Отчет о сОстОянии развития малОгО и среднегО предпринимательства в Казахстане и егО региОнах '10



жүктеу 0.51 Mb.

бет1/6
Дата14.09.2017
өлшемі0.51 Mb.
түріОтчет
  1   2   3   4   5   6

междунарОдный Опыт гОсударственнОй пОддержКи 

малОгО и среднегО предпринимательства



шағын және орта кәсіпкерлікті мемлекеттік 

Қолдаудағы халыҚаралыҚ тәжіриБе

6

219

Отчет О сОстОянии развития малОгО и среднегО предпринимательства в Казахстане и егО региОнах



'10

1. оңтүстік кореядағы шок 

Қолдау жүйесі

1.1. оңтүстік кореядағы кәсіпкерліктің 

Қалыптасуының негізгі кезеңдері 

Корея республикасының экономикасы қарқынды дамып 

жатқан әрі күшті экономикалардың бірі деп саналады. 

Бүгінде Оңтүстік Корея экономикасы – ІжӨ-нің номинал-

ды көлемі бойынша азия-тынық мұхиты аймағы елдерінің 

арасында 4-орында. Өткен ғасырдың 60-жылдарынан 

бастап, қырық жылдан аз уақыттың ішінде Оңтүстік Ко-

рея дамымаған аграрлы елден әлемдік экономиканың ең 

биік шыңына көтерілген елге айналып, теңдессіз серпіліс 

жасады. Оңтүстік Корея автомобиль, кеме құрылысы, 

болат құю өнеркәсібі саласында, тұрмыстық техника 

мен электроника өндірісінде әлемдік көшбасшылардың 

біріне айналды. ең бастысы, ел аз уақыттың ішінде 1997–

1998жж. қаржылық дағдарыстың ауыр салдарын жеңіп, 

өз эко номикасының бәсекеге қабілетті екендігін растай 

алды. 


ел экономикасы өнімдері экспортқа табысты сатылып 

отырған жеңіл өнеркәсібінің құрылуынан дами бастады. 

Бұдан кейін осы салада жинақталған кәсіпкерлік тәжірибе 

1970 жылдары ауыр өнеркәсібін қалыптастыру кезінде, 

артынан – электроника мен тұрмыстық техниканың 

жоғары технологиялық салаларында қолданылды. 

Оңтүстік Кореядағы кәсіпкерліктің дамуы екі кезеңмен 

өтті. Қазіргі заманғы экономиканың қалыптасуының бі-

рінші кезеңінде (хх ғ. 60-жылдарынан бастап) үкімет 

басты назарды ірі корпорацияларға – чеболилерге

1

 ау-


дарды. Бұл ресурстардың шектеулі болуымен және көп 

жағдайда мемлекет тарапынан көрсетілетін көмектің 

арқасында бәсекеге қабілеттілігі жоғары ірі монополи-

яларды құру және дамыту үшін қолдағы ресурстарды бір 

жерге шоғырландыру талпынысымен түсіндіріледі. 

алайда, әлемдік экономика тарихы экономика тең-

герілген болуы үшін ірі корпорациялардың шағын және 

орта кәсіпорындарға толы ортада дамығанына қол жет-

кізу қажеттігін дәлелдеуде. 

1.2. шок-ті мемлекеттік Қолдаудың 

стратегиялыҚ Бағыттары 

Кәсіпкерліктің дамуының екінші кезеңі (хх ғ. 80-жыл-

дарынан бастап) Оңтүстік Кореяның жаңа үкіметінің 

инновациялық шОК-тің бірден бірнеше стратегиялық 

бағыттар бойынша дамуына белсенді қолдау көрсете ба-

стауымен сипатталады:

1. система пОддержКи мсп в 

ЮжнОй КОрее



1.1. основные этапы становления 

предпринимательства в Южной корее

Экономика республики Корея считается одной из самых 

динамично развивающихся и сильных – сегодня она за-

нимает 4-е место среди стран азиатско-тихоокеанского 

региона по номинальному объему ввп. менее чем за со-

рок лет, с начала 60-х годов прошлого века, Южная Корея 

совершила беспрецедентный прорыв от одной их самых 

отсталых аграрных стран до высших орбит мировой эко-

номики. Южная Корея стала одним из мировых лидеров в 

области автомобильной, судостроительной, сталелитей-

ной промышленности, в производстве бытовой техники и 

элект роники. что особенно важно, страна смогла в крат-

чайшие сроки преодолеть тяжелейшие последствия фи-

нансового кризиса 1997–1998 годов и подтвердить конку-

рентоспособность своей экономики.

развитие экономики началось с формирования легкой про-

мышленности, продукция которой успешно продавалась на 

экспорт. затем предпринимательский опыт, полученный в 

этой области, в 1970-х годах был применен при формиро-

вании тяжелой промышленности, а затем – в высокотехно-

логичных областях электроники и бытовой техники.

развитие предпринимательства в Южной Корее проходило 

в два этапа. на первом этапе становления современной 

экономики (начиная с 60-х гг. XX в.) правительство уделяло 

главное внимание крупным корпорациям – чеболям

1

. Это 



объяснялось ограниченностью ресурсов и стремлением 

сконцентрировать имеющиеся ресурсы для создания и 

развития крупных монополий, обладающих повышенным 

уровнем конкурентоспособности во многом за счет помо-

щи от государства.

Однако история мировой экономики убедительно дока-

зывает, что для сбалансированности экономики необхо-

димо добиться того, чтобы развитие крупных корпораций 

происходило в среде, насыщенной малыми и средними 

предприятиями. 



1.2. стратегические направления 

государственной поддержки мсп

второй этап развития предпринимательства (с 80-х гг. 

XX в.) характеризуется тем, что новое правительство Юж-

ной Кореи начало оказывать активную поддержку разви-

тию инновационного мсп сразу по нескольким стратеги-

ческим направлениям:

1

 чеболи – мощные многопрофильные экспортно ориентированные холдинги с 



мировым уровнем конкурентоспособности (LG, Daewoo, Hyundai и др.).

чеболи – бәсекеге қабілеттілігі әлемдік деңгейде тұрған экспортқа бағ-



дарланған көпқызметті қуатты холдингтер (LG, Daewoo, Hyundai және т.б.).

220

ҚазаҚстан және Оның аймаҚтарындағы шағын және Орта КәсіпКерліКтің даму жағдайы туралы есеп

данные направления обеспечивали три необходимых 

условия для создания и развития производственных и 

венчурных компаний: законодательная база, капитал и 

персонал.

меры по поддержке предпринимательства привели к 

росту абсолютных показателей развития мсп и их ка-

чественному развитию. за 1999–2004 годы численность 

сотрудников крупных компаний сократилась на 1,2 млн 

Бұл бағыттар өндірістік және венчурлы компанияларды 

құру және дамыту үшін қажетті үш шартты: заңнамалық 

база, капитал және қызметкерлер қамтамасыз етті.

Кәсіпкерлікті қолдау шаралары шОК-тің даму көр-

сет кіштерінің өсуіне және олардың дамуына әкелді. 

1999–2004жж. ірі компаниялардағы қызметкерлердің саны 

1,2 млн адамға қысқарды. ал, шОК кәсіпорындарындағы 

қызметкерлердің саны 1,5 млн адамға өсті. 



заңнамалық базаны қамтамасыз ету

Обеспечение законодательной базы



«шағын және орта бизнесті дамыту туралы» заң

закон «О развитии малого и среднего бизнеса» 



«шағын және орта бизнесті қолдау шаралары туралы» заң

закон «О мерах по поддержке предприятий малого и среднего бизнеса»



«кәсіпорындарды тіркеу тәртібі туралы» заң

закон «О порядке регистрации предприятий»



шоБ-тің инновациялық кәсіпорындарын 

қаржылық қолдау

Финансовая поддержка инновационных 

предприятий мсБ 

«Қорлар қорын» құру

создание «Фонда фондов»



венчурлы фирмалар үшін«технология. сенімділік. кепілдік» қорын құру

создание фонда «технология. доверие. гарантия» для венчурных фирм



KOSDAQ биржасын құру

создание биржи KOSDAQ



Бизнес ашудағы жеңілдетілген 

процедуралар

упрощение процедур открытия бизнеса



жарғылық капитал және оны азайту туралы 

ережелердің қолданыс күшін жою

прекращено действие положения об уставном капитале и его минимизации



Бизнесті ашу процедураларын азайту

уменьшено количество процедур при открытии



нотариалды кеңселердің санын көбейту

увеличено число нотариальных контор



әлсіз компанияларды қайта құрылымдау 

шаралары

меры по реструктуризации слабых компаний



Борыштық ауыртпалықты қайта құрылымдау

реструктуризации долгового бремени 



Борышты ішінара шығынға жазу

частичное списание долга



«Workout» бағдарламасы

программа «Workout»



кадрлар дайындау және бірегей 

технологияларды дамыту

подготовка кадров и развитие уникальных 

технологий

іскери инкубациялық орталықтарды құру

создание деловых инкубационных центров 



университеттер, зертханалар мен компаниялар синтезі

синтез университетов, лабораторий и компаний



жаңа венчурлы компаниялардың пайда болуы

появление новых венчурных компаний 



мемлекеттік сатып алу жүйесін кеңейту 

арқылы шок-ке жәрдемдесу

содействие мсп через расширение системы 

госзакупок

шок кәсіпорындары арасында міндетті бәсекелестік жүйесін құру

создание системы обязательной конкуренции между предприятиями мсп 



жоспарланатын сатып алудың пайызын көтеру жүйесін құру

создание системы повышения процента планируемых закупок



ірі компаниялардың шок-пен 

интеграциялануы

интеграция крупных компаний с мсп



«шок-тің ірі компаниялары мен кәсіпорындарының өзара тиімді 

ынтымақтастығының дамуын тездету шаралары туралы» заң

закон «О мерах по ускорению развития взаимовыгодного сотрудничества 

крупных компаний и предприятий мсп»

шок тауарларын кепілдікпен сатып алу жүйесі

система гарантированных закупок товаров мсп



шоБ-ті қолдаудың қаржылық емес 

құралдарын дамыту

развитие нефинансовых инструментов 

поддержки мсБ 

консалтингтік, техникалық, кадрлық орталықтар құру

создание консалтинговых, технических, кадровых центров



тренинг-сабақтар өткізу

проведение тренинг-обучения 



Бизнеске көмектесу бағдарламасы

программа помощи бизнесу

l

l

l



l

l

l



l

l

l



l

l

l



l

l

l



l

l

l



l

l

l



l

221

Отчет О сОстОянии развития малОгО и среднегО предпринимательства в Казахстане и егО региОнах



'10

человек, в то время как численность сотрудников пред-

приятий мсп выросла на 1,5 млн человек. 

Оказание всесторонней поддержки мсп в республике Ко-

рее осуществляет администрация малого и среднего биз-

неса – централизованное агентство в составе министер-

ства торговли, промышленности и энергетики, созданное 

в 1996 году, имеющее 11 региональных подразделений. 

в законе «О специальных мерах по развитию венчура» 

(1997 г.) венчур признан центром новой посткризисной 

экономической политики. упрощенная схема налогообло-

жения, а также доверительная гарантия для тех венчурных 

компаний, которые испытывали финансовые трудности, 

способствовали расширению сферы финансовых инициа-

тив нового типа.

после реализации мер по развитию венчура количество 

венчурных компаний достигло 10 тыс. единиц, инвести-

ции в венчурный капитал увеличились, индекс KOSDAQ 

повысился. 

программа «Workout» (реструктуризация и частичное спи-

сание долга) поддерживает восстановление предприятий, 

испытывающих временные трудности в области управ-

ления, способствует сотрудничеству между предприя-

тиями и кредитными организациями, помогая изыскать 

возможности для займа и снижения его стоимости. ре-

зультаты действия программы проявились в нормализа-

ции управленческого процесса в компании, уменьшении 

числа обанкротившихся компаний, в улучшении доступ-

ности кредитования. реструктуризация послужила во 

многом диверсификации производства, когда в суще-

ствующее производство стали внедряться новые виды 

деятельности. 

деловые инкубационные центры представляют собой 

синтез университетов, располагающих необходимыми 

лабораториями и оборудованием для исследований, и 

компаний, использующих в своей деятельности научные 

разработки. 

таким образом, стратегической базой для подготовки 

кад ров, развития уникальных технологий и появления 

новых венчурных компаний стали университеты и лабо-

ратории страны.

принятие закона «О мерах по ускорению развития взаимо-

выгодного сотрудничества крупных компаний и предприя-

тий мсп» расширило границы сотрудничества малого и 

крупного бизнеса, привело к постепенному снижению 

себестоимости поставляемых товаров, сократило число 

случаев отмены размещенных заказов без видимых при-

чин. в результате крупные компании начали активно ра-

ботать над проектом системы гарантированных закупок 

товаров мсп.

администрацией малого и среднего бизнеса была раз-

работана программа помощи бизнесу, центром которой 

стало проведение тренинг-обучения с целью поддержки 

предпринимательской активности. помимо прочего, эта 

программа была призвана дать участникам необходимые 

теоретические знания по развитию предпринимательской 

Корея республикасындағы шОК-ке жан-жақты қолдауды 

1996 жылы құрылған және 11 аймақтық бөлімшелері бар 

шағын және орта бизнес әкімшілігі – сауда, өнеркәсіп 

және энергетика министрлігінің құрамына кіретін 

орталықтандырылған агенттік көрсетеді. 

«венчурды дамыту бойынша арнайы іс-шаралар» заңында 

(1997ж.) венчур дағдарыстан кейінгі жаңа экономикалық 

саясаттың орталығы болып танылды. жеңілдетілген салық 

салу жүйесі, сонымен қатар қаржылық қиындықты бастан 

кешірген венчурлы компаниялар үшін сенімгерлік кепілдік 

жаңа типті қаржылық бастамалар саласының кеңейтілуіне 

септігін тигізді. 

венчурды дамыту шаралары жүзеге асырылғаннан 

кейін венчурлы компаниялардың саны 10 мың бірлікке 

жетіп, венчурлы капиталға салынған инвестициялар өсті, 

KOSDAQ индексі көтерілді. 

«Workout» бағдарламасы (борышты қайта құрылымдау 

және ішінара шығынға жазу) басқару саласындағы 

уақытша қиыншылықтардан бастан кешіріп жүрген 

кәсіпорындардың қалпына келуіне көмектесіп, заем мен 

оның құнын азайту мүмкіншіліктерін табуға көмектесе 

отырып, кәсіпорындар мен несие беру ұйымдары 

арасындағы ынтымақтастыққа септігін тигізеді. Бағ-

дарлама күшінің нәтижелері компаниядағы басқару 

процессін қалыптандыруда, банкротқа ұшыраған ком-

паниялар санының азаюында несиенің қол жетімділігін 

жақсартуда көрінді. Қайта құрылымдау тиісті өндіріске 

жаңа қызмет түрлері қосыла бастаған уақытта өндірісті 

диверсификациялауға көп септігін тигізді. 

Іскери инкубациялық орталықтар зерттеуге қажетті 

зертханалар мен жабдықтары бар университеттер мен 

қызметіне ғылыми әзірлемелерді пайдаланатын компа-

ниялар синтезі іспеттес. 

Осылайша, елдегі университеттер мен зертханалар 

кадрлардың даярлануына, бірегей технологиялардың да-

муына және жаңа венчурлы компаниялардың пайда болуы-

на стратегиялық база болды. 

«шОК-тің ірі компаниялары мен кәсіпорындарының 

өзара тиімді ынтымақтастығының дамуын тездету ша-

ралары туралы» заңының қабылдануы шағын және ор-

та бизнестің ынтымақтастық шекарасын кеңейтіп, жет-

кізілетін тауарлардың өзіндік құнының бірте-бірте азаюына 

әкелді, орналастырылған тапсырыстардың еш себепсіз 

қайтарылу санын азайтты. нәтижесінде, ірі компаниялар 

шОК тауарларын кепілдікпен сатып алу жүйесінің жобасын 

белсенді әзірлей бастады. 

шағын және орта бизнес басты міндеті әкімшілігі кәсіпкерлік 

белсенділікті қолдау мақсатында тренинг-сабақтар өткізу 

болатын Бизнеске жәрдемдесу бағдарламасын әзірледі. 

Бұдан басқа, бұл бағдарлама қатысушыларға кәсіпкерлік 

қызметті дамыту жөнінде қажетті теориялық білім беруге 

арналған. Оның үстіне кейбір университеттердің жанынан 

біліктілікті арттыру курстары ашылды. Бұл курстардың 

негізіне американдық «Babson College» – кәсіпкерлік ру-

хын қолдайтын дүниежүзілік тұңғыш білім беру ұйымының 


222

ҚазаҚстан және Оның аймаҚтарындағы шағын және Орта КәсіпКерліКтің даму жағдайы туралы есеп

деятельности. Кроме того, при некоторых университетах 

были открыты курсы повышения квалификации, в основу 

которых легли принципы американской «Babson College» – 

первой всемирной учебной организации, поддерживаю-

щей дух предпринимательства.

в совокупности все эти меры привели к значительному 

росту выпуска продукции сектора мсп. реализация про-

грамм финансовой и нефинансовой поддержки мсп по-

высила занятость населения, способствовала улучшению 

социального климата в стране и пополнению бюджета. 

успехи Южной Кореи были обусловлены не только се-

рьезными иностранными инвестициями и кредитами под 

низкий процент, но и экономической политикой, ориенти-

рованной на инновационное развитие мсп.

в целом, учитывая высокий экономический потенциал 

Южной Кореи и целеустремленную, направленную на вы-

сокий результат инновационную экономическую политику 

правительства, есть все основания полагать, что страна 

безболезненно преодолеет последствия современного 

финансового кризиса и, возможно, совершит очередной 

экономический рывок, который в будущем могут назвать 

новым корейским «экономическим чудом».



1.3. сотрудничество Фонда «даму» с 

корпорацией малого и среднего Бизнеса 

респуБлики корея

22 апреля 2010 года в г. сеуле в рамках государственного 

визита президента республики Казахстан н. а. назарба-

ева в республику Корея в ходе проведения казахстанско-

корейского бизнес-форума был подписан меморандум о 

взаимопонимании между Фондом «даму» и Корпорацией 

малого и среднего бизнеса республики Корея. 

главными задачами Корпорации малого и среднего биз-

неса республики Корея являются содействие развитию и 

росту корейских средних и малых компаний, стимулиро-

вание их связей с зарубежными партнерами. сотрудни-

чество Фонда «даму» и Корпорации малого и среднего 

бизнеса республики Корея в рамках заключенного мемо-

рандума будет осуществляться по следующим направле-

ниям:

l

   



разработка и внедрение инструментов поддержки 

малых и средних предприятий, особенно финансовых 

инструментов, в том числе гарантий и кредитов, 

l

   



поддержка экспорта, 

l

   



поддержка торговли и регионального развития, 

l

   



содействие в применении новых методов и технологий 

на предприятиях, 

l

   


создание новых рабочих мест и меры по борьбе с 

безработицей.

представители Корпорации малого и среднего бизнеса 

республики Корея подтвердили свое участие в между-

народной конферен ции по развитию малого и среднего 

предпринимательства в республике Казахстан. проведе-

принциптері салынды. Осы шаралардың барлығы шОК 

секторы шығаратын өнімнің айтарлықтай өсуіне мүмкіндік 

жасады. шОК-ті қаржылық және қаржылық емес қолдау 

бағдарламаларының іске асырылуы елдегі әлеуметтік 

жағдайды жақсартып, бюджеттің артуына ықпалын тигіз-

ген. Оңтүстік Кореяның қол жеткізген табысы –қомақты 

шетелдік инвестициялар мен төмен пайызды несиелердің 

ғана емес, шОК-ті инновациялық дамытуға бағдарланған 

экономикалық саясаттың арқасы. 

жалпы алғанда, Оңтүстік Кореяның экономика  лық жо-

ға ры әлеуеті мен үкіметтің мақсатты, жоғары нәти-

жеге бағытталған инновациялық экономикалық сая-

сатын ескере отырып, ел қаржылық дағдарыстың 

сал  да рын еш қиындықсыз жеңіп, болашақта кореялық 

жа ңа «экономикалық ғажап» деуге болатын кезекті эко-

номикалық серпіліс жасайды деуге барлық негіз бар. 



1.3. «даму» Қорының корея респуБликасының 

шағын және орта Бизнес корпорациясымен 

ынтымаҚтасуы

Қазақстан республикасының президенті н. Ә. назарбаев 

Корея республикасына мемлекеттік сапары аясында 2010 

жылдың 22 сәуірінде сеул қаласында Қазақстан-Корея 

бизнес-форумын өткізу барысында «даму» Қоры мен Ко-

рея республикасының шағын және орта бизнес корпора-

циясы арасында Өзара түсіністік туралы меморандумға 

қол қойылды. 

Корея республикасының шағын және орта бизнес 

корпорациясының басты міндеті кореялық шағын және 

орта компаниялардың дамуы мен өсіміне ықпалдасу, ше-

телдік серіктестермен арадағы байланысты ынталандыру. 

«даму» Қоры мен Корея республикасының шағын және ор-

та бизнес корпорациясы арада жасалған меморандумның 

шеңберінде төмендегі бағыттар бойынша ынтымақтасатын 

болады: 


l

   


шағын және орта бизнес кәсіпорындарын қолдайтын 

құралдарды, әсіресе қаржы құралдарын, соның ішінде 

кепілдіктер мен несиелер әзірлеу және енгізу, 

l

   



экспортқа қолдау көрсету, 

l

   



сауда мен аймақтық дамуға қолдау көрсету

l

   



кәсіпорындарда жаңа әдістер мен технологиялардың 

қолданылуына жәрдемдесу, 

l

   


жаңа жұмыс орындары мен жұмыссыздықпен күресу 

шараларын құру. 

Корея республикасының шағын және орта бизнес корпо-

рациясының өкілдері Қазақстан республикасындағы 

шағын және орта кәсіпкерлікті дамыту бойынша халы-

қаралық конферен цияға қатысуын растады. Конференция 

2010 жылдың желтоқсан айында астана қ өткізіледі деп 

жоспарланған. Конференция үш тақырыптық сессиялар 

бойынша өтетін болады: (1) «Бизнес-Кеңесші» Бағдар-

ламасының жүзеге асырылу қорытындылары (2) Бизнестің 

жол картасы-2020: проблемалар мен перспективалар, 


223

Отчет О сОстОянии развития малОгО и среднегО предпринимательства в Казахстане и егО региОнах



'10

ние конференции запланировано на декабрь 2010 года в 

г. астане по трем тематическим сессиям: (1) итоги реали-

зации программы «Бизнес-советник», (2) дорожная карта 

бизнеса-2020: проблемы и перспективы, (3) поддерж ка 

малого и среднего бизнеса: казахстанская практика и 

мировой опыт.

также планируется осуществлять обмен промышленными 

координаторами и техническими экспертами по разви-

тию промышленного и технологического сотрудничества 

субъектов мсп двух стран.

в ходе встреч руководства Фонда «даму» с представи-

телями корейских финансовых и бизнес-организаций 

обсуждался вопрос о возможности выделения кредита 

Kookmin Bank для закупа высокотехнологичного и высоко-

производительного корейского оборудования субъектами 

малого и среднего бизнеса Казахстана.

(3) шағын және орта бизнесті қолдау: қазақстандық пра-

ктика мен әлемдік тәжірибе.

мұнымен қоса, шОК субъектілерімен арадағы өнеркәсіптік 

және технологиялық ынтымақтастықты дамыту бойынша 

екі елдің өнеркәсіптік үйлестірушілерімен және техникалық 

сарапшыларымен алмасу жоспарлануда. 

«даму» Қорының басшылығы кореялық қаржы және 

бизнес-ұйымдардың өкілдерімен кездесу барысында 

Қазақстанның шағын және ортас бизнес субъектілері жо-

ғары технологиялық және жұмыс өнімділігі жоғары корея 

жабдығын сатып алу үшін Kookmin Bank тарапынан несие 

бөліну мүмкіншілігін талқыланды. 


224

ҚазаҚстан және Оның аймаҚтарындағы шағын және Орта КәсіпКерліКтің даму жағдайы туралы есеп

2. Опыт сша 

в сОздании 

ЦентрОв развития 

малОгО Бизнеса 




  1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал