Өте жақсы бастама. Сон дық тан алимент төлеумен шұ



жүктеу 0.69 Mb.

бет2/6
Дата12.09.2017
өлшемі0.69 Mb.
1   2   3   4   5   6

ТҮЙІН

КОМИССИЯ


ШАРТАРАП

Кеше Ақордада ҚР 

Мемлекеттік хатшысы Қанат 

Саудабаевтың төрағалығымен 

ҚР Президенті жанындағы 

шетелде кадрлар даярлау 

жөніндегі республикалық 

комиссияның отырысы өтті. 

Кеше ҚР Жоғарғы сотының 

төрағасы Бектас Бекназаров 

Халықаралық судьялар 

қауымдастығының өкілі, АҚШ 

екінші округі Апелляциялық 

сотының федералдық судьясы 

Питер Холлмен кездесті.

Еуропалық одақ 

алдағы уақытта Ливияда 

өкілдігін ашатын болады. 

ЕО өз өкілдігінің орталығы 

ретінде Муаммар 

Каддафидің қарсыластары 

бекінген Бенгазиді 

таңдапты. Бұл туралы 

кеше Еуропарламентте сөз 

сөйлеген ЕО-ның сыртқы 

істер және қауіпсіздік 

саясаты жөніндегі 

Жоғарғы өкілі Кэтрин 

Эштон мәлім етті.

«Болашақпен» 

бакалавр дайындау 

тоқтатылады

Қазақстан Судьялар одағы 

Халықаралық судьялар 

қауымдастығына мүше болмақ 

Еуроодақ 

Ливиядан 

өкілдік 

ашады

Аталған жиын барысында «Болашақ» 

бағ дарламасы жүйесіне енгізілетін түзе-

ту лер мәселесі қаралды. «Елбасы жақында 

өткен Үкіметтің кеңейтілген оты ры сында 

тиісті тапсырма жүктеген болатын. Отан-

дық білім сапасының артуына бай ланысты 

және Назарбаев Уни верситетінің ашы-

луына орай, «Болашақ» бағдарламасы 

бо  йынша шетелде бакалаврларды оқыту 

тоқ  татылады. Сонымен қатар енді ма-

гистр лар мен PhD докторларын даярлау 

ба ғыт тары  айтарлықтай  кеңейтіледі. 

Сондықтан бүгін біз осындай шешімдер 

қабылдауымыз қажет», – деді Қ. Сау да-

баев комиссия мәжілісінде.

Таратылған мәліметтерге қарағанда, 

комиссия отырысында магистратура, PhD 

докторантурасы бағдарламасы тұрғы сын-

да шетелдің жетекші оқу орындарында 

білім алу, ғылыми тағылымдамадан өту 

үшін «Болашақ» президенттік сти пен дия-

сын алу құқығына ие үміткерлер санаты 

анық  талады, сондай-ақ 2011 жылға ба-

сым мамандықтар тізбесі бекітілмек.

Жүздесу П.Холлдың Қазақстанға жа-

саған ресми сапарының аясында ұйым-

дас тырылып отыр. П.Холлдың Қазақстанға 

жа саған сапарының мақсаты – Қазақстан 

судьялық қоғамдастығы туралы есеп 

дайындау, сол есеп негізінде қыркүйек 

айында Ыстамбұлда өтетін Халықаралық 

судьялар қауымдастығының отырысында 

Қазақстан Республикасы Судьялар 

одағының Халықаралық судьялар қауым-

дас тығына тең құқықты мүше болып қа-

былдану туралы өтінішіне дауыс берілетін 

бо лады.


Оның айтуынша, Еуропалық Одақ 

Ли вия дағы азаматтық қоғамның да-

муына, ұлт тық өтпелі кеңестің жүр гі-

зетін  ре фор ма ларына  қолдау  көр сет-

пек. Әзірге Ливия ұлт тық өтпелі ке ңе-

сін Франция, Италия, Ка 

тар және 

Гам бия сияқты мемлекеттер ға на мо-

йын 

даған. Кеше сондай-ақ, АҚШ 



кон грессмендерімен де кездесу бо-

латыны жайлы ақпарат жарық көрді. 

Еуропалық одақтың Ливиядан өкілдік 

ашуына БҰҰ бас хатшысы Пан Ги Мун-

ның мәлімдемесі де ықпал етсе керек. 

БҰҰ бас хатшысы ке ше Женева қа ла-

сында ақпарат құралдары өкіл деріне 

өзінің Ливия басшылығымен кез десіп, 

тез арада соғысты тоқтатып, адам өлі-

міне әкелген қақтығыстарды до ға руға 

ша қырғанын  жеткізді. 

Жарқын ТҮСІПБЕКҰЛЫ

Орны

Бренд

Бағасы (млрд. 

долл.)

Саласы

1.

Apple



153

Электроника, ақпараттық 

технологиялар

2.

Google



112

Трансұлттық жария 

корпорация

3.

IBM



101

Аппараттық, 

бағдарламалық 

қамсыздандыру 

4.

McDonalds



81

Жедел тамақтану 

мейрамханалары желісі

5.

Microsoft



78

Компьютерлік 

бағдарламалар 

қамтамасыз ету

6.

Coca-cola



74

Тамақ компаниясы

7.

At&t


70

Телекоммуникация

8.

Marlboro


68

Сигарет маркасы

9.

China mobile



57

Телекоммуникация

10.

General Electric



50

Электротехникалық, 

энергетикалық өндіріс

ҚАРҚЫНДЫ УРБАНИЗАЦИЯ 

ЕНДІ БАСТАЛАДЫ

«Урбанизация бүгін ғана басталған 

жоқ, байбалам салатын дәнеңе жоқ» деп 

ой лайтындар да табылар. Бірақ Қазақ стан-

дағы шынайы әрі қарқынды урбани за ция 

– алдағы уақыттың еншісінде. Үде ме лі ин-

дус триялық-инновациялық 

мем ле кет тік 

бағ  дарламаның аясында салынатын өн ді-

ріс ошақтары халықтың жаппай қа ла ға кө-

шуіне үлкен қозғаушы күш болуы мүм кін. 

Соңғы 15 жылда Қазақстанда ур ба ни зация 

жү ріп жатыр. Соңғы санақ нә ти жесі көр-

сет кендей, қала халқының саны жыл санап 

артып келеді. Өркениет көшінен қал 

мас 


үшін, қала халқының өскені жақсы. Әйтсе 

де, бұл құбылыстың жағымсыз тұс та ры да 

бар екенін естен шығармағанымыз жөн. 

Қа 


зақстанда «жалған урбанизация» мә-

Қазақстандағы урбанизация 

туралы айтылып та, 

жазылып та келеді. Десе де, 

халықтың жаппай қалаға 

ағылу үрдісі әлі реттелген 

жоқ. Урбанизацияның жүруі 

– заңдылық. Өркениетке 

қадам басқан құрлықтағы 

дамыған барлық мемлекет 

урбанизацияны бастан 

кешірді. 1900 жылы бүкіл 

әлемде қала халқының 

үлес саны – 13 пайыз, 1950 

жылы – 29, 1950 жылы – 

29, 1970 жылы 36 пайыз 

болса, ғасырдың соңында 

50 пайыздан асты. Болжам 

бойынша, 2025 жылдары 

61 пайыз болатын көрінеді. 

Сондықтан урбанизацияны 

реттеу дегенді қалаға көшуге 

тыйым салу деп түсінбеуіміз 

керек. Урбанизация кезінде 

әртүрлі келеңсіз оқиғалар 

болуы мүмкін. Жерге, 

баспанаға мұқтаждық 

әртүрлі жағдайларға әкеледі. 

Сондықтан заң шығарушы 

және атқарушы органдар осы 

мәселенің шешілуін қадағалау 

керек. 

ған урбанизация» жасап қана қоймай, әр-

түрлі әлеуметтік қақтығыстарға да алып ке-

луі мүмкін. «Жалған урбанизация» ең ал-

ғаш рет Латын Америкасы, Оңтүстік-Шы-

ғыс Азия мемлекеттерінде жүрген. «Жал  ған 

урбанизацияның» салдарынан бұл елдерді 

жаппай жұмыссыздық жай лап, әлеуметтік 

ахуал қиындай түскен. Біз 

де Алматы, 

Астана сияқты маңызды қала лар ға көшіп 

келіп, қоныстанып жатқандарда қисап жоқ. 

Тұрақты жұмыстың жоқтығы да урбани-

зацияға кедергі болмай отыр. 



УРБАНИЗАЦИЯ МЕН СУБУРБАНИЗАЦИЯ 

ҚАТАР ЖҮРГЕН ҚАУІПТІ МЕ?

Әдетте, урбанизациядан кейінгі саты 

субур 

банизация болады. Яғни урбани 



за-

ция кезінде халық ауылдан қалаға жөң-

кілсе, субурбанизацияда керісінше, ау қат-

тылар, тұрмысы орташа азаматтар қа 

ла-

ның сыртына қарай жаппай қоныс та нады. 



Дәл қазір Алматыда урбанизациямен қа-

тар субурбанизация үрдісі де жүріп жа тыр. 

Ал Алматының сыртқы жағында, бар лығы 

жақсы білетіндей, ауылдан қалаға ағылған 

адамдар тұрақтай бастаған. Жо 

ғарыда 


келтірген Латын Америкасы, Оң түстік-Шы-

ғыс Азия елдеріндегі әлеуметтік қай 

шы-

лық 


тардың біздің елде де шет-жағасы 

бар. 


Урбанизацияның жеткілікті реттелмеуі. 

«Шаңырақ», «Бақай» елді мекендеріндегі 

жағдай, жуырда «Думан» ықшам ауда нын-

дағы түсініспеушіліктерге ұласты. Бір сөз-

бен айтқанда, біздің елде урбанизация 

мен субурбанизацияның салдары қарама-

қайшы келіп жатыр. Сонымен қатар су бур-

ба низацияның нақты бір белгісі – халықтың 

жаппай автобильденуі. Көліктің күрт 

көбеюінің де өзіндік қиындықтары бар 

екенін мегаполис тұрғындары күн 

де 


лік 

ті 


көріп жүр. 

селесінің бар екендігін ешкім де жоққа 

шығара алмайды. Ең негізгісі, шаһардан 

нәпақа іздеп жөңкілетін ауылдықтар жұ-

мыссыздар санын көбейтеді. Дағдарысқа 

де йін құрылыс қарқынды жүргізілген кез де 

көшіп келгендер жұмыссыздық дең гейіне 

айтарлықтай әсер етпеген болатын. Ал 

қаржы дағдарысынан кейін құрылыстың 

бә 


сеңдеуі жұмыссыздық мәселесін шы-

ғарды. 


«ЖАЛҒАН УРБАНИЗАЦИЯҒА» 

ЖОЛ БЕРМЕУ КЕРЕК

Тұрақты жұмысы мен тұрғылықты жері 

ше шілмей жатып қалаға көшіп келу «жал-

БІР ПІКІР

Сайын БОРБАСОВ, саясаттанушы:

– Урбанизация әлемдік процесс қой. Біздің елде тек Астана қаласында ғана ур-

ба низация – мемлекеттің назарында. Яғни, қаланың инфрақұрылымы есептеліп жа-

са лып отыр. Қала тұрғындарының саны қанша өссе де, Астанада қандай да бір қай-

шылықтың орын алуы екіталай. Ал енді Алматы, Шымкент сияқты шаһарларға ха-

лық стихиялы түрде қоныстанып жатыр. Оларды мемлекет тарапынан бақылау жағы 

же тіспейді. Мемлекеттік жоспар болмағаннан кейін, ол «жалған урбанизацияға» 

апа рып соғады. Содан кейін шығар, әртүрлі әлеуметтік қайшылықтар қайталанып 

оты рады. Қазақстан урбанизацияны реттеуге, жоспарлы түрде жұмыс жасауға қау-

қар лы. Менің ойымша, бұл істі көп кешіктірмей қолға алу керек. Бір жағынан, «Ди-

плом  мен – ауылға!», «сыбаға» сияқты елді мекендерді дамытуға арналған түр лі бағ-

дар  ламалармен жұмысты қарқынды түрде жүргізу қажет. Бұл өз кезегінде ха лық тың 

қа л аға беталды көшуін тежейді. 

КЕРЕК ДЕРЕК

 

Жапонияда қала халқының үлес 

саны – 79 %, Ливанда – 78%, Сауд 

Арабиясында 70 % болса, Латын 

Америкасында 75 %-дан асады. 

Сонымен қатар әлемде ірі қалалар 

саны күрт артуда. 1900 жылы халқы 

1 миллионнан астам қалалар саны 

оншақты ғана болса, 1980 

жылдары – 209, қазір 300-ден 

асқан көрінеді.

ЫҚПА


ЛДА

СТЫҚ


Нұрғис

а ЕЛЕУБЕК

ОВ (фо

то)


Нұрғис

а ЕЛЕУБЕК

ОВ (фо

то)


РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

№79 (531) 12.05.2011 жыл, бейсенбі



www.alashainasy.kz

3

e-mail: info@alashainasy.kz

 Мұндай мемлекеттік қордың жұ-

мысы толық емес отбасылардың балала-

ры 

ның жағдайын жақсартуға да үлкен 



сеп тігін тигізеді деп ойлаймын. 

Баланың аты – бала. Балаға қоғам әр-

қашан қамқорлықпен қарауы тиіс. «Әке-

ше шесі ажырасты, ал әкесі алимент тө леу-

ден бас тартты екен» деп қоғам да ба ладан 

теріс айналмауы керек. Осы орай 

да 

Франция, Ұлыбритания, Финлян дия се кіл ді 



Басы 1-бетте

ОЙ-КӨКПАР



Ләйлә АХМЕТОВА, 

«Ер-азамат» дағдарыс орталығының 

директоры

Амангелді АЙТАЛЫ,

қоғам қайраткері

Алимент төлеумен шұғылданатын мемлекеттік 

қор құру керек деген пікірге қосыласыз ба?

елдер бекерден-бекер бұл қадамға ба рып 

отырған жоқ. Олар әкенің, ана мен ба ланың 

әлеуметтік жағдайын толық зерт те п барып, 

алимент төлеумен айналысатын мем-

лекеттік қор құру қажеттігін түсініп отыр. 

Мемлекеттік қор борышкер әкеге не ана ға 

жасалған көмек емес, жазықсыз, жас-

тайынан тағдырдан теперіш көре өсіп ке ле 

жатқан өскінге жасалатын мемлекет кө мегі 

деп түсінген жөн. Айналып кел ген де, бұл 

жерде ер адамдарды жұмыспен толық 

қамтамасыз ете алмай отырған қо ғамның 

да кінәсі бар. Бүгінде қит етсе, әсі 

ре 

се 


ауылдық жерде «қыз бала жат жұрт 

тық» 


деп, қызды оқытып-тоқытуға ты ры сады. Ал 

қолда қалатын ер бала тамағын та уып жейді 

ғой әйтеуір деп қоя салады. Соның дәлелі 

– бүгінде жоғары оқу ор нын да студенттер-

дің көбісі қыздар. Қыз ди пломы болған соң, 

жұмыспен қамта ма сыз етіледі де, ер адам 

табылса, қара жұ мыс істеп, табылмаса, ол 

да жоқ, жұ 

мыс 

сыз күй кешеді. Ал бұл 



айналып кел генде, алимент төлеу кезінде 

де алдынан шы ғады. 

Кейбір мамандар «мұндай қордың құ-

рылуы баламды мемлекет асырайды ғой 

деген оймен ажырасушылар санының ар-

туына алып келеді» деген де пікірлер ай-

тып жүр. Негізі, ажырасатын адам мұн-

дай ға қарамайды. Тіпті қолында табысы 

бар әке реті келсе баласын мемлекетке 

жал 


тақтатпауға тырысады. Сондықтан 

алимент төлейтін мемлекеттік қор міндетті 

түрде құрылуы қажет. 

 Заңдық тұрғыда осылай. Ендеше, 

ата-аналар өздерінің «қолымен істеген де-

рін мойнымен көтеріп», балаларын бағып-

қағуды мойындарына алуы тиіс. Рас, елі-

мізде алимент төлеуден қашып жүрген 

қашқын әкелер өте көп. Бәлкім, жұмыс-

сыздық салдарынан олар бас тартатын 

шы ғар. Бірақ бәрібір жауапкершілік деген 

болуы керек қой. Кейде айлық табысы 

бола тұрып, әдейілеп алимент төлеуден 

қашатын әкелер де кездесіп жатады. 

Мәселен, борышкерлердің бірқатары сот 

орындаушылардың шақырғанына келмей, 

келесі тобы хабарландыру хатына құлақ та 

аспайды. Ал алимент мөлшері жалақыға 

қатысты белгіленетінін білетін кейбір қулар 

жалақы жөніндегі мағлұматтарды бермей, 

не шектеп беріп, жасыратын жағдайлар да 

кездесіп жатады. Мұндай қуларға жаза 

қолданбай, ал баласын неге мемлекет 

мойнына асып қоюымыз керек? Керісінше, 

алимент төлеуге міндеттейтін талаптарды 

күшейтіп, жауапкершілігін арттыруымыз 

қажет. Негізі, өркениетті қоғамда алимент 

деген ұғым мүлде болмауы тиіс. Алимент 

болды екен, оның өтемі өте қатал болуы 

керек. Яғни алимент мөлшерін заң жү-

зінде жоғарылату қажет, екіншіден, оның 

дер кезінде және уақтылы төленуін 

міндеттейтін қатал режим болуы тиіс. 

Басқаша айтқанда, «ажырассам, алимент 

төлеймін-ау» деген қауіп әр некеге отырған 

адамның ойында болуы тиіс. Ал бұл 

ажырасу санының азаюына алып келеді. 

Керісінше, мемлекеттік қордың құрылуы 

азаматтарды еркінсітеді деп ойлаймын. 

Естуімше, биыл жаздан бастап алимент 

тө лемеген ер-азаматтардың шетелге шы-

ғуына тыйым салынатын көрінеді. Али-

мент тен қашатындар үшін осындай шек-

теулерді көбейткеннен ұтпасақ ұтыл-

маймыз. Қалай болмасын олар жауап кер-

шілікті сезінуі тиіс. Рас, мұндай қор кейбір 

да 

мыған елдерде жақсы жұмыс істеп 



жатқан көрінеді. Бірақ шетелдерде жақсы 

нәтиже көрсеткен жүйенің бәрі бізде де 

жақсы жұмыс істейді деп ойлау қате. 

Сондықтан алимент төлеумен шұғыл 

да-

натын мемлекеттік қор құруды қол 



да-

маймын.


Дайындаған 

Қуаныш ӘБІЛДӘҚЫЗЫ

ТҮЙТКІЛ


ҚОҒАМ

Ерболат МҰСАБЕКОВ, 

Қазақстан демографтары қауымдастығының президенті:

– Жалпы, алимент төлеумен шұғылданатын мемлекеттік қордың құрылуын қолдаймын. Әйтсе 

де бұл жерде борышкерлерді міндеттеу жұмыстары да қатар жүргізілуі тиіс. Мемлекеттік қордың 

жұмысы жағдайы өте төмен, ал борышкерден мүлдем көмек жоқ отбасыларға ғана берілуі тиіс. Ал 

аталмыш қордың жұмысын жаппай борышкері бар, барлық жартылай отбасыларға қолдана берудің 

қажеті жоқ.

БЕЙТАРАП ПІКІР

Дәріге дәніккен қазақ шипалы шөптен неге жеріді?

Атап айтқанда, 1970-1980 

жыл    дары  Орта  Азияда  оған  деген 

сұ  раныс бірден 250 па йызға жеткен. 

Қызығы, сұраныс артқанмен, оның 

жинау мен дайындау мәселесі күні 

бүгінге дейін өз жүйесіне түсе алмай отыр. 

Оларды жинау мүмкіндігі – 75 пайыздан 

аспай тұр.

Бүгінгі таңда дүниежүзі дәрілік өсім дік-

терге көңіл бөлуде. Қазір дәрілердің 40 

пайызға жуығы табиғи шөптерден жа са-

лады екен. Жер жүзіндегі кейбір мем ле-

кет 


тер осы бағытта арнайы зерттеу жұ-

мыс 


тарын жүргізіп келеді. Олар жемісті 

ең бекке қол жеткізуде. Қазақстанда ше? 

Бұл іспен бірді-екілі адамдар ғана ай на-

лы сып жүр. Ал мемлекет тарапынан еш-

қан 

дай қамқорлық көрсетіле бермейді. 



Тіпті осы мақсатта белсене жұмыс жа сай-

тын арнайы орталықтар да жоқ. Соның 

сал 

дарынан шөп дәріге деген халықтың 



көз қарасы әлі де селкеу. Оны ғылым ре-

тінде зерттеу мәселесі олқы соғып тұр. 



ҚАРЖЫСЫ БАР ҚЫТАЙ АСАДЫ

Қазір қаржысы бар адам Қытай асады. 

Дертіне дәру іздейді. Онда барлығы бар. 

Қолайлы жағдай жасалған. Сол елдің көп-

те ген қалаларында дәрілік өсім діктермен 

ем дейтін орталықтар жұмысын қызу жүр-

гі 

зіп жатыр. Ол жерлерге бас сұғатын 



адам дар саны да көп. Жер жүзінің көптеген 

елі нен келеді. Орталықтың алдынан адам 

ая ғы үзілмейді. Солай болатын жөні бар. 

Ем деу ісі көңілден шығады. Жанына бат-

қан дертіне шипа тапқан жұмыр басты 

пен делер көп-ақ. Олардың қатарында қа-

зақ 

стандық азаматтар жетіп артылады. 



Оған қаншама қаржыны жұмсайды. Кез 

келген адамның қалтасы көтере бермейді. 

Бірақ шыбын жанын шүберекке түйген 

адам өзінің денсаулығынан несін аясын? 

Қа рызданып-қауғаланып болса да, Қытай 

 

Жыл сайын қайталанатын орман өрттерінің жолын кесудің қандай нақты шараларын ұсынар едіңіз?



Амангелді 

МОМЫШЕВ, 

Мәжіліс депутаты:

Ерлан 

НЫСАНБАЕВ, 

АШМ Орман 

және аңшылық 

шаруашылығы 

комитетінің 

төрағасы:

Мэлс ЕЛЕУСІЗОВ, 

эколог:

?

А Л А Ш Т Ы   А Л А Ѓ Д А Т Ћ А Н   С А У А Л

А Л А Ш Т Ы   А Л А Ѓ Д А Т Ћ А Н   С А У А Л

– Орман өрттерінің алдын алу үшін кешенді ша-

ралар жүргізу керек. Ең алдымен, адамдардың та-

биғатқа деген сүйіспеншілігін, жауапкершілігін, 

мә дениетін арттыруымыз керек. Өйткені көп жағ-

дай да өрттің шығуына адамдар кінәлі болып жа-

тады. Табиғат аясына барып дем алады да, отты 

дұ рыс өшірмейді немесе темекі қалдығын өшірмей 

тастап кетеді. Кейде тұтана бастаған өртті көрсе де, 

тоқ тап өшірмейді. Екінші мәселе – орман ша руа-

шы лығы қызметінің материалдық-техникалық ба-

засы мен жұмысшылардың жалақы мәселесі. Ма-

те риалдық-техникалық база әлі де әлсіз, жалақы 

аз. Сондықтан қаржылық мәселені оң шешуіміз ке-

рек. Бір өртті болдырмау арқылы қанша пайда ке-

лерін ескерер болсақ, орманды өрттен қорғау үшін 

жұмсалған қаржының текке кетпегенін аңғарар 

едік. Міне, осыны мемлекет ескеріп, жеткілікті дә-

ре жеде қаржы бөлуі тиіс.

– Жалпы, соңғы кездері орман өрттерінің өршіп тұрғаны рас. Бізде ғана 

емес, көршіміз Ресейде де орман өрттері қаулап тұр. Орман өртімен күресу 

үшін ең алдымен өрттен қорғайтын жақсы, заманауи техникамыз мол болуы 

керек. Сондай-ақ кейбір мамандар «елімізде орман алқабы үлкен, ал 

оларды қорғайтын қызметкерлеріміздің саны аз» деген пікір айтып жүр. Бұл 

да рас. Техникаға қоса, өрттен қорғайтын қызметкерлер де жетіспейді. 

Жеріміздің, орман алқаптарының үлкен екеніне қарамастан, оларды бақылап 

отыруға санаулы штат санын жазып қойғанбыз. Осының салдарынан жыл 

сайын ормандарымыз өртке оранып, қыруар шығын келуде. Сондай-ақ 

орман өрттері көбінесе тұрғындардың салғырттығынан да туындап жатады. 

Алайда тұрғындарға түсіндіру жұмыстары, табиғатты қорғау, сақтық 

шаралары туралы жұмыс мүлдем жүргізілмейді десе де болғандай. Мәселен, 

Ресейде әр жерде орман аумағында темекі шекпеу, өрт тұтанатындай іс-

әрекеттерден қашық болу жайлы ескертпелер ілінген. Бізге де мұндай 

жұмыстар жүргізу артықтық етпейді. 

–  «Дәл бүгін былай істесек, орман өртін болдырмаймыз» 

дей алмаймыз. Көп жағдайда орман өрттерінің болуы табиғат 

жағдайымен байланысты. Мысалы, найзағай түсу жағдайы, 

күннің қатты ысуы салдарынан болатын өрт. Мұндай өрттің 

алдын алу мүмкін емес. Бірақ дер кезінде өрт ошағын анықтап, 

жедел өшіру мүмкін. Бүгінгі таңда біз авиапатрульді пайдалана 

отырып, осындай шараларды жүзеге асырып жатырмыз. Таулы 

аймақтардағы ормандарды авиапатрульдің көмегінсіз бақылау 

мүмкін емес. Өткен жылғы болған өрттің 80 пайызын авиа-

патрульдің көмегімен анықтадық. Биыл материалдық-тех-

никалық базаны жақсарту мақсатында Үкімет қаржы бөліп отыр. 

Демек, орман өрттерінің алдын алуға, онымен күресуге 

мүмкіндік молаяды деген сөз. Тағы бір ескеретін жағдай – дала 

өрті орманға өтіп кетпес үшін дала алқабын жыртып, дала мен 

орман арасын бөліп тастау керек. Сонымен бірге жазық 

жерлердегі ормандарды шолып отыратын биік бақылау 

пункттері көптеп болғаны дұрыс. Ол дер кезінде өрттің етек 

жайып кетпеуіне қолғабыс етеді. 



Әзірлеген Қалдар БЕК

же ріндегі орталыққа барғанды қалайды. 

Қа зір ондай адамдар аз емес. 

Біздің қазақ даласында емшілікпен аты 

шық қан кісілер көп еді. Бұл сөзімізге дә-

лелді ұлан-ғайыр даланың қай қиырына 

бар саң да, көз жеткізе аласың. Атақты Ыр-

ғызбай Досқанұлын көпшілік жақсы 

біледі. Ол кісі кезінде дана Абайдың әкесі 

– Құ 


нан 

байды дертінен құлан-таза 

айықтырған екен. Осындай асыл азамат-

тар дың жолын жал ғаған адамдар да бол-

ды. Өкініштісі, қазіргі күні олардың қатары 

өте азайып ба 

рады. Бәлкім, келешекте 

оны білетін жан 

дардың жоқ болуы да 

әбден мүмкін. Өйт кені бұл мақсатта ар-

найы насихат жоқ. Жас ұрпақ біле бер-

мейді. Өзгенің өре лі ісіне таңғалып жүр-

ген нен өзге ама лы мыз кәне? Бұл көптің 

кө ңілін мазалап жүр.




1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал