жағдайлар 

департаментінің Төтенше жағдайларды ескерту бөлі-

мінің бастығы Манарбек Мұхамбетовтің мәліметінше, 

оқиға «Ерсай» жШС-не қарасты вахталық поселкеде 

болған. Алғашқыда бір тәулік ішінде 84 адамның іші 

өтіп, серіктестіктің дәрігерлік пунктіне көрінеді. жаппай 

тамақтан  улану  дерегі  тіркелгеннен  кейін  санитар-

эпидемиологтар  вахталық  поселкені  карантиндік 

аймақ деп жариялап, медициналық тексеріс жүргізуге 

кіріскен.  Оның  нәтижесінде  тағы  34  адамның  ауру 

жұқтырғаны  белгілі  болды.  М.Мұхамбетовтің  ай-

туын ша,  жұмысшылардың  қандай  тағам  түрінен 

ауырғанын  санитарлық-эпидемиологиялық  қадаға-

лау  жұмысының  нәтижесі  анықтайды.  Әзірше  астан 

уланғандарға «жедел энтерит» және «диарея» деген 

диагноздар қойылғаны ғана белгілі. 

Карантин жарияланған серіктестіктің толық атауы 

– «Ерсай Каспиан Контрактор». Қашаған жобасын іске 

асыру  бойынша  құрылған  қазақ-итальян  бірлескен 

ком паниясы Каспий маңында мұнай барлау-бұрғылау 

жұмыстарын жүргізіп жатқан кәсіпорындарды металл 

құрастырмалармен қамтамасыз етумен айналысады. 

Айта кету керек, бұдан екі жыл бұрын дәл осы мез гілде 

Маңғыстау  мен  Атырау  өңірлеріндегі  мұнай  кәсіп-

орындарында жаппай тамақтан улану дерегі бірнеше 

рет тіркелген болатын. Айталық, 2007 жылы мамыр 

айының соңында Маңғыстауда 150 адам бекіре етінен 

уланса,  кейін  осы  өңірге  жұмыс  сапарымен  келген 

Молдованың  жеті  азаматының  қызыл  балықтан  же-

дел  инфекция  жұқтырғаны  анықталды.  Сондай-ақ 

Атырауда  шетелдік  кәсіпорынның  480-ге  жуық  жұ-

мысшысы құс етін жеп, сальмонеллезбен ауырған еді. 

Бұл жолы «ерсайлықтардың» ішіне не жақпай қалды 

екен? 

болатбек мұхтАров

Премьерлер «премьерасы» ерлердің 

есікте ығысуынан басталды

Салтан СӘКеН

Мансұр Х


АМ

и

Т



2

РеспубликалыҚ ҚоҒамдыҚ-саяси аҚпаРаттыҚ газет

№80 (80) 

23.05.2009 жыл, сенбi

www.alashainasy.kz

СаяСи  бюро

САР

АП

Жиын



Моңғолиядағы қос журналистің 

қайсысының жолы болады?

Премьерлер «премьерасы» ерлердің 

есікте ығысуынан басталды

АқоРдА


САПАР

Украина  үкімет  басшысының  бұл 

ілти па тының сыры түсінікті. Украинаның 

достастық  елдерінде  ауылшаруашылық 

техникаларын жасаудан көш бастап келе 

жатқаны  белгілі.  қазақстан    болса  бес 

жылдық  индустриялық-инновациялық 

даму жоспарын қабылдап, басым бағыт-

тар дың  бірі  ретінде  ауылшар уашылық 

са ласына  айрықша  мән  беріп  отыр. 

Яғни  Юлия  ханым  ауыл  шаруашылығы 

техникаларына  сұраныс  артатынын  бі-

ліп  келген.  осылайша,  «тәжді  ханым» 

көкейіне  түйіп  жүрген  мәселесін  бірден 

ай тып салды. 

нұрсұлтан назарбаев та екі ел арақа-

ты насындағы  түйткілді  мәселелерді 

бүгіп қала алмады. Салиқалы саясаттан 

гөрі  дау-шар мен  жиірек  көзге  түсіп 

жа татын  Украина  сая сат керлеріне  на-

зын  да  айтты.  «Біздердің  қол  жеткіз-

ген  уағдаластықтарымыз  толық  орын-

дал майды.  Айтып  аламыз  да,  оны  іске 

асырмаймыз», – деді ол. 

Бұл саясат сахнасында бірбеткейлігі-

мен  аты  жер  жарып  тұрған  «тәжді  ха-

нымның» елімізге алғашқы сапары екен. 

Көкейіндегісін іркілмей ақтарып тастаған 

соң, Тимошенко ханым Астананы қа зақ-

станның  қуатты  әрі  қарқынды  дамуы-

ның  символы  ретінде  біле тінін  айта 

келе,  «Біз  бүгінгі  таңда  ең  таңдаулы 

ауыл шаруашылық  техникаларын  өнді-

ре міз.  қазақстанның  бесжылдық  ин-

дус триялық-инновациялық  даму  жос -

парының  басым  бағыттарының  бірі 

ауылшаруашылық  са ла сы  болғандық-

тан,  біз  өз  технологиялары мыз ды  бере 

ала мыз», – деді.

Сонымен  бірге  ол  қазақстан  мен  Ук-

раи наның  авиация  саласында  да  сенімді 

серік тес  бола  алатынын  мәлімдеді. 

«Біздегі  кей бір  зауыттар  үш  жылдан  бері 

тоқтап тұр. Со ған қарамастан авиа  циялық 

зауыттарды  дамытуға  ба ғытталған  ар-

на йы  бағдарлама  жасау да мыз»,  –  де-

ген  Тимошенко  ханым  Ук раинаның  қа-

зақстанға жыл жымалы те мір жол құрамын 

беруге да йын екендігін атап өтті. 

осыдан соң іле-шала Мемлекет бас-

шысы  нұр сұлтан  назарбаев  ТМд-ның 

үкімет  бас шы ларымен  жалпы  кездесу 

өткізді. Кезде суде ол қалыптасып отыр-

ған  экономикалық  ахуалға  байланысты 

достастық  елдері  Үкімет  басшыларын 

дағдарыс, қылмыс жә не есірткі трафигіне 

қарсы бірлесіп күресуге шақырды. «Эко-

номикалық 

жағдай 

төменде ген де, 



қылмыс,  ұрлық-қарлық  ушығып  ке те ді. 

Бұл  жағдаймен  бірлесе  отырып  күресу 

қажет», – деген ол мәртебелі меймандар 

на зарын заңсыз есірткі тасымалы мәсе-

лесіне де аударды. 

Сондай-ақ Мемлекет басшысы мей-

ман дарды осы ұйымға мүше мемлекет-

тердің  аумағындағы  мигранттар  проб-

лемасына  төзімділікпен  қарауға  ша-

қырды.  «Жұмыс сыз дық  проблемасы 

ТМд-ның 

барлық 


мем лекеттеріне 

тән.  қазіргі  дағдарыс  ешкімге  оңай 

тиіп  отырған  жоқ.  Сондықтан  біз  миг-

рант  тарға  төзімділікпен  қарауға  тиіс-

піз.  Елі міз де  бейресми  мәліметтер  бо-

йынша,  көрші  елдерден  келген  бiр 

мил лионға  жуық  миг ранттар  жүр.  Біз 

көршілеріміздегі 

жағдайды 

ес кере 


отырып, оларға мүмкіндігінше қырын қа-

ра мауға тырысамыз», – деді Президент 

кез десуде. 

Елбасы  сонымен  қатар  достастық 

елдері  құ ры лысшыларын  Астананы  са-

лу ға атса лы су ға шақырды. 



Астана

Сенатор  қуаныш  Сұлтанов 

төр а ға лық ететін Парламент Се на-

ты Халық аралық қатынастар, қор-

ғаныс және қауіпсіздік комитетінің 

Әбіш Кекілбаев, Өмірбек Байгелді, 

Ғани қасымов, Әділ Ахметов, Ба-

уыржан  Мұхамеджанов  қа тар лы 

мүшелері  автобустың  ал дыңғы 

жа ғына отыра сала, соң ғы жалпы 

оты  рыста  тартыс  ту дыр ған  заң 

жобасын тағы да тал қылауға кіріс-

ті. Көздеулі уа қыт та әскери бөлім 

ау мағына  жеткен  сенаторларды 

қорғаныс  министрінің  орынба-

сары  генерал-лейтенант  Болат 

Сембинов  күтіп  алды.  Алдымен 

ашық  аспан  астындағы  әскери 

қару-жарақ  мұражайын  аралап, 

экспонат  ретіндегі  бро нетанкілер 

мен  автомобильдік,  авиа циялық 

және  зымыранатқыш  қа ру-жа-

рақ тармен  танысты.  ол ар дың 

кей  біреуі  өз  уақытында  адам-

зат  тари хындағы  болып  өткен 

со ғыстардың  бас ты  жан  ал ғыш 

қарулары  болған  еді.  осы  жер-

де  генерал-сенатор  Ғани  Есен-

гелдіұлы  шиі  шығып  жатқан  из -

раиль дік  қару-жарақ  туралы  сұ-

рақ  қой ған  еді,  оған  қорғаныс 

министрінің  орынбасары  «менің 

бұл іске қатысым жоқ, сондықтан 

комментарий де бере алмаймын» 

деп бойын аулаққа салды. Әскери 

бөлімнің  бас  штабында  болған 

кезде  Ғ.қасымов  генерал-лей те-

нант  Б.Сембиновке  «егер  штаб 

үйі  тас-тал қан  болған  жағдайда, 

соғысқа  қол басшылық  ету  ісі  не 

болмақ»  деген  тағы  бір  сұра-

ғын  көлденең  тартып  еді,  оған 

қорғаныс ведомствосының орын -

басары  ұрысқа  нұсқау  бере тін 

жасырын  жерасты  штабы  бар  

екенін  айтты.  Бұдан  басқа  да  әс-

кери  байланыс  жабдықтарымен 

танысып, бөлімнің жаңа салынған 

казармасында болған сенаторлар 

министрліктің  тындырған  ісіне 

разы  екендіктерін  жасырмады. 

Ша буылшы  десанттар  БТР-ден 

бората  оқ  жаудырып,  от  жалыны 

жалаңдаған  соғыс  алаңында  де-

пу таттарға  ұрыс  өнерін  паш  етті. 

құлақ  тұндырған  тарсыл-гүр сілді 

әйнек  терезелі  мін бер ден  та-

машалаған  сенаторлар  мен  БАқ 

өкіл дері  бір  ауық  шынайы  со-

ғыс өтінде отырғандай күй кешті. 

Сар баздар  мекеніне  сенаторлар 

да  құр  қол  келмепті.  «Ұрыс»  же-

ңіспен  аяқталған  соң,  десанттар 

көр сеткен  қарулы  қоян-қолтық 

айқас өнеріне тәнті болған халық 

қалаулылары  20  жасқа  толған 

сарбаз  Арман  Айыповты  туған 

күнімен  құттықтап,  сый  жасады. 

Со нымен  бірге  ирак  жеріндегі 

қазбат құрамында ел намысы үшін 

қызмет еткен қос ма йор – Ма дияр 

Уәлиев  пен  Талғат  нұ ра линовқа 

Парламент  Сенатының  ме даль 

түріндегі  сувенирін  де  қуаныш 

Сұл танов өз қолымен тарту етті.

Астана

Юлия ханым жайып салды барын...

Сенаторлар «соғысқа» барып қайтты

Есенбек Санатұлы

Ертең өтетін Моңғолиядағы президент сайлауына екі тілші 

түсіп отыр. Олай дейтініміз – екі үміткер де мамандықтары 

бойынша журналист. Оның бірі – қазіргі мемлекет басшысы 

намбарын Энхбаяр. Екіншісі – ұлы хуралдың мүшесі 

(парламент депутаты) Цахиагийн Элбэгдорж. 

«Қызылдар» МЕн «аҚтар»

Мәскеудің  әдебиет  институтын  бітірген 

н.Энхбаяр  еңбек  жолын  тілмаштықтан 

бастап,  Моңғолия  Жазушылар  одағының 

бас  хатшысы  және  вице-президенті  болды. 

Ц.Элбэгдорж  Украинаның  Львов  қала сын-

да ғы  мемлекеттік  университетті  журналист 

мамандығы бойынша тамамдады. 

2005 жылғы сайлауда 53,4 пайыз дауыс 

жинап, қарсыласын қапы қалдырған қазіргі 

президент  н.Энхбаяр  Моңғол  халық-рево-

люциялық партиясы атынан, ал Ц.Элбэгдорж 

Моңғолия демократиялық партиясы атынан 

бәйгеге қосылған. Халық арасында қарапа-

йым  тілмен  бұл  екі  партияны  «қызылдар» 

және «ақтар» дейді. Моңғол елінің төртінші 

пре зиденті болуға екі үміткердің де мүм кін-

діктері  бар.  Бiрiншi  маусымда  51  жасқа 

толатын  н.Энх баяр  дәл  қазір  өзі  ұстап 

отырған  билік  тізгінін  оңайшылықпен  бас-

қаға  ұстата  қоюы  екіталай.  десе  де,  Моң-

ғолияның екінші президенті болған наца гийн 

Багбандидің  ізба сары  46  жасар  Ц.Эл бэг-

дорж  дың  да  бе делі  басым.  1989  жылы 

алғаш рет Моң ғо лияда демократиялық пар-

тия  құрыл ғанда  со ның  қатарында  мін бер ге 

көтеріліп, ком му нис тік режимге қарсы шық-

қан  дар дың бірі. Ке йіннен пре мь ер-министр-

лік ке дейін көте рілді. 

Сайлау науқаны басталғалы Моңғолияда 

«қызыл»,  «ақ»  болып  екіге  бөлінген  жұрт 

«қайсымыздың сәйгүлігіміз көмбеге бірінші 

келер  екен»  деп  алақан  ысқылап  жүр. 

Саясаттың  сарыны  моңғол  халқын  атақ-

дәреже санатына қарамай, бірдей қамтыған. 

Әркім өзі таңдаған партияға бас ұратын дық-

тары  соншалықты,  бір  үйдің  екі  адамы  екі 

пар тияның мүшесі болса, кешкісін күнде шу, 

күнде айқай. Өйткені моңғолдардың саясат 

десе, ішкен асын жерге қойып, қиқу салатын 

әдеті бар... 

Екі  үміткер  енді  бірнеше  сағаттан  соң 

үгіт-насихат  шараларын  тоқтатады.  дәл 

қазір  халық  арасында  демократ  Ц.Элбэг-

дорж дың  басымдығы  байқалады.  Өйткені 

халықтың н.Энхбаярға өкпесі қара қазандай 

болып қалған. Себебі былтырғы парламент 

сайлауы кезінде «қызылдар» Моңғолияның 

әрбір азаматына 1 млн 500 мың төгрөг (ша-

ма мен 150 мың теңге) жәрдемақы береміз 

деп  уәде  беріп,  алдап  кеткен.  Мемлекет 

басшысы  аталған  қаржының  халықтың 

қолына жетуіне мұрындық бола алмай жүр 

де седі.  Былтырғы  сайлауда  Ұлы  хуралдың 

басым  бөлігін  «қызылдар»  жеңіп  алып, 

билік тің негізгі күшіне қол жеткізгені белгілі. 

Ал Моң ғолияда мемлекеттік басқару жүйесі 

пар ламенттің қолында. 



МОңғОлиядағы төңкЕріС төркіні

Естеріңізде  болса,  2008  жылғы  Ұлы 

хурал  сайлауының  нәтижесіне  наразылық 

та нытқан  Ц.Элбэгдорж  бастаған  демократ-

тар Ұлан-Батырдың орталық алаңында ше-

ру ге шығып, Моңғол халық-революциялық 

партиясының бас кеңсесін басып алған еді. 

Бірнеше  күнге  жалғасқан  сол  дүрбелеңде 

бес адам қаза болды. Іс насырға шауып бара 

жатқан  соң,  демократтарға  парламенттен 

біраз орын беріліп тынышталған. Міне, сол 

сайлауда  «қызылдар»  тарапынан  әрбір 

адам ға  уәде  етілген  таудай  төгрөг  әлі  жоқ. 

Әйтсе  де  уәделі  ақшадан  әлі  де  дәмелілер 

бар.  олар  –  н.Энхбаярды  жақтайтындар. 

Егер  н.Энхбаяр  сайлауда  жеңіп  шығып 

қайтадан  президент  болса,  парламенттің 

келесі  сайла уына  дейін  айтқан  ақшаны 

қолымызға бір ти гізіп берер дейді. Моңғолия 

Ұлы хуралы ның келесі сайлауына әлі үш жыл 

бар.  Сон дық тан  н.Энхбаярдың  тақта  әлі  де 

болса  қа ла  беруін  қалаушылардың  да 

қарасы көп. 

Моңғолияда  өткелі  жатқан  президент 

сайлауы сырт көздің де қиығынан тыс қалып 

отырған  жоқ.  Ц.Элбэгдоржды  алға  салып 

бәй геге  шыққан  «ақтар»  партиясына  ала-

бажақ тулы АқШ қолдау көрсетсе, «қызыл-

дар ды»  қызыл  жолақ  тулы  Ресей  демеп 

отыр. 


Ұлан-Батыр


  1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал