Өз басым, қазірде бү кіл әлем Жапония елінде



жүктеу 0.68 Mb.

бет1/6
Дата18.01.2017
өлшемі0.68 Mb.
  1   2   3   4   5   6

ИӘ

Өз басым, қазірде бү-

кіл әлем Жапония елінде 

бол ған апатқа дүрлігіп отыр 

деп есептеймін. Оның үстіне 

биыл Чернобыль АЭС-інде 

бол ған апатқа 25 жыл толып 

отыр. Сол Чернобыльдегі 

апат ты жоюға қаншама ел-

ден азаматтар жұ 

мыл 

ды-


рыл 

 

ды. Біздің елімізден де 



сол апат салдарын әл сі ре ту-

ге, көмек қолын ұсынуға та-

лай боздақ аттанды. 25 

жыл дың жүзі болса да, ха-

лық осы апаттың залалын 

тар 


тудай-ақ тартып келеді. 

Сон дықтан өзімнің жеке ба-

сым 

ның пікірі: АЭС салуға 



уа қытша мораторий жа рия-

лау керек деп есептеймін. 

Мұ ны қолдаймын.  

ЖОҚ 

– Пайымдасақ, кез кел-

ген өндіріс қауіпті. Әйтсе де 

тех нологиялық  қауіпсіздігі-

не байланысты барлық ша-

ра 


ны сақтайтын болсаң, 

олар қауіпсіз деңгейге кө-

ше ді. Қазір АЭС салуға және 

оны іске қосуға байланысты 

қа уіпсіздік талаптары қатаң 

сақ талған, атом реактор ла-

ры ның  технологиялық  дең-

гейі жетілген. Жылдан-жыл-

ға технологияның қауіп 

сіз-


ді гіне бөлініп жатқан тәртіп, 

ба қылау, талпыныс өте жо-

ғары. Сондықтан бұл салада 

үл 


кен ауқымды, халыққа 

үрей туғызатын апатты жағ-

дай орын алады деп «дүр-

бе лең» туғызу ақиқатқа жа-

нас пайды. 

Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет      

Александр ЛУКАШЕНКО, 

Беларусь Президенті:

– Үйге келгенде еркінсің. Үйде 

бала-шағаң, әйелің болмағанда – 

толықтай демократия. Ал әйелің 

үйге келгенде барлық бостандық 

пен еркіндік шектеледі...



(www.topnews.ru сайтынан)

№71 (523) 

27 сәуір

сәрсенбі


2011 жыл

...де

дiм-ай, а

у!

3-бетте

Насурлла БӨРТЕБАЕВ,

 Ұлттық 

ядролық орталықтың Ядролық 

физика институтының ғылыми істер 

жөніндегі директор орынбасары:

Қайыр ЖҰБАНОВ,

техника ғылымының докторы

профессор:

3-бет

5-бет

7-бет

ОЙ-КӨКПАР 

Татамиде самбошылар 

топ жарды

Ағынды Ақсу арынды 

ақындарды шақырады

Ресей бизнесі 

Қазақстанға ауып 

барады

Қазақстанда АЭС салуға уақытша мораторий жариялау керек пе?

Қазақ елінде АЭС салу бастамасы қозғалғалы біраз жылдың жүзі болды. 

Елімізде Маңғыстауда және Балқашта АЭС салынатыны, бұл жобаның 

ресейліктермен серіктестік құру арқылы жүзеге асатыны бұған дейін де 

белгілі болды. Тіпті былтыр Жапон елі біздің құзырлы тарапқа бірлесіп АЭС 

салуға ұсыныс білдірді. Ал биыл АЭС саласындағы пікірлер мен ойлар тіптен 

қаулап тұр. Өткенде ғана Индустрия және жаңа технологиялар министрлігі 

«2030 жылдарға қарай атом саласының үлесін 20 пайыздық деңгейге 

жеткіземіз» деді. Сондай-ақ аталмыш министрлік 2020 жылдарға қарай 

Қазақстанда Атом электрстансысы құрылатынын, болашақта елде осы 

саладағы өнеркәсіп үлесін арттыруға барынша күш салынатынын қоса 

нықтады. Алайда бұл ретте қайсыбір мамандар «Жапонияның «Фукусима-1» 

АЭС-інде болған жарылыстар әлемнің алпауыт елдерінің өздерін әбігерге 

салып, АЭС-тен бас тартуына әкеліп соқтырып жатыр. Жапонияда бір ғана 

атом электрстансысында жарылыс болды... Ал бірнеше АЭС-те жарылыс 

болғанда, жағдай не болар еді? Сондай-ақ биыл Чернобыльде болған апатқа 

25 жыл болды. Дегенмен халық осы апаттың зардабын тартудай-ақ тартып 

келеді. Сондықтан біз бұдан сабақ алуымыз керек» деседі. Міне, осыдан 

барып, қоғамда «мүмкін, АЭС салуға уақытша мораторий жариялау керек 

шығар» деген пікірлер де бой көтеріп қалады. Біз бүгін осы сауалды 

мамандар талқысына салып көрдік. 

Салтан СӘКЕН

ТА

ЛҚЫ



Пікір таластыратын форматтағы ашық алаңға заң 

жобасын әзірлеуші Байланыс және ақпарат ми-

нистрлігінің өкілдерінен бастап, сөз бостандығының 

сойылын соғып жүрген қоғамдық бірлестіктер, халық-

аралық ұйымдар, сондай-ақ осы өлшемдегі ЕҚЫҰ-

ның алтын стандарттарын арқау ететін ұйым өкілдері 

атсалысқан болатын. Негізгі тақырып айқын – 

телеарналар қызметін реттейтін жобаға әркім өз үнін 

қосу. Сондықтан да жиылғандар алдында алғаш сөз 

алған байланыс және ақпарат вице-министрі Нұрай 

Оразов теле-радио хабарларын тарататын субъекті-

лердің тағдырына қатысты жаңа заң жобасының негізгі 

бағыттарына тоқталып өтті. Оның айтуынша, 2015 

жылға қарай Қазақстан аумағы толығымен сандық 

хабар тарату жүйесіне көшеді. Заң жобасының техни-

калық негіздемесіне осы арқау болса керек. Дегенмен 

маңызды мәселе – бүгінгі күні хабар тарату дың осы 

түрі заңдық реттеуден шет қалып отыр. Оның ішінде 

де, қазақстандық БАҚ заңға тәуелділік танытқанымен, 

онымен бәсекеге түсетін шетелдік телеарналар еркін. 

«Заң жобасы әуелгі әзірленген нұсқаға қарағанда 

әлдеқайда жақсарып қалды. Әрине, әлі де жетілдіруге 

барамыз. Басында кіріккен қатаң нормалар жұмсарды, 

қайсыбірі сынға ұшырап, мүлдем алынып тасталды. 

Мәселен, лицензиялауды алып қараңыз. Бастапқыда 

біз телерадио хабар таратуда екі субъект лицензия-

ланатынын ұсынып едік. Талқылаулар барысында 

олар дан бас тарттық. Дегенмен біз осы заң жобасы 

бойынша телехабар тарататын субъектілерді есепке 

алып, тіркеуден өткізуге қайта оралуды көздеп 

отырмыз», – дейді Н.Оразов. Министрлік өкілінің 

айтуын ша, телеарналарды БАҚ ретінде есепке алу еш 

қиындық тудырмайтын болады, жеңілдетілген үдеріс 

бойынша ұйымдастырылады. 



Теле-радио 

хабарларын тарату бір 

ізге түсетін болды

Бұған дейін өз қызметі Ата Заңмен, 

арнайы салалық заңымен реттеліп келген 

бұқаралық ақпарат құралдарына ендігі күні 

«Теле-радио хабарларын тарату туралы» 

жаңа заң қосылатыны белгілі. Сөз бостандығы 

туралы сөз саптап, БАҚ еркіндігі мәселесін 

баптап үйренген қауым біледі – бұл заң 

жобасы біраздан қызу талқы үстінде. Шикі 

жобаның әлі қанша қайнауы қалғаны белгі-

сіз. Заң жобасын әзірлеуші тарап «жыл соңы на 

дейін пысықтап, сосын Парламентке ұсы на-

мыз» десе, «асықпайық» деп ақыл ай тушы-

лар да бар. Әйтсе де, ең бастысы – құ жатты 

талқылауға мүдделі тарапты жұмыл ды-

руға жағдай жасап, әр алуан пікірді есту. 

Сосын ортақ шешім қабылдау. Дәл осын дай 

сындарлы сұхбатқа құрылған жиын ке ше 

елордада «Теле-радио хабар тарату мәсе ле ле-

рін реттеу және азаматтардың ақпаратқа еркін 

қол жеткізуге құқығы» атты тақырыпта өрбіді. 

«Ауызсудың жырын айт» демекші, кеше Үкімет 

отырысында «Ақбұлақ» 2011-2020 жылдарға арналған 

халықты ауызсумен қамтамасыз ету бағдарламасы Үкімет 

мүшелерінің бекітуіне ұсынылды. Өздеріңіз білесіздер, 2002 

жылдан бастап осы уақытқа дейін «Ауызсу» бағдарламасы 

жүзеге асырылып келген еді. Алайда жұрттың аузы таза 

суға ойдағыдай жетті деп айта алмаймыз. Ақша судай 

аққанымен, су ойдағыдай ақпады. Кейбір ауылда үйіне дейін 

кіргізіп берілуі тиіс су көшеде қалып қойды. Зая кеткен қаржы 

мен рәсуа болған еңбекті айтып, талай жаздық та. Үкімет 

те өз талқысына бірнеше рет салған-ды. Енді, міне, «әкем 

атын суарған, анам келіп су алған, айналайын, «Ақбұлақ» 

бағдарламасы келді. «Ақбұлақ» деп шапқылап жүргенде, ол 

да құмға сіңген судай болмаса екен деп тілеп отырмыз. Кеше 

бағдарламаға «жолың болсын, «Ақбұлақ» дедік. 

ДАТ!

6-б

етте

Cағатбек МЕДЕУБЕКҰЛЫ:

Бүгінгі журналистика өнер 

мен кәсіп қана емес, ол – 

үлкен ғылым саласы

Б

А

С



ТАМА

Қызылжарда 1000 бала болашақ миллионер атанды

Қызылжар тұрғындары бала туу көрсеткіші 

бойынша елімізде ең соңғы орында тұр. Әрбір 

мың адамға шаққанда 13 нәрестеден дүниеге 

келеді. Бұл көрсеткіш еліміздің батыс және 

оңтүстік өңірлерінен екі есеге дейін аз. Мәселенің 

ушығып бара жатқанын ескерген жергілікті 

билік «Ұрпақ қоры» атты жаңа бағдарламаны 

жүзеге асыруға кірісті. Отбасында төртінші 

немесе одан көп бала туса, кәмелеттік жасқа 

толмағандарының барлығына банкте депозит 

ашылып, ақша салынып жатыр. Бүгінге 

дейін 1000-нан астам қызылжарлық сәбидің 

әрқайсысы 226 мың теңгенің (1500 АҚШ 

доллары) иесі атанып үлгерді. Бұл қаржы жыл 

сайын өсіп, бала 18-ге толғанда бір миллион 

теңгеден асып кетеді екен.

www.аlashainasy.kz

e-mail: info@аlashainasy.kz

145,46

212,65

5,23

22,29

1,46

12479,88

2030,09

1717,90

123,83

1508,60

Ақша судай аққанымен, 

су ойдағыдай аға ма?

Еуропаға еліктеген қазақ әйелдері қазір 

бала тууды күрт азайтып жібергені белгілі. 

Демографиялық ахуалды ауылдың «алтын 

құрсақтары» ғана алға сүйреумен келеді. 

Олардың өзі де соңғы жылдары әлеуметтік 

жағдайдың жайсыздығын желеу ете 

бастады. Баланы киіндіру, оқыту, үйлендіру, 

үй сатып беру, осының барлығы – ауыл 

тұрғынына айтарлықтай салмақ. «Ұрпақ 

қоры» бағдарламасы бала кәмелетке кел-

ген соң алдынан шығатын осындай кейбір 

қар 

жылық қиыншылықтарға демеу бол-



мақ. Мысалы, депозиттегі қаржы оқуына 

тө леуге немесе баспана алуға жұмсалады. 

Облыс әкімінің 2010 жылдың 4 қаза-

нындағы «Төртінші (және одан кейінгі) ба-

ланың тууына байланысты әлеуметтік көмек 

көрсету туралы» №280 қаулысына сәйкес, 

өт кен жылдың 1 қыркүйегінен бері көп ба-

ла лы (төрт және одан көп) отбасы атан  ған 

об лыс тұрғындары тиісті құ жат тарын Жұ-

мыс пен қамтуды үйлестіру жә не әлеуметтік 

бағ дарламалар басқар масына өткізіп жа-

тыр. Облыстық перинаталдық орталықтың 

жа нындағы «Ана мен бала» аллеясын ашу-

ға келген өңір басшысы Серік Біләлов бағ-

дар лама қатысушысы атанған балалардың 

са ны бүгінде бір мыңнан асып кеткенін жет-

кіз ді.

Жалғасы 4-бетте   

Статистикалық деректерге сүйен-

сек, 2011 жылдың 1 қаңтарындағы 

жағ дай бойынша, қалалардың 82 

па йызы, ауылдық жерлердің 42,5 

па йы зы  орталықтандырылған  сумен 

қам тамасыз етілген. Бұл бағдарлама 

2020 жылға қарай ауылдық жер-

лер дің 80 пайызын, қалалық жер-

лер дің 100 пайызын орталық тан-

дырылған сумен қамтамасыз етпек. 

Сон да халыққа 24 сағат бойы сапалы 

ауыз су келіп тұрады екен. 

Экономикалық даму және сауда 

ви це-министрі Қуандық Бишім баев-

тың айтуынша, бұл бағдарламаның 

негізгі мақсаттарының бірі – су ша-

р 

уашылығы секторына инвес 



ти-

циялық қызығушылықты арттыру 

жә не сумен қамтамасыз ету мен су-

ды бұру нысандарын қаржыландыру 

үшін жеке капиталдарды тарту.  Ал 

не гізінен республикалық бюджеттен 

осы жылға – 85 миллиард теңге, 

2012-2013 жылдарға 122 миллиард 

тең ге бөлініп отыр. «Жалпы бағдар-

ла маны жүзеге асыруға 1,2 триллион 

теңге қаржы бөлу жоспарланып 

отыр. Мұндай қаржы бұрын бөлін-

бе ген», – дейді вице-министр.

Жалғасы 2-бетте 

Ербақыт АМАНТАЙҰЛЫ

Жалғасы 5-бетте 

А

б



ай ОМАРОВ (к

о

лла



ж)

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

№71 (523) 27.04.2011 жыл, сәрсенбі



www.alashainasy.kz

2

e-mail: info@alashainasy.kz



?

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

16 елдің иесі – Елизавета ІІ 

Парсы шығанағы елдерінің ұйымы қалай аталады?

САЯСИ  БЮРО

ҮКІМЕТ

ЖИЫН


ТКШ-НЫ ЖАҢҒЫРТУ 

БАҒДАРЛАМАСЫ ЖОЛ ТАРТТЫ

Үкіметтен қолдау тапқан екінші бағдар-

лама – Тұрғын үй-коммуналдық шаруа-

шы лық ты жаңғырту бағдарламасы. Құры-

лыс істері және тұрғын үй-коммуналдық 

шаруашылық агенттігінің төрағасы Серік 

Нокин бағдарламаның үш бағыттан тұра-

тынын айтты. Оның біріншісі – коммунал-

дық сектор. Жылумен, газбен және электр-

мен жабдықтау жүйелерін жаңғырту. Екін-

шісі – көп пәтерлі тұрғын үйлерді жөндеу. 

Үшін шісі – тұрғын үй-коммуналдық шаруа-

шы 

лықтың тиімділігін арттыру. «Жалпы 



рес публика бойынша коммуналдық ин-

фра құрылымның желілері мен құрыл ғы-

ларының техникалық жағдайына қара сақ, 

оның көп бөлігі жөндеу мен ауыстыруды 

талап етеді», – дейді Серік Нокин. Ком му-

налдық секторды жаңғыртқан кезде жоба-

ларды қаржыландырудың қағидаттары да 

ескеріліп, белгіленген. Агенттік төрағасы-

ның айтуынша, жалпы 10 жыл ішінде 

республикалық бюджеттің шығыстары 533 

миллиард теңге болса, оның 160 миллиард 

теңгесі қайтарымды болады. «Бөлінген қа-

ражаттың 166 миллиард теңгесі – ком му-

налдық жүйені жаңғыртуға, 358 миллиард 

теңгесі көп пәтерлі тұрғын үйлерді жөндеу-

ге жұмсалады. Көп пәтерлі тұрғын үйлерді 

жөндеу екі тетік бойынша жүргізіледі екен. 

Соның бірі – республикалық бюджеттен 

облыс әкімдіктеріне жылына 0,1 пайыздық 

ставкамен жеті жылға несие бөлу. Олар 

қала әкімдіктеріне несие бөледі. Екінші 

тетігі: әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорация-

лар 

ды капиталдандыру үшін респуб 



ли-

калық бюджеттен жергілікті атқарушы ор-

гандарға трансферттер бөлінетін болады. 

Премьер-министр бұл бағдарлама 

жөнінде туиттерде былай депті: «Тұрғын 

үй-коммуналдық шаруашылық бойынша 

біраз тер төгу керек. Десек те, туннельдің 

түбінен сәуле көрінді». 



МИНИСТРДІҢ ӨЗІ ДЫМ 

ТҮСІНБЕЙ ОТЫР...

Не жын түрткенін кім білсін, Қазақстан-

ның ЮНЕСКО жанындағы тұрақты өкілі 

Олжас Сүлейменовтің кеңесшісі Валерий 

Толмачевтің Париж-Рим рейсіндегі жолау-

шылар ұшағының ішінде (Рим әуе-

жайында) ойран салып, «тарт Триполиге!» 

деп, «аттың» басын Ливияға бұруға әрекет 

еткенін БАҚ жарыса жазды. Кеше Үкімет 

отырысына келген сыртқы істер министрі 

Ержан Қазыхановты журналистер құр 

жіберсін бе, министрден Валерий Толма-

чев тың оғаш қылығына түсініктеме беруін 

сұрап тұрып алды. Себебі осы уақытқа 

дейін тұрақты өкілдің «тентектігі» ешкімге 

белгісіз күйде. «Қазір біздің елшілік пен 

консулдық болған жағдайдың мән-жайын 

анықтауда. Адвокатымен байланысқа 

шықтық. Меніңше, бүгін толығырақ ақпа-

рат аламыз деп ойлаймын», – деді ол жур-

налистердің сұрағына. Оның айтуынша, 

қазіргі уақытта Италияның құқық қорғау 

органдарымен де тікелей байланыс 

орнатылған. Өздеріңіз білесіздер, Италия 

үкіметі Валерий Толмачевты қамауға алған 

болатын. Темір тордың ар жағында жатқан 

жерлесімізбен консулдық өкіліміз бүгін 

тілдеседі екен. «Италия құқық қорғау 

орган 

дарының бізге хабарлағанындай, 



Толмачев елірген күйде болған. Әзірге 

оның неге бұлай еткені туралы айту қиын», 

– дейді министр. Енді біреулер оны ішіп 

алған екен десе, жақтаушылары ол спирттік 

ішімдікті аузына алып көрмеген деп 

ақтайды. Ал жанашырлары әйелімен ажы-

ра 

сып кетіп, қиялданып жүрген болуы 



керек деп болжайды. Ал ЮНЕСКО-дағы 

Қа 


 

зақстанның тұрақты өкілі Олжас 

Кеше Астана қаласында Сырт-

қы істер министрлігінде «Орталық 

Азияда өлім жазасын толық алып 

тастау: транзиттік өтпелі кезең 

мәселелері» тақы рыбында өт кен 

аймақтық кон 

ференцияда бұл 

мә селе тағы бір мәрте қаузалды. 

Шара Ха лықара лық түрме рефор-

ма сының (PRI) ұйытқы болуымен 

ұйымдастырылыпты. Оған Еуро-

па 


лық Одақ қаржылай қолдау 

білдірген. Халықаралық түрме 

реформасының Орталық Азия-

дағы өкілдігінің директоры Сәуле 

Мектепбаеваның айтуын ша, бұл 

жиынның басты мақ саты – өлім 

жазасына балама ре 

тінде өмір 

бо йына  бас  бос тан  дығынан  айы-

ру жазасы ен гізілгеннен кейін ай-

мақ елде рінің алдарында туындап 

отыр 


ған қауіп-қатерлерді және 

өлім жазасын алып тастау үдерісін 

талқылау болып табы лады. «Кон-

ференция әлемнің 20 елінде жү-

зеге асырылып отыр ған «Орталық 

Азия да өлім жа засын толық алып 

тастау» жоба сы ның аясында өткі-

зілу де. Қыр ғызстанда қазіргі таң-

да өлім жазасы мүлдем алып тас-

талған, ал Қазақстан мен Тә жік-

стан да жаза ның бұл түріне мо ра-

торий жариялан ғанымен, заңна-

ма 

лық негізде ол әлі сақталып 



отыр», – дейді С.Мек тепбаева. 

Қазақстан іс жүзінде өлім 

жазасын қолданудан бас тартуды 

бірте-бірте жүзеге асырып келеді. 

Бұл мәселе өткен жылы бекітілген 

ұлттық жоспарда да айтылған 

болатын. Бұрындары өлім жазасы 

Қыл мыс тық кодекстің 16 құрамы 

бойынша бел гіленсе, бұл күнде 

бұл сан 8-ге төмен де ген. Бүгінгі 

таңда елімізде – 84, Қырғыз стан-

да –242, Тәжікстанда 100-ге 

жуық адам өмір бойғы жазаға 

кесілген екен. 

Дегенмен бұл өзгерісті қоғам 

түрліше қабылдағаны белгілі. Бір 

тобы өлім жазасы алынып тастал-

са қылмыстық ахуал біршама на-

шарлап кетеді деген пікір ұстан-

ғаны белгілі. Алайда мамандар 

мо раторий ен гізілген сегіз жыл-

дың ішінде қылмыстық ахуал тұ-

рақты бо лып келгенін айтуда.

Сүлейменов Толмачевтың «дәрігерлердің 

жаңсақ диагнозынан кейін жан күйзелісіне 

түскендігін» айтқаны белгілі. Осы сөз 

шындыққа жанасатын секілді десек те, 

қазақстандық азаматтың бұл әрекетіне әлі 

нақты жауап берілген жоқ. 

МӘСІМОВ ТОҚСАН 

ҚОРЫТЫНДЫСЫНА РИЗА

Үкімет сағатының күн тәртібіндегі тағы 

бір мәселе ағымдағы жылдың бірінші 

тоқсанындағы әлеуметтік-экономикалық 

даму барысын қорытындылау болды. Қыс-

қасы, Кәрім Мәсімов риза. «Бірінші тоқсан-

ның әлеуметтік-экономикалық қорытын-

дылары қуантты», – депті туиттерге жина-

лыстан шыға сап. Оны қуантқаны эконо-

микалық даму және сауда министрі Қайрат 

Келімбетов пен қаржы министрі Болат Жә-

мішевтің «осыншаға өсті, мұншаға артты» 

деген жіпке тізгендей мәліметтері болды-

ау, сірә. Қайрат Келімбетовтің айтуынша, 

өнеркәсіп өндірісі – 6 пайызға, құрылыс 

жұмыстарының көлемі 3,1 пайызға өскен. 

Өткен жылдың кезеңімен салыстырғанда 

екі айда тауар экспорты 36 пайызға ұлғай-

ған. Екінші деңгейлі банктердің активтері 

жыл басынан бастап 111,9 миллиард тең-

геге, яғни 0,9 пайызға артқан. Екінші тоқ-

сан бойынша алға қойылған міндеттерге 

тоқталған Қайрат Нематұлы министрліктің 

ағымдағы экономиканың 7 пайыздық өсі-

міне қол жеткізу мүмкін деп есептейтінін 

айт ты.


Ақша судай аққанымен, 

су ойдағыдай аға ма?

Ғаламдық саясаттың көздегені – 

өлім жазасына тыйым салу

Ұлыбритания патшайымы Елизавета ІІ туралы қызықты деректер бар ма?

Жанар ҚОЙШЫБАЕВААлматы облысы 

Парсы шығанағы елдерінің құрған ұйымы болғанымен, 

ауызбіршілігі сын көтермейді деседі. Шығанақтағы араб елдерінің 

басын қосқан қандай ұйым?

Сырым ҒАБДОЛЛА, Алматы

Жақында Ұлыбритания патшайымы Ели за ве-

та II 85 жасқа толды. Дегенмен өзінің ту ған кү нін 

ресми түрде әскери шерумен мау  сымда атап 

өте ді. 1952 жылы әкесі ко роль Георг VI қайтыс 

болғаннан кейін Кения да күйеуімен демалыста 

жүрген Елизавета сол күннен бастап Ұлыбритания 

елінің  пат ша йымы  деп  жария ла нады.  Ағылшын 

пат ша йымы Елизавета II Виль гельм жаулау шы-

дан кейінгі ағылшын тағына отыр ған 40-монарх. 

1952 жылдан бері ағылшын пат  ша йымы 390 

мың үкіметтік награ да лар жә не құр метті атақ тар-

мен марапатталған жә не үш мил лионнан астам 

пошталық ха бар ламалар алған. Ұлыбританиядан 

өзге 15 елдің, атап айт қанда, Австралия, Канада, 

Ба  гам  арал да ры,  Соломон  аралдары,  Ямай ка, 

Тува 

лу, Па 


пуа-Жаңа Гвинея, Жаңа Зелан 

дия, 


Сент-Китс жә не Невис, Антигуа және Бар буда, 

Гре нада, Сент-Люсия, Белиз, Сент-Ви нсент және 

Гре на дина,  Барбадос  елде рі нің  патшайымы

620-дан астам қайырым ды лық ұйымдары ның 

қамқор шысы, әлем нің 129 еліне 260 рет ресми 

сапар  мен  бар ған.  Өзінің  ұл-қыз да  рынан  бөлек 

30 кіндік ұл-қызы бар. Жыл қы  мен, итпен, фото-

ап  па  рат пен  айналысқан ды  жаны  сүйетін  Елиза-

ве та ІІ 1945 жылы жүк кө  лігінің жүргізушісі куә-

лі гін оқып алған екен.

Парсы шығанағындағы араб 

мем лекеттерінің 

ынтымақтастық 

кеңесі деп аталатын ұйым 1981 

жылдың 25 мамырында құрылған. 

Яғни бір айдан кейін аталған құры-

лымға 30 жыл толады. Негізгі мақ-

саты – мүше мемлекеттер ара сын да-

ғы экономикалық, әлеуметтік жә не 

мәдени ынтымақтастықтарды арт-

тыру. Қазірде бұл ұйымға Бах рейн, 

Катар, Кувейт, БАӘ, Оман жә не Сауд 

Арабиясы мүше болып та бы  лады. 

Орталығы 

Эр-Рияд 

қала сын  да 

орналасқан.  Мүше  мем ле кет тер 

арасында тығыз ынты мақ тастық бол-

мағанмен, ауызбіршілік жоқ емес. 

2005 жылдан бастап Йе мен мү ше 

болғысы келіп жүр. Бір қы 

зы 


ғы, 

Парсы шығанағы елдерінің бірі – 

Ирак бұл ұйымның құрамында жоқ.

ЫҚПАЛДАСТЫҚ

Бүйірдегі Манас жұртының мазасы 

кетсе, қалың қазақ елінің де алаңдайтыны 

сон 

дықтан. Ал осынау айырқалпақты 



ағайынның соңғы онжылдықта біраз бере-

кесі кетіп, ырысын шайқалтып алғаны да 

шындық. Сол қиындықтың бәрінде де 

қырғыз халқына ең алдымен сүйеу болып, 

қол ұшын созып келе жатқан да бауырласы 

– Қазақ елі екені шүбәсіз. Әрі бауыр, әрі 

көрші елдің бақуатты болғаны бізге де ма-

ңызды. Осындай қолдаулардың арқасында 

(әрине, халықаралық қауымдастықтың да 

демеуімен) аумалы-төкпелі кезеңдерді 

ақырындап кейінге қалдыра бастаған көр-

ші Қырғызстан, біртіндеп елдіктің тұғырын 

да бекемдеп, ішкі-сыртқы байланыстарын 

да жолға қоюға кірісіп келеді. Бұл, әрине, 

біз үшін де қуанарлық жағдай. 

Кеше Қазақстанға келген Қырғызстан-

ның Жоғарку Кеңешінің төрағасы Ахматбек 

Келдібеков бастаған қырғыз депутаттары-

ның сапары да сол елдік байланыстарды 

қайта жандандырудың бір айғағындай 

болды. Астанада ҚР Парламент Мәжілісінің 

төр аға сы Орал Мұхамеджановпен кездес-

кен ол екі ел арасындағы өзара сауда-эко-

номикалық байланыстарды дамыту жайын 

талқылады. Әлбетте, А.Келдібеков келіс-

сөз дерден бұрын, қиын-қыстау кездерде 

қолдау көрсеткен Қазақ еліне алғысын да 

айтып үлгерді. Өйткені былтыр 2010 жылы 

көктемдегі төңкерістен кейін онсыз да 

шатқаяқтап тұрған экономика мүлде 

тұралаған кезде бірінші болып Қазақстан 

көмек қолын созып, гуманитарлық жәрдем 

жөнелткен болатын. Сонымен бірге 

Қырғыздың жағдайына әлем назарын 

аударып, донорлық конференцияға да 

мұрындық болған едік. Бұл өз кезегінде 

абдыраған Қырғызстанға үлкен демеу 

болғаны анық. Мәжіліс төрағасымен әңгі-

ме барысында парламентаралық ынтымақ-

тастық мәселелері көтеріліп, екі ел заң 

шығарушы органдарының арасында осы 

мақсаттағы арнайы меморандумға да қол 

қойылды. 

Мәжілістен соң Сенаттың жаңа төрағасы 

Қайрат Мәмимен кездесіп, қол алысты. 

Ортақ әңгімелер өрбітіп, ынтымақтастықтың 

жаңа қырларына да көз жүгіртісіп қайтты 

Алатаудың арғы жағынан келген мейман-

дар. 

Айтпақшы, Қырғыз парламентшілері 



Үкі метбасы Кәрім Мәсімовпен де жүзде-

сіпті. Оны twitter-ден оқып алдық. Премьер 

өзінің блогына: «Қырғыз Республикасы 

Жогор ку Кеңешінің төрағасы А. Келдібеков-

пен кездестім. Қырғызстанға баратынымды 

айт тым», – деп қысқа қайырыпты. 




  1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал