Ол күндер ешқашан ұмытылмайды!



жүктеу 0.5 Mb.

бет1/2
Дата05.06.2017
өлшемі0.5 Mb.
  1   2

1

ОЛ КҮНДЕР ЕШҚАШАН 

ҰМЫТЫЛМАЙДЫ!

Ұлы Отан  соғысы ардагерлеріне – 

Қазақстанның мұнай-газ және энергетика 

саласының қызметкерлеріне, тылда еңбек 

еткен жандарға арналады. 


5

Қымбатты ардагерлер, 

қадірменді әріптестер, 

халайық!

Б

иыл біз әлемдік тарих қойнауына 



алтын әріптермен жазылған Ұлы 

Жеңістің 70 жылдық мерейтойын 

тойлағалы отырмыз. Ұлы Отан соғысындағы 

халқымыздың жеңісі бүкіл адамзат-

ты қаратүнек фашизмнің қаһарынан 

құтқарып, жер бетінде әділетті тыныштық 

орнатуға жол ашты. Қазақстандықтар 

үшін де, посткеңестік елдердің халықтары 

үшін де бұл күн айтарлықтай маңызға ие. 

Бұл – ұрыс даласында мерт болғандарды 

мәңгілік жүректе сақтаумен астасып жатыр. 

Соғыс салған зардап әлі күнге жүрегімізден 

өшкен жоқ. Қайғы мен айбындылық, қасірет 

пен қуаныштың, мұның бәрі – Жеңіс!!! Ол 

тарихтың парақтарында сөнбес жұлдыз бо-

лып жарқырай бермек. Отан үшін қан кешкен 

жандардың әр қадамы, жеңісті жақындата 

түскен әрбір күні ешқашан ұмытылмайды. 

Жеңісті бүкіләлемдік тарихи құбылыс ретінде 

айта отырып,  майдангерлердің тағы бір 

ерлігін тілге тиек еткім келеді. Соғыстан 

кейінгі жылдары біздің аталарымыз бен 

әкелеріміз елімізді қираған үйіндіден алып 

шығып, сапалы жаңа қуатты экономиканы 

қолға алып, атом энергиясы мен ғарыштық 

кеңістікті бағындыра білді. Жеңіске жет-

кен ұлы халықтардың ұрпақтары бейбіт 

еңбекте де   күш, ерік-жігер, қайрат пен 

өміршең оптимизмдерін аз жұмсаған жоқ. 

Біздің және барлық өскелең ұрпақтың па-

рызы – Ұлы Отан соғысы туралы тарихи 

естеліктерді сақтау ғана емес, толарсақтан 

қан кеше жүріп қаза болған бірде-бір 

солдаттың ұмтылуына жол бермеу, бүгінде 

көзі тірі соғыс және тыл ардагерлеріне 

ерліктері үшін ризашылықты аямау. Олар 

бір жеңнен қол, бір жеңнен бас шығарған 

бірліктерінің арқасында Отанын қорғады. 

Ал біздің міндетіміз – осы бірлікті сақтап, 

ерлік рухын төмен түсірмей, бабаларымыз 

аңсап кеткен әділетті де жарқын болашаққа 

ұмтылу. Адам бойындағы барлық қасиетке 

сын болған алапат қиыншылықта азаматтық 

арына дақ түсірмей, бір қарыс жерін де 

жауға бермей күрескен ұландарымыздың 

ерлігі мен мәрттігін, жанкештілігі мен 

төзімділігін естен шығаруға хақымыз жоқ! 

«Ер есімі – ел есінде». Ешкім де, ештеңе де 

ұмтылмайды! Отанға деген сүйіспеншілігі, 

қайтпас қайсар ерлігі мен отаншылдық 

қасиетінің арқасында тәуеліздік, үміт пен ар-

ман сыйлаған боздақтарымыз ұмытылмақ 

емес! Арада қанша жылдар өтсе де, Ұлы 

Жеңіс бізге алдағы күнге үміт пен сенімділік 

сыйлап, жаңа шыңдарды бағындыруға 

жетелейді. Мерекелеріңізбен, Жеңіс Күні 

құтты болсын!  

Игі ниетпен,

«KAZENERGY» төрағасы 

Т.А. Құлыбаев


6

7

Соғыс – күйретуші күш! Соғыс! Кең 



даланың құшағында емін-еркін өскен 

халықты дүр сілкінтті! Мен жорыққа 

дайындалу үстіндемін. Жау жағадан 

алғанда жүрегі «елім» деп соққан пенде 

майдан шебіне аттанбай отыра ала ма?!

 

Жумағали  Саин, 



ақын, майдангер

М

айдан даласында 



толарсақтан қан кештірген 

сол бір сұрапыл соғыс 

өткен күннің еншісінде кетіп бара 

жатса, сол бір зұлмат заманды 

көзімен көргендер де арамызда 

күн санап азайып бара  жатыр. 

Тіпті, сол уақытта дүниеге 

келген баланың өзі бүгінде 70-

ті алқымдаған қария болыпты. 

Десек те, Қазақстанда 9 мамыр 

ең қымбат та атаулы мереке 

күн болып қала бермек. Оның 

ерекшелігі, жанымен, қанымен, 

терімен, көз жасымен, күшімен, 

ісімен туды жықпай, жауды жеңіп 

тауын шаққан төрт жылға ұласқан 

сол бір соғыстың дәмі ащы болса 

да, қуанышымен есте қалған күн. 

Соғыс – бұл кез келген халықтың 

материалдық және моралдық 

күшін тарихи тұрғыдан сынау.  Бұл 

тарихи сыннан Қазақстан  халқы 

сүрінбей өтті. Белгілі тарихшы А.М. 

Панкратова бұл туралы 1943 жылы 

«Большевик Казахстана» газетіне 

былай деп жазды: «Қазақстан 

майданға батырлардың салтын 

ерекше ұстанған ең мықты ұлдарын 

аттандарды. Қазақстан тылда 

да өндіріс, ауыл шаруашылығы, 

ғылым, өнер, т.б. салалардағы 

шығармашылық тұрғыда мықты 

көптеген мамандардарын 

жұмылдырып, біріге еңбек етуде». 

КСРО өзге халықтарымен бір 

үйдің баласындай бола білген 

қазақстандықтар майданда 

ерлікпен күресіп, тылда еңбек ете 

жүріп, жеңіс күнінің жақындауына 

үлестерін қосты. 9 мамыр тәуелсіз 

қазақ елі үшін барлық ұрпақтың 

басын біріктіріп, отансүйгіштіктің, 

маңызды моралдық көреген 

құндылықтың қайнар көзі болып 

отыр.  

ЕРЛІК ЖЫРЫН 

ЖЫРЛАЙМЫЗ


8

9

Еңсеңді көтер, ұлы ел! 



• 

1941-1945 жылдары майданға 2 миллионға жуық 



қазақстандық аттанды, бұл соғысқа дейінгі Қазақстан 

халқының 22 пайызын  құрайды. Республикада 12  атқыштар, 4 

кавалериялық дивизия, 7 атқыштар бригадасы, 50-ге жуық жеке 

полктар мен түрлі әскердің батальондары құрылды

• 

Қазақстан Ұлы Отан соғысының майдан даласында 



601 011 адамды (125 500 – этникалық қазақтар) 

жоғалтты. Нақты сан бұдан да көп, себебі, қазақстандықтар 

әскерге елдің басқа да түкпірлерінен аттанып, еңбек 

лагерьлерінде, әскерден қайтарылған соң жаралану салдарынан 

қайтыс болған. Қайтыс болған қазақстандықтардың саны АҚШ 

пен Ұлыбританияның екі одақтық әскерін жоғалтқанмен бірдей. 

Тек КСРО республикасынан соғыстың аяусыз қаһары екі рет – 

батыстан шығысқа, содан соң керісінше бағытта жүргендіктен 

адамдар көптеп қаза тапты. 

• 

Ұлы Отан соғысындағы ерлігі үшін 499 қазақстандық 



«Кеңес Одағының батыры» атағына лайық деп 

танылса, төрт ұшқыш – Т.Я. Бигелдинов, Л.И. Беда, И.Ф. Павлов 

пен С.Д. Луганский бұл құрметті екі рет иеленді. Ел тарихында 

мәңгілікке үш қыздың есімі – мерген Әлия Молдағұлова, 

пулеметші Мәншүк Мәметова мен ұшқыш Хиуаз Доспанованың 

есімдері алтын әріптермен жазылды.

• 

Батыр қазақстандықтардың ерліктері туралы кітаптар 



жазылып, фильмдер түсірілді. Александр Матросовтың ерлігін 

қайталаған қызыләскерлік Сұлтан Баймағамбетов, жанып 

жатқан ұшақты жау танкіне бағыттаған ұшқыш Нұркен Әбдіров, 

минасымен жау танкіне беттеп, өмірін қатерге тіккен минометші 

Қарсыбай Сыпатаевтың есімдері ұмытылмақ емес. 

• 

110 мың қазақстандық үш дәрежелі «Ерлік» 

орденімен марапатталған. 

• 

Аты аңызға айналған 8-ші гвардиялық дивизияның 



ерлігі де тарих қойнауында мәңгілікке сақталады. 

28 батыр-панфиловшылар 1941 жылдың 16 

қарашасында Мәскеу түбіндегі Дубосеково разъезінде 

жауға қарсы шауып, фашистерге астананы басып алуға 

жол бермеген. Бұл ұрыстың қатысушысы – қазақ халқының 

батыры Бауыржан Момышұлы. Аты аңызға айналған қазақ 

қолбасшысы бұйыруымен батальонның ұрыстағы ерлік жолы 

туралы Александр Бек «Волоколамск тас жолы» атты кітабында 

жазған


• 

Ленинград түбіндегі ауыр ұрыста қазақстандықтардың 

үштен бірі соғысқан. Халық ақыны Жамбыл Жабаевтың 

өлеңдері жазылған листовкалар: «Ленинградтық өренім! 

Ленинградтық мақтаныштарым!» деген сөздері бар 

парақшалар қабырғаларға жапсырылып, радиодан оқылды.

• 

Сталинград үшін шайқаста Қазақстанда құрылған 



дивизиялар мен батальондар қатысты. Халықтардың 

ажырамас бірлігінің бейнесі ретінде Сталинградтағы «Павлов 

үйі» гарнизонының ерлігі саналады. Осы ұлтаралық батырлар 

отбасының мүшесінің бірі Оңтүстік Қазақстанның тумасы 

Толыбай Мырзаев болды. Мыңдаған қазақстандық Курск 

түбінде, Украинаны, Белорусияны, Прибалтика елдерін, 

Молдавияны азат етуде өмірлерін қиды. Ерлік пен ержүректікті 

Днепр, Десна, Припять, Двинадан өткенде, Польша, Венгрия, 

Чехословакия, Венаны азат еткенде көрсете білді. Берлин үшін 

ұрыста рейхстагқа бірінші болып ту тіккендердің 



бірі лейтенант Рахымжан Қошқарбаевтың есімі 

ел есінде. 

ҰЛЫ ОТАН СОҒЫСЫНДАҒЫ 

ҚАЗАҚСТАН  



11

ЖАДЫМЫЗДА 

САҚТАЙМЫЗ!

Кеңес халқы тұтастай 1418 күн ұмтылған 

жеңіс үлкен еңбекпен келді. Бізге 

сұрапыл соғыстың салған қасіретін, 

бабаларымыздың майдан мен тылда 

атқарған елеулі ерліктерін ұмытуға 

болмайды. Бүгін біз жастығын майдан 

алып кеткен адамдар туралы айтып 

отырмыз. Олар фашизммен күресте 

өз өмірлерін аямастан ұрыс даласына 

өлімме қарсы келіп, ауырлық пен 

қиындыққа төтеп берді. Мұның бәрі 

– болашақ ұрпақ, елдің ертеңі үшін 

жасалған болатын. Біз Отан үшін от 

кешкен боздақтарымызды, соғыстан соң 

Қазақстанның энергетика мен мұнай-

газ өнеркәсібі саласында еңбек еткен, 

тылда жұмыс істеген жандарды, қаза 

тапқандарды ұмытпаймыз. Олар – біз 

үшін жанын қиған біздің аталарымыз бен 

әкелеріміз! Есімдеріңізді жүрегіміздің 

түкпірінде мәңгілікке сақтаймыз! 



12

13

ҰЛЫ ЖЫЛДАР 



ҰМЫТЫЛМАЙДЫ

Ұлы Отан  соғысы ардагерлері, Қазақстанның мұнай-газ

және энергетика саласының қызметкерлері 

Агеев Николай Сафонович

Марапаттары:

• "Ерлігі үшін" медалі

• "Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 20 жыл" медалі

• "КРО-ның Қарулы күштеріне 25 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 30 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 35 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 40 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 45 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 50 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 55 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 60 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 65 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 70 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 50 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 55 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 60 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 70 жыл" медалі

• Жуков медалі

1924 жылы 31 -ші мамырда Баку қаласында дүниеге келген. 

1942 жылы майданға шақыртылып, 141-ші танк полкінде 

әскери борышын өтеген. 1945 жылы Отанына қайтып оралып, 

соғыстан кейін Қазақстанда жұмыс істеп, өмір сүрген.

1924 жылдың 22-ші наурызында Гурьев облысының Гу-

рьев қаласында дүниеге келген. 1942 жылы майданға 

шақыртылып, 25-ші әскердің 121-ші батальонында жауға 

қарсы соғысқан. 1945 жылы отанға оралады.  

Абдрахманова Гүлжамал  Бахтиярқызы

Марапаттары:

•І-ші дәрежелі Даңқ ордені

•"Жауынгерлік еңбегі үшін" ордені 

•"Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін" медалі

•"Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 20 жыл" медалі

•"Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 30 жыл" медалі

•"Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 40 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 50 жыл" медалі

•"КСРО-ның Қарулы күштеріне 55 жыл" медалі

•"КСРО-ның Қарулы күштеріне 60 жыл" медалі

•"КСРО-ның Қарулы күштеріне 65 жыл" медалі

•"КСРО-ның Қарулы күштеріне 70 жыл" медалі

•Жуков медалі


14

15

Андакулов Николай Ахметович 



Марапаттары:

• ІІ дәрежелі Даңқ ордені

• "Ұлы отан соғысында Германияны жеңгені үшін" медалі

• "Будапештті азат еткені үшін" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 20 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 25 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 30 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 35 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 40 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 45 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 50 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 55 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 60 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 65 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 70 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 50 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 55 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 60 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 70 жыл" медалі

• Жуков медалі

1925 жылы 27 қаңтарда Гурьев облысында дүниеге 

келген. 1943 жылы майданға шақыртылып, Кутузов 

атындағы  №102-ші дивизиясында әскери борышын өтеді. 

1946 жылы Отанға оралды.  

Ахмедзиянов Әнуар Сафеевич

Марапаттары:

• "Ұлы Отан соғысындағы ІІ дәрежелі Даңқ" ордені

• "Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 20 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 25 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 30 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 35 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 40 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 45 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 50 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 55 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 60 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 65 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 70 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 50 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 55 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 60 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 70 жыл" медалі

1925 жылы 10-шы желтоқсан күні Орал облысында дүниеге 

келген. 1943 жылы майданға шақыртылады. Майданда үш 

рет жарақаттанып, Грозный қаласының ауруханасында алты 

рет ота жасатады. 1945 жылы Отанға оралады.  


16

17

Ахметқалиев Мырзабай Рахметқалиұлы



 Марапаттары:

• "Ерлігі үшін" медалі

• Қызыл жұлдыз ордені

• Отан соғысының І дәрежелі ордені

• "Берлинді алғаны үшін" медалі

• "Варшаваны азат еткені үшін" медалі

 1925 жылы Гурьев облысында туған. 1943 жылы әскерге 

шақырылып, Бірінші  Белорусь майданында ұрысқа 

қатысады. 82-ші гвардиялық атқыштар дивизиясында 

ефрейтор болып қызмет етеді. Ленинград, Варшаваны 

азат етуге қатысқан. Жеңісті Берлинде  қарсы алады.  

Балғымбаев Өтәлі     

Марапаттары:

• "Құрмет белгісі" ордені

• Ұлы Отан соғысының ордені

• "Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін" медалі

1923 жылы 25 мамырда Атырау облысында дүниеге 

келген. Соғыс жарияланғаннан кейін майданға бірден 

шақыртылады. Александр Евский атындағы гвардиялық 

әуе полкінің шебінде соғысқан. 120-шы жекелеген 

гвардиялық полктің ұшқышы. Кейін жаяу әскерге жол-

дама беріліп, жол-құрылыс батальонында қызметін 

жалғастырады. Жеңіс күнін Будапешт түбінде қарсы 

алады.  


Бареев Шаукет Құсайнұлы

Марапаттары:

• Отан соғысының ІІ-ші дәрежелі ордені

• "Ерлігі үшін" медалі

• "Берлинді алғаны үшін" медалі

• "Варшаваны азат еткені үшін" медалі

1920 жылы 15 шілдеде Орал облысында дүниеге келген. 1940 

жылдың маусымында Кеңес Әскерінің қатарына шақырылады.  

Ішкі әскердің 56-шы полкінде, маршал М.Катуковтың 

басшылығымен 1-ші Белорусь майданының Бірінші танк 

әскерінде әскери борышын өтейді. Варшава үшін ұрысқа ат 

салысып, Берлинді алуға қатысқан. Жеңіс күнін Берлинде 

қарсы алады.   

Баязитов  Исмаил Хафизович

 Марапаттары:

•Отан соғысының ІІ дәрежелі ордені

• "Ерлік үшін" ордені 

• "Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін" медалі

• "Берлинді алғаны үшін"  медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 20 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 30 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 40 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 50 жыл" медалі

• "Кеңес Әскері мен флотына 30 жыл" медалі

• "1941-1945 жылдардағы  соғыс Ардагері" естелік белгісі

1926 жылы 20-шы желтоқсанында Талдықорған облысын-

да дүниеге келген. 1943 жылы майданға шақыртылады. 

Польша төңірегінде байланыс полкінде әскери борышын 

өтеген. Жеңіс күнін Познань қаласында қарсы алды. 1951 

жылы Отанға қайтып оралады.     



18

19

Гуляев  Виктор Павлович  



 Марапаттары:

• Қызыл жұлдыз ордені

• ІІІ-ші дәрежелі Даңқ ордені

• Отан соғысының ІІ дәрежелі ордені

• "Будапештті алғаны үшін"  медалі

• "Белградты азат еткені үшін" медалі

• "Словакияны азат еткені үшін" медалі

• "1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан 

    соғысындағы Жеңіске 50 жыл"  медалі

1925 жылы 25 қарашада Алматы облысында дүниеге 

келген. 1942 жылдың желтоқсанында әскер қатарына 

шақыртылады. 1943-ші жылдың аяғында Қызыл жұлдыз 

Гвардиялық танк бригадасының құрамында майданға 

жолдама алады. Ресей, Молдова, Украина, Румыния, Бол-

гария, Югославия, Венгрия, Чехословакияны азат етуге 

қатысады. Жеңіс күнін Болгарияда қарсы алған

Марапаттары: 

•  Отан соғысының ІІ дәрежелі ордені;  

• "Ерлігі үшін" медалі

• "1941-1945 жылғы Ұлы Отан соғысында 

    Германияны жеңгені үшін" медалі

• "КСРО қарулы күштеріне 20 жыл" медалі

 •"КСРО қарулы күштеріне 25 жыл" медалі

• "КСРО қарулы күштеріне 30 жыл" медалі

• "КСРО қарулы күштеріне 35 жыл" медалі

• "КСРО қарулы күштеріне 40 жыл" медалі

• "КСРО қарулы күштеріне 45 жыл" медалі

• "КСРО қарулы күштеріне 50 жыл" медалі

• "КСРО қарулы күштеріне 55 жыл" медалі

• "КСРО қарулы күштеріне 60 жыл" медалі

• "КСРО қарулы күштеріне 65 жыл" медалі

• "КСРО қарулы күштеріне 70 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 50 жыл" медалі   

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 55 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 60 жыл" медалі    

1924 жылы 6 қаңтарда Гурьев облысында дүниеге келген. 

1942 жылы Кеңес Әскерінің қатарына шақырылып, 

Башқұртстанда әскери борышын өтейді. Сталинград, Молдова, 

Румыния, Польша, Чехословакия, Германияны азат етуге 

бағытталған ұрыстарға қатысқан. 1945 жылдың басында 48-ші 

Танк корпусының 793-ші атқыштар полкінде болған. Жеңіс 

күнін Чехославакияда қарсы алады. 

Бекболатов  Алдаберген                                                        

Марапаттары:

•Отан соғысының ІІ дәрежелі ордені

• "Германияны жеңгені үшін" медалі

• "1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан 

    соғысындағы  Жеңіске 20 жыл" медалі

• "1941-1942 жылдардағы Ұлы Отан 

    соғысындағы Жеңіске 50 жыл" медалі

• "Кеңес Әскері мен Флотына 30 жыл" медалі

• Жуков медалі

Солтүстік Қазақстан облысында 1927 жылдың 11 

қаңтарында дүниеге келген. 1944 жылдың ақпанында 

майданға шақыртылған. Балтық флотына жолдама 

алады. 1944 жылы, Ленинград қамалын бұзғаннан кейін 

"Прозорливый" кемесінде  қызмет етеді. Таллинн және 

Рига қалаларын азат етуге қатысқан. Жеңіс күнін Таллин 

қаласында қарсы алған.  

Глазырин  Александр  Данилович 



20

21

Марапаттары:



• "Ерлігі үшін" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 60 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 65 жыл" медалі

1926 жылы 10 ақпанда Гурьев облысында дүниеге 

келген. 1942 жылы майданға шақырылады. Теңіз 

жағалауында әскери борышын өтеп, Жеңіс күнін 

Сталинградта қарсы алады. Соғыстан кейін Орал 

қаласына келіп, инженер - геофизик болып қызмет етеді.  

Гумаров Қайдар

Гумаров Таир Гумарович 

Марапаттары: 

•  ІІ-ші дәрежелі Даңқ ордені

•  Қызыл жұлдыз ордені

• "Ерлігі үшін " медалі

• "Құрмет белгісі" ордені

•  Жуков медалі 

•  "1941-1942 жылдары Ұлы Отан соғысында Германияны 

    жеңгені үшін" медалі

•  "1941-1945 жылдары Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 20 жыл" медалі

•  "1941-1945 жылдары Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 30 жыл" медалі

•  "1941-1945 жылдары Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 40 жыл" медалі

•  "1941-1945 жылдары Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 50 жыл" медалі

•  "1941-1945 жылдары Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 60 жыл" медалі

•  "КСРО-ның Қарулы күштеріне 40 жыл" медалі

•  "КСРО-ның Қарулы күштеріне 50 жыл" медалі

•  "КСРО-ның Қарулы күштеріне 60 жыл" медалі

1924 жылы 12 қазанда Гурьев облысында дүниге келген. 

1942 жылы әскер қатарына шақыртылып, соғыс бойы Укра-

ин майданының құрамында ұрысқа қатысқан .

Марапаттары:

• Отан соғысының ІІ дәрежелі ордені 

•"Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін" медалі

•"Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 20 жыл" медалі

•"Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 50 жыл" медалі

•"КСРО-ның Қарулы күштеріне 70 жыл" медалі

• Жуков медалі

1925 жылдың 15-ші шілдесінде Атырау облысында 

дүниеге келген. 1943 жылы майданға шақырылған. 

Қырымда станокты пулеметші болып әскери борышын 

өтеген. Жеңіс күнін Ленинградта қарсы алды.  

Даулеталиев  Қарабай

Досымбетұлы Құрманбай 

Марапаттары:

•Ленин ордені

•Даңқ ордені

•"КСРО-ның Қарулы күштеріне 20 жыл" медалі

•"КСРО-ның Қарулы күштеріне 25 жыл" медалі

•"КСРО-ның Қарулы күштеріне 30 жыл" медалі

•"КСРО-ның Қарулы күштеріне 35 жыл" медалі

•"КСРО-ның Қарулы күштеріне 40 жыл" медалі

•"КСРО-ның Қарулы күштеріне 45 жыл" медалі

1925 жылы 15 сәуірде Гурьев облысында дүниеге келген. 

1942 жылы майданға шақыртылып, Сталинград түбіндегі 

№101-ші атқыштар полкіне жолданады. 1945 жылы 

Отанға оралды.

•"КСРО-ның Қарулы күштеріне 50 жыл" медалі

•"КСРО-ның Қарулы күштеріне 55 жыл" медалі

•"КСРО-ның Қарулы күштеріне 60 жыл" медалі

•"КСРО-ның Қарулы күштеріне 65 жыл" медалі

•"КСРО-ның Қарулы күштеріне 70 жыл" медалі

•"Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 50 жыл" медалі

•"Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 55 жыл" медалі

•"Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 60 жыл" медалі

•"Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 70 жыл" медалі

•"Құрмет белгісі" ордені


22

23

Марапаттар:



• І-ші дәрежелі даңқ ордені

• "1941-1945 жылдардағы Ұлы отан соғысында Германияны 

    жеңгені үшін " медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 50 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 55 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 60 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 70 жыл" медалі

1926 жылы Атырау облысында дүние есігін ашқан.  1944 

жылы Ұлы Отан соғысы кезеңінде қорғаушылар қатарына 

шақырылады. Орынбор қаласында әскери дайындықтан 

өтеді. Кейін 12-шы дивизияның 339-шы полкінде қызмет 

етеді. 1945 жылы ауыр жарақатына байланысты елге 

оралады 

Елеубаев Абдрахман

Есенжанов  Жетпісбай

Марапаттары :

• Отан соғысының І дәрежелә ордені

• Отан соғысының ІІ дәрежелі орденә 

• Үш Қызыл жұлдыз ордені

• "Құрмет белгісі" ордені

1923 жылы Атырау облысында дүниеге келген. 1942 

жылдың ақпанында майданға шақыртылған. Украина, 

Молдавия, Польша қалаларын азат етуге , Берлинді 

алуға қатысқан. Жеңіс күнін Берлинде қарсы алды. 

Марапаттары:

• ІІ дәрежелі Даңқ ордені

• "1941-1945 жылдарындағы Ұлы Отан соғысында 

    Германияны жеңгені үшін" медалі

• " Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 50 жыл" медалі

• " Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 55жыл" медалі

• " Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 60 жыл" медалі

• " Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 70 жыл" медалі

1926 жылы 13 шілдеде Атырау облысында дүниеге 

келген. 1944 жылы Ұлы Отан соғысы кезеңінде 

қорғаушылар қатарына шақыртылады. Орынбор 

ұаласында әскери дайындықтан өткен. Кейін 120-шы 

ивизияның 339-шы полкінде әскери борышын өтейді. 

1950-ші жылы Отанына оралады.  

Жақсыбаев Қадырбай  

Жұмағалиев Ізімғали 

Марапаттары:

• І-ші дәржелі Даңқ ордені

• Қызыл жұлдыз ордені 

• Белоруссия мен Украина медальдары 

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 20 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 25 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 30 жыл" медалі 

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 40 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 50 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 55 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 60 жыл" медалі

•  Жуков медалі

1925 жылы 1 маусымда Гурьев облысында дүниеге 

келген. 1944 жылы майданға шақырылып, Украиналық 

майданда артиллерист болып әскери борышын өтеген. 

Еуропа қалалары үшін ұрыстарға қатысып, Берлинге дейін 

жеткен. 1945 жылы Отанына оралады


24

25

Марапаттары:



•Отан соғысының ІІ дәрежелі ордені

•"Ерлігі үшін" медалі

•"1941-1945 жылдарындағы Ұлы Отан соғысында 

   Германияны жеңгені үшін" медалі

•"1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 50 жыл"

•"1941-1945 жылдардағы соғыс Ардагері" естелік белгісі 

1926 жылы 24 сәуірде Новосібір облысында дүниеге 

келген. 1943 жылы 10 қарашада Қызыл Әскер қатарына 

шақыртылады. Алдымен Ақмола қалсындағы 135-ші қосалқы 

атқыштар полкінде әскери брышын өтеп, оқуынан кейін, 1944 

жылдың сәуірінде Вязьма қаласының түбіндегі майданға 

жіберіледі. Жеңіс күнін Молдавияда қарсы алады.

Заец  Василий  Матвеевич

Захарова  Анна Александровна

1925 жылдың 30-шы желтоқсанында Гурьев облысында дүниеге келген. 1942 

жылдың  қыркүйегінде шақыртылған. Майданға  2-ші Украиналық майданның 

44-ші жекеленген әйелдер байланыс батальоныны  құрамында қатысады.  

Сталинград түбіндегі ұрысқа қатысады. Байланыс пен хабар қамтамасыз еті 

мақсатында әуеден бақылау жүргізеді. 1945 жылы Отанға қайтып оралады.  

Марапаттары:

•І-ші дәрежелі даңқ орені

•"Жауынгерлік еңбегі үшін" медалі

•"Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін" медалі

•"КСРО-ның Қарулы күштеріне 20 жыл" медалі

•"КСРО-ның Қарулы күштеріне 25 жыл" медалі

•"КСРО-ның Қарулы күштеріне 30 жыл" медалі

•"КСРО-ның Қарулы күштеріне 35 жыл" медалі

•"КСРО-ның Қарулы күштеріне 40 жыл" медалі

•"КСРО-ның Қарулы күштеріне 45 жыл" медалі

•"КСРО-ның Қарулы күштеріне 50 жыл" медалі

•"КСРО-ның Қарулы күштеріне 55 жыл" медалі

•"КСРО-ның Қарулы күштеріне 60 жыл" медалі

•"КСРО-ның Қарулы күштеріне 65 жыл" медалі

•"КСРО-ның Қарулы күштеріне 70 жыл" медалі

•"Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 50 жыл" медалі

•"Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 55 жыл" медалі

•"Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 60 жыл" медалі

•"Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 70 жыл" медалі

•Жуков медалі 

 

Марапаттары:



•"Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін" медалі

•Украина медальдары

•"Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 25 жыл" медалі

•"Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 30 жыл" медалі

•"Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 50 жыл" медалі

•"Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 60 жыл" медалі

1923 жылы 8 наурыз күні Қызылорда облысында дүниеге 

келген. 1942 жылдың 5-ші наурызы майданға шақыртылады. 

Бірінші Украина әскерінің құрамында әскери борышын 

өтеген. Саратов, Сталинград, Курск үшін ұрысқа қатысты. 

Польша, Чехия, Венгрия, Австрияны азат етуге ат салысқан. 

Герамнияның Дрезден қаласына дейін жеткен.  

Ысқақов Үсейін 

Қалиев Қараш

Марапаттары:

• ІІ-ші дәрежелі Даңқ ордені

• "Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 20 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 30 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 40 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 50 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 55 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 60 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 65 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 70 жыл" медалі

• Жуков медалі

• "І дәрежелі Отан соғысы" медалі

1921 жылдың 1 маусымында Гурьев облысында дүниеге 

келген. 1942 жылдың мамырында Белоруссиялық майданға 

шақыртылады. "Стари Руси" 375-ші атқыштар дивизиясында 

әскери борышын өтейді. Харковь қаласын қорғаған. 1946 

жылы Отанына оралған. 



26

27

Марапаттары:



• "Сталингардты қорғағаны үшін" медалі

• "Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін" медалі

• "Жапонияны жеңгені үшін" медалі

1925 жылы 6 қазанда Сталинград қаласында дүниеге 

келген. 1942 жылдың 5-ші қыркүйегінде 165-ші әскери 

бөлімінің жол-құрылыс батальонына еріктілердің бірі 

болып қабыладанады. Сталинград ұрысына қатысқан. 

Украинаны азат етуге ат салысып, Жапониямен болған 

соғысқа да қатысқан. Жеңіс күнін азат етілген Прагада 

қарсы алады. Соғыстан кейін Алматы қаласында еңбек 

етіп, қалған өмірін осы қалада сүреді.  

Кащеева  Валентина  Александровна

Көптілеуов Тұраш

Марапаттары:

• ІІ-ші дәрежелі Даңқ ордені

• Отан соғысының ордені

• Қызыл жұлдыз ордені

• "Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 20 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 25 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 55 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 50 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 55 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 60 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 70 жыл" медалі

• Жуков медалі

• "Варшаваны азат еткені үшін" медалі

• Белоруссия медалдары

1926 жылы Гурьев облысында дүниеге келген. 1944 

жылдың 15-ші қарашасында дүниеге келген. 375-ші 

атқыштар полкінде әскери борышын өтейді. Минскті азат 

етуге қатысты. 1950 жылы Отанға оралды.

 Марапаттары:

• Отан соғысының І дәрежелі ордені

• Отан соғысының ІІ дәрежелі ордені

• "Құрмет белгісі" ордені

• "Еңбек ардагері" медалі

• "Ерлігі үшін" медалі

1925 жылдың 29 шілдесінде Мәскеу облысында дүниеге 

келген. 1943 жылдың маусымында Кеңес Әскерінің қатарына 

шақыртылып, 1944-ші жылдың маусымында Белоруссиялық 

майданға жолдама алады. Жауынгерлік жолын Брест қаласының 

түбінде минометтік взвод командирі ретінде бастайды. Кейін 

автоматтық взводтың командирі болып тағайындалады. Жеңіс 

күнін Кенигсберг қаласында қарсы алады. Соғыстан кейін 

Қазақстанд тұрып, осы жерде еңбек етеді

Кузнецов  Василий  Павлович

Курганов Михаил Николаевич 

Марапаттары: 

• Отан соғысының І-ші дәрежелі ордені

• "Жауынгерлік еңбегі үшін" медалі

• "1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысындағы 

    Жеңіске 20 жыл" медалі

1924 жылдың 13-ші қазанында Ростов облысында дүниеге 

келген. 1941 жылдың желтоқсанында Ростов қаласына 

майданға шақырылады. Ростов облысындағы  Оңтүстік-Батыс 

майданының 192-ші атқыштар дивизиясында "Дала майда-

ны" теміржол батальонында әскери борышын өтейді. Киев, 

Днепропетровскті азат етуге қатысқан. Жеңіс күнін Белорус-

сияда қарсы алады. Соғыстан кейін Қазақстанда еңбек етіп, 

тұрақты қоныстанады.   


28

29

Марапаттары:



• Отан соғысының І-шә дәрежелі ордені

• "Ерлігі үшін" ордені

1922 жылы 1 шілде күні Маңғыстау облысында дүниеге 

келген. 1941 жылы майданға шақырылады . Екінші 

Белоруссия майданындағы маршал Рокоссовский 

дивизиясының 82-ші полкіннің құрамында ұрысқа қатысқан.  

Белоруссияны, Польшаның -  Белосток, Гдыня, Старгород, 

Гданьск қалаларын, немістің - Штральзунд, Гриммен, 

Деммин, Мальхин, Варен, Везенберг қалаларын азат етуге 

қатысады. Берлинге жеткен.

Қыдырбаев Қайыр

Лобанов  Сергей  Пантелеевич

Марапаттары:

• Отан соғысының І дәрежелі ордені

• "1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан 

    соғысындағы Жеңіске 20 жыл" медалі

• "1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан 

    соғысындағы Жеңіске 50 жыл" медалі    

1924 жылдың 29 желтоқсанында Архангельск қаласында 

дүниеге келген. 1942 жылдың 14 желтоқсанында Сталин-

град қаласындағы 33-ші әскер дивизиясына жолдама ала-

ды. Донбассты азат ету ұрысына қатысады. 1944 жылдың 

қаңтарынан 1945 жылдың желтоқсаны аралығында 

Донбасстағы миналы далаларды минадан тазалап, неміс 

әскерлерінің қаруларын жоюға ат салысқан. Жеңісті Дон-

басста қарсы алды. Соғыстан кейін Өскемен қаласында 

тұрған. Сол жерде еңбек етеді

Марапаттары:

• Отан соғысының ІІ дәрежелі ордені

• "Мәскеуді қорғағаны үшін" медалі

• "1941-1942 жылдары Ұлы Отан соғысында 

    Германияны жеңгені үшін" медалі

• Жуков ордені

1920 жылы Ақмола облысында дүниеге келген. Майданға 

1941 жылы шақырылып, Мәскеу аймағының ұйымдастырылған 

142-ші батальонына жолдама алады . Жойғыш авиацияны 

кислородпен қамтамасыз ету бойынша кислород тасмалдаушы 

құрылғының шебері болған. Мәскеу түбінде әскери борышын 

өтеген. Жеңіс күнін Мәскеу түбіндегі Солнцево кентнде қарыс 

алған.   

Макаров Николай Иванович 

Махова Татьяна Александровна

  Марапаттары:

• Отан  соғысының ІІ дәрежелі ордені

•"КСРО қарулы күштеріне 50 жыл" медалі

•"1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысындағы 

   Жеңіске 20 жыл" медалі

•"1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысындағы 

    Жеңіске 40 жыл" медалі

•"Жауынгерлік еңбегі үшін" медалі

1921 жылы 9-шы желтоқсанда Солтүстік Қазақстан 

облысында дүниеге келген. 1942 жылдың 15 мамы-

рында еріктілердің қатарында майданға аттанады. Есіл 

қаласындағы 2-ші Ленинград мектебінде авиамаманға 

оқиды. 1943 жылы Саратов облысындағы 106-шы 

Гвардиялық  полкке жолдама алады. Польша,Венгрины 

азат етуге қатысады. Жеңісті Берлин түбіндегі Котбус 

қаласында қарсы алады. 



30

31

Марапаттары:



• Отан соғысының ІІ дәржелі медалі 

• "1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысында 

     Германияны жеңгені үшін"  медалі

• "1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысындағы 

    Жеңіске 30 жыл" медалі

• "1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан 

    соғысындағы      Жеңіске 40 жыл"медалі

• "Кеңес Әскері мен Флотына 30 жыл"  медалі

• Жуков медалі

• "1941-1945 жылдардағы Майдангер" құрмет белгісі

• "1941-1945 жылдардағы соғыс Ардагері" құрмет белгісі

1926 жылы 1  тамызда Солтүстік Қазақстан облысында дүниеге 

келген. 1943 жылы Украиналық майданға шақырту алады. 6-шы 

Орлов дивизиясында әскери борышын өтеп, Молдова, Румыния, 

Венгриядағы ұрыстарға қатысқан. Жаратқатынан кейін 110-шы 

жекелеген барлаушылар ротасында барлаушы болады. Жеңіс 

күнін Прагада қарсы алған. 

Михайлов  Павел  Павлович 

 Марапаттары:

• Отан соғысының І дәрежелі ордені 

• "1941-1945 жылдардағы Ұлы отан 

    соғысында   Германияны жеңгені үшін " медалі

• "Жауынгерлік еңбегі үшін" медалі

1926 жылдың 1 мамырында Маңғыстау облысында дүниеге 

келген. 1943 жылы шақыртылады. Белорусь майданындағы әскери 

бөлімдерінің құрамында , 13 дивизия, 365-ші атқыштар полкінде 

ұрысқа қатысады. Родился 1 мая 1926 года в  Мангистауской 

области. Был призван в 1943  году. Воевал в составе воинских 

частей  Белорусского фронта,13 дивизия, 365-й стрелковый полк.  

Пулеметтік есепте командир қызметін атқарады. Пруссия мен Литва 

ұрыстарына қатысады. 1945 жылы Отанға оралады. 

Нечаев Виктор Васильевич

Никулин Владимир Никанорович

Марапаттары:

• Отан соғысының ІІ дәрежелі ордені

•"Кеңес Әскері мен флотына 30 жыл"  медалі

• "1941-1942 жылдары Ұлы Отан соғысында 

    Германияны жеңгені үшін" медалі

• "1941-1945 жылдары Ұлы Отан соғысындағы 

    Жеңіске 50 жыл" медалі

1927 жылы 13-ші маусымда Тула қаласында дүниеге 

келген. 1944 жылдың 7-ші желтоқсанында әскери боры-

шын өтеуге шақырту алады. №42014-ші әскери бөлімнің 

582-ші жойғыш авиаполкінде борышын өтейді. 1945 

жылы 9-шы тамыздан 3-ші қыркүйекке дейін «Иркутск 

ИВАШАМ» ерекше тобының құрамында ұрысқа қатысады. 

Жеңіс күнін Иркутск қаласында қарсы алады. Соғыстан 

соң Алматы қаласында еңбек етіп,сонда тұрақтайды . 

Марапаттары:

• Отан соғысының ІІ дәрежелі ордені

• "Ерлігі үшін" ордені

• "1941-1942 жылдары Ұлы Отан соғысында 

    Германияны жеңгені үшін" медалі

 1924 жылы 29 маусымда Көкшетау қаласында дүниеге 

келген. 1943 жылдың ақпанында майданға шақыртылып, 

1-ші Украиналық майданның 271-ші атқыштар дивизиясында 

аға сержант болып борышын өтейді. 1945 жылы Отанына 

оралды.   

Отрошко Иван Сергеевич


32

33

Пилипенко Виктор Анатольевич



Марапаттары:

•Отан соғысының І дәрежелі ордені

•ІІІ дәрежелі Даңқ ордені

•"Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін" медалі

1926 жылы 25 қаңтарда Алматы облысында дүниеге кел-

ген. 1943 жылы Кеңес әскерінің қатарына шақыртылады. 

1944 жылдың тамызында сержант шеніне ие болып, 

Прибалтикалық әскери округке жолданады. ол жерде 

1945 жылға дейін қызмет етеді. Жеңіс күнін Вильнос 

қаласында қарсы алған.

Марапаттары: 

• Отан соғысының ІІ дәрежелі ордені

• "Кеңес Әскері мен Флотына 30 жыл" медалі

• "Жапонияны жеңгені үшін" медалі

Алматы облысында 1927 жылдың 23-ші ақпанында дүниеге 

келген. 1944 жылы Кеңес әскерінің қатарына шақыртылады. 

Қиыр шығыста қызмет етеді. Мәскеу, Торн, Познань, Иркутск, 

Мишань, Гирин қалаларын азат етуге қатысады. Жеңіс күнін 

Иркутск қаласында қарсы алады.  

Полькин  Александр  Яковлевич

Прокопенко Афанасий  Макарович

Марапаттары: 

• Отан соғысының І дәрежелі ордені

• Отан соғысының ІІ дәрежелі ордені 

• "Ерлігі үшін" медалі

• "Жауынгерлік еңбегі үшін" медалі

• "1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысындағы 

     Жеңіске 50 жыл" медалі

1926 жылдың 11-ші ақпанында Омск облысында 

дүниеге келген. 1941 жылы майданға шақырту алады. 

Бийск қаласында байланыс полкінде әскери борышын 

өтейді. Мәскеу қорғанысын нығайтуға қатынасады. 

Прибалтикалық және 1-ші Белоруссиялық майданының 

құрамында Латвия, Польша, Шығыс Пруссия шекаралары-

на шабуыл жасауға қатысады. Жеңіс күнін Словакияның 

Грон қаласында қарсы алады.  

Марапаттары:

• "Жауынгерлік еңбегі үшін" медалі

• Жуков медалі

• "1941-1942 жылдары Ұлы Отан соғысында 

    Германияны жеңгені үшін" медалі

• "1941-1945 жылғы соғыстағы Майдангер" құрмет белгісі

1926 жылы Гурьев облысында дүниеге келген. 1942 жылы 

майданға шақырту алып, станокты пулеметші болған. Еуропа 

қалаларын азат етуге қатысқан. Берлинге жетіп, сол жерде 

Жеңіс күнін қарсы алады.  

Сабытов Әбди 


34

35

Марапаттары:



• Қызыл Жұлдыз ордені

• "Ленинградты қорғағаны үшін" медалі 

• "Ленинградты фашисттер құрсауынан толық 

    босанғанына 70 жыл толуына байланысты" медалі

1920 жылы Семей облысында дүниеге келген. 1939 жылы Кеңес 

әскеріне шақыртылады. 1941 жылы Ленинградқа жолдама 

алады. Артиллериялық бөлімнің ауыр артиллериясында әскери 

борышын өтеген. Ленинградты қорғауға қатысқан .

Сеитов Түкен 

Садықов  Әбдірахман Аляевич

Марапаттары:

• "Құрмет белгісі" ордені

• "Кеңес Әскері мен Флотына 30 жыл" медалі

• "1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысындағы 

    жеңіске 20 жыл" медалі

• "Жапонияны жеңгені үшін" медалі

1925 жылы 25 шілдеде Талғар ауданында дүниеге келген. 

1943 жылы Кеңес Әскерінің қатарына шақыртылады. 

Жауынгерлік жолын мәскеу қаласында бастаған. Мәскеу, 

Харбин, Варшава үшін ұрыстарға қатысқан. Жеңісті Хар-

бин қаласында қарсы алған.   

Сидоров  Юрий Сергеевич

Медальдары:

• "Ерлігі үшін"  медалі

•  Отан соғысының І дәрежелі ордені

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 25 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 30 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 35 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 40 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 45 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 50 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 55 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 60 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 65 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 70 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 50 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 55 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 60 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 70 жыл" медалі

1924 жылы 29-ші қазанда Башқұртстанда дүниеге келген. 1943 

жылы майданға шақыртылады. Бірінші Украина майданындағы 24-

ші атқыштар дивизиясында әскери борышын өтеген. Харьков және 

Кулинск қалаларын азат етуге бағытталған ұрыстарға қатысқан. Жеңіс 

күнін камчаткада қарсы алады. Соғыстан кейін  Қазақстанда еңбек 

етіп, осында тұрақтайды.  

 Марпаттары:

•Қызыл Жұлдыз Ордені

•Отан соғысының ІІ дәрежелі ордені

•"Берлинді алғаны үшін " медалі

•"Ерлігі үшін" медалі

•"1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысында 

   Германияны жеңгені үшін" медалі

•"КСРО Қарулы күштеріне 70 жыл"медалі

•"Ұлы Отан соғсындағы Жеңіске 20 жыл" медалі

• Жуков медалі   

1923 жылы 16 желтоқсан күні Челябинск облысында туған. 1941 

жылдың 7 қазанында әскер қатарына шақыртылады.  Белорусь 

майданының 2-ші және 3-ші құрамында Украина, Чехословакия, 

Австрияны азат етуге қатысқан. Соғысты  3-ші танк әскері байланыс 

штабының старшинасы  шебінде аяқтаған. Жеңіс күнін Берлинде қарсы 

алады. Соғыстан кейін Қарағандыда еңбек етіп, сол жерде өмір сүреді

Стенин  Владимир Андрианович



36

37

Стравец Алексей Бенционович



Марапаттары:

• "Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 20 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 25 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 30 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 35 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 40 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 45 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 50 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 55 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 60 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 65 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 70 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 50 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 55 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 60 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 70 жыл" медалі

1923 жылы Орал облысында дүниеге келген. 1942 жылы 

майданға шақыртылады. Екінші Украин майданында, 27-ші 

жойғыш авиациялық дивизиясында механик-байланысшы болып 

әскери борышын өтейді. 1947 жылы Отанға оралады. Жеңіс күнін 

Украинадағы Белый Колодец ауылында қарсы алады.  

Марапаттары:

• Қызыл Жұлдыз ордені 

• Отан соғысының І-ші дәрежелі ордені

• "Ерлігі үшін" медалі

• "Жауынгерлік еңбегі үшін" медалі

• "Кенигсбергті алғаны үшін" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 20 жыл"  медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 50 жыл"  медалі

• Жуков медалі

1918 жылдың 12-ші қыркүйегінде Ново-Обнинск қаласында 

дүниеге келеді. 1941 жылдың қаңтарында Кеңес әскерінің 

қатарына шақыртылады. 1942 жылдың маусымынан бастап 

1945 жылдың желтоқсаны арасында 1165-ші пушкалық-

артиллериялық полкте аға қару шебері болып әскери 

борышын өтейді. Жеңіс күнін Мәскеуде қарсы алған. 

Алматыда   еңбек етіп, қалған өмірін сол қалада сүрген.    

Толстых Егор Федорович 

Марапаттары: 

• Отан соғысының І дәрежелі ордені

• Отан соғысының ІІ дәрежелі ордені

• Жауынгерлік Қызыл Ту ордені

Маңғыстау облысында 1921 жылы туған. 1942 жылдың 

қазанында майданға шақырылады. Белоруссия, 

Батыс Украина, Польшаны азат етуге қатысқан, Курс 

доғасындағы ұрыста ат салысқан, Берлинге жеткен. 

Жеңіс күнін дәл сол Берлинде қарсы алады.   

Өтеген Үзденбаев


38

39

Үмбеқалиқызы Қамқа



Марапаттары:

•Жуков медалі

•Ұлы Отан соғысы ордені 

•"Отан алдындағы ерен еңбегі үшін" медалі

•"Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін" медалі

•"КСРО Қарулы күштеріне 20 жыл"

•"КСРО Қарулы күштеріне 25 жыл"

•"КСРО Қарулы күштеріне 30 жыл"

•"КСРО Қарулы күштеріне 35 жыл"

•"КСРО Қарулы күштеріне 40 жыл"

•"КСРО Қарулы күштеріне 45 жыл"

•"КСРО Қарулы күштеріне 50 жыл"

•"КСРО Қарулы күштеріне 55 жыл"

•"КСРО Қарулы күштеріне 60 жыл"

•"КСРО Қарулы күштеріне 65 жыл"

•"КСРО Қарулы күштеріне 70 жыл"

•"Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 50 жыл"  медалі

•"Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 55 жыл"  медалі

•"Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 60 жыл"  медалі

•"Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 70 жыл"  медалі

1923 жылы Маңғыстау облысында дүниеге келген. 1942 

жылы шақыртылған. Батыс майданындағы әскер қатарына 

алынып, кейін Бірінші Қиыр Шығыс майданының 9-шы әуе 

әскерінде Отан алдында қызметін жалғастырады. 1945 

Отанға оралады. Жеңіс күнін Ақтауда қарсы  алған.     

Өмірбаев Байжан 

Марапаттары:

•ІІ дәрежелі Даңқ ордені 

• "Ерлігі" үшін  медалі

• "Жауынгерлік еңбегі үшін" медалі

• Отан соғысы ордені

• Қызыл жұлдыз ордені

• "Варшаваны азат еткені үшін" медалі

• "Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 20 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 25 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 55 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 50 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 55 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 60 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 70 жыл" медалі

• Жуков медалі 

1924 жылы 1  маусымда Гурьев облысында дүниеге 

келген. 1942 жылы майданға шақырту алады. Байланыс 

әскерінде бас радист болып әскери борышын өтейді. 

1947 жылы Отанға оралды.  



40

41

Марапаттары:



• "Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін" медалі

• Отан соғысының ордені

• "Киевті азат еткені үшін" медалі

• "Белоруссияны азат еткені  үшін" медалі

• "Курскті азат еткені үшін"  медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 20 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 25 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 30 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 35 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 40 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 45 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 50 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 55 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 60 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 65 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 70 жыл" медалі

1924 жылы Гурьев облысында дүниеге келген. 1942 

жылы еріктілер қатарында майданға аттанады.  Курск 

түбінде  416-шы дивизия құрамында болады. 1945 

жылы Берлинді алуға қатысады. Жеңіс күнін Берлинде 

қарсы алады.   

Оразгалиева Ажар

Өтесінов Ізтұрған

Марапаттары:

• "Ерлігі үшін"  медалі

• Отан соғысының І дәрежелі ордені

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 25 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 30 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 35 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 40 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 45 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 50 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 55 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 60 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 65 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 70 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 50 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 55 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 60 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 70 жыл" медалі

1924 жылдың 1 шілдесінде Маңғыстау облысында 

дүниеге келген.  142-ші дивизияның жер үсті пехотасында 

әскери борышын өтеген.  Жарақатынан кейін авиациялық 

әскерге ауыстырылады. Севастопольге дейін жетіп, сол 

жерде Жеңіс күнін қарсы алды. 


42

43

Марапаттары:



• Отан соғысының ІІ дәрежелі ордені

• "Ерлігі үшін" медалі

• "Кенигсбергті алғаны үшін" медалі

• "Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін" медалі

1926 жылдың 25-ші желтоқсанында Орал облысында 

дүниеге келген. 1943 -ші жылдың қарашасында Кеңес 

әскерінің қатарына шақыртылады. Кіші сержант болып 

әскери борышын өтеген. Екінші Белоруссия майданының 

878-ші атқыштар полкінің 158-ші атқыштар дивизиясының 

құрамында болған. Германияға дейін жеткен. Жеңіс күнін 

Кенигсберг түбінде қарсы алған

Хорошкин Павел Георгиевич

Шынтеміров  Сәлім 

Марапаттары:

•Отан соғысының ордені

• Қызыл жұлдыз ордені

• "Украинаны азат еткені үшін" ордені 

•"Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 30 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 50 жыл" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 60 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 55 жыл" медалі

• "КСРО-ның Қарулы күштеріне 65 жыл" медалі

1926 жылдың 17-ші наурызында Гурьев облысында 

дүниеге келген. 1944 жылы майданға шақыртылады. 

Украина қалаларын азат етуге қатысқан. Чехословакия, 

Кубаньді қорғаған. 190 жылы Отанына оралады

Яшков Дмитрий Лукич

Марапаттары:

• Отан соғысының І дәрежелі ордені

• Қызыл жұлдыз ордені

• "Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін" медалі

1925 жылы 5-ші қарашада дүниеге келген. Көп 

жылдар бойы Қазақстанда еңбек етіп, осы жерден 

майданға атттанған. Дәл қазіргі уақытта Ресейде 

тұрады.  

Шаймухаметов  Геннадий  Федорович

Марапаттары:

• "Еңбек ардагері" медалі

• "Бесжылдық екпіндісі" белгісі

• "ТМД-нің еңбегі сіңген энергетигі" белгісі

1923 жылы 20-шы қазанда Челябинск облысында дүниеге келеді. 1941 

жылы Кеңес әскерінің қатарына шақыртылады. 4-ші барлаушылар 

ротасында әскери борышын өтеген. 1942 жылдың 11-ші сәуірінде ауыр 

жарақаттанады. 1942 жылдың тамызында медициналық сарапшылардың 

қорытындысымен 3 топтағы мүгедек деп танылып, уйіне қайтарылады. 

Соғыстан кейін Қазақстанда еңбек етіп,өмір сүреді.  

Марапаттары:

• Отан соғысының І -ші дәрежелі ордені

• "Ұлы Отан соғысында Германияны жеңгені үшін" медалі

• "Ұлы Отан соғысындағы Жеңіске 20 жыл" медалі

1923 жылы 13-ші наурызда Жамбыл облысында дүниеге 

келген. 1942 жылдың 5-ші наурызында Мәскеу түбіндегі Клин 

қаласына әскерге шақыртылады. Мәскеу қаласының 16-ші 

әскерінде мерген болады. Ржев, Калинин қалаларындағы 

әскери іс-шараларға қатысты. Жеңіс күнін Рига қаласында 

қарсы алған.

Шанбаев Қасен



44

45

ТЫЛДАҒЫ ЕҢБЕК – 



СОҒЫСТЫ ЖЕҢБЕК

«Б

арлығы майдан 



үшін, барлығы 

жеңіс үшін!». Бүкіл 

ел осы ұранмен 

өмір сүрді. Тыл аумақтары 

үшін «соғыс экономикасын» 

жасақтау үшін мыңдаған 

өндіріс орындары, жаңа 

зауыттар ұйымдастырылды. 

Қазақстанда 450 өнеркәсіп: 

металлөңдеуші және 

машинажасаушы зауыттар, 

мина мен снарядтар, торпеда 

мен бомба, огнемет жасаушы 

зауыттар, радиостанциялар 

мен әскери техника мен 

қару-жарақтың өзге де түрлері 

жасалды. Оқшауланған өндіріс 

орындары бейімделген 

ғимараттар мен құздың 

астында да өз жұмыстарын 

бастады. Станокты жергілікті 

тұрғындар: қарттар, әйелдер 

мен жасөспірімдер 2–3 

ауысымнан жұмыс істей 

отырып қолдарына алды. 

Өндірісте жұмыс істеу үші 

670 мың адам бейімделді. 

Республика қорғасынның 85%, 

мыстың 35%, молибденнің 

65%, висмуттың 65%-ын 

әкесі, анасы, әйелдері тылда 

майдан үшін еңбек етуде. 

Қазақстан майданды бүкіл жер 

байлықтарымен, тауларының 

бүкіл байлықтарымен 

қамтамасыз етуде. 

Гитлершілерге бағытталған әр 

снарядта қазақ табиғатының 

бөлігі, қазақтың маңдай 

терінің еншісі бар». 

Қазақстанның тағы бір  

айта кетерлік үлкен еңбегі 

оқшауландырылған және 

жер аударылған азаматтарға 

қамқорлық көрсетуі болып 

табылды. Қазақстан аумағына 

1,5 миллион адам қоныс 

аударса, республика Украина, 

Ресей, Белорусияның жүздеген 

тұрғындары үшін өз үйіндей 

болды. Қазақстан астанасына 

ғалымдар, әртістер, суретшілер 

көшіп келді. Алексей 

Толстой,  Михаил Зощенко, 

Константин Симонов, 

Самуил Маршак, Сергей 

Михалков өз шығармаларын 

Алматыда жазса, Константин 

Паустовский қазақстандық 

жазушы Мұхтар Әуезовтің 

үйінде тұрған. Алматы 

өндірді. Соғыс жылдары 34 

млн тонна көмір өндіріліп, 

мұнайды өңдеу 39%-ға артты. 

Соғыс уақытында он оқтың 

тоғызы Қазақстанда өндірілген 

қорғасыннан жасалды. 

Майданда құрамында 

қазақстандық металл жоқ 

техника болған жоқ. Майданды 

азық-түлікпен, шикізатпен 

қамтамасыз ету әйелдердің, 

балалар мен қарттардың 

мойнына жүктелсе, олар 

техниканың жеткіліксіздігінен 

қолмен жұмыс істеуге 

мәжбүр болды. Тылда еңбек 

еткендер майданға азық-

түлік, жылы киім, ақша 

жөнелтіп отырды. Отанды 

қорғау қорына 4 миллион 

рубльден артық қаржы 

жиналды. Бұл қаражатқа 

«Қазақстан колхозшысы», 

«Қазақстан комсомолшысы» 

танк колонналары, «Кеңестік 

Қазақстан» ауа эскадрилиясы  

жасақталып, майдан шебіне 

жіберілді. «Правда» газеті 

соғыс  жылдары былай деп 

жазды: «Қазақтар майданда 

жан аямай соғысуда, олардың 

кинематографиялық орталыққа 

айналып, бес фильмнің төртеуі 

сол жерде түсірілді. ҚазКСР 

астанасында 12 госпиталь 

орналасты, белгілі актерлер 

мен әншілер жараланған 

жауынгерлермен кездесіп, 

олардың рухтарны көтерді. 

Біздің отандасымыз Роза 

Бағланова бүкіл соғыс бойы 

майдан даласында болып, 

Кеңес әскерінің жауынгерлері 

алдында ән салған. «Соғыстағы 

ерлігі үшін» алғашқы медалін 

ол 1943 жылы маршал 

Коневтің қолынан алса, екінші 

медалді маршал Рокоссовский 

табыстаған. Ондаған миллион 

жан туған елдерін қорғау 

үшін бірігіп, қолдарынан 

келгендерін жасады. Түрлі ұлт 

өкілдері мен әлеуметтік шеніне 

қарамастан: коммунистер мен 

партияда жоқтар, атеистер мен 

діндарлар өз тағдырларын, 

өмірлерін аямай қатерге тігіп, 

Жеңіске жету жолында өз 

үлестерін қосты.



46

47

МҰНАЙ – ЖЕҢІСТІҢ ҚУАТЫ 



М

ұнай мен газ – 

бұл кез келген 

елдің  маңызды 

энергетикалық қоры 

болса, соғыс оның қажеттілігін 

бірнеше есе арттыра түседі. 

Мұнай және газ өндіретін 

өнеркәсіптер жеңіс үшін 

айтарлықтай үлес қосты. 1942 

жылдың ортасында неміс-

фашист әскерінің Дон мен 

Волга, сондай-ақ, Солтүстік 

Кавказға шабуылы үдей 

түсті. Тіпті, Бакудегі мұнай 

өнеркәсібі де зардап шекті. 

Майкоп пен Грозныйдағы 

уақытша өз қызметін тоқтатқан 

өнеркәсіп орындарын қалпына 

келтіру мақсатында маңызды 

әскери-шаруашылық міндеті 

Қазақстандағы мұнайды 

өндіруді жеделдету болып 

табылды. Осы істі атқаруға көп 

нәрсе, соның ішінде, Кеңес 

Әскерінің ұрысқа қабілеттілігі 

мен елдің халықтық 

шаруашылығының бастапқы 

қажеттіліктерін қанағаттандыру 

да байланысты еді. 1941–

1945 жылдары мұнай өндіру 

орташа алғанда жылына 

800 мың тоннаны құрады. 

Ұлы Отан соғысы жылдары 

геологиялық зерттеулер Орал-

Ембі мұнайлы аумағында 

шоғырландырылды. 

Орал-Ембі ауданының 

мұнайшылары соғыстың 

барлық жылдары демалыссыз 

тәулігіне 12–13 сағаттан 

жұмыс істеп, мыңдаған 

тонна мұнай өндіріп, Кеңес 

әскерін жабдықтап отырды. 

Ембі мұнайы қазірге дейінгі 

бағасы жоқ фашизмнің үнін 

өшіруге қосылған елеулі 

үлес еді. Ел соғыса отырып, 

еңбек етті. Тек Ембінің өзінде 

Пешной аралында теңіз 

мұнай порты, теңіз жағалауын 

«Каспий–Орск» магистралді 

мұнай құбылымен 

байланыстырған «Пешной 

– Гурьев» өнім құбыры, 

«Мақат–Комсомольский», 

«Сағыз–Қошқар» құбырлары 

салынды.  Барлау жұмыстары 

жылдамдатылып, мұнайдың 

өндірістік шоғырлары Мұнайлы, 

Жолдыбай, Нармонданак, 

Құлсарыдан анықталды. 

Маңғыстауда зерттеу 

жұмыстары жүргізілді. Ұлы Отан 

соғысы жылдары Жақсымай, 

Сағыз, Комсомольский, 

Қошқар, Тентексор кен 

орындары іске қосылды. 

Мұнайлы, Бекбике мен 

Қаратон пайдалануға берілді. 

Бұл кен орындарын іске қосу 

мұнайдың жылдық өнімінің 

бірден өсуі мен қорлардың 

көбеюіне жол ашты. Гурьев 

мұнай өңдеуші зауыты салынды. 

Бұрғылаудың  құбырлық тәсілі 

меңгерілді. Құлсары мен Іскен 

өнеркәсібінде жанармай мен  

дизелдік отынды жинайтын 

құрылғы қондырылды. КСРО 

қазақстандық табыскерлерімен 

мұнай өңдеудің қосымша әдісі 

игерілді. Адамдар өз істерінің 

маңыздылығын жақсы түсінді. 

«Қазақстанмұнай» ұйымы 

ұжымы, сонымен қатар, өзге 

де көптеген ірі өнеркәсіп 

орындары соғыс біткенше 

жұмыла еңбек ететіндерін 

жеткізді. Соғыстың аяғында 

мұнай өнеркәсібінде 12 мың 

адам, соның ішінде, 5500 әйел 

адам еңбек етті. 

 Қазақстанның мұнай 

өндіретін өнеркәсіпте 20 

еседен артық Мемлекеттік  

Қорғаным Комитетінің туы 

берілді. Тек 1944 жылы 

«ҚазақОтанМұнайкомбинаты» 

өнеркәсібі Мұнай өнеркәсібі 

Наркоматы мен ВЦСПС  

сыйлығын 15 рет, 10 

рет – республика СНК мен 

Қазақстан ОК КП марапатына 

ие болды. Республиканың 

мұнай саласында еңбек еткен 

көптеген жұмысшылары  

жоғары дәрежелі 

марапаттармен марапатталды. 

Ленин орденіне бұрғылау 

шебері Н. Бермағамбетов, А  

.Байарыстанов, Р.Ісқариев, Б. 

Өтеулиев, комбинат басшысы 

Н. Калинин, өнеркәсіпші Д. 

Досмұхаметов, С. Өтебаев, 

Р. Сағындықов лайық деп 

танылды. 

Энергетикалық нысандардың 

құрылысы жоғары деңгейге 

өсті. 1944–1945 жылдары 

екі қуатты аудандық, 10 

қалалық және зауыттық 

электр станциялары қатарға 

қосылса,  электр энергиясын 

өндіру шамамен 50%-ға 

өсіп, өндірістік өнеркәсіптің 

электр станциялары электр 

қуатын өндіруді 2 есеге 

арттырды. Сондай-ақ, бірден 

өскен өндіріс пен электрмен 

қамтудың жеткіліксіз 

бащасы арасындағы 

диспропорция ретке келтірілді. 

Жерлестеріміздің еңбек 

жолындағы ерлігі  – тек 

тарих пен естелік қана емес. 

Бұл отансүйгіштіктің, елдің 

барлық азаматтарының күш 

біріктіруінің символы. 


48

49

БЕЙБІТШІЛІК ҮШІН 



ЖАН ПИДА 

Тылда еңбек еткен жандар, ҚР мұнай-газ және энергетика 

саласының ардагерлері 

1          Абрамович Иван Александрович 

2           Аванесова Лидия Михайловна 

Авров Петр Яковлевич 



4           Агеев Алексей Сафонович 

Агеева Анна Васильевна 



Ададуров Николай Васильевич 

7           Айтымбетов Абдукахар 

Айтқалиев Қазым Айтқалиұлы 



Айтпаева Канзи 

10 

Айтуаров Иса Абильхайырұлы 



11 

Айшуақов Молдағали 

12 

Ақбаев  Боранбай 



13 

Аққалиев Биғалы 

14 

Аққулов Мырзахмет 



15 

Аксенова Прасковья Константиновна 

16 

Ақтөриев Сапар 



14 

Алексеев Лев Николаевич 

18 

Аленова Уазира Хасеновна                



19 

Алмағамбетов Нәсімбек 

20 

Алмағамбетов Нәсімбек 



21 

Аманғалиев Зинел 

22 

Аманшиева Орынша 



23 

Андреева Нина Васильевна 

24 

Аникин  Григорий Антонович 



25 

Антипов Павел Георгиевич 

26 

Антипов Павел Георгиевич  



27 

Антонюк Тамара Николаевна 

28 

Арахелян Георгий Александрович 



29 

Артығалиев Қасым  

30 

Архипова Валентина Георгиевна 



31 

Арыстанов Нурлығайн  

32 

Асылханов Сәлімжан 



33 

Атакішиев Атакіші Ахмедханович

34 

Ауелбаева Зият  



35 

Ахаев Султан 

36 

Ахметов Бижан Чугубаевич 



37 

Ахмиров Борис Шакирович

38         Әбдірзаков Ғазиз 

39 


Әбиев Жексен 

40 


Әбішева Күнше

41         Әбу Сабила

42         Әжібаева Қанша 

43 


 Әділбаев Жанжігіт

44 


 Әділғалиев Жамаладин  

45 


 Әзербаев Мырзабай 

46         Әміров Бекмолда

47 

Бабичев Михаил Петрович 



48 

Багаутдинова Ольга Афанасьевна 

49 

Бадагазина Александра Федоровна 



50 

Баймағанбетов Нықыш 

51 

Балжанов Құмар Кайырбаевич 



52 

Балқасымов Кубан 

53 

Балтабаев Есмурза  



54 

Баталова Анастасия Васильевна 

55 

Батранина Нина Михайловна 



56 

Бахтияров Тұрсынбай Бақытұлы     

57 

Безбенко Валентина Владимировна 



58 

Бекеев Ермек 

59 

Бекмагамбетова Динаш  



60 

Бекмагамбетова Нәсіп 

61 

Белов Виктор Ильич 



62 

Белоусова Клавдия Ильинична 

63 

Белунин Борис Васильевич  



64 

Бельтюкова Альбина Григорьевна 

65 

Беляева Лукерья Панфиловна 



66 

Бердниченко Зинаида Федоровна 

67 

Бердіқұлов Мұхамеди 



68 

Бережная Александра Денисовна 

69 

Березина Тамара Петровна 



70 

Бірмағамбетов Хамит 

71 

Битюцкая Ксения Ильинична 



72 

Бишовец Анна Петровна 

73 

Блгалиев Сайфулла 



74 

Борамбаева Балтакеш 

75 

Борисова Марина Еремеевна 



50

51

76 



Борисюк Григорий Степанович 

77 


Бородаев Николай Дмитриевич 

78 


Браславцева Лидия Ивановна 

79 


Брехова Елена Анисимовна 

80 


Букаев Мирасбек Ермекбайұлы 

81 


Булекбаев Зейнулла Елеуович  

82 


Бөлеков Ілияс Жумағалиұлы 

83 


Бөлеков Ким Амангосович 

84 


Бурмага Любовь Федоровна 

85 


Бурматова Валентина Васильевна 

86 


Буяков Анатолий Иванович  

87 


Быкова Тамара Яковлевна 

88 


Валеев Шамиль 

89 


Василец Михаил Ильич 

90 


Васильева Мария Фёдоровна 

91 


Васюкова Мария Фроловна 

92 


Верткова Елизавета Ивановна 

93 


Веселов Николай Михайлович 

94 


Волкова Мария Антоновна 

95 


Волокитин Борис Васильевич 

96 


Волошин Николай Иванович 

97 


Волошина Анна Фоминична 

98 


Воронцова Зоя Алексеевна 

99 


Вохминова Лидия Степановна 

100 


Ғабдулова Санжан 

101 


Гаврилина Анна Филипповна 

102 


Галактионова Анна Александровна 

103 


Гимадиев Фарит Салахович 

104 


Гладышева Алефтина Гавриловна 

105 


Говоров  Николай Тимофеевич 

106 


Говорухина Евлампия Фоминична 

107 


Голоскоков Анатолий Иванович 

108 


Голубев Василий Финаевич 

109 


Голубев Иван Тимофеевич 

110 


Гончарова Татьяна Васильевна 

111 


Горбунова Александра Макаровна 

112 


Горобец Лидия Александровна 

113 


Гракова Антонина Григорьевна 

114 


Груздова Павлина Калистратовна 

115 


Губайдуллин Даут 

116 


Губайдуллин Уасил  

117 


Губайдуллин Хамид 

118 


Дальян Иван Борисович 

119 


Девятова Александра Дмитриевна 

120 


Дегтева Татьяна Трофимовна  

121 


Деревинская Мария Петровна 

122 


Добродеев Анатолий Михайлович 

123 


Долгов Иван Егорович  

124 


Доненбаев Шеруен 

125 


Дорофеев Иван Васильевич 

126 


Дорофеева Елена Петровна 

127 


Дорошина Екатерина Яковлевна 

128 


Досмұхамбетов Жолдасқали 

129 


Досмұхамбетов Ибатолла 

130 


Досмұханбетова Күлайша 

131 


Дробышева Галина Николаевна 

132 


Дроздова Нина Ефимовна 

133 


Дубовая Зинаида Корнеевна 

134 


Дубовенко Григорий Прокофьевич 

135 


Дубовенко Надежда Прокофьевна 

136 


Дуйсенғалиев Өтемұрат 

137 


Дүйсенғалиев Баймұрат 

138 


Дядченко Анна Дияновна

139 


Ежиров Серікқали  

140 


Елдешбаев Әбдіғали 

141 


Елеуов Болат  

142 


Елеусінова Алма 

143 


Елешов Қабдолхалық

144 


Ельченко Анна Васильевна 

145 


Еңсегенов Күлжан 

146 


Енсепқалиева Ағиба 

147 


Ербосынов Жылқыбай  

148 


Еремеева Галина Аркадьевна 

149 


Еркінов Ескендір 

150 


Есекенов Мүти 

151 


Есенғұлов Аймырза 

152 


Есқожиев Сатыбай  

153 


Есмұханов Бисенғали 

154 


Еспосынов Орынбасар  

155        Жалғаспаев Қожа 

156 

Жамандықов Биғара Матжанович 



157 

Жаниязова Жұмазия 

158 

Жақсылыков Кұлжамұрат 



159 

Жақсылықова Канди 

160 

Жалелова Раиса 



161 

Жалқанулы Өтеп 

162 

Жанышев Нұрым 



163 

Жигальцова Пелагея Степановна 

164 

Жигульская Мария Павловна 



165 

Жидких Любовь Николаевна 

166        Жукалин Павел Семенович 

167 


Жукалина Павла Михайловна

168 


Жолханов Өтеп 

169        Жұмаханов Сатым  

170 

Жұмашев Жайжан



171        Жұбанышева Ұнай Бисеновна 

172 


Жұмагазиев Махпуз 

173 


Жұмағалиев Т.Н

174 


Жүсіпов Ахмет Ізтілеуұлы 

175 


Жүгінісов Әби  

176        Жүнісов Төлеберген

177 

Завгороднева Галина Гавриловна 



52

53

178 



Заседателева Валентина Николаев-

на  


179 

Засорина Мария Егоровна 

180 

Зенкович  Галина Викторовна 



181 

Зиганшина Роза Галиулловна 

182 

Зимин Василий Михайлович 



183 

Зинуллин Кабер 

184 

Зырянов Александр Николаевич  



185 

Ибрашев Қуанышбек  

186 

Ибрашева Апуза 



187 

Иванова-Космина Любовь Ивановна 

188 

Игнатьев Дмитрий Андреевич 



189 

Игонина Евдокия Илларионовна 

190 

Ізімова Узипа 



191 

Ильина Татьяна Петровна 

192 

Илюхина Раиса Петровна 



193 

Иманғалиева Жұмасұлу  

194 

Иманқалиев Досым Иманқалиевич 



195 

Имашев Нарен 

196 

Исаева Шаршаған 



197 

Исентаев Қожанияз Байтенович 

198 

Қабдолов Құспан  



199 

Кабдуллин Шафхат 

200 

Қабиев Бақтыгерей 



201 

Қазайнов Тәуекел 

202 

Кайнов Александр Артемьевич 



203 

Қалабаев Хами Әбішұлы

204 

Қалдыбаев Айтекен 



205 

Калинченко Любовь Михайловна 

206 

Калинченко Михаил Федорович 



207 

Каменов Насыр  

208 

Каменцев Николай Егорович 



209 

Карабельникова Надежда Ивановна 

210 

Карабузов Владимир Иванович 



211 

Қарамырзиев Күлкаш 

212 

Қаратаев Қайырлы 



213 

Каргин Павел Иванович  

214 

Каримова Равза 



215 

Қармысова Жұбандық 

216 

Карпачева Нина Петровна 



217 

Карпов Александр Ильич 

218 

Карпов Василий Александрович 



219 

Картохина Лидия Федоровна 

220 

Қарымсақов Сапар 



221 

Қасанов Маштан  

222 

Кейкин Жардем Салихович 



223 

Ким Валентин Петрович  

224 

Киреева Зинаида Николаевна 



225 

Қисметов Бағит 

226 

Қыстаубаев Сатылған Жұмадиұлы 



227 

Клименко Зинаида Петровна 

228 

Кловак Ольга Яковлевна 



229 

Клюшин Сергей Степанович 

230 

Қоблашев Шамбай 



231 

Ковалева Анна Васильевна 

232 

Ковальская Зоя Георгиевна 



233 

Қожанов Август Мұсағалиұлы 

234 

Қожбаев Тажихан 



235 

Кожевников Эдуард Никандрович 

236 

Козелецкая Александра Федоровна 



237 

Козин Александр Иванович 

238 

Козлова Анастасия Кирилловна 



239 

Қойшығулов Нығмет 

240 

Қоқаманов Бақытжан Қоқаманұлы 



241 

Кокарь Семен Николаевич 

242 

Кокорин Дементий Кириллович 



243 

Колесникова Любовь Михайловна  

244 

Командирова Елена Михайловна  



245 

Қонаев Әбдір 

246 

Конькова Нина Павловна 



247 

Корина Валентина Ивановна 

248 

Коробкин Алексей Федорович  



249 

Коробкова Александра Тимофеевна 

250 

Королева Дина 



251 

"Коротких Мария Никифоровна

252 

Костоломова Зинаида Александров-



на 

253 


Кошкенов Темірғали 

254 


Кошла Алексей Абрамович 

255 


Краснова Мария Давыдовна 

256 


Кривошеин Михаил Алексеевич 

257 


Кривуленко Валентина Михайловна 

258 


Крылова Любовь Васильевна 

259 


Қуантыров Хамза  

260 


Кубашев Сагидулла 

261 


Кудряшова Клавдия Александровна 

262 


Күзенбаев Бекдаулет 

263 


Кузьмина Домна Федоровна 

264 


Кулагин Константин Яковлевич 

265 


Кулеш Алла Анатольевна 

266 


Куликов Виктор Дмитриевич  

267 


Құлжабаев Керей 

268 


Курьянова Валентина Андреевна 

269 


Құсниев Бағытжан 

270 


Құспанғалиева Зауреш  

271 


Құспанов Сақыш 

272 


Құспанов Сақыш 

273 


Құспанов Тезекбай 

274 


Күшәлиев Исламғали 

275 


Күшеров Турікбенбай 

276 


Көшкімбаев Компи 

277 


Лабунский Валентин Васильевич 

278 


Лаврова Валентина Никоноровна 

279 


Ласьков Иван Михайлович  

54

55

280 



Латипова Мадина 

281 


Левицкий Анатолий Васильевич 

282 


Ливкина Зинаида Константиновна 

283 


Литвинова Анна Константиновна 

284 


Лихова Мария Ефимовна 

285 


Логинова Зинаида Андреевна 

286 


Лұқпанов Елтай  

287 


Лутфуллина Сайма 

288 


Лушникова Анна Петровна 

289 


Лушов Валентин Андреевич 

290 


Ляхова Наталья Ивановна 

291 


Майлыбаева Қаратай Балибаевна 

292 


Макарова Вера Ивановна 

293 


Макарова Екатерина Семеновна  

294 


Макеев Сейткүл 

295 


Максименко Валентина Семеновна 

296 


Максименко Владимир Семенович 

297 


Мальченко Алексей Акафьевич 

298 


Мамина Елизавета Андреевна 

299 


Мамонов Владимир Григорьевич 

300 


Манаков Николай Иванович 

301 


Манковский Иван Иванович 

302 


Манучарьян Арманс Георгиевич 

303 


Марданов Ураз  

304 


Маркова Екатерина Федоровна 

305 


Мартыненко Иван Иванович 

306 


Мартынова Александровна Николаев-

на 


307 

Мартюхина Мария Федоровна 

308 

Махиев Александр Никитович 



309 

Махиева Татьяна Герасимовна 

310 

Махорина Зоя Михайловна 



311 

Машаев Александр Ефимович 

312 

Мельничин Виль Игнатьевич 



313 

Мельничина Анна Васильевна 

314 

Мендіғалиев Әжібай Үсенұлы 



315 

Мербаев Қуандык 

316 

Мизинов Алексей Николаевич  



317 

Микина Ульяна Степановна 

318 

Милякова Людмила Семеновна 



319 

Минькова Нина Дмитриевна 

320 

Мирошниченко Николай Иванович 



321 

Митюрева Идея Васильевна 

322 

Михайлов Мстислав Александрович 



323 

Михайлова Софья Петровна 

324 

Михайлова Фаина Каюмовна 



325 

Михеева Зинаида Борисовна  

326 

Мозунова Ольга Яковлевна 



327 

Монасыпова Раиса Мухамедиевна 

328 

Моторина Александра Степановна 



329 

Мудрая Екатерина Михайловна 

330 

Музафаров Рафхат Файзрахманович 



331 

Муқанов Отар 

332 

Мұңбаев Уәли  



333 

Мырзағалиев Камысбай 

334 

Мырзағалиев Кенжебай 



335 

Мұсаұлы Алпамыш 

336 

Мұхаметдинов Мирзагит Зияұлы 



337 

Мұханов Килибай 

338 

Мұхтаров Серикқали  



339 

Мырзағалиев Орынғали  

340 

Мысаев Мұқаш 



341 

Набиева Шырын 

342 

Набокова Татьяна Дмитриевна 



343 

Назаров Жұмахан  

344 

Назарова Ақбала    



345 

Накибаев Нағи 

346 

Наумкина Анна Сергеевна 



347 

Наурызбаева Қатия Каспеевна 

348 

Некрасов Прокопий Федорович 



349 

Ненадова Мария Трофимовна  

350 

Несветайло Мария Ивановна 



351 

Нестман Геральд Павлович 

352 

Нетесов Владимир Ильич 



353 

Нечаева Таисия Александровна 

354 

Никитина Лидия Петровна 



355 

Николаева Людмила Павловна 

356 

Новиков Дмитрий Иванович 



357 

Новикова Валентина Ивановна 

358 

Новикова Галина Ивановна  



359 

Нұғманов Қанаш 

360 

Нұғмашев Қабден   



361 

Нұргазин Шадау 

362 

Нұргалиев Байбоз 



363 

Нұрғалиев Қали 

364 

Нұрғалиева Ақзия 



365 

Нұрмұханов Боранбай 

366 

Нұрымгереев Шәміл 



367 

Окунев Алексанндр Васильевич 

368 

Онайлиев Мырзабек 



369 

Оңғалиев Мырзабек 

370 

Орехов Александр Петрович 



371 

Орехова Анна Фроловна 

372 

Оржанов Табын 



373 

Орлов Герман Владимирович 

374 

Осьмушкина Надежда Степановна 



375 

Өтебай Кәрім Тілепұлы 

376 

Өтегенова Көрпеш 



377 

Павлий Михаил Иванович 

378 

Палий Владимир Григорьевич 



379 

Пастухова Валентина Арсентьевна 

380 

Пасынкова Людмила Стаховна 



381 

Пащенко Владимир Петрович  



56

57

382 



Пенская Александра Ивановна 

383 


Перевязко Николай Артемьевич 

384 


Перепелкина Евдокия Ивановна  

385 


Перстейн Ирма Альбертовна 

386 


Перунова Любовь Михайловна  

387 


Петров Иван Александрович 

388 


Петрова Анна Ивановна 

389 


Пилипчук Борис Иванович 

390 


Пименова Лидия Николаевна  

391 


Пирожников Владимир Иванович 

392 


Пирожникова Мария Филлиповна 

393 


Писаревский Юлиан Карлович 

394 


Плешакова Александра Сергеевна 

395 


Плотникова Екатерина Васильевна 

396 


Подгорнов Александр Анреевич 

397 


Поливода Екатерина Инокентьевна 

398 


Полыгалова Александра Егоровна 

399 


Пономарев Виктор Андреевич 

400 


Посадская Антонина Степановна 

401 


Пострелов Анатолий Александрович 

402 


Прасолова Анна Тихоновна 

403 


Приб Евгений Николаевич 

404 


Приданов Иван Васильевич 

405 


Прилепкин Иван Алексеевич 

406 


Прозорова Мария Михайловна 

407 


Проходова Александра Ивановна 

408 


Пустовалов Михаил Семенович 

409 


Пчела Лидия Леонидовна    

410 


Рассказов Иван Никитеч 

411 


Рахимбердиев Сарадин 

412 


Рахимов Азват Нафикович 

413 


Рахметов Махаш  

414 


Рахова Татьяна Михайловна 

415 


Реванова Анна Федоровна 

416 


Резникова Любовь Егоровна 

417 


Рейпенов Керимбай 

418 


Роговнина Татьяна Ивановна 

419 


Рубцов Алексей Фролович 

420 


Рудоквас Виктор Федорович 

421 


Русанова Вера Петровна 

422 


Рыков Владимир Павлович 

423 


Рыскалиев Саулебай 

424 


Рябчевских Маргарита Николаевна 

425 


Сабиров Имангали Бердиханович 

426 


Савчук Анна Федоровна 

427 


Сагандыкова Онай 

428 


Сағырбаев Саин Зақпарұлы 

429 


Саденов Мырзабек Базарбаевич 

430 


Саденов Ұразғали 

431 


Сақтаганов Үзбек 

432 


Салемов Әріп 

433 


Сальников Анатолий Асеевич 

434 


Самойленко Иван Антонович 

435 


Самошкин Иван Дмитриевич  

436 


Самсонов Яков Никифорович 

437 


Сариев Қанатқали 

438 


Сариев Қапан 

439 


Сарқұлов Қойшыбек 

440 


Сарқұлов Құсайын 

441 


Сарқұлова Күрлаш  

442 


Сартова Пану 

443 


Саукина Елена Никитична 

444 


Сахарнова Александра Александровна 

445 


Свиткова Елена Алексеевна 

446 


Сейдалиев Кажембай Канатулы 

447 


Сексенбаев Бейсенгали 

448 


Семакина Екатерина Семеновна 

449 


Семаш Михаил Яковлевич 

450 


Сеңгіралин Боранбай 

451 


Сенькина Валентина Павловна 

452 


Сергеевская Татьяна Федоровна  

453 


Сердюкова Раиса Федоровна 

454 


Сидорова Анна Корниловна 

455 


Сильянова Елизавета 

456 


Симонов Юрий Георгиевич 

457 


Синяков Владимир Абрамович 

458 


Скокова Мария Николаевна 

459 


Слонова Ксения Викторовна 

460 


Сләмғалиева Раушан  

461 


Смағұл Әсия Әмренқызы 

462 


Смағұл Қайырден Ташмағанұлы 

463 


Смотрин Валентин Константинович  

464 


СосницкаяЕкатерина Ивановна 

465 


Сосницкий Владимир Викторович 

466 


Стамова Анна Яковлевна  

467 


Старчак Николай Михайлович 

468 


Столбова Валентина Ефимовна 

469 


Стравец Римма Михайловна 

470 


Стрельцова Лидия Николаевна 

471 


Струняшев Сергей Андреевич 

472 


Сүлейменова Кенжегүл 

473 


Сұлтан Жақып 

474 


Сұлтанов Сәлім Асалгереевич     

475 


Сұлтанова Қамия  

476 


Сухорукова Тамара Вячеславовна 

477 


Табилов Самен 

478 


Таджиев Дүйсенбай 

479 


Тажетдинова Таисия  Федоровна 

480 


Тарабрин Григорий Николаевич 

481 


Тарасова Ольга Ивановна 

482 


Таспаев Жайман 

483 


Татаров Евгений Николаевич 

484 


Таужанова Тоқбике Нығмановна 

485 


Таушканова Мария Ивановна 

486 


Темешев Нұрсұлтан 

58

59

487 



Теміралиев Серік 

488 


Теңізбай Үсенбай 

489 


Тілеугалиев Мантих 

490 


Тоқжанов Жолдас 

491 


Тоқмолина Эльмира Кенжебаевна 

492 


Толпеков Алдаберген 

493 


Толстова Александра Григорьевна  

494 


Торбеева Мария Григорьевна 

495 


Торғаев Жайғали 

496 


Торопов Николай Тимофеевич 

497 


Трашкова Тамара Ивановна 

498 


Трищенкова  Антонина Петровна 

499 


Трошев Евгений Федорович 

500 


Трушников Иван Михайлович 

501 


Тугаев Темірғали  

502 


Түлепов Дәулетқали

503 


Тұрақбаев Қойлыбай 

504 


Тұрсынова Күләшхан 

505 


Тыншимова Ақзия 

506 


Тюменцев Иван Иванович 

507 


Тюрин Владимир Иванович 

508 


Тютюшева Клавдия Михайловна 

509 


Үдербаев Бимағамбет 

510 


Улькина Любовь Степановна  

511 


Умирбаев Түлесін 

512 


Үмітбаев Айтым 

513 


Унашев Нұрым  

514 


Уразбаев Әмір Биғалиұлы 

515 


Оразғалиев Қабдылхалық 

516 


Оразов Садық  

517 


Оралбаев Айман Қосайұлы 

518 


Ургарчев Афанасий Иванович 

519 


Ургарчева Виктория Петровна 

520 


Усенова Зарош Хасановна 

521 


Утебаев Сафи 

522 


Утегалиев Карим Утегалиевич 

523 


Утегенов Габдрашит Жалеевич 

524 


Утемисов Максут Стамгалиевич 

525 


Утесинов Рахмет  

526 


Уфимцева Евфалия Васильевна  

527 


Ушакова Раиса Романовна 

528 


Фадина Валентина Афанасьевна 

529 


Фархутдинов Файзарахман 

530 


Федорец Геннадий Яковлевич 

531 


Федорова Нина Степановна 

532 


Федорова Татьяна Алексеевна 

533 


Федорцова Валентина Гавриловна 

534 


Фельдман Вера Андреевна 

535 


Феофанова Надежда Ивановна 

536 


Филатова Тамара Андреевна  

537 


Фомина Валентина Евгеньевна 

538 


Фоминов Владимир Иванович 

539 


Фомичев Евгений Иванович 

540 


Фомичев Михаил Михайлович 

541 


Хайдарулы Саламат 

542 


Халилова Валентина Петровна 

543 


Хамзина Миннур Габдулхаковна 

544 


Хасанов Қайыржан 

545 


Хаустов Александр Иванович 

546 


Хаязова Сайма Хабировна 

547 


Хисым Хабделхан 

548 


Цапенко Василий Федорович 

549 


Цирулиев Григорий Степанович 

550 


Цокало Александр Иванович 

551 


Чакабаев Сакен Ержанович 

552 


Чекулаева Екатерина Ивановна 

553 


Чепурной Анатолий Сергеевич 

554 


Чернакова Вера  Ивановна 

555 


Черний Иван Васильевич 

556 


Чернова Евгения Михайловна 

557 


Черноусов Геннадий Михайлович 

558 


Черных Александра Ивановна 

559 


Чернышов Виктор Иванович 

560 


Чумаков Михаил Иванович  

561 


Чупина Дина Федоровна 

562 


Шабуров Николай Никифорович 

563 


Шамриков Георгий Васильевич 

564 


Шанкиев Қобдыбай 

565 


Шаренова Сайман  

566 


Шахмұратова Саида Мүжипқызы 

567 


Шаяхметов Анатолий Владимирович 

568 


Шевлякова Татьяна Федоровна 

569 


Шевченко Иван Николаевич 

570 


Шепель Михаил Степанович 

571 


Шерстобитова Ильгиза Арслановна 

572 


Шилина Зинаида Павловна  

573 


Шилова Нина Мартемьяновна  

574 


Шипулин Виктор Викторович  

575 


Широкова Зоя Павловна 

576 


Широкорад Евгений Яковлевич 

577 


Шмойлова Таисия Афанасьевна 

578 


Щекина Клавдия Никитична 

579 


Щербакова Вера Мефодьевна 

580 


Щербина Мария Акимовна 

581 


Юдина Наталья Андреевна 

582 


Юдова Павла Андреевна 

583 


Юманова Татьяна Васильевна 

584 


Юрина Валентина Андреевна 

585 


Юрковец Владимир Никифорович 

586 


Якушева Нина Афанасьевна 

587 


Янидис Григорий Васильевич 

588 


Ярошенко Николай Матвеевич 

61

...Жігіттер, бұдан асар ғажап бар ма!

Қарт Толстой жалын боп шығып демі,

Жазып жатыр, кім білер, әлденені?

Кей кезде бір шалынад құлағыма

Глинканың тым ауыр күрсінгені.

Салдың жара кеудеге, сұрқия жау,

Кетпес естен қан қырғын, талау-тонау.

Сенің арам сүйегің шірігенше

Біздің ауыр жарамыз жазылар-ау.

Европаға сыймастай ісіп-кеуіп,

Тәкаппарсып кетіп ең басып, теуіп.

Құладындай жүзіңді ішке тығып,

Енді неге бұғасың бүкшірейіп?!

Өлтіре соқ фашисті, ұр желкеден

Ғасырлар мен жылдардың салмағымен.

Өртенген үй, қираған атамекен,

Қан мен жастың кегі үшін аянба сен!





  1   2


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал