Оқырмандар қолына өлкетанушы



жүктеу 0.63 Mb.

бет6/6
Дата04.02.2017
өлшемі0.63 Mb.
1   2   3   4   5   6

Асабаның алуан қыры

Қ И Я   Ж О Л Д Ы Ң   Ж Е Ң І С І

қаржыландыру    бой-

ы нш а     2 0 1 3 - 2 0 1 5 

жылдардың байқауына  

е к і   ғ ы л ы м и   ж о б а 

ұсынып,  соның  біреуін 

ұтып  алды.  Қазіргі 

таңда    сол  ғылыми 

жоба    негізінде  жүйелі 

ж ұ м ы с   ж а с а п   ж а -

тыр.    Жобаның  негізгі 

мақсаты  солтүстік 

Қазақстандағы  астық 

т ұ қ ы м д а с т а р д а 

к е з д е с е т і н 

с а ң ы р а у қ ұ л а қ   а у -

руына  қарсы  ерте 

д и а г н ос т и к а л а у ғ а 

арналған  отандық био-

препараттар дайындау 

жұмысымен  2  жылға 

жуық  шұғылданды. 

Сол    жылы  ғылыми 

жобаны  толық  аяқтап 

,  бүгінгі  таңда  өнімді 

патенттеу  барысымен 

біржола айналысып жа-

тыр. Еліміздің астықты 

аймағы  Қостанай  об-

лысында  жыл  сайын 

егіс алқабының 20 пайызы бидай дақылдарында 

кездесетін әр түрлі аурудың нәтижесінде ысырап 

болады екен. Аталмыш жоба осы мәселені шешуге 

үлкен септігін тигізіп отыр. Барлық зерттеулер ҚМУ 

жанындағы ғылыми зерттеу орталығында мәскеулік 

ғалымдардың қатысумен жүзеге асуда.

Жас ғалым  өзара сұхбаттасқанда  тек бұл жобамен 

шектеліп қалмай, алдағы уақытта бірнеше ғылыми 

жұмыстармен айналысатынын  айрықша  атап өтті.   

Яғни  биылғы  жылдың    жаңалығы  ретінде  2015-

2017 жылдарға арналған гранттық қаржыландыру 

байқауында  инновациялық  орталықтың  атынан 

75  ғылыми  жоба  жіберіліп,  байқаудың  нәтижесі 

бойынша университеттен 14 ғылыми жоба үздік деп 

танылды.   Алдағы уақытта шетел ғалымдарымен 

бірлесе  жұмыс жасалмақшы. 

Индира  2012  жылдың  қорытындысы  бойынша 

Қазақстан  көлеміндегі  ең  жас  ғалымдар  сапынан 

көрінді.  Қалыптасқан  дәстүрге  сәйкес  «Ғылым» 

аталымы бойынша облыстық меценаттар клубының 

«Шабыт»  сыйлығын  иеленді.  Ал,  2013  жылы 

университетіміздің  ең  үздік  ғылыми  қызметкері 

атанды.  Іркіліссіз  ізденісі,  зор  қабілеті  арқасында 

осындай  ғылымға  енгізген  жаңалықтары  мен 

жетістіктері ескеріліп, облысымыздың «Алтын жа-

стар» қатарына 2014 жылы  есімі  еніп отыр.  

Индираның  айтуынша,  адам  өмірде  екі 

нәрседен  қателеспеуі  қажет  екен.  Оның 

біріншісі мамандықты, екіншісі өмірлік серігіңді 

таңдау.  Бейшова  бұл  екеуінен  де  шалыс 

баспаған. Ғылыми идеялар қаржылық жағынан 

қолдау  тапса  іс  ылғи  алға  жылжиды.  Ғалым 

өзі  жас  болса  да  екі  магистрант  тәрбиелеп 

шығарып,  олар  да  жұмыс  істеп  жатыр.  Дәл 

қазір  төрт  магистранттың  ғылыми  жетекшісі 

ретінде  ғалым  пайдалы  ақыл-кеңесін  беріп 

жүр.

Болашақ  –  жастардың  қолында!  Біз  Индира 



Бейшова сияқты үнемі ізденіс жолында жүрген жас 

ғалымға қиындығы да, қызығы да мол ғылым жо-

лында жаңа жеңіс тілейміз!

21


C

M

Y



K

C

M



Y

K

17



Сен  шығар  көктен  түскен  тақ 

Сүлеймен,

Мінекей нақ Сүлеймен жерге түсіп,

Басына қонды бүгін бақ, Сүлеймен!

Қазақ  ақынының  сөзін  аңғарып 

отырған  түрік  елінің  басшысы 

ырзалығын  білдіріп,  ортаға    100 

доллар  тастапты.  Бірақ,  ақша 

қонақтар  отырған  ортада  қалып, 

ақын оны алудың ретін таппайды. 

Сонда аузына табан астында мы-

нандай жолдар орала кетеді:

Құдайым, мына мені қолдады ма,

Қонақтың  қарап  тұрмын  долла-

рына.

Олжасы орта жолда тұрып қалып,



Шынымен  Серік  ақын  сорлады 

ма?


Білгендер бұл заманды зар деген 

ғой,


Көп адамның пейілі тар деген ғой.

Амал жоқ, өзім алам сыбағамды,

Қожаң берсе, қалтаңа сал деген 

ғой.


Сөзіме екі патша сенбейді ме,

Ел үшін еңбек етіп, терлейді ме?!

Бергені Сүлейменнің  аздау болса,

Қазекем    тағы  қосып  бермейді 

ме?!

Е л б а с ы   ос ы   с ә т т е   о б л ы с 



әкіміне  ым  қағыпты.  Көп  ұзатпай 

Қызылорда облысының бірінші әкімі 

болған  Сейілбек  Шаухамановтың 

пәрменімен    ақынға  Қармақшы 

ауданының  орталығында  он  екі 

бөлмелі  үй  салынып  беріліпті. 

Осындайда  «ақынның  әрбір  сөзі 

мың қаралық» деген сөз ойға ора-

лады. 

Әңгіме мұнымен бітпейді. Осыдан 



кейін  облыс  әкімі  аудан  аралап 

келген  бір  сапарында  ақыннан: 

«үй қалай?» – деп сұрапты. Қыста 

салынған үйді жылытуға үш айда он 

тонна көмір кетеді екен. Серік аспай-

саспай табан аузында: «Үй мұздай, 

келінініз қыздай, көрпенің астынан 

шықпаймын, тәртіпті бұзбай» – деп 

жауап беріпті. Сөз тапқанға қолқа 

жоқ. Әкім де ақын сөзіне ырза бо-

лыпты. 

Арада  біраз  уақыт  өткенде 



ақын  облыс  орталығын  қоңыс 

аударып,  Қызылорда  қаласының 

әкімі  Бақберген  Досмамбетов-

тен  үй  салуға  жер  сұрап  барса, 

ескі  түрменің  жанындағы  орыннан 

жер беріпті. Оның үстіне жанында 

орыс  моласы  бар  екен.  «Ақыным, 

тілегіңді орындадым, енді ризасың 

ба?» –деген ағасына Серік: «Мына 

жағым – зона, мына жағым – мола, 

ортасынан  жер  бердіңіз,  оған  да 

шүкір, тоба!»–депті.

Ақынның әкесі Махмұт өмір бойы 

шопан болып еңбек еткен, алайда, 

құйма құлақ, сөзге шешен кісі болған, 

ұсталық  кәсіппен  де  айналысқан.

Сырқаттанып  қалғанда  әкесі  ба-

ласына:  «Менен  мал  қалғанша 

сөз  қалсын,  мына  сөздерді  өмірі 

есіңнен  шығарма.  Бүкірдің  арма-

ны  шалқасынан  бір 

жату.  Ай  түнде  ке-

рек,  ақыл  күнде  ке-

рек, әкенің жолымен 

жүрмеген ұрпақ кімге 

керек?» – деп аталы 

сөз қалдырыпты. 

Ә к е   к ө р і п   о қ 

жонған  ақын  аса-

ба  болып  жүрген 

кезінде  де  талай 

тапқыр  сөздердің 

а в т о р ы   а т а н д ы .  

«Иттің міндеті – үру, 

асабаның  міндеті  –

күлдіру  және  күлу, 

мастың  міндеті  – 

кіріп-шығып  жүру, 

к е м п і р - ш а л д ы ң 

міндеті  –  кәмпит-

п е ш і нен і   т ы ғ у » 

секілді  ұтқыр  әзілді 

осы  күндері  кейбір 

асабалар  жаттап 

алып айтып жүр.

Т о й   ү с т і н д е 

екі  құдағи  қатты 

керісіп  қалыпты. 

Сонда  асаба  болып  жүрген  Серік 

дастархандағы  тауықты  алып,  екі 

жас  пен  екі  құданы,  екі  құдағиды 

ортаға  шақырып,  қолына  пышақ 

алып,  тауықты  ыждахатпен  бөле 

бастапты.  Екі  балаға  екі  қанатын 

беріп, «қанаттары талмасын, қияға 

бірге самғасын, мәңгі мініп жүрсінші 

махаббаттың  арбасын»  деп  тілек 

айтып, екі құдаға төс беріп, «көңілді 

өтсін  кешіміз,  жабысып  жүрсін 

төсіңіз, үлгі болып ұрпаққа, көктеп, 

өніп-өсіңіз»  деген  лебізін  арнапты 

да,  ал  екі  құдағиға  құйрық  беріп, 

«бақытты өмір сүріңдер, той қадірін 

біліңдер, бақыты үшін балалардың 

құйрықты  қ...п  жүріңдер,  сонда 

балалар  да  тыныш  болады,  өмірі 

естімегендерің ұрыс болады»– деп 

басу айтыпты.

  Асабаның  айтқандары  ел  ау-

зында  жүрсе,  бұл  оның  айтқан 

сөздерінің  қадірін  көрсетсе  керек. 

Кейде жиын-тойларда елді күлдірем 

деп анайы анекдот айтып, орынсыз 

сөз саптаған асабаларды көргенде 

Серік  есіме  түседі.  Асабаның  да 

асылы,  жасығы  болады.  Ақын 

болса,  тіліп  айтқан,  асаба  болса, 

біліп айтқан Серік туралы  естіген 

әңгімелерді ғана қағазға түсірдім.

 

Ақылбек ШАЯХМЕТ,



Суретте: Серік Ыдырыс

студенттермен кездесті

C

M



Y

K

Е



геменді  еліміздің  өркениетке  сай 

ілгері дами түскен білім саласына 

зер салсақ, зерек, зерделі, алғыр жа-

стар жағы жас құрақтай  желкілдеп өсіп келе 

жатқанын аңғарамыз. Соңғы жылдары  «Ал-

тын кітапқа» енген жастар қатары көбейіп 

келеді. Солардың бірі, университетіміздің  

мақтанышына айналған, ауылшаруашылық 

ғылымдарының кандидаты, доцент Инди-

ра  Бейшова.    Ол  ең  алдымен  өз  жүрегі 

қалаған мамандықтың майталманы. Адал 

жар,  отбасының  ұйытқысы,  екі  баланың 

анасы.  Өмірбаяндық  деректерінен  сыр 

шертсек,  2006 жылы Қостанай мемлекеттік 

педагогикалық  институтының  «биология 

және химия» факультетін тәмәмдады. Аты 

әйгілі  «Қазақ тұлпары» Қостанай жылқы 

зауытында    ғылыми  қызметкер  болып 

жұмысын бастады. Аталған мекеме дирек-

торы,  ауылшаруашылық  ғылымдарының 

докторы Нәбидолла Аханұлы Кикебаевтың 

жетекшілігімен  2010 жылы С. Сейфуллин 

атындағы ҚазАТУ- дың жанындағы  ғылыми 

кеңесінде  «Қостанай  жылқы  тұқымының  

негізгі аталық іздерінің генетикалық поли-

морфизымы» тақырыбында  кандидаттық 

диссертациясын  сәтті  қорғады.  Зауытта 

жұмыс істеп  жүрген жылдары жас ғалым 

көптеген шетелдік машықтану курстарынан 

өтті. Мәселен  2008 жылы Прага қаласының 

Чеш иммуногендік  зертханасында болды. 

Мәскеу  қаласындағы  Бүкілресейлік    мал 

дәрігерлік  институтында және 2014 жылы 

М.  М.  Шемякин  және  Ю.А.Овчинников 

атындағы  биоорганикалық  химия  ин-

ститутында  тәжірибеден  өтіп,  зердесіне 

тоқығанын өз қызметінде кәдеге жаратты.

Б ұ л   к ү н д е   И н д и р а   Б е й ш о в а 

А.  Байтұрсынов  атындағы  Қостанай 

мемлекеттік  университетінің  аграрлық 

биологиялық    факультетіндегі  биология 

және химия кафедрасында аға оқытушы, 

доцент.  Жалпы  осы  оқу  орнында    еңбек 

етіп жүргеніне биыл 3 жыл болды. Ғалым 

университеттің  инновациялық білім беру 

орталығында ғылыми жобалармен тұрақты  

айналысады. Жыл сайын Білім және ғылым 

министірлігі  гранттық  қаржыландыру  

б ой ы нш а   ғ ы л ы м и   ж о б а л а р ы н ы ң 

байқауын  өткізеді.  2012  жылы  гранттық 



Қ И Я   Ж О Л Д Ы Ң   Ж Е Ң І С І

Диана ІЗБАСАР,

ҚМУ ГӘФ 

журналистика 

мамандығының

3 курс студенті

20

Жас ғалым соқпағы



C

M

Y



K

C

M



Y

K

Ө



ткен  жылы  желтоқсан 

айында  жерлесіміз  Серік 

Сұлтанғабиевке  «Ресей 

қаһарманы»  атағы  берілді.  Оған 

бүкіл  Ресей  жұрты  сүйсінді,  ба-

ласы  көкпар  шапса  үйде  оты-

рып,  тақымын  қысатын  ата 

жұрты  қалпағын  аспанға  атып 

қуанды.  Қазақ  ұлының  шет  жер-

де  жүріп  тек  азаматтық  ғана 

емес,  батырлық  танытқанына, 

халқының  мерейін  өсіргеніне 

қуанды. Серік Сұлтанғабиевке осы 

жоғары атақ берілген кезде ол әлі 

Мәскеуде емделіп жатқан болатын. 

Қаһарманды құттықтау үшін госпи-

тальге  Ресей  ішкі  істер  әскерлері 

бас  штабының  басшысы  Вик-

тор  Золотов,  Орал  аймақтық  ішкі 

істер командованиесі әскерлерінің 

қолбасшысы  Александр  Поря-

дин  және  Лесной  солдат  анала-

ры  комитетінің  төрайымы  Нел-

ли  Маркелова  келіпті.  Свердлов 

облысының  адам  құқықтарын 

қорғау  жөніндегі  уәкілетті  өкілі 

Татьяна  Мерзлякова  да  арнайы 

Мәскеуге  барып,  офицерді  туған 

күнімен  және  жоғары  мемлекеттік 

награда  алуымен  құттықтап, 

Свердлов  облысының  губернато-

ры Евгений Куйвашевтің сәлемі мен 

сыйлығын жеткізген.

Қыркүйек  айының  аяқ  кезінде 

Свердлов  облысындағы  Лесной 

қаласында  орналасқан  №3275 

әскери бөлімшеде  апатты жағдай 

орын  алған  болатын.  Жаттығу 

кезінде кіші сержант 

гранатаны абайсыз-

да  қолынан  түсіріп 

алады.  Командир 

Серік Сұлтанғабиев 

сержантты  итеріп 

жіберіп,  гранатаны 

өз  денесімен  ба-

сып  жата  қалады. 

Жарылған  граната 

жарықшақтарынан 

к о м а н д и р   а у ы р 

ж а р а қ а т   а л д ы . 

Бірнеше  операция-

ны бастан кешті. Ол 

апаттан  құтқарып 

қалған кіші 

сержантқа 

ешқандай 

з а қ ы м   к е л г ен   ж о қ , 

аман  қалды.  Жарылыс 

жарақаты  ауыр  болды. 

Міне,  екі  ай  бойы  әлі  де 

дыңғырап,  құлан-таза 

а й ы ғ ы п  ке т е   а л ма й 

жатыр.  Алдымен  Лес-

ной  қаласында,  одан 

беті  бері  қараған  соң 

Екатеринбугтегі  ауруха-

нада  емделді.    Осыдан 

бір  ай  бұрын  жарақат 

зардабының беті қайтып, 

ол  тасымалға  жарайтын 

болған  соң,  Мәскеудегі 

Р е с е й   і ш к і   і с т е р 

министрлігінің    әскери 

клиникалық  госпиталіне  ауысты-

рылды. «Су ішкен құдығыңа түкірме» 

деген  аталар  сөзі  батырдың  да 

ұстанымы  болатын.  Ресейге  оқу 

іздеп, 1990 жылы барған. Ол кезде 

Кеңес  Одағы  тарай  қоймаған  кез. 

Әскери білім алды, қызметте өсті, 

отбасын  құрды,  бала  тәрбиеледі. 

42  жасқа  енді  толған  жігіт  өзі 

тұрып  жатқан  елдің  қорғанысын, 

тыныштығын ойлап, қиын  қызметте 

шынықты.  Оны    Ресейдің  жоғары 

наградасымен  құттықтауында 

губернатор  Евгений  Куйвашев: 

«Ресей қарулы күштері қатарында 

әскери  қызмет  ете  жүріп,  Ресей 

ішкі  істер  әскерлері  құрамында 

Солтүстік Кавказ бен Чешенстанда 

қатал шыңдалудан өткен сіз өмірді 

бағалауды үйреніп, оның өте нәзік 

екеніне көз жеткіздіңіз. Сонда бол-

са,  қиын  сәт  туғанда  сіз  өзіңіздің 

командирлік  борышыңызды  адал 

атқарып, өз өміріңізді қатерге тіге 

отырып,  басқаның  өмірін  сақтап 

қалдыңыз» дейді. Қазақ баласының 

өзін өзгеге мойындатуы осы болар.

Серік  Чешенстандағы  соғыстың 

нағыз  үйіп  тұрған  кезде  болды. 

Біздің заманымыздың батыры



    

қандасымыз  Серік Сұлтанғабиев «Ресейдің қаһарманы» атанды

Сергей Маслий, сыныптасы: Серікпен ауылда бірге ойнап өстік 

қой. Мық шеге болатын. Артық сөз айтпайтын, айтты ма, оны 

істемей тынбайтын.  Ауылдағы бар бала әскери болуды арман-

дайтынбыз. Мектепті бітірер алдында  көп жігіттер әскери оқуға 

барамыз деп шештік. Бірақ жеме-жемге келгенде екі бала ғана 

сөзінде тұрды. Серік Челябинск  жоғары әскери танк командалық 

училищесіне оқуға түсті.Сөзін ұстаған да сол болды.

Бибігүл  Боқышева,  Введен  орта 

мектебінің  мұғалімі, Серіктің сыныпта-

сы: Мен  Серікпен  бір  сыныпта  оқыдым.  

«Үшпен»  оқыды.  (күліп  алды).  Бірақ  та-

рих,  география,  денешынықтыру  мен 

алғашқы әскери дайындық сабақтарынан 

алдына жан салмайтын. Ол өзіне ұнайтын 

сабақтарға ғана көңіл бөлетін. Алғашқы 

дайындық сабағында бойы кішкентай бо-

лып,  қатардың  ең  соңында  тұрушы  еді. 

Қыздарға ұрынып, өзге ұлдар секілді дөрекі 

сөз айтқанын естіген емеспін. Үлкендерді 

сыйлап  тұратын.  Адамгершілігі  мол, 

табанды  жігіт  болып  өсті.  Ерлік  оның 

қолынан келетінін барлығымыздың ішіміз 

сезетін,  рухы  күшті  болатын.  Бірақ  ба-

тыр болады деген ой келмеп еді. 

18

Ерлік



C

M

Y



K

Сол  үшін  ІІ  дәрежелі  «За 

заслуги перед Отечеством» 

орденінің  медалімен,    «За 

отвагу»    медалімен  мара-

патталды. 

Серік  Сұлтанғабиевтің 

туған  жері  –  Меңдіғара 

ауданындағы    Введен  ау-

ылы.  Бұл  табиғат-ананың 

мейірі  түскен  көрікті  сұлу 

өңір.  Тек  табиғаты  емес, 

халқымыздың  тектілігінен 

хабар  бергендей,  тари-

хы  да  сұлу  жер.  Ауылдың 

сыртындағы  Ақзират  деген 

жерде    алты  сұлтан  жатыр 

деп    әңгіме  шертетін  ауыл 

ақсақалдары. Қайып ханның 

ұрпақтары  осында  тоқтаған 

екен  деген  дерек  айтады 

тарихшылар.  Шертіліп кетсе 

ұзақ тарих бұл.  Осы жерде  

бала  Серік  таяқты  ат  қып 

мініп    асыр  салды.    Әкесі 

Ғазиз жылқышы болды,  ана-

сы сауыншы еді.  Бір үйде екі 

ұл, төрт қыз – алты бала өсті.

Серіктің  апалары  мен 

қарындастары,  жалғыз  ба-

уыры  Еркебұлан  ол  Ека-

теринбург  қаласындағы 

ауруханада  ауыр  жатқан 

кезде  барғысы  келіпті. 

Бірақ  Серіктің  өзі:  «ау-

ы л д а   о т ы р с ы ң д а р ,  

шығынданбаңдар,  жол 

алыс,    мұнда  қонақ  үй, 

жүріп-тұру  қымбат.    Тәуір 

болған соң, ауылға өзім ба-

рып  қайтамын»  депті.  Енді  

Введеннің бала Серігі туған 

жерге  батыр  Серік  болып 

оралады.  Батыр  –қайда  да 

батыр.

Айым АМАНГЕЛДІ,

Қостанай облысы, 

Меңдіғара ауданы, 

Введен ауылы

19

2015  жылғы  қаңтар  айын-



да  Нұржан  Наушабайұлының 

«Ұйықтама,  оян,  Алашым!» 

деп  аталған  жинағы  жақында 

Астанадағы «Фолиант» баспасы-

нан  ҚР  Мәдениет  министрлігінің 

« Ә д е б и е т т і ң   ә леу м е т т і к 

маңызды түрлерін басып шығару»  

бағдарламасы  бойынша    екі  мың 

дана таралыммен жарық көрді.

К і т а п т ы   қ ұ р а с т ы р ғ а н 

және    алғысөзін  жазған  Ах-

мет  Байтұрсынов  атындағы 

Қ о с т а н а й   м е м л е к е т т і к 

университетінің  профессоры, 

халықаралық  шығармашылық 

Академиясының  корреспондент-

мүшесі, ҚР Мәдениет қайраткері, 

Қазақстан  жазушылар  одағы 

басқармасының  мүшесі  Ақылбек 

Шаяхмет.  Автордың  Нұржан 

ш ы ғ а р м а ш ы л ы ғ ы   т у р а л ы 

мақаласын ұсынамыз. 

Нұржан    дегенде  жалғанда  ор 

киіктей  заулаған,  ат  құлағында 

ойнаған,  әуелетіп  ән  шырқап, 

термелетіп  жыр  төккен,  кесек 

мінезді, нар тұлғалы, ел қамын ерте 

ойлаған, сегіз қырлы, бір сырлы жігіт 

көз  алдымызға  келеді.  Ия,  кешегі 

төңкеріс  қарсаңында  онымен  иық 

теңестіріп  тұра  алатын  тұлғалар 

бүкіл  қазақ  даласында  некен-саяқ 

болған шығар. Айтқан сөзі – мақал, 

қайтарған жауабы – мәтел, жазған 

жыры  ғибрат  –  өнеге,  шырқаған 

әні әсем сазға толы азаматтың бір 

басынан мін табудың өзі қиын еді. 

Міне, осындай асылынан ұзақ уақыт 

бойы көз жазып қалған қазекем әлі 

де  оның  жырын  түгендеп,  орнын 

тауып, сағынып қауышып жататын 

тұста  жайбарақаттық  көрсете,  іш 

қазандай  қайнап,  бармағыңды 

шайнамағанда қайтерсің?!

Ақын  жырлары  негізінен  толғау, 

терме,  өсиет,  тақпақ  болса,  оны 

елі  де  тақтақ  деп  атаған.  Тақтақ 

сөйлесе сөзге бөгелмейтін, тау суын-

дай сарқыраған, таңдайы тақылдаған, 

ылдидан шапса, төске озған, ертемен 

шапса кешке озған жүйрік жыршы.

Нұржанның өзі де:

«Сөздері топқа салынған,

Бұрынғы шешен тақтақтың,

Керегі көп заманға,

Ескі мақал, тақпақтың.

Лайығы кем деп ойлаймын,

Босқа қарап жатпақтың,

Әр жерден жинап, сөз қылдым,

Реттеп басын қоса алмай,

Сарыны осы деп соқпақтың,

Жастықпен жүріп әуре боп,

Әр білімнен хабарсыз,

Ісін істеп ақымақтың.

Бұл күнгіше бос жүрдік,

Өмірді зайғы өткізіп,

Көзін ашпай бұлақтың», –  дейді. 

А қ ы н н ы ң   т а қ п а қ ,   т е р м е , 

толғауларының  барлығында  дерлік 

бүгінде  қанатты  сөздерге  айналып 

кеткен фразеологиялық сөз тіркестерін 

жиі ұшыратамыз. Өйткені,  Жиреншені 

үлгі тұтқан ақынның өзі де ел бастаған 

көсем,  сөз  бастаған  шешен  болған. 

Ол  өзі  өмір  сүріп  отырған  заманның 

қабағынан  шошиды,  «адамның 

жақсысы  кетіп,  жаманы  қалған, 

жылқының  жүйрігі  кетіп,  шабаны 

қалған,  бидайдың  дәні  кетіп,  сабаны 

қалған» тұрақсыз жалғаннан түңіледі, 

қайырсыз байларды, еріншек жандар-

ды сынайды. Нұржанның «Ғалымдық 

дариясынан  іштім  қанып»  –  деген 

сөзіне  қарағанда,  жан-жақты  білім 

алғаны аңғарылады.

Нұржан  өнеріне  жазушы  Сәбит 

Мұқанов  «Халық  мұрасы»  кітабында 

кең тоқталып, академик жазушы оны 

дарынды ақын деп бағалайды.

Нұржан 1918 жылы «Қазақ» газетіне 

«Алашордаға»  деген  өлеңін  бастыр-

тады.

«Бірлік қылсаң, Алашым,



Ілгері қарай басасың.

Қол ұстасып ұмтылсаң,

Қатар жұрттан асасың.

Атағың мәңгі қалдырып,

Жасасын Алаш, жасасын!» – деген 

жолдардан оның «Ұйықтама, оян, Ала-

шым!» жырының жалғасын тапқанын 

аңғарамыз.

Қ а з і р г і   у а қ ы т т а   а қ ы н   б а с ы 

қарайтылып,  құлпытас  орнатылды. 

Онда:  «Қазақтың  біртуар  ақыны 

Нұржан  Наушабайұлы»  деген  бір-

ақ  ауыз  сөз  жазылған.  Ақынның 

туған  ауылында  ескерткіш  белгі  

қойылды.  Қостанай  ауданындағы 

қазақ  орта  мектебіне  ақын  есімі 

берілді. Нұржан шынында да біртуар 

ақын.  Оған  ешкімнің  таласы  болмас. 

Ақынның  жаңа  жинағынан  оқырман 

әдебиетіміздің асыл мұрасын табады.

Нұржан  ақынның  жинағы жарық көрді

Асыл мұра




1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал