Өте жақсы бастама. Сон дық тан алимент төлеумен шұ



жүктеу 0.69 Mb.

бет6/6
Дата12.09.2017
өлшемі0.69 Mb.
1   2   3   4   5   6

Осы кешігу Қазақстанға 

қаншалықты кері әсерін тигізді? 

Ұтылған тұсымыз қайсы? 

– Ең алдымен, араб әлеміндегі елдер-

мен болатын байланыстардың мәнін терең 

түсіне алмадық. Олар бізге, яғни жаңа ғана 

тәуелсіздік алатын елге үлкен сүйеніш бола-

тын еді. Мәселен, сол конференция бары-

сында Сауд Арабия королі Фахд Сенегал, 

Гвинея, Сомали, Жибути, Нигер, Камерун, 

Уганда,  Камор  мемлекеттеріне  берілген       

310 млн доллар қарыз ақшасын кешіріп, 

қайта 

рып алмайтын болды. Бұған қоса 



корольдық «Иерусалимді азат ету қоры», 

«Ислам ынты мақтастық қоры» және түрлі 

жоғары оқу орындарына он шақты мил-

лион доллар сыйға тартты. Бұл ғана емес, 

Ливия, Кувейт – 10 млн доллардан, Оман, 

Біріккен Араб Әмірлігі, Катар тағы басқа 

елдер қаржы тапшылығын сезініп отырған 

мұсылман мемлекеттеріне мол көлемде 

жәрдем көр сетті. Кездесуде бүкіл ислам 

әлемінің саяси, әлеуметтік, экономикалық 

және мәдени салаларды қамтыған барлығы 

30-ға жуық мәселелер талқыланды. Егер 

ұйымға Кеңес Одағы құрамында республи-

калар арасынан алғашқы болып мүше бол-

ғанда, біз қаржы лық және саяси қол дау-

ларға ертерек ие болатын едік. 



– Ислам Конференциясы Ұйымы 

маңызды қарар-шешімдер қабыл-

дай тын ұйым екені мәлім. Ұйымның 

әлемдік деңгейдегі танымалдығы 

мен ықпалы қандай?

– Ислам Конференциясы Ұйымы – Бірік-

кен Ұлттар Ұйымынан кейінгі дүниежү зіндегі 

екінші ең ірі халықаралық форум. Оның 

құрылымы БҰҰ құрылымынан алшақ кет-

пей ді. Ұйымға мүше араб елдерінің энер-

гетикалық байлықтары, экономикалық 

әлеуеті өте жоғары. Сол жолғы саммитте 

ИКҰ АҚШ пен Англияның Ливияға қоқан-

лоқы көрсетіп, әскери күш қолданамыз деп 

қорқытуын айыптап, арнайы қарар қабыл-

дады. Және Израильден 1948-49 жылда-

ры, 1967 жылы басып алған араб жерлерін 

қайтаруды және БҰҰ шешіміне сай, Палес-

тина мемлекетінің тәуелсіздігін қалпына 

келтіруді талап етіп, арнайы резолюция қа-

былдады. Израиль жүргізіп отырған халы-

қаралық экстремистік сионизм идео 

ло-

гиясын бір ауыздан айыптады. Мұсылман 



елдері басшылары жиналған сол саммитке 

КСРО-ның бұрынғы президенті М.С. Гор ба чев 

құттықтау телеграмма жолдап: «Біздің сырт-

қы саясатымыздың басты маңызды бағыт-

тарының бірі – ислам мемлекеттерімен 

жақ сы іскер қатынастарды дамыту. Дакар 

қаласында ИКҰ елдері басшыларының 

кездесуі – халықаралық өмірдегі аса көр-

некті оқиға», – деп бағалаған еді. Осы орай-

да есіме халықаралық саясатта өзіндік орны 

бар тұлғаның бағасы түсіп отыр. Яғни сол 

кездегі КСРО сыртқы істер министрі Э.Ше-

вер 

надзе Қазақстанның ИКҰ саммитіне 



қатысу шешімін бірден қолдады. «Бұл 

шешімдеріңіз орынды. Барғандарыңызды 

біз де қолдаймыз. Қазіргі таңда ИКҰ – 

прогресшіл халықаралық ұйымдардың 

бірі», – деген еді. Бүгінде Ислам Конферен-

циясы Ұйымына Азия, Африка, Еуропа құр-

лықтарының үлкен географиялық ай мақ-

тарын мекендейтін 57 мемлекет мүше. 

Халық тарының жалпы саны 1,5 миллиард 

адамды құрайтын ұйымға мүше елдер Жер 

шарының алтыдан бір (32,4 млн шаршы 

км) бөлігін иемденеді. Қазір аталмыш 

ұйымға мүше 45 елдің (12 кедей елді қос-

пағанда) жиынтық алтын-валюта қоры 981 

млрд АҚШ долларын құрап отыр. Олардың 

табиғи ресурстары да өте бай. Бұл көрсеткіш 

бойынша ұйымға мүше ел дер қазір әлемдік 

жер байлығының 65 пайы зына қожалық 

етіп, шикізаттың 45 пайызын өндіреді. 

Бұның өзі – ұйымның әлеуе ті мен пәрменін 

анықтай түсетін фак торлар. ИКҰ өзіне мүше 

елдердің бостан дығын, территориясын сақ-

тап қалуға жәр дем береді, мұсылман елдер 

арасындағы жанжалдарды өзара бітімге 

шақырады. 

– Ұйымның алдында тұрған 

негізгі міндеттерге қысқаша тоқтала 

кетсеңіз?

– 2001 жылғы 11 қыркүйек Нью-Иорк-

те гі 110 қабатты екі биік ғимарат жарыл ған-

нан кейін Америка, Батыс елдері ислам ды 

қаралауды үдете түсті. Әртүрлі лаңкестік 

әрекеттермен байланыстырды. Бұл тұрғыда 

ҚР Президенті Н.Назарбаевтың бірнеше рет 

түрлі экстремистік, лаңкестік әрекет тер дің 

ислам дініне қатысы жоқ екенін ашып 

айтқанын да еске сала кетейік. Ал исламға 

қарсы шабуылдың күшеюіне байланысты 

2005 жылы қыркүйекте Мекке қаласында 

Сауд Арабия королі Абдалла бен Абдел 

Азиздің бастамасымен ИКҰ-ға мүше мем-

лекеттер басшыларының төтенше саммиті 

шақырылып, сол жиында ұйымның 2006-

2016 жылдарға арналған онжылдық іс-

шаралар жоспары қабылданды. Мұсылман 

қауымының «Жол картасына» баланған 

бағдарламаның әлемдік ауқымы зор бол-

ға ны анық. Бүгінде кейбір мұсылман мем-

лекеттері – кедейшілік құрсауында. Оған 

нашар білім беру мен мешеу денсаулық 

сақтау жүйесін қосыңыз. Және ауыр демо-

графиялық жағдай, жұқпалы аурулар, сон-

дай-ақ лаңкестікпен күрес мәселелері, 

есірт 

 

кінің заңсыз айналымы, сыбайлас 



жемқорлық дертінен қатты зардап шегуде. 

Ксенофобия мен исламофобия, нәсілшілдік 

әрекеттер, есірткі айналымы мен заңсыз 

миграциямен күрес, мұсылмандардың ба-

тыс қоғамына бейімделуі және әлемде өріс 

алған исламға қарсы қитұрқы әрекеттер 

мұсылман елдері алдында тұрған өткір 

мәсе лелер еді. Осыған байланысты түрлі 

салаларда ИКҰ жұмысын реформалау да 

жаңағы онжылдық бағдарламаның ішінде 

қамтылған. 

– Тәуелсіздік алғаннан кейінгі 

жылдары араб елдері бізге қандай 

қаржылай көмектер көрсетті деуге 

болады?

– Тәуелсіздік алғаннан кейін бастапқы 

жылдары Қазақстанның қаржы, эконо-

микасы қиын жағдайға ұшырады, оған қоса 

тез арада мемлекет астанасын Алма тыдан 

Ақмолаға көшіруге байланысты біз шетелдік 

валютаға мұқтаж болдық. Міне, сол кезде 

Батыс елдерінің компаниялары біздің фа б-

ри ка, зауыттарымызды арзанға сатып алып 

жатқанда, нағыз жәрдем ИКҰ мүшелері – 

араб мемлекеттерінен келді. Парсы шыға-

на ғындағы елдер елордамызды көшірген 

кезде 100 миллионнан астам доллар қар-

жылай  тегін  көмек  берді.  Сауд  Арабиясы         

15 млн долларға Астанада Парламенттің 

Сенат ғимаратын тегін салып берді, Астана 

– Қара ғанды автомобиль жолын салуға     

12 млн доллар жеңілдеткен несие бөлді, Оман 

10 млн долларға Салта нат сарайын және 

басқа да жоба құрылыс тарын тегін салды. 

Катар Мемле 

кеті – Нұр-Астана мешітін, 

Кувейт Астана қалалық әкімшілігі ғимараты-

ның құрылыс қаража тын бізге сый ретінде 

берді. Басқа да мұсылман мемлекеттерінен 

қазақ тар көп жәрдем алды. Ал Таяу Шығыста 

араб тарға қысым жасап, Палестина жерін 

басып алып отырған әскери күш иесі Из-

раиль Қазақстанға ешқандай жәрдем бер-

ген жоқ. Қайта бізге ескі, істен шығып қалған 

қару-жарағын сатып, 42 млн долларды 

Қазақстан бюджетінен қағып алды.



– Биыл араб елдерінде үлкен 

оқиғалар орын алды. Египетте өтуге 

тиіс ИКҰ саммитінің жайы не болды? 

ИКҰ мемлекет басшыларының ХІІ 

саммиті 2011 жылы наурызда Египеттің 

Шарм Аш-Шейх қаласында өтуі тиіс еді. 

Шындығында, бұл саммиттің қашан өтетіні 

әлі белгісіз. Негізі, уақытын созбай басқа 

елде өткізу мәселесі айтылған еді. Бірақ 

көптеген араб елдері Египеттің ислам әле мі н-

дегі өзіндік үлесі мен еңбегін ескере отырып, 

саммиттің өтетін орнын өзгертпеуді шешті. 

Оның үстіне саммит Египетте тұңғыш рет бо-

ла йын деп отыр. ИКҰ-ның онжылдық бағ-

дарламасының орындалу барысы да осы 

сам митте қаралуы керек болатын. Енді осын-

дай қордаланған мәселелердің бәрі Ислам 

Конференциясы Ұйымы Сыртқы істер ми-

нис тр лерінің кеңесіне қалатын болды. Яғни 

Қазақстанға түсетін салмақ көбейді. Қазіргі 

күні министрлік осыған қа жетті ұйымдастыру 

және хаттамалық жұмыс тарын дайындап 

жатыр. Осы сәуір-мамыр айларында ИКҰ 

штаб пәтері Джидді қала сын да Қазақстанның 

сыртқы істер министрі орынбасарының 

қатысуымен лауазымды тұлғалардың кезде-

суін өткізу жоспарланып отыр. Сонда Қазақ-

стан ресми түрде Ислам Конференциясы 

Ұйымының Сыртқы істер министрлер кеңе-

сінің төрағасы болып бекітіледі. Араб әлемін-

дегі революциялар, халық толқулары, хрис-

тиан дық экстремис терден исламды қорғау 

мәселелері қарал мақ.

 Әңгімелескен Мұрат 

АЛМАСБЕКҰЛЫ

ДАТ!


Сайлау БАТЫРШАҰЛЫ, экономика ғылымының докторы, 

профессор, ҚР дипломатиясына еңбегі сіңген қайраткер:

АЛАШҚА АЙТАР ДАТЫМ...

Біз мұсылман елдерімен болатын байланысқа өте мұқият қарауға 

тиіспіз. Біресе еуразиялықпыз дейміз, бірде Еуропаға жол дейміз. Тіпті сол 

Еуропа ның ең кішкене мемлекеті Ватиканға дейін дипломатиялық 

өкілдігімізді аштық. Ал бүкіл араб елдерімен тек Египетте орналасқан 

елшілік арқылы байланысамыз. Шынында, елшілік не өкілдік жоқ болса, 

мұсылман мемле кет тері мен байланыс дамымайды. Мұсылман елдері бұны 

байқап отыр. Әрі азиялық, әрі түрік, мұсылман және ИКҰ-ға мүше біздің әр 

қадамымыз – олардың назарында. Ертең бір жағдай бола қалса, ең 

алдымен көмектесетін, қаржылай, тіпті адам күші арқылы көмек беретін 

бауырлас мұсылман елдері болады. Сондықтан Ислам Конференциясы 

Ұйымы арқылы олармен байланысты барынша нығайта түскен ләзім. 

Төрағалықтың сәтті өтуі де соған байланысты. 

Біз мұсылман елдерімен 

болатын байланысқа өте 

мұқият қарауға тиіспіз

e mail: info@alashainasy.kz

Абат ТӨРЕМҰРАТҰЛЫ, 

Облыстық прокуратура қызметкері:

– Бір күні алаяқтар зейнеткер әжейге 

хабарласып, жалған ақпарат беріп, 

ақша талап еткен. Қатты қорқып кеткен 

қарт кісі еш ойланбастан қылмыскер-

лердің есепшотына бар жиған-терген 

қаржысын аударыпты. Әдетте қылмыс-

керлер осын дай әлсіз жандарды пайда-

ланып, қаржы ларын жымқырып отыра-

ды. Мұндай жағ дай орын алса, туыста-

ры ңызға неме се құқық қорғау органда-

рына хабарласу қажет. 

Қазіргі таңда орын алған әрекеттер бо-

йынша қылмыстық істер қозғалып, алаяқ-

тарды іздеу жұмыстары жүру үстінде. Облыс-

тық Ішкі істер департаментінің баспасөз қыз-

меті берген ақпаратқа сәйкес, жуырда қала-

дағы полицияның оңтүстік бөліміне, 29 жа с-

тағы әйел азаматы хабар 

ласып, телефон 

алаяқтарынан зардап шеккенін айтқан. Оның 

айтуынша, ұялы телефонға смс хабарлама 

келіп, абоненттің компания акциясына қаты-

сып, ұялы теле фон ұтып алуға мүмкіндігі бар 

екендігі айтылған. Ұтысты алу үшін аталған 

нөмірге ұялы бірлік карточкаларын жіберу 

керек екендігі ескерілген. Сыйлыққа қуанған 

әйел дереу түрде бірлік карточка ла рын сатып 

алып, аталмыш нөмірге жіберіпті. Осыдан 

кейін алаяқтар әйелге қоңырау ша лып, або-

нент тің қымбат бағалы автокө лік ұтып алға-

нын айтқан. Темір тұлпардың кілтін алу үшін 

абонент банктегі есепшотқа тағы да 60 мың 

теңге аударуы тиіс екен. Қуанған әйел барлық 

жиған-тергенін алаяқтардың есепшотына 

ойланбастан аударған. Деген мен ұтыстың да, 

жіберілген қаражаттың да иісі сезілмепті. 

Тергеу бары сында анықтал ғандай, алаяқтар 

қоста най лық тұрғынға Павлодар қаласынан 

хабар ласқан екен. Бүгінгі таңда аталмыш 

факт бойынша тергеу амалдары жүргізіп 

жатыр. Полиция мәлімет теріне сәйкес, жыл 

басы нан бері осындай қылмыстық әрекет-

тердің 147 фактісі тіркел ген болса, оның 130 

қылмысының беті ашыл ды. 



Ерғали НӘБИҰЛЫ

Компанияның ақпаратына сәйкес, 

Алматыдан Қостанайға бет алған жолаушы лар 

пойызында өрт 2011 жылдың 1 мамы рын да 

Анар стансысына жақындағанда басталған. 

Алдын ала болжам бойынша, өрт №9 вагонның 

жұмыс тамбурынан шыққан. 

Осы оқиғаға орай өткізілген баспасөз 

мәлімдемесінде «Пойыз бригадасы өрт ке зінде 

шұғыл және ұйымдасқан түрде әрекет етті. 

Жолсеріктер құрамды жедел тоқтатып, жолау-

шыларды вагоннан эвакуациялады. Қаза бол-

ғандар мен зардап шеккендер жоқ», – делін-

ген. 


Өрт салдарынан вагон дәретханасы, қалқан, 

жолсеріктің купесі және жолаушы лардың бірін-

ші купесі зардап шегіп, пойыз Астана стансы-

«Алматы – Қостанай пойызындағы өрт кезінде зардап шеккен жолаушыларға 

сақтандыру төлемдері төленеді» деп естідім. Ол төлемді қайдан алу керек және ол үшін 

қандай құжаттар талап етіледі? 

Расул ХАЛИКОВ, Алматы облысы

сына екі сағатқа кешігіп жет кен. Сол стансыда 

жолаушылар басқа вагонға ауыстырылған.

Бұл факт бойынша «Қазақстан темір жо лы» 

ҰК» АҚ арнайы тексеру жүргізіп жатыр. 

«Жолаушылар тасымалы» АҚ хабарлауынша, 

1 мамыр күні Алматы-1 – Қостанай 

бағытындағы №43 пойызының 9-вагонындағы 

өрт кезінде зардап шеккен жолаушыларға 

сақтандыру төлемдері төленеді. Баспасөз 

мәлімдемесіне сәйкес, өрттен зардап шеккен 

жолаушылар төлемді алу үшін «Альянс полис» 

сақтандыру компаниясы» АҚ-на барып, жеке 

басын куәландыратын құжат, аурухана парағы, 

шығын көргені туралы құжаттар және т.б. талап 

етілген құжаттарды тапсыруы керек.

Сақтандыру төлемдері тасымалдаушының 

жолаушылар алдындағы азаматтық-құқықтық 

жауапкершілігі туралы келісімнің аясында 

жүзеге асырылады.

Республикалық олимпиадада екінші 

орын алғаным ҰБТ-ыда ескеріле ме?



Мен республикалық олимпиадада қазақ тілі және әдебиеті пәні 

бойынша екінші орын алдым. Менің білгім келгені, жоғары оқу орнына 

түсетін кезде осы жетістігім ескеріле ме?

Әмина, Алматы қаласы

Б. КӘРІМЖАНОВ, ҚР Білім және 

ғылым министрлігінің Мектепке дейінгі 

және орта білім департаменті директо-

ры:

– ҚР «Білім туралы» Заңының 26-



бабындағы 5-тармағының 2-тармақ-

шасына сәйкес, ағымдағы жылғы жал-

пы білім беретін пәндер бойынша рес-

публикалық олимпиадалар мен ғылыми 

жарыстардың (бірінші, екінші және үші н-

ші дәрежелі дипломдарымен мара пат-

талған) жеңімпаздары өздері таңдаған 

болашақ мамандықтары олим пиадалар 

мен ғылыми жарыстар дың пәніне сәй-

кес келген жағдайда еліміздің жоғары 

оқу орындарына мем лекеттік тапсырыс 

бойынша қабылдау конкурсында басым 

құқыққа ие болады.

ҚР Білім және ғылым министрінің 

2008 жылғы 18 наурыздағы №125 

бұй рығымен бекітілген бастауыш, не-

гізгі орта, жалпы орта білім беру ұйым-

дарындағы білім алушылардың үлге-

ріміне ағымдық бақылау, аралық және 

қорытынды аттестаттау жүргізудің үлгі 

ережесінің 12-тармағына сәйкес, ағым-

дағы жылғы республикалық пәндік 

олимпиадалар мен ғылыми жобалар 

жарысының жүлдегері осы жылы жоға-

ры оқу орындарына түсу үшін қорытын-

ды аттестаттаудан міндетті түрде Ұлттық 

бірыңғай тестілеу нысанында өтеді.

Қостанай облыстық проку-

ра тура қызметкерлері берген 

ақпаратқа сүйенсек, соңғы уақыт -

тары облыс орталығында телефон 

алаяқтарының қылмыс тық әрекеті 

жиілеуде.  Про ку ра тура  қызметкері 

Абат Төремұратұлының айтуын-

ша, бүгінгі күнге дейін  ұялы 

байла ныс ты  пайдалану  арқылы 

төрт алаяқтық жасау фактісі 

анықталған. Алаяқтар әдетте 

сенгіш азаматтарға қоңырау 

шалып, оның туысы полиция 

қолына түсті деген жалған ақпа рат 

тарата отырып, ақша талап етеді. 

Ал талап етілген қаржы көлемі 

2 мың АҚШ долларына дейін 

жетіпті. 

«Алматы облысының Мало-

во д ное  ауылындағы  тұрғын 

үйлер дің апаттық жағдайына 

жер сілкінісі емес, ауылдың 

жекелеген көшелерінде жерасты 

суларының көтерілуі себеп 

бол ған», – деп хабарлады 

сәрсенбі күні Алматы облыстық 

жұмылдыру дайындығы, 

азамат тық  қорға ныс,  авария-

лар мен табиғи апат тардың 

ал дын алуды және жоюды 

ұйымдастыру жөніндегі басқар-

маның бастығы Сергей Салагаев.


РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

№79 (531) 12.05.2011 жыл, бейсенбі            



www.alashainasy.kz

7

e-mail: info@alashainasy.kz

ДОДА

МЕРЕЙТ


ОЙ

Шағын ауылда Қажымұқан Мұңайт-

пасұлының туғанына – 140 жыл, Қазақстан 

Тәуелсіздігінің 20 жыл толуына орай, ме-

ре 

келік спорттық іс-шаралар ұйымдас-



тырылды. Бұған дейінгі баспасөзде, әде-

биеттерде кездесетін мәліметтердің бірінде 

Қажымұқан 1871 жылы туылды делінсе, 

енді бірінде 1883 жылы деп көрсетілуші 

еді. Қажымұқан ауылында өткен іс-

шараның ұйымдастырушылары «Қажы-

мұқан ның туғанына – 140 жыл» дегенді 

алдыңғы есеппен алып отырғаны анық. 

Әйтсе де, даудың басын аршу – негізінен 

қарапайым халық үшін, өскелең ұрпақ 

үшін аса қажетті осындай игі шараны 

ұйымдастырушылардың емес, ғалымдар-

дың, ізденушілердің жұмысы.

АУЫЛ ЖАСТАРЫ БАЛУАННЫҢ 

ҰРПАҒЫМЫЗ ДЕП МАҚТАНАДЫ

Қазіргі Ақмола облысы Целиноград 

ауданына қарасты Қажымұқан ауылының 

тұрғындары өздерін балуанның бүгінгі 

ұрпақтарымыз деуді мақтанға айналдырып, 

батыр бабаның осы аймақтан шыққанын 

үлкен құрметпен әңгімелейді. Ауылдың 

бұған дейінгі бұрынғы атаулары Құрама, 

Қоскөл, сосын бертінге дейін Буденный 

болып келген. Тек 1989 жылы Ақмола 

облы 

сында Тіл және мәдениет қоғамы 



құрылып, сол қоғамның бастамасымен Бу-

денный атауын Қажымұқанға ауыстыру 

туралы мәселе көтерілген. Ұсыныс қабыл 

алынып, Қажымұқанның есімі өзінің кіндік 

қаны кесілген жеріне қайтарылыпты. 

Содан бері шағын ауылдағы негізгі ғима-

раттардың бірі болып табылатын орта 

мектептің кіреберіс бұрышынан ғаламат 

күш иесіне арналып шағын мұражай 

ашылған. Мектептің алдына Қажымұқан-

ның осы ауылда туғандығы жазылған 

белгітас та орнатылған. Ал 1994 жылы 

ауылда Қажымұқанға арнап ас берілсе, 

содан бері балуанның туған жерінде 

жүзеге асып отырған шараның негізгісі осы 

140 жылдық мерейтойына орайластыра 

берілген ас болса керек-ті. Руы – ұзын 

қыпшақ, арғы бабасы – Қарақыпшақ 

Қобыланды батыр, бергі аталары Сәті, 

Ернақ батырлар болған. Қажымұқанның 

анасы Кәбира болса, ол Астананың маңын-

Қазақтың «күш атасы» 

атанған Қажымұқанына 

қатысты екі мәселе 

бойынша пікірталас 

өршитіні бар. Оның 

бірі әлем мойындаған 

балуанның туған жері 

жайында болса, екіншісі 

– Қажымұқанның туған 

жылы хақында. Өткен 

мереке күндері алыптың 

атын иеленген Астананың 

батыс беткейіндегі 25-

30 шақырым жерде 

орналасқан Қажымұқан 

ауылында осы екі даулы 

мәселеге өз бетінше нүкте 

қойылып, баба рухына 

бағышталып ас берілді.

Нұрғазы САСАЕВ

ЖЕҢІЛ АТЛЕТИКА

ВО

ЛЕЙБО


Л

?

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

Энвер Әлімжанов мезгілсіз дүниеден өтті

«Барселона» финалға арнайы ұшақпен ұшып барады

Әлімжановтар отбасы ауыр қазаға 

ұшырады. Семсерлесу спортынан көп-

шілікке танымал жаттықтырушы Эльдар 

Әлімжановтың кіші ұлы Энвер жол 

апатынан қаза тапты. Энвер Әлімжанов 

– жас та болса, елімізге танымал шпагашы, 

2005 жылы жасөспірімдер арасындағы 

әлем чемпионатының күміс жүлдегері. 

Әлеуеті зор, талантты ноян болатын. 

Энверді ата-анасы, туыстары, достары 

кеше жерледі. Әкесімен тілдеспек болып 

едік, Эльдар аға көп сөйлесе алмады... 

Ештеңе айта алмады...

Өзгелерден естуімізше, 3-інен 4-іне 

ауған түні Алматыдағы Абай даңғылының 

бойымен бір «Мерседес» ағып келе 

жатып, Наурызбай батыр көшесінің 

қиылысында кері айналмақ болған 

«Тойотаны» соғады. Қырынан ұрылған 

машина 10 метрдей жерге ұшып кетеді. 

Жағдайы өте нашар Энвер Әлімжанов 

ауруханаға жеткізіледі. Бірақ көп ұзамай, 

көз жұмды.

Қош бол, 23 жастағы талантты ноян. 

Жатқан жерің жайлы, жаның жаннатта 

болсын!...

Энвер Әлімжанов деген семсершіміз дүниеден өтті деп естідім. Қалай 

қайтыс болды екен. Жап-жас, талантты жігіт еді. 

Анар Ә., Алматы қаласы 

Естеріңізге сала кетейік, Чем пиондар лигасының 

финалы осы айдың 28-і күні «Тұманды альбион ның» 

«Уэмбли» стадионында өтеді. Еуропа клуб 

тарының 

мәртебелі тур 

нирінің ақтық сынында Англияның 

«Манчестер Юнайтед» клубы мен Испанияның 

«Барселонасы» кезде се тінін білетін боларсыздар. Ал 

сұра ғыңызға келер болсақ, каталон дықтар Лондонға, 

шынымен-ақ, арнайы ұшақпен ұшып барады. Бір 

қызығы, оны клуб бас шылығы жалдап отырған жоқ. 

Демеушілерінің бірі болып саналатын Turkish airlines 

әуекомпаниясы өздері қызығушылық танытып, 

«Барселонаға» осындай сый жасап отыр. Ұшақтың 

сырты ката лониялық клубтың түсіне бөленіп, ішінде 

жанға керек жағдайдың барлығы жасалынатыны туралы 

да айтылуда.

– Келісімшартымызда бұл мәселе қарастырыл маған. 

Бірақ «Барселона» – Чемпиондар лигасының финалына 

арнайы ұшақпен, еш қосымша шығынсыз ұшып баруға 

лайық команда. Біз Барселонадан Лондонға ұшатын 

арнайы ұшақтың барлық шығынын өзіміз көтереміз, – 

деп сұхбат беріпті шетелдік баспасөз өкілдерінің біріне 

аталмыш компанияның президенті Хамди Топчу. 

Чемпиондар лигасының финалына жеткен «Барселона» клубы ақтық сын өтетін қала Лондонға 

арнайы ұшақпен ұшып барады екен. Ол не қылған ұшақ? «Барселонаға» мұндай құрметті кім көрсетіп 

отыр?

Еркін ҮСЕНБАЕВ, Қызылорда қаласы

Астанада Қажымұқанға ас берілді

дағы Төңкеріс деген жерге жерленгені 

анық белгілі. Әкесі Мұңайтпастың сүйегі 

осы ауылда. Қазақтың күш атасы атанған 

ірі балуан Қажымұқан Мұңайтпасұлы дү-

ниеге келген осы ауыл тұрғындарының 

көпшілігі де қыпшақ руынан. Баба рухына 

арнап ас беріп, мерекелік спорттық іс 

шаралардың демеушілігін көтерген ауыл-

дан шыққан кәсіпкер Әзімхан Ерсайынұлы 

да өзін «руым ұзын қыпшақ» деп сөз бас-

таса, ауыл ақсақалдарының көзі тірі ше-

жірешілері Мұңайтпас Ернақұлының сүйегі 

жатқан орынды ғана емес, Қажымұқанның 

кіндік қаны жерге тамған аралды да дөп 

басып көрсетіп беруге әзір. Сондай көне-

көздердің жөн сілтеуімен «өлі разылығы 

үшін» Қажымұқанның әкесі Мұңайтпас 

жерленген қорымның басына барып, 

құран бағышталды. 



АС БҰҚАРАЛЫҚ 

СПОРТПЕН ӘРЛЕНДІ

Тойдың ашылу салтанатынан соң жи-

нал ған жұртшылық алдында спортшылар 

шеруі өтіп, Қажымұқанның жолын басып, 

күресті серік еткен білекті өрендер боз 

БОКС


кілемге беттеген болатын. Батыр бабаның 

асына орай ұйымдастырылған облыстық 

чем пионатқа Ақмола өңіріне қарасты сегіз 

ауданның жүзге тарта жастары қазақша 

күрестен бақтарын сынады. Үш күнге со-

зыл ған спорттық іс-шараның барысында 

қазақша күрестен бөлек, ауданаралық 

волейбол жарысы өтсе, асты тамашалап, 

көрермен қатарын толықтырып келген 

қонақтар мен ауыл жұртшылығы арасында 

кір тасын көтеру, қол күресі мен балалар 

арасындағы «Қара жорға» биінің жарысы 

бойынша тартысты жүлделер сарапқа 

салынып, бағалы сыйлыққа қол жеткізген-

дер көп болды. Мектеп ауласының бір 

бұрышына алтыбақан тігілсе, екінші бұ-

рышында арқан тартыс та мерекеге дөп 

келген балуан асының көрігін қыздыра 

түсті. Ақсақалдар айнала қоршап, алқа-

лаған спорттық сайыспен қатар, концерттік 

бағдарламалар да ұйымдастырылған екен. 

Асқа келушілер қатарында 1948 жылы 

өмірден өткен Қажымұқанның тікелей 

туыстарынан ешкім болмағанымен, 

әкелері, аталастары, тіпті тамырластары 

мен дәмдес болғандардың ұрпақтары да 

табылып қалды. 

Сөйтіп, мереке күндері қолға алынған 

игі шара барысында қыруар істің басы 

қайы 


рылды. Алдағы уақытта балуан 

ауылынан алып мүсінді ескерткіш орнату 

мәселесі де көтерілді. Ал шара аясындағы 

турнирлік бастамалар бұқаралық спортты 

дамытуға дем беріп қана қоймай, қазақ 

спортының алға басуына да сеп болатыны 

айқын. Демек, Қажымұқан атымен бай-

ланысатын, оның атымен аталатын мұндай 

спорт шаралары өңірлерде ғана емес, 

республиканың түкпір-түкпірінде жүзеге 

асса игі.  Ал шара соңы халықаралық тур-

нирге ұласса дерсің. Өйткені Қажымұқан 

халық аралық дәрежеде ұлықталуға лайық 

тұлға. Сондай жағдайда турнир өтсе, әлем 

мойындаған тұлғаның мерейтойлық шара-

сы да өз деңгейіне лайықтала түсетін еді. 

Сөз басында айтқан даулы мәселе лердің 

өзі балуан бабаның ашылып, зерттелмеген 

дүниелері де ұшан-теңіз екенін көрсетпей 

ме? Бұл басқаларға да ой салса дейміз.

ПРЕМЬЕР-ЛИГА

ЕЛБАСЫ КУБОГЫ



Аяқдобымыздың 

ақсақалы 70-ке толды

Бүгін қазақ футболының 

жарық жұлдызы, алаш 

аяқдобының ақсақалы, сақ 

елінің сайын даласынан 

шыққан теңдессіз теңбіл 

доп шебері Тимур Сегізбаев 

70-ке толды.

Тимур Сегізбаев – қазақ футболының 

мақтанышы һәм дастаны. Қазақтың да 

теңбіл допты ұршықша үйіріп, доп тебе 

алатындығын дәлелдеген талантты тұлға. 

Мұны Кеңес үкіметі де, Ресей де мойын-

даған. Мәселен, «Российский футбол за 

100 лет» энциклопедиялық анықтамасында 

Тимур Санжарұлы туралы былай деп 

жазылған:

«Ширақ, жылдам, епті, икемді ойыншы. 

Техникалық шеберлігі жоғары, допты 

ырқына көндіріп, қарсыластарын алдап 

өтуге бапандай. Соққысы тау құлатар-

лықтай. Командаластарын паспен қамта-

масыз етуге машық, алаң тұңғиығынан 

атойлап алға шауып, қарсыластарының 

берекесін алатын».

Тимур ағаның жасыл алаңдағы өмірінен 

ұмы 


тылмас сәттерді жіпке тізе берсек, 

оның бәрін газет бетінде тізбектеп шығу 

мүмкін емес. Мысалы, КСРО мектеп оқу-

шы ларының Спартакиадасында Қазақ стан 

жеткіншектері армяндардан 0:5 есебімен 

ұтылып жатқанда алаңға өрімдей жас 

Сегізбаев шығып, екінші таймда бес гол 

соғады да, таразы басын теңестіреді. 1960 

жылы 14 мамырда «Қайраттың» сапында 

алғаш рет негізгі құрамда алаңға шығып, 

Минскіде «Беларусь» клубының қақпасына 

екі гол соғады. Бұл – «Қайраттың» жоғарғы 

топтағы алғашқы жеңіс болатын. 1964 

жылы 26 тамызда Мәскеудегі Ленин 

атындағы Орталық стадионда, жергілікті 

30 мың жанкүйердің көз алдында «Қайрат» 

орыс халқының сүйікті клубы «Спартакты» 

2:0 есебімен тізерлетеді. Екі голды да 

Тимур Сегізбаев соғып, «Спартактың» салы 

суға кетеді. Ертеңінде Одақтың орталық 

газет 

тері «Тимур и его команда» деген 



мақала жариялап, Сегізбаевты бүкіл ел 

білетін болады. Тимур ағаның қуатты 

соққысынан әйгілі Лев Яшин де сескенген, 

Анзор Кава зашвили де сан соғып қалған. 

Ең бастысы, Сегізбаев гол соққан матчта 

«Қай   рат»  ешқашан  жеңілмеген.

Негізі, Тимур аға Мәскеу клубтарының 

бірінде ойнаса, КСРО құрамасына да 

алынар ма еді?! Өздеріңіз білесіздер, ол 

кезде, Одақтағы жақсы ойыншыларды 

Мәскеу клубтары, олардан қалса, Киевтің 

«Динамосы» өз сапына алатын. Мәскеуге 

барғандар КСРО құрамасына алынады, 

бармағандар бармағын тістеп жүре 

береді... Тимур ағаны да өздеріне ша-

қырушылар көп болған. Бірақ Сегізбаев 

қазақтың «Қайраты» мен әсем Алматыны 

тастап ешқайда кетпейді. 

Өкінішке қарай, Тимур аға жасыл 

алаңмен тым ерте қоштасты. Жарақаты 

маза бермей, бутсысын шегеге ерте ілді. 

«Қайраттың» сол кездегі бас бапкері, әйгілі 

Александр Севидов «асықпай емдел, 

қанша уақыт болсын, тосамын, әзірше 

менің көмекшім болып жүре бер де, ем-

дел» десе де, 10-нөмірлі жейдесін шешіп, 

ойыншы ретіндегі карьерасына нүкте 

қояды. Онысын өзі «бұрынғыдай жо ғары 

деңгейде ойнай алмайтынымды сездім» 

деп түсіндірді. Яғни көптің бірі болып, 

адам санын көбейтуді хош көр мейді.

10-нөмірлі жейдесін шешкені сол екен, 

Қызылорда қолқа салып, бірден бап керлік 

карьерасын бастап кетеді. Қызыл орда мен 

Қарағандыда ысылып, «Қай 

ратқа» да 

келеді. 1986 жылы «Қайратпен» КСРО 

чемпионатында 7-орынға ие болады. Бұл 

– «Қайраттың» Одақ футболындағы ең 

үлкен жетістігі. Станислав Каминскиймен 

екеуі «Қайратты» тізе қоса жаттықтырып 

жүріп, 1988 жылы КСРО футболы фе де-

рациясының кубогын жеңіп алады. 

Шәкірттерін атасақ, кез келген бапкер 

қызығар. Сонымен Тимур ағаның шәкірт-

тері – КСРО құрамасы сапында ойнаған 

жал ғыз қазақ Сейілдә Байшақов; Олим-

пиада чемпионы Евгений Яровенко; бас 

бапкер ретінде Қазанның «Рубинімен» 

Ресейдің екі дүркін чемпионы болған, 

азулы «Барселонаның» өзін тізерлеткен 

Құрбан Бердыев; «Терекпен» Ресей кубо-

гын жеңіп алған Ваит Талғаев және бас-

қалар. Сол басқалардың арасында Қазақ-

стан чемпионы танып, ел кубогын ием-

денген бас бапкерлер де баршылық.

Тимур аға еліміз егемендігіне қол жет-

кізіп, спортқа аса көңіл бөле алмаған 

қиын-қыстау кезеңде Қазақстан футболын 

басқарған. Сол аласапыран жылдары 

ұлттық федерацияның басшысы да болып, 

басшыларының бірі де болып, футболы-

мызды алға жылжытуға тырысқан.

Бүгін қазақ футболының ақсақалы 70-

ке толады. Біз «қазақ футболы» дегенде, 

бірден Тимур Сегізбаевты айтамыз. «Қазақ 

бұрын да доп тепкен» деп Мұхтар Әуезовті 

айтамыз. Содан соң Сейілдә Байшақов пен 

Құралбек Ордабаевты айтамыз. Яғни 

Тимур аға – футболымыздың көрнекті тұл-

ғасы, жарық жұлдызы, аяқдоптағы та-

рихымыздың алғашқы асылы. Қалай десек 

те, әлі күнге Тимур ағадай жанкүйерлер 

сүйіс пен шілігіне ерекше бөленген ешкім 

жоқ әлі күнге. Алпысыншы жылдары Тимур 

аға туралы талай өлең шығарылып, талай 

ән шыр қалған. Талай аңыз айтылып, талай 

дастан жазылған. Тіпті жанкүйерлердің 

көбісі балаларының атын Тимур деп 

қойған. Бойы сымға тартқандай сол қара 

торы Тимур бүгін ата болып, ақсақал 

атанып отыр. Біз «ауырмаңыз, Тимур аға, 

жасыңыз ұзақ болсын, енді тек еңбегіңіздің 

жемісін көріңіз» демекпіз.



Қанат ҚАЗЫ

Жеңіл атлетика жанкүйерлері 

асыға күтетін «Гауһар лига» 

додасы басталды. Мамыр 

айының басында басталып, 

қыркүйек айының бел ортасына 

дейін жалғасатын бұл додаға 

қазақстандық жеңіл атлеттер де 

қатысады.

Жалпы, біз үшін жеңіл атлетика дода-

лары енді қыза бастайды. Өйткені мамыр 

айынан бастап «Спорт пади 

шасының» 

маусымы басталды деген сөз. Жоғарыда 

атап өткен «Гауһар лиганың» бірінші кезеңі 

мамырдың 6-сы күні өткенімен тұсаукесер 

турниріне жер лестеріміз қатысқан жоқ. 

Мұның себебін Қазақстан жеңіл атлетика 

федерациясының бас хатшысы Алексей 

Кондрат былай деп түсіндірді.

– Қазақстан атынан «Гауһар лигаға» үш 

спортшы қатысады. Үшеуі де нәзік 

жандыларымыз. Ольга Рыпакова үш қар-

ғып секіруде сынға түссе, Марина Аитова 

мен Анна Устинова биіктікке секіруде 

бақтарын сынайды. Ал бұл үшеуі қатысатын 

жеңіл атлетика түрлері «Гауһар лиганың» 

Катарда өткен тұсаукесер турнирінің 

бағдарламасына енгізілген жоқ. Дегенмен 

үшеуі де осы айдың 15-і күні Қытайдың 

Шанхай провинциясында өтетін аталмыш 

лиганың екінші кезеңіне қатысатын 

болады, – деді Алексей Михайл 

ұлы. 


Сондай-ақ бас хатшыдан бөлек аталмыш 

лигадағы жоспарымен бөлісуді жеңіл 

атлетикадағы нөмірі бірінші спорт 

шы-


мыздан да сұраған едік.

– Үш қарғып секіруде ғана сынға 

түсемін. Ұзындыққа секіруде өз бабымды 

байқау әзірге жоспарымда жоқ. Ал 

маусымға қойған мақсатым – былтырғы 

көрсеткішімнен асып түсу, – деп қысқа 

қайырды Ольга Рыпакова.

Тақырыбымызға орай айта кетейік, осы 

айдың 19-ында Қытайда Азия Гран-приі 

басталады. Оған Қазақстаннан 19 жеңіл 

атлет аттанбақ. Бұл туралы газетіміздің 

алдағы нөмірлерінің бірінде тарқатып 

жазатын боламыз. 

Әзиз ЖҰМАДІЛ

«Гауһар лигадан» 

не күтеміз?

Футболдан Қазақстан 

премьер-лигасында тағы бір бас 

жаттықтырушы орнынан 

босады. Ресми ақпараттарға 

сүйенсек, «Восток» футбол 

клубының бас бапкері Вахид 

Масудов отбасылық жағдайына 

байланысты Өскеменнен кетуді 

жөн санапты.

«Отбасылық жағдайына байланысты» 

деген сылтау қолдана білген клубтар үшін 

жақсы болды. Әйтеуір осы «отбасылық 

жағдайы» үшін командасын өрге сүйре-

гендер де, кері сүйрегендер де «отстав-

каға» кетіп жатыр. Ал нақты себептері сол 

күйі жұмбақ болып қалуда. 

Сонымен, Масудовтың жайына қайта 

оралсақ. Бұл ел футболындағы биылдыққа 

екінші бапкерлік «отставка». Бұған дейін 

Шымкенттің «Ордабасы» футбол клубы-

ның басшылығы қанағаттанар 

лықсыз 


нәтиже көрсеткені үшін белоруссиялық 

жаттықтырушы Владимир Белявский 

орнынан алып, молдовалық маман Вик-

тор Пасульконы тағайындаған болатын. 

Ал Вахид Масудовтың орнына кімнің 

келетіні белгісіз. «Восток» клубының 

баспасөз қызметінің хабарлауынша, клуб 

директоры Асхат Ақылбеков бұл 

мәселенің шешімі осы айдың соңында 

шешілетінін айтыпты. Ал әзірге бапкердің 

қызметін уақытша Павел Евтеев атқарып 

жүр.


Естеріңізге сала кетейік, Вахид Юнус-

ұлы «Восток» тізгінін өткен жылдың ба-

сын да қолына алып, команданы бірінші 

лигадан премьер-лигаға шығарған 

болатын. Биыл өскемендіктер премьер-

лигада 10 ойын өткізіп, біреуінде жеңсе, 

төртеуінде тең түсіп, бес ойында жеңіліп 

қалған. Гол айырмашылығы – 8-19. 

Турнир кестесінде жеті ұпаймен әзірге 11-

орында келеді. Ал Қазақстан кубогында 

1/16-финалдан аса алмады.

Әзиз ЖҰМАДІЛ

Масудов 

«Востоктан» 

кетті

Қытайдың Хайку қаласында 

әйелдер боксынан тұңғыш рет 

Азия кубогы сарапқа салынды. 

Бұл сынға «Сарықұрлықтың» ең 

үздік боксшы қыздары ғана 

арнайы шақыртылды. 

Соңғы әлем және Азия чемпионат-

тарының қорытындысы бойынша Азия 

бокс конфедерациясындағы боксшы қыз-

дардың рейтингі жасалып, соның нәтижесі 

бойынша көш басындағы үздіктер жекелей 

есепте Азия кубогын сарапқа салды. Бұл 

кубокқа біздің бес қызымыз шақырту 

алған болатын. Ең жеңіл салмақтағы Наз-

гүл Боранбаева қолғабын шегеге ілген-

діктен, ол бұл сынға қатысқан жоқ. Өкініш-

тісі, оны басқа спортшымен алмастыруға 

болмайды екен. 

Біздің елден 54 келі салмақ дәрежесінде 

өткен жылы Азия чемпионы атанған 

Жайна Шекербекова бақ сынады. Жайна 

биылғы ел чемпионатында Олимпиадалық 

салмақ дәрежесіне ауысып, 51 келі 

салмақта топ жарған еді. Сол жолы көп 

салмақ қуған дықтан, ел чемпионатынан 

кейін өзінің спорттық бабына келе алмаған 

секілді. Бұл туралы ұлттық құрама аға 

бапкері Вадим Пресяжнюк мәлімдеді. 

Финалда солтүстік 

кореялық Хи Сонг 

Киммен қолғап түйіс 

тірген Жайна 4:7 

есебімен жеңіліп, күміс медальді қанағат 

тұтты.

64 келі салмақта Азия ойындарында 



қола медаль алған, ұлттық құрама үздігі 

Саида Хасановаға үміт артқанбыз. Алайда 

Саидамыз жартылай финалда қытай 

қызынан ұтылып, үшінші орынмен шек-

телді. Ал Саиданы жеңген қытай қызы Янг 

Кингин финалда солтүстіккореялық Пак 

Кенг Окқа еш қарсылық көрсете алмай, 

екінші орын алды. 

69 келі самақ дәрежесінде қаты-

сушылар аз болғандықтан, боксшы қыздар 

өз жекпе-жектерін финалдан бастады. Ел 

намысын Елена Кольцова қорғап, шаршы 

алаң иесі Ян Тинг Тингтен 11:25 есебімен 

ойсырай ұтылды. 

81 келі салмақ дәрежесінде сынға 

түскен әлем чемпионатының күміс 

жүлдегері Марина Вольнова бұл жолы да 

жоғары деңгейде өнер көрсетіп, көпшілікті 

сүйсіндіріпті. Финалда Қытай боксшысы 

Ванг Янруимен айқасып, шиеленісті өткен 

жекпе-жекте есе жібермеген. Төрт 

раундтың қорытындысы бойынша кездесу 

15:15 есебімен тең аяқталған. Бірақ 

төрешілер жеңісті қытай қызына беріпті...

Ал 81 келіден жоғары салмақта сынға 

түскен Жұлдыз Маматқұлова да күміспен 

күптелді. Ол финалда жергілікті боксшы 

қыз Ли Юнфейден жеңілді. Есеп – 6:9.



Телжан КҮДЕРОВ 

Күміс көп, 

алтын жоқ

VI Жазғы универсиада ойын-

дарының аясында волей болдан 

жоғарғы оқу орындары арасын-

дағы дода басталып кетті. Оған 

еліміздің 17 жоғарғы оқу орын-

дарының командалары қатысып, 

үздіктерді анықтауда. 

Алматыдағы Қазақ ұлттық аграрлық 

университетінің Октябрь Жарығапов 

атындағы спорт кешенінде өтіп жатқан 

волейбол додасы 15 мамырға дейін 

созылмақ. Командалар төрт топқа бөлініп, 

өз топтарында үздік шыққандар жүлделі 

орындарды сарапқа салса, екінші орын 

алғандар 5-8 орындар үшін таласады. 

Айта кетейік, соңғы универсиада 

ойындарында да волейбол додасы осы 

жүйе бойынша өткен болатын. Ол кезде өз 

топтарында үздік шыққан Оңтүстік 

Қазақстан мемлекеттік университеті, Қазақ 

ұлттық аграрлық университеті, Солтүстік 

Қазақстан мемлекеттік университеті және 

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық уни-

верситетінің командалары 1-4 орындарды 

өзара бөліскен. Ал оңтүстікқазақ 

 

стан-



дықтар бас жүлдеге қол жеткізген.

Дегенмен биыл былтырғы жеңімпаз 

өздерінің алғашқы ойынында Қызылорда 

мемлекеттік университетінің командасынан 

0:2 есебімен есе жіберді. Сондай-ақ тағы 

бір айта кетеріміз, бұл жолғы турнирде 

Ұлттық лига мен Жоғарғы лигада өнер 

көрсетіп жүрген саңлақтар өте көп. 



Арсен ЖАНАДІЛ

Университеттер 

үздіктерді 

анықтауда

Мансұр Х


АМИТ (фо

то)


РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

№79 (531) 12.05.2011 жыл, бейсенбі           



www.alashainasy.kz

8

e-mail: info@alashainasy.kz

ДУМАН

№79 (531) 12.05.2011 жыл, бейсенбі            



www.alashainasy.kz

8

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ



e-mail: info@alashainasy.kz

К

е



зекшi  ред

ак

тор – Қу



аныш ӘБІЛДӘҚЫЗЫ

Республикалық

қоғамдық-саяси 

ақпараттық газет

Бас редактор  – Серiк ЖАНБОЛАТ 

Мұратқали ДҮЙСЕНБАЕВ 

Бас ред


ак

тордың бiрiншi орынб

ас

ары


Мақсат ӘДIЛХАН 

Бас ред


ак

тордың орынб

ас

ары


Айдын ҚАБ

А – ж


а

уапты х


а

тшы


Талға

т КIРШIБ


АЕВ  – 

ж

а



уапты х

а

тшының орынб



ас

ары


Нұрлыб

ай ИТЕКБ


АЕВ  – 

те

х.ред



ак

тор


Күләш НАҚЫПОВ

А – 


аға к

оррек


тор, т

е

л.: 



388-80-76

Газе


т 2008 жылдың 17 қар

ашасынд


а ҚР Мәдение

т және ақпар

а

т  


минис

трлiгiнде тiрк

е

лiп, бұқар



алық ақпар

а

т құр



алын есепк

е қою 


тур

алы №9650-Г  к

уәлiгi берiлг

ен.


Р

ед

акция авт



орлар мақаласы мен ж

арнама мазмұнына ж

а

уап 


бермейдi.

Авт


орлар қо

лж

азб



асы өңде

лмейдi және к

ерi қайт

арылмайды.

Көлемi екi к

омпью


терлiк бе

тт

ен (14 к



ег

ль) ас


а

тын ма


териалд

ар 


қабылд

анб


айды.

«Алаш айнасынд

а» ж

арияланған ма



териалд

ар мен с


уре

тт

ердi 



көшiрiп немесе өңдеп б

ас

у үшiн ред



акцияның ж

азб


аша рұқс

а

ты 



алынып, г

азе


тк

е сiлт


еме ж

ас

алуы мiнде



ттi.

Құрылтайшысы және меншiк 

иесi – «ТОЛҒАУ» ЖШС

Директор –  

Александр Филимонович АН

Алма


ты  қаласы «Дәуiр» РПБК ЖШС 

Қалд


аяқов көшесi, 17-үй. Т

ел.: 


8

 (727) 273-12-04, 273-12-54

Тапсырыс – №938

А

ст



ана  қаласы «А

ст

ана-По



лигр

афия»,


Бр

усиловский көшесi, 87-үй. Т

ел.: 

8

 (7172) 37-05-59

Тапсырыс – №909

Шымк


ент қаласы «Оңтүс

тiк по


лигр

афия» б


аспалар үйi» ЖШС

Байтұрсынұлы  көшесi, 18-үй. Т

ел.: 

8

 (7252) 30-03-30, 30-03-31

Тапсырыс – №5128

Бағасы  к

е

лiсiмдi


Таралымы – 10 000 дана

Газе


т сейсенбi, сәрсенбi, бейсенбi, жұма, сенбi күндерi шығады.

«А

ла



ш а

й

на



сы» г

аз

ет



е ж


аз

ы

лу



 и

нд

екс



i: 6

42

59



Ре

да

кц



и

ян

ы



ң ме

ке

нж



ай

ы



А

лм

ат



ы

 қ

ал



ас

ы

,05



0

0

51



, Б

ег

ал



и

н кө


ш

ес

і, 1



4

8/

1 А



e-

m

ail



inf

o

@

a

lashainas

y.

kz

Аймақтағы тiлшiлер:

А

тыр



ау – Бақытгүл Б

АБ

АШ, т



ел.: 87015533653

Қар


ағанды – Серiк САҒЫНТ

АЙ, т


ел.: 8777 3909779

Ж

амбыл – Гүлж



ан КӨШЕРОВ

А, т


ел.: 8701 7711648

Қызылж


ар – Ерб

ақыт АМАНТ

АЙ, т

ел.: 8 705 4418255



Қызылорд

а – Әділж

ан ҮМБЕ

Т, т


ел.: 8777 7054466

Өск


емен – А

зама


т ҚА

СЫМ, т


ел.: 8777 3554114

Шымк


ент – Шадияр МО

ЛДАБЕК, т

ел.: 8705 9877799

Бөлiм редакторлары:

Құб


аш МЕҢДIҒА

ЛИЕВ – с


аяси бюро, т

е

л.: 



388-80-72

Берiк ӘШIМОВ – нарық, т

е

л.: 


388-80-69

Қалд


ар КӨМЕКБ

АЕВ – қоғам, т

е

л.:


 388-80-65

Алма


т ИСӘДIЛ – өрк

ение


т, т

е

л.: 



388-80-64

Нұрғазы СА

САЕВ – дод

а (спор


т), т

е

л.: 



388-80-74

Бо

ла



тбек МҰХТ

АРОВ – ж


аңалықт

ар, т


е

л.: 


388-80-68

Дарх


ан БЕЙСЕНБЕКҰЛЫ – меншiк

тi 


тiлшiлер қосыны, т

е

л.: 



388-80-62

Астана бюросы:

Мек


енж

айы: Сейфу

ллин көшесi, 31, офис 215

Те

л.:



 8 (7172)  54-27-31

E-mail: aa_as

tana@mail.ru

Айбын ШАҒА

ЛАҚОВ – 

А

ст



ана бюросының ж

ет

екшiсi 



Салт

ан СӘКЕН – тiлшi

Бүркiт НҰР

А

СЫЛ – тiлшi



Қана

т Т


ОҚАБ

АЕВ – тілші

Эльвир

а ЕРКІНБЕК



ОВ

А – үйлес

тір

уші


БҮГІН:

Жк

Дс



Сс

Ср

Бс



Жм

Сн

Жк



Дс

Сс

Ср



Бс

Жм

Сн



Жк

Дс

Сс



Ср

Бс

Жм



Сн

Жк

Дс



Сс

Ср

Бс



Жм

Сн

Жк



Дс

Сс

МАМЫР

1

2

3



4

5

6



7

8

9



10

11

12



13

14

15



16

17

18



19

20

21



22

23

24



25

26

27



28

29

30



31

Мамырдың 12-сі

Алаштың атаулы күні

• 1879 жылы Алаш қозғалысының көрнекті қайраткері, тарихшы-

ғалым, қазақтан шыққан тұңғыш теміржол инженері Мұхамеджан 

Тынышбаев дүниеге келді.

• 105 жыл бұрын (1906-1972) драматург, киносценарийші 

Шаяхмет Хұсайынов дүниеге келді.

• Бүкіләлемдік медбикелер күні.

Туған күн иелері

Қуаныш Сұлтанов (1945) – сенатор, саясаттану ғылымының 

докторы, Төтенше және өкілетті елші, Қазақстан Республикасы 

Дипломатиялық қызметіне еңбек сіңірген қайраткер, «Алтын Самұрық» 

сыйлығының иегері;



Ақмарал Арыстанбекова (1948) – Сыртқы істер министрлігінің 

Ерекше тапсырмалар жөніндегі елшісі, тарих ғылымының докторы, 

химия ғылымының кандидаты, Төтенше және өкілетті елші, Тәуелсіз 

Қазақстанның тұңғыш сыртқы істер министрі, БҰҰ-дағы тұңғыш 

Тұрақты өкілі, «Құрмет» орденінің иегері, қазақ қыздарынан шыққан 

тұңғыш елші;



Қайырбек Сүлейменов (1949) – Ардагерлер ұйымдары орталық 

кеңесінің төрағасы, генерал-майор;



Евгений Аман (1952) – Ауыл шаруашылығы министрлігінің 

жауапты хатшысы;



Жанна Егінбаева (1953) – Премьер-министр кеңсесінің бөлім 

меңгерушісі;



Ислам Әбішев (1956) – Өскемен қаласының әкімі;

Аманжол Қабылов (1962) – Маңғыстау облыстық ішкі істер 

департаментінің бастығы, полиция полковнигі;



Асқар Қалиев (1972) – «Қазақстан тұрғын үй құрылыс жинақ 

банкі» АҚ басқарма төрағасының орынбасары.



Мерейлі күндеріңіз мерекеге ұласып, 

мәртебелеріңіз арта берсін!

«Алаш айнасы»

Шығуы 

 

        Ұзақтығы 

 

          Батуы

 05:33 

 

            14.33 

 

           19:05    

ЖҰЛДЫЗ

-

ЖОРАМАЛ

 

ТАРАЗЫ

Жақын адамдарыңызға, 

сүйіктіңізге көбірек көңіл 

бөлгеніңіз жөн. Бүгін сізді 

жемісті күн күтіп тұр. Қызмет 

бабымен нәтижелі байланыс 

орнатып, сенімді серіктес-

термен жаңа іс бастауыңызға 

болады. Тек тура жолмен 

жүрген жөн. 



САРЫШАЯН

Қызмет барысында қа-

лыптасқан бір қалыпты 

жағдай күні бойына созы-

лады. Кәсіби біліктілігіңіз 

жақсарады. Әріптестеріңізбен 

түсініспеушілік туындаса, араз-

дыққа жол бермеңіз. Достық 

қарым-қатынас орнату қиын-

дық туғызады.



МЕРГЕН

Бұл күн сәтті. Сізге деген 

жағымды көзқарастардың 

қалыптасуына және де 

жалпы көздеген мақса-

тыңызға жетуге ықпалын 

тигізеді. Осы мүмкіндіктерді 

пайдаланып, батыл қимыл-

даңыз. Бір күннің өзінде 

қыруар іс тындыра аласыз. 



ТАУЕШКІ

Бүгін атқарған әрбір 

ісіңізге басшылар тарапынан 

алғыс-марапатқа, қолдауға 

ие болуыңыз мүмкін. Алайда 

орынсыз шектен тыс айтылған 

мақтау марапат, мансаптың 

баянсыз болатынын естен 

шығармаңыз. Тек өз күшіңізге 

сеніңіз. 



СУҚҰЙҒЫШ

Егер өз бойыңызда 

өзімшілдік, тәкаппарлық 

қасиеттер оянса, сезімді 

ақыл ға жеңдіріңіз. Өз мүм-

кіндіктеріңізді асыра баға-

лаймын деп, опық жеп қал-

маңыз. Кездескен қиындық-

тарға шыдамсыздық таныту да 

еш абырой әпермесі анық. 



БАЛЫҚТАР

Бүгін сізге шұғыл шешуге 

тиіс бірқатар мәселелер 

туындауы мүмкін. Әрбір 

істің байыбына бармай, 

асығыс қимылдау – шайтан ісі. 

Егер де еңбегіңіз далаға 

кетпесін десеңіз ақырын жүріп 

анық басыңыз. Сонда өзіңізге 

сенімді боласыз. 



ТОҚТЫ

Бұл күн сізді тек сәт-

тіліктерімен қуантады. Өзге-

лермен қарым-қатынас аясы 

кеңейеді. Өміріңізде бір 

жағымды өзгеріс орын алуы 

мүмкін. Отбасыңыздағы бере-

ке-бірлік сізге қуаныш сый-

лайды. Соның әсерінен қыз-

метте белсендісіз. 



ТОРПАҚ

Бүгін сіз жағымды орта-

ларда жиірек боласыз. 

Жолы ңыз оңғарылып, жар-

қын істерге ынтаңыз еселе-

неді. Бұл күні көп іс тындыруға 

мол мүмкіндігіңіз бар. Неғұр-

лым белсенді қимылдаған 

абзал. Сонда ойдағы жоспар-

лар орындалады.



ЕГІЗДЕР

Іскерлік қасиеттеріңізді 

ұштауға күш салыңыз. Сізге 

алда оның қажет болар тұсы 

көп. Беделіңізді биіктетер бір 

іске бастамашы болуыңыз 

мүмкін. Алғыс алатын күндер 

де алыс емес. Төңірегіңіз де-

гілермен түсіністікке көңіл 

бөліңіз. 



ШАЯН

Бүгін сізге досыңыздың 

көмегі тиеді. Күніңіз күтпеген 

оқиғалармен басталуы ық-

тимал. Саспаңыз, олар сізге 

тек қана игілік әкеледі. Көптен 

бері ойыңызда жүр ген мәселе 

шешімін табады. Нақты 

жоспарлар жасап, қимылдап 

қалыңыз.


АРЫСТАН

Осы күні үйдегі де, түздегі 

де шаруаларыңыз ойдағыдай 

орындалады. Бүгін қонаққа 

шақырылуыңыз мүмкін. Жеке 

істеріңізді пысықтап, ретке 

келтірген артық бол 

майды. 


Кейін қауырт шаруа 

лармен 


қатар келсе, басыңыз қат-

пайды.


БИКЕШ

Іскерлік байланыстар 

орнатуға ұсы 

ныстар түсіп 

жатса, жақын адамыңызбен 

кеңесіп барып келіскен жөн. Өз 

шығарма шылығыңыз  ке дер гіге 

тап болуы мүмкін. Жалпы, 

ойыңызды біраз сергітіп, 

тынығуыңыз қажет.



Сәтбаев көшесі

Абай даңғылы

Құрманғазы көшесі

Қабанбай батыр көшесі

Достық даңғылы

Луганский көшесі

Бегалин көшесі

Бегалин көшесі

«Алаш айнасы» газетiне жазылу индексi: 64259

Редакцияның мекенжайы:

Алматы қаласы, Бегалин көшесі, 148/1 А

Телефон: 8(727)388-80-60,

Факс: 8(727)388-80-61

e-mail: info@alashainasy.kz

Республика

сарайы

Коккинаки көшесі

Байтасов көшесі

«АЛАШ АЙНАСЫ»

Бегалин

көшесі, 148/ 1а

Ауруханада жатқан науқастардың палатасына бір адам 

кіріп:

– Өткен айдың жиырма бесінде  кім анализ тапсырып 



еді?

– Мен!


– Бойыңыздың өлшемі қандай?

– 1 метр 75 сантиметр.

Әлгі адам жазып алып, кетіп бара жатқанда науқас 

соңынан:


– Дәрігер, сонымен анализім не болды?

– Мен дәрігер емеспін. Мен  табыт жасайтын ұстамын.

***

Математика мұғалімі оқушының қате толған дәптерін 



қарап отырып:

– Екеуміздің біреуіміз есімізден адасқан шығармыз, – 

деп ашуланады.

Келесі күні әлгі оқушы мұғалімнің үстеліне бір жапырақ 

қағаз қояды.

– Бұл не?

– Менің есімнің дұрыстығы туралы медициналық 

анықтама...

***

Жазушы қаламдас досына:



– Менің соңғы романымның негізінде кино түсіргелі 

жатыр, сен соны оқып па едің?

– Жоқ, киносын көре саламын...

Алматтың әзілдері



Құрастырған Айтқазы МАЙЛЫБАЙ

СКАНВОРД


Газетіміздің  №78 (530)  санында жарияланған сканвордтың жауабы 

КӨЛДЕНЕҢІНЕН: 

Шыпта. Оно. Ырыс. Оқыра. Саф. Омбудсмен. Асаба. Ақжол. Қау. «Фиат». Арыс. Рапс. Ене. Оқ. Үміт. Сапы.



ТІГІНЕН: 

Сылқым. Қырым. Баж. Атырау. Офсет. Ара. Дали. Асс. Арес. Босс. Мақта. Амеба. Поп. Торф. «Науысқы».

Тар

ат

у қызме



тi 

те

л.: 



8 (727) 388-80-88

Ж

арнама бөлімі



те

л.: 


8 (727) 388-81-00

8 (727) 380-41-78

e-

m



ail



alikulova.a@orangepoint.kz

 

 

  



СІЗ ЕСТІДІҢІЗ БЕ?

Біріккен Араб Әмірлігінде орналасқан әлемдегі ең биік  ғимарат 

–  Бурдж Халифадан бір адам секіріп кетті. Бұл туралы   France-Presse 

агенттігі жазады.

Түр келбеті азиялыққа келетін 30 

жастағы жігіт ғимараттың 147- 

қабатынан секіріп, 108 қабаттағы 

террасаға құлаған. Полицейлердің 

айтуынша,  өз-өзін өлімге қиған адам 

мұнараның 162-қабатында орна-

ласқан фирманың бірінде қызмет 

еткен. Жергілікті ақпарат құрал-

дарының жазуынша, оны бастықтары 

кезекті еңбек демалысына жібермей 

қойған. Жалпы, бұл – Бурдж Халифа-

дан құлап мертігудің алғашқы 

оқиғасы. 2010 жылдың қаңтар 

айында Біріккен Араб Әмірлігінің 

тұрғыны осы мұнарадан парашютпен 

секіріп, рекорд орнатқан болатын. 

2010 жылдың қаңтарында салынып 

біткен  Бурдж Халифаның биіктігі 

828 метрді құрайды. Оның құрылысы 

2004 жылы басталған. Мұнараны 

салуға жұмсалған шығынның көлемі 

1,5 млрд АҚШ долларын құрайды.

Ер азамат әлемдегі ең биік 

ғимараттан  секіріп кетті

Ұлыбританияның әрбір тұрғыны бар өмірінің орташа 

алғанда бес жылын мас күйде өткізеді екен. ANI сайтының 

хабарлауынша, мұндай деректі алкогольсіз ішімдік өндіретін 

компания мамандары келтіріп отыр.

Мамандар мұндай қорытын-

дыға арнайы сауалнама жүргізу 

нәтижесінде келген. Сауалнамаға 

барлығы 1,5 мыңнан астам адам 

қатысқан. Зерттеу негізінде 21-38 

жас аралығындағы британдық-

тардың ішімдіктің кесірінен бір 

жылда 60 күн ауыратыны анық-

талды. 38-46 жас аралығындағы 

адамдар бір жылдың – 45, ал 46-

60 жастағылар бір жылдың 23 күнін 

ішімдікпен өткізеді екен. Жалпы, 

аталған күндерді қосып есептегенде, 

1926 күн немесе 5,27 жыл болып 

шығады. Тағы бір қызық дерек, жыл 

сайын британдықтар ішімдік ішудің 

салдарынан 13 миллион күнді 

жұмыссыз өткізетін көрінеді. 2010 

жыл 


 

дың мамыр айында жүр гізілген 

зерттеу нәтижесінде, әрбір британ-

дықтың бір айдың ішінде жұ  мысқа 

орташа есеппен үш рет мас күйде 

келетіні белгілі болды. Олардың 

басым бөлігі ішкеннен кейін жұмыс 

сапасының төмендеп, көп қате 

жіберетіндерін мойын даған. 

Ағылшындықтар «ішкіштердің» 

уақытын есептеп шықты

Ауа райы

 

 



  

ЖАСТАР СПОРТ САРАЙЫ

«Жастар» спорт сарайы –  

Талдықорғанның кіре берісінде 

қаланың сән-салтанатын арттырып, 

айбарын асырып тұрған спорттық 

нысан.  Соңғы үлгіде салынған 

сарайдың төбесі киелі шаңырақпен 

көмкерілген.

«Жастар» спорт сарайы — республикалық 

және халықаралық  масштабтардағы ірі 

жарыс тарды өткізуге, сонымен қатар бұқара-

лық спортты дамытуға лайықталған.  Ғима-

ратта түрлі жаттығуларға арналған спорт жаб-

дықтарының барлық түрлері қарастырыл ған. 

Мұнда 1,5 мың көрерменге лайықталған 

трибуна, шағын футболға және баскетболға 

арналған спорт аренасы бар әмбебап зал, би 

залы, самбо, дзюдо, таэквондо, бокс, еркін 

және классикалық күрес залдарымен қатар 

жеке мұражайы бар. Үшінші қабатында 

журналистер үшін баспасөз орталығы 

жасалған. Ғимаратта спортшыларға арналған 

қонақүй, фитнес орталық, монша мен 

бассейн және ойын-сауық орталығы да 

қамтылған.



ТӘУЕЛСІЗДІК ТУЫНДЫСЫ

ТӘУЕЛСІЗДІК ТУЫНДЫСЫ

 +22+24

о

 

  +7 +9

о

+18+20

о

 

 

+10+12



о

+20+22

о

 

 

+10+12



о

 +24+26

о

 

 

+10+12



о

 +21+23

о

 

 

+10+12



о

 

+13+15



о

 

+7+9

о

 

+17+19



о

 

+8 +10

о

+24+26

о

 

  +5 +7

о

+31+33

о

 

+12+14

о

+28+30 

о

 

 +12+14

о

+24+26

о

 

 

+6 +8



о

 +23+25

о

 

   +3 +5

о

  

+21+23

о

 

 0+2

о

 

 +21+23

о

 

 0+2

о

 

+23+25

о

 

 

+10+12



о

  

+22+24

о

 

+10+12

о

+25+27

о

 

 

+8+10



о

        


+12+14

о

 

+7+9

о

Еуропа 


бекзадасы

Шөлдегі


көкорай

жер


Рим миф.

шарап 


құдайы

Фильмдегі 

бір үзік 

көрініс


Уақыт 

өлшем


бірлігі

Келеке-


мазақ

Шұңқырға


жиналған 

жұмсақ қар

Әскери 

киім


Жердегі

болашақты

болжаушы

Теннистегі

кезең

Франция.


қала

«... – 


Банк»

Азбан мал

Шын

Африка


ләйлегі

Теңіз 


қарақшысы

Улы бақа


(Америка)

Ұшақ


Кельттердің

рулық


бірлестігі

Жарық


бірлігі

Әйел 


пальтосы

Ораза 


түрі

«Махаб-


харата» 

бас 


кейіпкері

Ет

«ЗиЛ»



бастапқыда

Діни 


топ

Сұйықтың ты -

ғыздығын анық-

тайтын құрал

Якут 

баспанасы



Төл 

анасы


Құран сүресі

...


Браун

Қабылдау бөлмесі: 8(727)388-80-60, факс: 8(727)388-80-61

Белгілі есімнің белгісіз сыры 

АҚМАРАЛ – таза қазақ сөздерінен құралған есім. Қазақ арудың әдемілігін 

бейнелегенде ақ маралға теңеп жатады. Бұл теңеу ауыз әдебиетінде, лиро-

эпостық жырларда көп кездеседі. Алайда жалқы есім ретінде бертінде ғана 

қолданыла бастады. Өмір есігін жаңа ашқан қыз балаға «сұлу, ақылды, көрікті 

болып бойжетсін» деген ниетпен қойылады. Бұл күнде жиі кездесетін есімге 

айналып отыр. 



Document Outline

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8


1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал