Оқулық Алматы, 2014 Әож 577 (075. 8) Кбж 28. 072я73 к 98



жүктеу 1.59 Mb.

бет14/14
Дата22.04.2017
өлшемі1.59 Mb.
түріОқулық
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   14

Биохимия 
119
промотордың оператор атты бөлігімен байланысады. Индуктор ретінде лактоза болатын 
жагдайда репрессор промотордан ажырайды да, транскрипция іске асады.
РНҚ-ның  екінші реттік  құрылымы  транскрипцияньщ  атенуациясына  қалай  эсер 
етеді? 
Прокариоггарда  транскрипция  мен  трансляция  байланысқан.  Аттенуация 
жағдайында 
транскрипцияланған 
РНҚ 
транс ляцияланады. 
Транс ляцияның 
жылдамдыгына  байланысты  РНҚ  ілгек  тэрізді  пішін  қуру  арқылы  транскрипцияны 
терминациял айды.
Pol II ферменті транскрипциячанатын ДНҚ-ны ңалай таниды? 
Pol II ферментінің 
бір суббөлігі промоторды таниды. Ең жақсы зерттелгені ТАТА боксы.
Эукариоттык,  транскрипциялъщ  факторчар  не  істеиді? 
Транскрипциялық 
факторлардың көптеген түрі болады. Негізгі транскрипциялық факторлар инициацияға 
қатысады.  Олар  промоторды  тану  және  онымен  байланысуға  көмектеседі.  Олардың 
нақты  байланысу  реті  жэне  ауданы  болады.  Басқа  транскрипциялық  факторлар 
энхансерлер жэне жауап беру элементгерімен байланысады да, транскрипция деңгейін
арттырады.
Жауап  беру  элементтері  цапай  жұмыс  істейді? 
Жауап  беру  элементтері 
энхансерлерге ұқсас қызмет атқарады, бірақ олар метаболиттік жауаптың кең ауқымына 
қатысады.  Жылу  шогы  элементі  жэне  циклды-АМФ-ке  жауап  беру  элементтері  жиі 
кездесетін элементтер болып табылады. Жүздеген процестер CRE қатысуымеи өтеді.
ДНҚ-байланыстыруіиы  домендер  деген  не? 
Траискрипциялық  факторлардың 
спираль-айналым-спираль,  мырышты  саусақтар  мен  негізгі  лейциндік  ілгек  атты 
домендері болады. Олар ДНҚ-мен байланысуды жеңілдетеді.
Транскрипцияны  активтеуші  домендер  деген  не? 
ДНҚ-ны  байланыстырумен 
қатар  транскрипциялық  факторлар  басқа  белоктарды  байланыстырады.  Белок-белок 
эрекеттесу сайттарын ортақ мотивтер көмегімен аиықтауга болады (қышқылдық домен, 
піутаминге бай домендер жэне пролинге бай домендер).
Неге мРНҚ бастапқы  транскрипциядан  кейін модификацияланады 
?
  Эукариоттык 
мРНҚ  бірнеше  жолмен  модификацияланады.  5'-кэп  жэне  3'-полиаденилді  тізбек 
қорғаныс қызметін атқарады. 5'-ұшындағы кэп құрылымы б'-З’-трифосфаттык байланыс 
көмегімен байланысады. Басқа маңызды модификация қатарына интрондардың кесіліп
алынуын жатқызуға болады.
Эукариоттык ДНҚ үзінді түрде болатындықтан  мРНҚ құрамына байланыстырушы
тізбекгер кіреді жэне олар сплайсинг көмегімен жойылады.

Жетілген  мРНҚ  түзілу  үшін  интрондар  қалай  кесілт  алынады?
  Интрондар 
сплайсинг  атты  спецификалық  процесс  көмегімен  кесіледі.  Кейде  сплайсингке 
snRNP-лер қатысады.  Басқа жағдайда РНҚ езін-өзі сплайсингтен өткізе алады.  Негізгі 
механизмге 5' жэне 3' сплайсинг нүктелері мен брэнч сайттары қатысады.
Рибозимдердің қасиеттері қандай болады ?
 Рибозимдер  каталитикалық белсенділігі
бар  РНҚ  молекулалары  болып  табылады.  Кейбір  рибозимдер  белок  пен  РНҚ-дан 
тұрады, ал басқаларының құрамына тек РНҚ кіреді.
Ш 1
щ
Щ
Ш ОЛУ ЖАТТЫҒУЛАРЫ 
v
Жаттығулардыц интерактивті түрі OWL веб парагында қолжетімді
11.2 Прокариоттар транскрипциясы
1.  Еске  түсіріціз.  Транскрипция  жэне  трансляциядағы  праймер  қажетгілігіндегі
айырмаш ыл ыгы неде? 
і
2. Еске түсіріңіз. 
Е.соіі
 РНҚ-полимеразасының негізгі үш маңызды қасиетін атаңыз.
3. Еске түсіріціз. 
Е.соіі
 РНҚ-полимеразасының суббөліктік құрамы қандай?
4. Еске түсіріціз. Минимальды және холоферменттің айырмашылығы нёде?
5. Еске түсіріңіз. Транскрипцияға қатысатын ДНҚ тізбектерін қалай атайды?
6. Еске түсіріціз. Промотор ауданын сипаттаңыз жэне оның үш қасиетін атаңыз.
7. Еске түсіріціз. UP элемент, Прибноу боксы, TSS, -35, Fis сайты. Осы аудандарды 
ретпен орналастырыңыз.
8. Еске түсіріціз. Ішкі жэне rho-тәуелді терминация айырмашылықтарын атаңыз.
9.  Ойланыңыз және қолданыңыз.  Транскрипцияланатын ДНҚ ауданын сызыңыз. 
ДНҚ-ның эртүрлі тізбектеріне атау беріңіз.
11.3 Прокариоттар транскрипциясыныц реттелуі
10. Еске тусіріңіз. Индуктор мен репрессорға анықтама беріңіз.
11. Еске түсіріціз. о-фактор деген не? Ол транскрипция үшін неге маңызды?
12. Еске түсіріңіз. о70 пен о32 арасында қандай айырмашылық бар?
13. Еске түсіріңіз. Катаболиттік активаторлық белоктыц қызметі неде?
14. Еске түсіріціз. Транскрипция аттенуациясы деген не?
15. Ойланыцыз және қолданыцыз. Оперонның қызметі неде?
16.  Ойланыңыз  және  қолданыңыз.  Инверсиялы  қайталамалардағы  РНҚ 
транскриптпң босатылуын корсететін транскрипция терминациясын сызыңыз.
17.  Ойланыцыз  және  қолданыныз.  Альтернатиеті  о-факгорлар  генінің 
транс крипциясын реттейтін жүйеге мысал келтіріңіз.
18. Оиланыңыз және қолданыңыз. Транскрипция атгенуациясының trp оперонында 
қалай жұмыс істейтінін сызыңыз.
120 
11-ТАРАУ 
Генетикалык кодтың транскрипциясы: РНҚ-ның биосинтезі

11.4 Эукариоттар транскрипциясы
19. Биохимия л ық байланыстар. 
Аптамер деген ен?
20. 
Биохимиялық байланыстар. 
Рибосвитч деген не?
21.  Биохимиялық байланыстар. 
Рибосвитчтің трансляцияны  токгату  жолдарына 
мысал келтіріңіз.
22. 
Бнохнмиялық  байланыстар. 
Рибосвитчтердің 
ашылуы 
бактериялық 
патологиямен қалай байланысты?
23. 
Еске түсіріңіз. 
Экзон мен интронға анықтама беріңіз.
24. 
Еске түсіріңіз. 
Прокариоттық жэне  эукариоттық транскрипцияларының  негізгі 
айырмашылықтарын атаңыз.
25.  Еске  түсіріңіз. 
Эукариоттық 
үш  РНҚ 
полимераза  ферменттерінің  өнімдерін 
атаңыз.
26. 
Еске түсіріңіз. 
Эукариоттық Pol  II промоторларының компоненттерін атаңыз.
27. 
Еске түсіріңіз. 
Pol ІІ-нің негізгі транскрипциялық факторларын атаңыз.
28. 
Ойланыңыз және қолданыңыз. 
ТҒІІН қызметі  неде?
11.5 Эукариоттар транскрнпцнясының реттелуі
29. 
Еске түсіріңіз. 
Эукариоттык жауап беру элементтерінің үшеуін сипатгаңыз.
30. 
Еске түсіріціз. 
CREB қасиеті неде?
31.
 
Ойланыңыз  және  қолданыңыз. 
Прокариоттар  жэне  эукариоттар  транс- 
крипцияларының реттелуінде қандай айырмашылықтар бар?
32. 
Ойланыңыз  және  қолданыңыз. 
Транскрипция  аттенуациясының  механизмі
қандай?
33. 
Ойланыңыз және қолданыңыз. 
Энхансер жэне сайленсердің айырмашылығы 
неде?
34. 
Ойланыңыз және қолданыңыз. 
Жауап беру элементтері РНҚ транскрипциясын 
қалай өзгертеді?
35.
 
Ойланыңыз және қолданыңыз. 
CRE жэне CREB эсер ететін генді көрсетіңіз.
36. 
Ойланыңыз және қолданыңыз. 
TFIID, ТВР жэне TAF арасындағы байланысты
сипаттаңыз.
37. 
Ойланыңыз  және  қолданыңыз. 
«Барлық  эукариоттык  промоторларда  ТАТА 
боксы болады» анықтамасын қорғаңыз немесе теріс шығарыңыз.
38. 
Ойланыңыз және  қолданыңыз. 
Эукариоттык транскрипция  элонгациясының
реттелу жолдарын сипаттаңыз.
39. 
Ойланыңыз  және  қолданыңыз. 
CREB  маңызын  сипаттаңыз  жэне  онымен
активтелетін бірнеше генге мысал келтіріңіз.
40. 
Ойланыңыз және қолданыңыз. 
Транскрипциялық факторлардың ДНҚ орнына 
белоктармен әрекеттесетін мотивтеріне мысал келтіріңіз.
Б и охи м и я 
121

122 
11-ТАРАУ
Генетикалык кодтың транскрипциясы:  РНҚ-ның биосинтезі
11.6 Кодтамайтын РНҚ-лар
41. Е ск е тү сірің із.  М икро РН Қ -лар деген не?
42. Е с к е  тү сір ің із. Кіш і интерферлеуш і  РН Қ -лар деген не?
43. Е ск е түсірің із. Кодтамайтын РН Қ -лар қай процесс үш ін маңызды?
44. Е ск е түсірің із. РН Қ  интерф еренция деген не?
45.  О й л а н ы ц ы з   ж эн е  к о л д а н ы ц ы з .  Н еге  зерттеуш ілер  РН Қ   сайленсинг 
процесін эволю циялы қ консервативті деп санайды ?
• 
Щ
46.  О й л а н ы ц ы з   ж эн е  к о л д а н ы ц ы з .  миРНҚ-101  мен  еркектік  без  ісігінің 
арасында қандай байланы с бар?
47. 
Биохимиялық байланыстар. 
миРН Қ -206  организм үш ін  қандай ж ақсы лы қ 
әкеледі? 

48.  Б и о х и м н я л ы қ   б а й л а н ы с т а р .  М икро  РН Қ -лар  ж үйкенің  ф изикалы қ
зақы мында 
рөл 
атқарады. 
О ларды 
қандай 
нейрологиялы қ 
аурулармен 
байланы сты руға болады? 
,
11.7 ДНҚ-байланыстырушы белоктардыц қүрылымдық мотивтері
49.  Е ск е   түсір іц із.  Д Н Қ   байланы сты руш ы   белоктарды ң  негізгі  үш  м отивтерін 
атаңыз.
50. 
Ойланыцыз жэне колданыцыз. 
Д Н Қ  байланы сты руш ы  белоктарды ң негізгі 
мотивтеріне мы сал келтіріңіз ж әне олардың байланы су механизмін сипаттаңыз.
11.8  РНҚ-ныц посттранскрипциялық модификациясы
51. Е с к е  тү сір іц із. РН Қ  процессингі  процесінің бірнеш е жолын атаңыз.
52.  Е ск е  тү сір іц із.  Таи  мен  тропонин  белоктары ны ң  қандай  ортақ  қасиеттері 
бар? 

^
53. 
Ойланыцыз жэне колданыцыз. 
тРН Қ  мен рРН Қ  бастам алары ны ң ж етілген 
тү?

1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   14


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал