Өкінішке қарай, авиациялық техника лар­ дың істен шығу деңгейі республика бойын ша



жүктеу 0.77 Mb.

бет1/6
Дата08.09.2017
өлшемі0.77 Mb.
  1   2   3   4   5   6

Өкінішке қарай, авиациялық техника лар­

дың істен шығу деңгейі республика бойын ша 

өте жоғары күйде тұр. Әсіресе «Фоккер­50» 

және  «Ан­24»  ұшақтарынан  өз гелерге 

қарағанда, ақаулар жиі бой көр сетеді. Соған 

қарамастан, бірқатар компа ния өздерінің әуе 

флоттарын  жаңартуды  қажет  деп  таппай 

отыр.  Бар  болғаны  бағасы  арзан  болған­

дықтан,  мерзімі  өткен  ескі  ұшақ   тарды  сатып 

алумен ғана шектеледі. Олар дың қатарында 

пайдалануға  мүлде  бол   майтын,  көптеген 

елдер  мемлекеттік  реестр ден  шығарып 

тастаған  «Ил­18»,  «Ан­12»  сияқты  ұшақтар 

бар.  Еліміздегі  әуе  ке мелерінің  60  пайызға 

жуығының жарам сыз деп танылуы да соның 

салдары болса керек. 

Енді  бұл  мәселе  бойынша  мамандар  не 

дейді?


иә

– Қазір екінің бірі социологиялық зерттеу 

жұмыстарының  қорытындысына  күмән  кел­

тіріп жатады. Бұған адамдардың арасындағы 

бір­біріне деген сенімінің азаюы себеп болып 

отырған шығар. Сенім дағдарысы пайда бол­

ды десек те болады. Тек рейтингтік орта лық­

тарға  ғана  емес,  адамдардың  партияға  да, 

билікке  де,  социологтарға  да,  БАҚ  саласына 

да  сенімі  азайып  бара  жатыр.  Соған  сәйкес 

соңғы кездері «рейтингтік орталықтардың жұ­

мысы  шынайы  емес»  деген  айыптау  өте  жиі 

естілетін болды.

Бұған  қарсы  уәжімді  келтіретін  болсам, 

Қазақстанда  осы  мәселемен  кәсіби  түрде 

айна лысатын  құрылым  қалыптасқан.  Мұның 

артында өте үлкен әрі ыждағатты жұмыс жа­

тыр. Әсіресе Республикалық деңгейдегі сауал­

намаларға  өте  көп  саланың  мамандары  тар­

тылады.  Оның  ішінде  студенттер,  оқыту шы­

лар, қоғамдық істерге белсене араласып жүр­

ген тұлғалар бар. 



Жоқ 

–  Қазақстанда  зерттеулері  мен  жасаған 

рейтингтері объективті болып есеп те ле тін дей 

тәуелсіз зерттеу орталықтары әлі қалып тасып 

үлгерген  жоқ  деп  есептеймін.  Жалпы,  қо­

ғамдық  пікірді  анықтау  үшін  сауал  нама  жүр­

гізетін әрбір мекеменің, әр басылымның сүйе­

нетін  критерийлері  әр  қи лы  болып  ке леді. 

Мы  салы  ретінде  салыс ты рып  қарай тын  бол­

сақ,  баз  бір  рейтинг  бойынша  алғаш  тұрған 

кө рініс  келесі  бір  мекеме  жасаған  рейтингте 

ор та  тұста  немесе  тіпті  соңына  түсіп  кетеді. 

Ме  ніңше,  осының  өзі  рейтинг тердің  объек­

тивті бола алмайтындығын көр сетіп тұр. Бі рін­

ші ден, бұл сауалнама жа сайтын мекемелердің 

өз жұмысына салғырт қарауынан болуы мүм­

кін. Екіншіден, сүйе нетін методикалардың әл­

сіз дігі немесе ескілігі себеп болуы мүмкін. Мә­

селен,  да мыған  шетелде  саяси  тұлға лардың 

арасын дағы, банктер арасындағы белсенділік­

ті анық тайтын рейтингтер жасау – бірнеше ға­

сырдан бері жалғасып келе жатқан дәстүр. 



Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет      

Геннадий онищенко, 

Ресейдің 

бас санитарлық дәрігері:

–  Жанкүйер  қауым  өздерінің 

кө  ңіл күйін білдіру үшін бар дауы­

сы мен  айқайлап  жатады,  алайда 

бұл – қауіпті вирустың (шошқа тұ­

мауы) ауа тамшылары арқылы та­

ра луына бір себеп.

(www.mk.ru сайтынан)

№132 (132) 

6 тамыз

бейсенбі


2009 жыл

 

...де



дiм-ай, а

у!

3-бетте

Сейдахмет қҰТТЫқАДАМ, 

саясаттанушы:

Бақытжамал БекТҰРҒАноВА, 

Қазақстанның Социологтар және 



саясаттанушылар 

қауымдастығының төрайымы:

Ш

АР



А

3-бет

5-бет

7-бет

Ой­кӨкпАР 

Ережесіз 

жекпе­жекке 

әділдік іздеп 

келген қазақ

Грант көбейіп, 

студенттер 

азайып барады

Жастар саясатын 

қалай жетілдіреміз?

www.аlashainasy.kz

150,80

217,35

4,85

22,08

235,84

9320,18

1103,88

1296,83

74,38

965,30

еуропада қауіпті ұшақтар 

өзімізде қауіпсіз бе?

Саяси рейтингтер объективті көрсеткіш болып табыла ма?

Соңғы жылдары елімізде 

рейтингтер жариялайтын 

зерттеу орталықтарының саны 

біршама артыпты. Бірақ 

солардың жасаған 

зерттеулеріне, әлеуметтік 

сауалнама жұмыстарына, 

халықты былай қойғанда, 

саясаттанушы мамандардың 

өздері күмән келтіріп жатады. 

Сонымен, саяси рейтингтер 

жөніндегі сарапшыларының 

пікірі қарама-қайшы.

ВЕ

л



ОС

п

ОР



Т

Шымкенттік шенеуніктер кенеге қарсы «соғыс» ашты

  Велосипед  ершігіне  қайта  қонған  Қазақстан 

дүлдүлі  Францияда  өткен  Castillon­la­Bataille  крите­

риумында  7­орынға  ие  болды.  кеше  таңертең 

шетелдік  басылымдардың  кейбіреулері  тіпті  «Алек­

сандр Винокуров «кастильон­ла­Батайле» бәйгесінде 

топ  жарды»  деп  ақпарат  таратты.  Бірақ  Франция 

сайттары  Александр  Винокуровтың  мәре  сызығын 

жетінші  болып  қиғандығын  жазды.  Бұл  бәйге  «про­

Тур»  жарыстары  құрамына  кірмейді.  Сондықтан 

Castillon­la­Bataille  критериумының  техникалық  нә­

тижесі  ешбір  жерде  жазылған  жоқ.  Десек  те,  Фран­

цияның оңтүстік­батысында өткен бәйгеге көп ші лікке 

танымал спортшылардың біразы қатысты.

Дәл  қазір  мәселе  Винокуровтың  мәре  сызығын 

нешінші  болып  қиғандығында  емес.  Мәселе  оның 

үлкен  спортқа  қайта  оралуында  болып  тұр.  Фран­

цияның  электронды  басылымдары  кеше  «көпшілік 

назары  үнемі  Винокуровқа  ауып,  біркүндік  бәйгенің 

басты  тұлғасы  қазақ  дүлдүлі  болды»  деп  жазды.  Ал 

Вини болса:

–  Үлкен  спортқа  қайта  оралып,  ауызбен  айтып 

жеткізгісіз  күй  кешудемін.  Құдды,  отбасыма  қайта 

қосылғандай әсердемін. Бұл менің ортам ғой. Енді тек 

тезірек  спорттық  бабыма  келуге  тырысамын,  –  деп 

толқыпты.

Ендеше,  біз  Винокуровқа:  «Қош  келдің,  жолың 

жеңіл  болсын!  Енді  бірнеше  жылғы  бейнетіңнің  зей­

не тін  көр,  шүмектетіп  төккен  теріңнің  жемісін  жеуге 

жаз сын!  Жаныңды  күйзелткен  уайымды  алдағы  же­

ңістерің ұмыттырсын!» – демекпіз. 

нұрғазы САСАеВ

Штаб демекші, елді шулатқан конго қырым безгегінен кейін облыс 

әкімінің  өкімімен  арнайы  штаб,  яғни  жұмысшы  тобы  құрылып,  жан­

жақты  жұмыс  жүргізу  тапсырылған.  Оның  төрағасы  –  Уәлихан  Қай­

назаров мырза. Штабтың шешімімен осы кезге дейін облыстың ортақ 

қоржынынан  20  миллион  теңге  қаралып,  кенелердің  қауіпті  оша ғы 

саналатын 10 ауылдық әкімшіліктің аумағы за лал сыздандыры лып жа­

тыр.  Осы  тұста  айта  кеткен  жөн,  қауіпті  ошақ  ретінде  залалсыз дан­

дырылып жатқан Түркістандағы бір ауылдың тұрғыны дә ріленіп жат қан 

кезде қырым қанды безгегі кү дігімен дәрігерлер көмегіне жүгінген. 



Жалғасы 4-бетте

Винокуров 

қайта оралды 

қазақстан велоспортының жарық 

жұлдызы Александр Винокуров екі жылғы 

үзілістен кейін үлкен спортқа қайта оралды. 

Сейсенбі күні тырнақалды бәйгесіне қатысып

қуанышқа кенелді.

Соңғы кезде әлемде ұшақ апаттары көбейді. 

осы себепті болар, Халықаралық авиация 

комитеті барлық елдердің әуекомпанияларын 

тексеріп, талапқа сай емес ескі ұшақтарды 

еуроодақ кеңістігімен ұшуға тыйым салды. 

еурокомиссияның қара тізіміне еліміздегі 

«Эйр Астана» компаниясынан басқа барлық 

әуекомпаниялар еніп отыр. енді олардың 

ешқайсысы да еуропа аспанында ұша 

алмайды. Дегенмен де осы қара тізімге енген 

әуекомпаниялардың барлығы қазақстан 

аумағында қалықтап жүр. оған ешкім тыйым 

салып отырған жоқ. енді еурокомиссия біздің 

ұшақтарды талапқа сай емес деп тапқанда

олардың қазақстанда ұшуы қаншалықты 

дұрыс? Бұл ертеңгі күнімізге қауіпті емес пе? 

Жеке және заңды тұлғалар үшін:  индекс – 64259. 

«қазпошта» Ақ-тың барлық бөлімшелерінде жазылуға болады

2009 жылдың 

екінші жартыжылдығына 

жазылу жалғасады

«Алаш айнасына» 

жазылу жалғасады

ДАТ!

6-б

етте

Талғат ҮСеноВ:

ОТАнДАСТАРыМыз 

САҚТАнДыРУДАн ГӨРі 

АғАйынғА 

АРҚА СҮйЕйДі

қырым қанды безгегін таратқыш кенелер соңғы жылдары 

шырт ұйқыда жатқандай сезінген шымкенттік шенеуніктерді 

шошытып оятқандай болды. Шошытпағанда қайтсін, жыл 

басынан бері осынау қауіпті ауруды жұқтырған 14 адамның 

жетеуі өмірден өтіп кетті. Мамандардың жаппай тексеруі 

нәтижесінде анықталғандай, биыл мұндай кенелер бұрын-

соңды болмаған аудандарды да жайлай бастапты. әсіресе 

Төлеби, Сайрам аудандарында жиі байқалуда. әзірге облыс 

бойынша Түлкібас ауданында ғана кездесе қоймапты. 

Бұл туралы тамыздың 4-і күні облыс әкімінің орынбасары 

Уәлихан қайназаровтың штабты шұғыл жинағандағы 

жиналысында айтылды. 

Шадияр МоЛДАБек

А

бай ОМАРОВ (к



олла

ж)

Айнагүл  СеРІкқЫЗЫ,  Азаматтық  авиа­



ция академиясының Оқу әдісте мелік жұмыс­

тары жөніндегі прорек торы:

–  Шетелге  шыққанға  «Эйр  Аста на дан» 

басқа ұшақтарға ұшуға тыйым са лынды. Бас­

 қа  ұшақтарға  Қазақстан  аймағында  ұшу ға 

рұқсат берілген. Бұл жерде арнайы рұқ сатты 

Қазақстан Авиа ция комитеті ғана емес, Фран­

 циядағы  Халықаралық  авиациялық  ұйы   мы 

да береді. Бірақ бізде, мойындауы мыз керек, 

көпші лігі  –  ескі  ұшақтар.  Енді  олар дың  қан­

ша лықты қауіпсіз екендігін Авиа  ция ко ми тет­

інен  сұраңыздар.  Біз дегі  ұшақ тардың  бар­

лығы  соларға  қарайды.  Авиа  ция  ко ми теті  

тексеріп, рұқсатты солар береді. 

Тоқтар әУБәкІРоВ, Халық Қаһар маны: 

–  Қазір  әлемде  ұшақ  апаттары  кө бейіп 

барады.  Сондықтан  Еурокоми с сия  барлық 

елдің әуекомпанияларын текс е ріп, ескі ұшақ­

тарды  Еуропаның  әуе сінде  қалықтауға  жол 

бермейді.  Бұл  дұрыс.  Бірақ  біздегі  ұшақ­

тардың  барлығы  ескі.  Бұл  жерде  көңіл жық­

пас тық  жайлаған.  Біз  осыны  жоймай,  еш­

қашан  түзеле  ал маймыз.  «Эйр  Астана дан» 

бас қа әуе компания ұшақтары Еуропада ұш­

пайды.  Ал  өзіміздің  іші міз де  ұшып  жатыр 

бас  қалары. Оларға ешкім тыйым салып отыр­

ған жоқ.

Жалғасы 4-бетте


2

РеспубликалыҚ ҚоҒамдыҚ-саяси аҚпаРаттыҚ газет

№132 (132) 

6.08.2009 жыл, бейсенбі

www.alashainasy.kz

? Б i л г i м   к е л г е н   Б i р   с џ р а ћ

Б i л г i м   к е л г е н   Б i р   с џ р а ћ

Қаржылық дағдарыс мұнай дағдарысына ұласатын тәрізді

Хеджерлеу – тәуекелді сақтандыру

Жер  бетінде  мұнай  қоры  сарқылып  барады,  мұнай  дағдарысы  болуы 

мүмкін деп естідім, осы рас па? 

Үміт ӘБДІҒАЛИЕВА, Жаңаөзен қаласы

Хеджер және хеджирлеу деген термин нені білдіреді? 

Нәзік ҚҰЛМАХАНБЕТОВА, Алматы облысы

Нарық 


Сарап

Бір өкініш, бір үміт

Небәрі  30  жыл  бұрын  жеріміздегі 

ашық су қорларының көлемі – 126 текше 

шақырым,  оны  құрайтын  ішкі  су  қоры  – 

66,8,  сырттан  келетіні  59,2  текше  ша­

қырым  еді.  Су  қорлары  көлемінің  азаю 

себептері  –  табиғаттағы  өзгерістер  және 

сырттан  келетін  өзендердің  деңгейінің 

төмендеуі. Есепке жүгінсек, қазіргі табиғи 

жағдайда Қазақстандағы ашық су қор ла­

рының көлемі 2010 жылы 86 текше шақы­

рымға шегініп, 2020 жылы 75 текше ша­

қы рым  болмақ.  ал  ел  экономикасының 

өсу  үрдісіне  негізделген  су  қажеттілігі  – 

атал ған  жылдары  101  және  106  текше 

ша қырым. Сондықтан су тапшылығы жуық 

ара да  оң  шешімін  таппайтын  болса,  ел 

өмі ріне  көптеген  қиындықтар  әкеледі. 

Бас қаны  былай  қойғанда,  астана  қала­

сына  суды  қайдан  алатынымыз  белгісіз. 

Өйт кені  қалаға  жақын  орналасқан  жер­

асты  су  қорлары  тым  мардымсыз,  ұзақ 

мер зімге жетпейді.

Жеріміздегі  су  көздері  –  биік  таудағы 

мұз қабаттарынан бастау алатын өзендер 

және Каспий, арал, Балқаш, кішігірім көп­

теген су қоймаларының булануынан пай­

да  болатын  жаңбыр  сулары.  Өкінішке 

орай,  Іле  алатауындағы  және  басқа  тау­

лардағы мұз қабаттары 1973 жылдан бері 



Ғасыр апаты судан келуі мүмкін

азаюда.  Ғалымдардың  пікірінше,  2030 

жы  лы жер бетінде қалмайды да. 

АрАЛ

Өткен  ғасырдың  60­жылдары  айдын 

ауданы жағынан әлемдегі төртінші жабық 

су қоймасы деп танылған арал теңізі бү­

гінде құрдымға кетуге таяу. Негізгі себебі: 

памир  тауларының  мәңгілік  мұздарынан 

басталып, қар және жауын суларынан жи

­

налатын амудария және Сырдария өзен­



дерінен аралға жететін судың мөл шері өте 

аз.  Оның  үстіне  памирдегі  мұз  қабат та­

рының  жұқара  бастағаны  туралы  ғалым­

дар соңғы кезде жиі айтатын бол ды.

аралдың  тым  болмаса,  бізге  тиесілі 

сол түстік  бөлігін  сақтап  қалу  үшін  2005 

жылы Көкарал бөгеті салынып, теңіз екіге 

бөлінген.  Қазір  Сырдария  өзені  арқылы 

же тетін  су  теңіздің  тек  солтүстік  бөлігіне 

жиналып, оның деңгейін біршама көтерді. 

Бірақ есесіне, теңіздің оңтүстік ¬Өзбекстан 

бөлігінің  деңгейі  тым  төмендеп  кетті. 

Дегенмен  Сыр  өзенінің  бізге  дейін  өзбек 

жерінен өтетінін ескерсек, көршілерімізге 

өзенді аралдың оңтүстік жағына бұра салу 

қиын шаруа болмайды.

Ғылыми зерттеулер бойынша, аралды 

тұтас  сақтап  қалу  мүмкіншілігі  жоқ.  Қос 

өзен  –  амудария  және  Сырдарияның 

барлық  суын  теңізге  жібергеннің  өзінде 

аралдың  бастапқы  қалыпқа  (1960ж.) 

келуіне  200  жыл  уақыт  керек.  арал 

теңізінің  тартылуы,  қазақ  жерінің  біраз 

бөлігін  ылғалдандыратын  бу,  жаңбыр 

көздерінің жойылып, тұрақты қуаңшылық 

орнауына әкеліп соғады.



КАспИй

Бүгінде  теңіз  айдынының  бір  шаршы 

метрінен  жылына  420  литр  судың  буға 

айналуы оның деңгейінің өзгерісін бірша­

ма тежеп тұр. Экологиялық пайымдауларға 

жүгінсек,  теңіз  суының  бір  литріндегі 

мұнайдың  салмағы  бір  миллиграмнан 

асат ын болса, судың буға айналу қабілеті 

бәсеңдейді,  есесіне  Каспийдің  деңгейі 

көтеріліп,  ақтау,  атырау  қалалары  және 

БаНКТЕр

АТФ 

алда келеді

аталмыш  банктің  Сату  де пар­

таментінің  директоры  Нұрлан  ақ ша­

новтың  айтуынша,  тағы  176  тұ ты­

нушының  735  миллион  теңгені  құ­

райтын  өтініші  қаржының  бітуіне 

байланысты  қанағаттандырылмаған. 

Енді  олар  бұған  дейінгі  несиелердің 

төлемдері  негізінде  қаржылан дыры­

латын болады. 

Естеріңізге сала кетейік, 1 шілдеде 

аяқ талуы тиіс ипотекалық несиелерді 

қай та  қаржыландыру  шарасының 

мерзімі  1  қазанға  дейін  ұзартылған 

еді,  ал  өті ніш тер  1  тамызға  дейін 

қабылдануы  тиіс  болатын.  Бөлінген 

қаржыны дер ке зінде игермеген БТа 

банк, альянс банк, Халық банктен 10 

миллиард теңге өзге банктерге бөлі­

ніп,  қосымша  қаржы  алған  Центр­

КредитБанк,  аТФ  банк,  Темір  банк, 

Kaspi  bank,  Цесна  банк,  Еуразиялық 

банк  қарызгерлеріне  несиесін  же­

ңілдетуге  тағы  да  мүмкіндік  беріп 

отыр. 

Ақжарқын ӘБДІҒАЛИ

 «самұрық-Қазына» 

Ұлттық әл-ауқат 

қоры ипотекалық 

несиелендіруді қайта 

қаржыландыру үшін АТФ 

банкіне 1,3 миллиард 

теңге бөлген болатын. 

Ұлттық әл-ауқат қоры 

мен банк арасындағы 

келісімге сәйкес бөлінген 

қаржы үстіміздегі жылдың 

1 қазанына дейін игерілуі 

тиіс еді. Алайда банк 

1 айда 1,3 миллиард 

теңгеге 325 несиені 

қайта қаржыландырып, 

қаржыны мерзімінен 

бұрын игерді. 

жағаға  жақын  орналасқан  елдімекендер 

су астында қалады. Мұндай апаттың орын 

алу  қаупі  мол.  Себебі  Қазақстан  алдағы 

уақытта  өз  тарихында  бірінші  рет  теңіз 

қайраңында орналасқан Қашаған, ақ тоқ­

ты,  Қайран  мұнай­кен  орындарын  игер­

мекші. 


Каспий  суының  буға  айналу  мүмкін­

шілігінің  төмендеуі  жауатын  жаңбырды 

азайтады, нәтижесінде, жеріміздегі көпте­

ген өзендер тартылып қалуы мүмкін.



БАЛҚАш 

Жыл өткен сайын таязданып, суындағы 

тұздың мөлшері ұлғайып келеді. Жуықтағы 

2­3 жылдың аралығында Балқаштың жағ­

дайы  тым  шиеленісіп  кетуі  мүмкін.  Көр­

шілес  Қытай  саяси  шешім  бойынша,  біз­

бен  шекаралас  Синцзян  ұйғыр  ауданына 

елдің  ішкі  жағынан  келетін  10  миллион 

адам ды  қоныстандыру  жоспарын  іске 

Әлемдік Денсаулық ұйы-

мының мәлімдеуінше, бүгінде 

жер шарын мекендейтін 

халықтың үштен бірі ауыз 

су ға зәру. Алдағы уақытта 

таби ғат, климат өзгерістеріне 

бай ланысты тұщы су 

тапшылығы ХХІ ғасырдағы 

ең үлкен экологиялық апат 

бо    луы мүмкін. Батыстағы 

сарапшылардың пікірінше, 

тұщы су мемлекетаралық 

геосаясаттың басты нышанына 

айналып, әртүрлі саяси 

өзгерістерге, әлеуметтік тол-

қу лар мен халықтың сусыз 

ай мақ тан жаппай қоныс ауда-

руына әкеліп соғуы мүмкін. 

Өйткені сусыз өмір жоқ.

Э

КО



л

О

гия



Өкінішке  қарай,  «қара  алтын»  қоры 

сарапшылар  болжағаннан  да  бұрын 

сар қылып  барады.  Мамандар  қаржы 

дағдарысынан  кейін  мұнай  дағдарысы 

басталуы  мүмкін  екенін  алға  тартып 

отыр.  Жуырда  бұл  туралы  Independent 

газетінде  Халықаралық  энергетикалық 

агенттіктің  (ХЭа)  бас  экономисі  Фа­

тих  Бироль  айтқан  болатын.  Оның 

айтуынша,  көптеген  елдерде  қоғам  да, 

Үкімет те қазіргі өркениет тәуелді болып 

отырған  мұнайдың  біздің  күткенімізден 

әлдеқайда  бұрын  таусылатынына  мән 

бермей отыр. «Қара алтынның» әлемдік 

өндірісі тек 10 жылдан кейін ғана көтерілуі 

мүмкін.  Ірі  кен  орындары  күннен­күнге 

сарқылып барады. 2010 жылдан бастап 

мұнай  тапшылығы  байқала  бастамақ. 

ХЭа­ның  бұл  тұжырымы  әлемнің  әр 

еліндегі  мұнай  қорының  шамамен  75 

пайызы  шоғырланған  800­ден  астам 

кен орындарындағы жағдайға негізделіп 

отыр.  Бирольдің  бағалауы  бойынша, 

өздерінің  негізгі  қуат  көзіне  деген  сұ­

раныстарын  қанағаттандыру  үшін 

әлем дік  экономика  2030  жылы  кем 

де генде «алты жаңа Сауд арабиясын» 

табуы керек. 

Мұнайды сыртқа шығарушы ел дер 

ұйымындағы  (МСШЕҰ)  иран  елінің 

өкілі Мохаммад али Хатиби «жылдың 

соңында  мұнай  бағасының  баррелі 

80 доллар деңгейіне жетеді. Егер ба ға 

күрт  төмендесе,  МСШЕҰ  ел дері  қыр­

күйекте  өтетін  кездесуде  мұнай  өн­

діруге бөлінетін квотаны азайтуды та­

лап етуі мүмкін» деп мәлімдеп отыр. 

Хеджер дегеніміз – фьючерс­

тік биржада хеджирлеу деп ата­

ла тын  операцияларды  жүзеге 

асы  рушы  кез  келген  кәсіпорын, 

банк,  фер мер  немесе  басқа  да 

ша руашылық жүр гізуші субъект. 

ал  хеджирлеу  —  банкілік, 

бир жалық  және  коммерциялық 

прак тикада  валюталық  тәуекелді 

сақ тандырудың  түрлі  әдістерін 

білдіру  үшін  қолданылатын  тер­

мин.

портфельдік  инвестиция лау­



дағы  хеджирлеу  —  портфельге 

қаржы құралдарын енгізу, негізгі 

позициялар  бойынша  шығынды 

тең  ететін  негізгі  актив  құнының 

өзгеруінен түсетін кіріс. Мәселен, 

инвестор  120  теңгеден  100  ак­

ция  сатып  алды.  Ол  оны  ұзақ 

уақыт  портфельде  сақтауды  ой ­

ластырды.  алайда  аталған  ак­

ция лар  құнының  төмендеп  кету 

тәуекелі бар. Сондықтан хед жир­

Жақында Ұлттық банктің Қазақстан экономикасына биылғы 

жылдың алғашқы бес айына арналған ақпараттық-талдамалық 

шолуы жарық көрді. Оған сүйенсек, экономикада қынжылтатын 

да, үміт беретін де тенденциялар бар көрінеді.

Берік ТҰрҒАНБЕКҰЛЫ

2009  жылы  қаңтар­наурызда 



ЖІӨ 

нақ  ты  көлемінің  индексі  (НКи)  2,2%­

ға  төмендеді.  Тауар  өндіру  4,6%­ға  қыс­

қа рып,  қызмет  өндірісі  0,9%­ға  өсті.  Не­

гізінде,  бұл  аса  төмен  көрсеткіш  емес. 

ТМД Статкомитетінің деректері бойынша, 

достастық елдері бойынша ЖІӨ төмендеуі 

орташа есеппен 11%­ды құраған.

Өнеркәсіп  өндірісінде  негізгі  үлес 

мұнай  мен  газ  өндіруге  тиеді,  олардың 

үлесі мамырда 50 пайызды құрай отырып, 

0,6 пайызға өсті. Мамырда Brent мұнайы­

ның  құны  7$­ға  ұлғаюы  елде  мұнай  ба­

ғасы  индексінің  6,9%­ға  өсуіне  себеп 

болды,  бұл  өндіру  саласындағы  өнімнің 

3,5%­ға қымбаттауына әкеліп соқтырды. 




  1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал