Мұсылманның бір парызы- сүндетке отырудың медициналық тұрғыда қаншалықты



жүктеу 0.66 Mb.

бет4/6
Дата15.09.2017
өлшемі0.66 Mb.
1   2   3   4   5   6

маңызды оқиға – Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 20 жылдығы 

және БҚМУ-дың 80 жылдық мерейтойы қарсаңында өткізіліп отыр.

ҚҰНДЫЛЫҚ


Оның суреттеріне зер салып қараса-

ңыз, қасиетті қазақ даласының, қазақ 

ұлтының нақыштарын айқын көресіз. 

Әрбір суреті қазақ тұрмысынан сыр 

шертетінін де аң ғару қиын емес. Бейнелеу 

өнерін ұлттық құн дылықтарымызды на-

сихаттау жолы етіп алған суретші ұлттық 

ою-өрнектерді де суреттерінде әдемі 

бейнелей білген. «Күйеу жігіт», «Қалың-

дық» секілді туын дыларындағы келін мен 



Қазақтың ою-өрнегін заманға 

сай икемдеген суретші

күйеу жігітті қолтықтап тұрған екі бәйбіше 

мен екі жең гені бір көрген адам киіз үй деп 

аңғармай қалады. Суретші өзінің шеберлігі 

арқылы киізүйге ұқсатып жеңгелер мен 

бәй 


бішелерді де бейнелеген. Тұтас 

қазақтың салт-дәстүрін паш етіп тұрған бұл 

туын дылардан қазақы иістің аңқып тұр-

ғанын байқайсың. 

Оюлар циклі де қарапайым көзге ала-

құла бірдеңе болып көрінуі мүмкін. Ал 

анықтап қарасаң, қошқар мүйізді оюлар-

дың қайталанып берілуі бір отар қойдың 

жайылып бара жатқанын бейнелейді. 

Суретшінің қолтаңбасы да осында жатыр. 

Нұрбұлан Өтепбаевтың суреттеріндегі 

бір ерекшелік: қандай суретін алсаңыз да, 

барлығы да сөйлеп тұрады. Қазақы бол-

мысты шынайы бейнелей білген өнерпаз 

суретші ұдайы ізденіс үстінде болуы керек 

деп есептейді. Жаңалыққа жаны құштар 

Нұрбұлан Өтепбаевтың ендігі мақсаты – 

қазақтың ою-өрнегін заманға сай икемдеп, 

сурет өнеріне енгізу. 

Нұрбұлан ӨТЕПБАЕВ, 

Шәкәрім атындағы Семей мемлекеттік 

университетінің профессоры:

– Әрбір картина қазақи болу керек. 

Суретте қазақы үн, қазақы тылсым 

аңғарылу қажет. Егер оны бейнелей 

алмасаңыз, онда ол жай ғана таби-

ғаттың, не өзгенің көрінісі ғана болып 

қалады. Көп суретшілер өзінің бейне-

леуінен  реализмді  жо ғал  тып  алады. 

Өйткені олардың кө бінде шығарма-

шылық ізденіс жоқ. Әрбір картинада 

ой болу керек. Кар 

тина үлкен-кіші 

болмайды, онда ең басты мәселе 

 

мағына болу керек. 

Салтан СӘКЕН 

Он саусағынан тамған 

өнеріне қазақтың иісін 

сіңіруге тер төгіп, еңбек етіп 

жүрген хас талант, Қазақстан 

Суретшілер одағының мүшесі, 

Шәкәрім атындағы Семей 

мемлекеттік университетінің 

профессоры Нұрбұлан Өтеп -

баев Тәуелсіздіктің 20 жыл-

дығы қарсаңында өзінің 

төл туындыларын елордаға 

әкеліп, көрме өткізді. Жалпы, 

өнерде өз қолтаңбаңды 

қалдыра алмасаң, онда 

атың да ешкімнің есінде 

қалмайтыны анық. 

Сондықтан да өнерге әркім 

өзінің қолтаңбасымен келіп 

жатады. Нұрбұлан Өтепбаев 

та – бейнелеу өнеріне дара із 

салып келген суретшінің бірі. 

МӨЛТЕК МӘЛІМЕТТЕР



Балалардың басы қосылды

«Ақбота» байқауы өтті

Кино тілімен сақтандыру

Неміс киносын көресіз бе?

Астанадағы «Конгресс холл» сарайында «Балалар – біздің 

болашағымыз!» атты қайырымдылық концерті табысты өтті.

Павлодар қаласында «Ақбота» деп аталатын жас суретшілердің 

облыстық шығармашылық байқауы өтті. 

Алматыдағы «Цезарь» кинотеатрында «СтрахOFF!» – ІІ атты Қазақстан 

кинофестивалі болып өтті. 

Қостанай қаласында неміс киносының фестивалі өтуде. Осы аптаның 

басында басталған шара өз жұмысын алдағы бейсенбіде қорытындыламақ. 

Елордамыздағы балалар үйлерінің 

тәрбиеленушілері мен қала ардагерлеріне 

арналған бұл шарада Астана қаласындағы 

бірқатар білім мекемелері мен балалар 

үйлерінің талантты тәрбиеленушілері өнер 

көрсетті. Атап айтсақ, қайырымдылық кон-

цертке Астана қаласының мемлекеттік 

филармониясы мен Көкшетау қаласының 

«Достар» мәдениет сарайының әртістері, 

Қазақ ұлттық өнер институты, Қазақ гума-

нитарлық заң университеті, С.Сейфул лин 

атындағы қазақ агротехникалық универ-

ситеті, «Тұран-Астана» универси 

тетінің, 

Л.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық 

университетінің студенттері, сондай-ақ 

Астана қаласының №1,2 және №3 му-

зыкалық мектептерінің оқушылары қа-

тысты. Аталған шара Қазақстан Тәуел-

сіздігінің 20 жылдығына орайлас ты рыл-

ды. 


Осымен оныншы рет ұйымдастырылып 

отырған бұл шараға аймақтың 25-ке жуық 

көркемсурет және орта мектеп 

терінің, 

бейнелеу өнері студияларының тәр  бие-

ленушілері көрмеге 138 жұмысын ұсынды. 

Жас қылқалам шеберлері өз шы 

ғар-


маларын Тәуелсіздігіміздің 20 жыл дығына 

арнаған. Байқаудың бас жүл десін жеңіп 

алған Настя Бобровнич өз туынды сында 

киіз үй жанындағы ботаны бейне леген. 

Картина қазақы ою-өрнекпен көм керіліп

ұлттық нақышта салынған. Ұйым 

дас-

тырушылардың айтуынша, мұндай өнер 



байқаулары шығармашыл жастардың 

кәсіби деңгейін шыңдап қана қоймай, 

жастардың патриоттық санасын жетілдіруге 

септігін тигізбек. Байқау соңында жас су-

рет  шілерге  арнайы  диплом-сертификат 

бе ріліп, сыннан сүрінбей өткен ең ше бе р-

леріне бағалы сыйлықтар табыс етіл ді.

Осынау ерекше шара негізінен сақ-

тандыру мен тәуекелдерді басқаруға ар-

налды.Шараны  ұйымдастырған «Еуразия» 

сақтандыру компаниясы өкіл дерінің ай-

туынша, бүгінгі таңда тәуе келдерді бас-

қарудың өзекті екеніне қарамастан, ол әлі 

де тұтынушылардың көпшілігі үшін нақты 

жұмыс істейтін құрал емес, жаңадан енген 

термин ретінде қалып отыр. 

Сон дықтан да кинофестиваль ұйымдас-

тырушылары сақтандыру мен тәуекелдерді 

басқару ерекшелігін кино тілі арқылы 

қызықты етіп түсіндіріп, кәсіби таныстыру 

бастамасын өз қолына алған. Фестиваль 

аясында кең тараған сақтандыру жағ-

дайларын бей 

нелейтін түрлі жанр мен 

айрықша жарқын сюжеттер негізінде жа-

салған фильмдердің эксклюзивті көр-

сетілімдері болды.

Сонымен қатар, кеш барысында сақ-

тандыруға қатысты сахнада болып жатқан 

оқиғаға көрерменнің тікелей қатысуы 

арқылы тосын театр қойылымдары, фото-

сессиялар және тағы да басқа көптеген 

шаралар ұйымдастырылды. Жоба алдағы 

уақытта да жалғасын тауып отырмақ.

«КИНОгерМАНИЯ» атауымен ұйым-

дастырылған бұл шараға «Қазақстанның 

Гете институты» мұрындық болған. Фес-

тиваль аясында Германия мен Швей-

цариядан халықаралық және ұлттық 

жүлделерге ие болған төрт фильм, атап 

айтқанда: «Джулияның жоғалуы», «Жұмақ 

шетінде», «Төрт минут» көркемсуретті кар-

тиналары, сонымен қатар, «Хан шайымдар 

бассейні» деректі фильмі көрермен на-

зарына ұсынылуда. Мұндай шараларды 

алдағы уақыттарда еліміздің өзге де 

қалаларында ұйымдастыру көзделген.

 Алмат ИСӘДІЛ

А

б

ай ОМАРОВ (к



о

лла


ж)

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

№203 (655) 16.11.2011 жыл, сәрсенбі



www.alashainasy.kz

5

e-mail: info@alashainasy.kz



?

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

Қоғамдық палатаның қызметі қандай?



Мәжіліс жанынан құрылған Қоғамдық палата немен айналысады? Оның құрамына 

қанша адам кіреді? 

Бекзат ДОСЫМҰЛЫ, Алматы

Халықаралық парламенттер жайында көп естимін. Олардың 

қызметтері қандай болады?

Берік ӘЛИҰЛЫ, Алматы

Қазіргі әлемдік жағдайларға 

байланысты халықаралық ұйым-

дардың саны көбейіп келеді. Іргелі 

халықаралық ұйымдардың көпшілі-

гінде парламенттік ассамблея бо-

лады. Халықаралық парламенттер 

не гі зінен үлкен ұйымдардың құра-

мында жұмыс жасайды. Яғни сол 

ұй ымның заңнамалық жағын қам-

тамасыз етеді. Халықаралық пар ла-

менттердің депутаттары болып 

ұйым ға мүше мемлекеттердің ұлт-

тық заң шығарушы органдары ның 

де пут аттары сайланады. Еуропа ке-

ңесі, НАТО, ЕҚЫҰ және ТМД сияқ ты 

ұйымдардың Парламенттері бар. 

Сондай-ақ түркітілдес мемле кет-

тердің де Парламенттік ассамблея-

сы белсенді әрекет етуде. Ор талық 

Америка Парламенті сияқты бола-

шақта Араб елдерінің парламенті 

құрылуы талқылануда.

ҚР Парламентінің Мәжілісі жанындағы кон-

сультациялық-кеңесші орган болып табылатын 

Қоғамдық палата 2007 жылы қараша айында 

құрылды. Қоғамдық палатаның негізгі міндет-

тері: заң жобаларына сараптама жасау; әзірленіп 

және қаралып жатқан заң жобалары бойынша 

нұсқамалар мен ұсыныстар дайындау; заңдарды 

қабылдау мен іске асырудың ықтимал салда-

рына болжам жасау; өз құзы реті аясында Пар-

ламент  Мәжілісіне  қолда ныс  тағы  заңнаманы 

жетілдіру жөнінде келіп түсе тін ұсыныстарды 

қарау және бағалау болып табылады. Құрамы 

30 адамнан тұратын Қоғамдық палатаның не-

гізгі функциялары: Пар ламент Мәжілісінің депу-

таттары заң шығару бастамасы тәртібімен енгі-

зетін заң жобаларын әзірлеуде консультациялық 

көмек көрсету; шетелдік парламенттердің заң 

шығару қызметі саласындағы тәжірибесін зер-

делеу және қоры ту; заң шығару қызметінің про-

блемалары бо йын ша дөңгелек үстелдер, семи-

нарлар, тың дау лар, конференциялар мен өзге 

де іс-шаралар өткізу және оларға қатысу болып 

табылады. Қо ғамдық палатаны төраға бас қа-

рады, ол өз қызметінің мәселелері бойынша 

Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілі сінің 

бюросына есеп береді.

Тәуелсіз елдің парламентаризмі

ПАРЛАМЕНТАРИЗМ ТАРИХЫ

Бірінші сайланған Парламент – 

1996-1999 жылдар

Парламентте Сенат пен Мәжіліс деп 

аталатын қос палата құрылды. 1995 жыл-

дың желтоқсан айында жаңа Конституцияға 

сәйкес Сенат пен Мәжіліске жалпыхалық-

тық сайлау өткізілді. Ал тікелей халықтың 

таңдауына ие болған депутаттар өз ман-

даттарын 1996 жылдан бастап пайдалана 

бастады. Осы жылдың 30 қаңтарында қос 

палатадағы халық қалаулылары өздерінің 

алғашқы отырыстарын өткізді. Парламент 

алғаш құрылған уақытта Сенатта (1999 

жылға дейін) 44 депутат, ал тарихта Ос па-

новтың құрамы деген атпен қалған Мәжі-

лісте 67 халық қалаулысы жұмыс істеген 

екен. 


Екінші сайланған Парламент – 

1999-2004 жылдар

1999 жылдың күзінде енгізілген кон-

ституциялық өзгерістерге сәйкес алғаш рет 

Орталық Азия өңірінде аралас жүйе бо-

йынша Мәжіліске сайлау өтті, бұл саяси 

партияларға тең өкілдік негізінде пар тия-

лық тізім бойынша Парламентке сайлану 

мүмкіндігін берді. Сайлау қорытындылары 

бойынша бір мандатты округтер бойынша 

67 депутат және біртұтас жалпыұлттық ок-

руг бойынша партиялардан 10 депутат 

сай ланды. Ал 2003 жылы Сенатта 39 депу-

тат болды.

Үшінші сайланған Парламент – 

2004-2007 жылдар

1999 жылғы қыркүйекте алты жыл 

мерзімге сайланған 16 сенатордың сайла-

уы 2005 жылғы тамызда өтті. Жаңадан 

сайланған сенаторларды қосқанда 2005 

жылғы желтоқсанда Парламент Сенатын-

да 39 депутат өз қызметін атқарды. Ал 

Мәжі ліс сайлауы 2004 жылдың қыркүйек 

айында өтті. Сайлауға 12 саяси партия 

қатысты. Сайлау нәтижесінде Қазақстан 

Республикасы Парламентінің Мәжілісіне 

77 депутат сайланды. 



Төртінші сайланған Парламент 

– 2007 жылдан бері

Ата Заңымызға 2007 жылдың мамыр 

айында енгізілген өзгерістер мен толық-

тыруларға сәйкес төртінші сайланған Пар-

ламент палаталарының жаңа құрамы 2007 

жылғы тамызда қалыптастырылды. Жоғар-

ғы палатаға Президент тағайын дайтын 

депутаттар санының 15 адамға дейін ұл-

ғаюын көздейтін өзгерістерге сәйкес, Пре-

зидент 2007 жылғы 28 тамызда қосымша 

сегіз сенаторды тағайындады. Жаңартылған 

Конституцияға сәйкес Мәжіліс 107 депу-

таттан тұрады. Олардың 98 депутаты 2007 

жылғы 18 тамызда жеті саяси партиядан 

біртұтас жалпы ұлттық округ бойынша 

жал пыға бірдей тең және төте сайлау 

құқығы негізінде жасырын дауыс беру 

арқылы сайланса, тоғыз депутат 2007 

жыл ғы 20 тамызда Қазақстан халқы Ас-

сам блея сының атынан мандат иеленді. 

Тәуел сіз елімізде қалай болғанда да «заң 

шы ғарушы органға халықтың өкілдері өту 

керек» деген ұстаным сақталып отырды. 

Сайлау кезінде белгілі бір мөлшерде дауыс 

жинай алмаған саяси партиялар мен түрлі 

қо ғамдық ұйымдар да тыс қалған жоқ. 

Парламент Мәжілісінің жанынан 2007 

жылы Қоғамдық кеңес құрылып, саланың 

дамуына үлес қосу үстінде.

ТӘУЕЛСІЗ ҚАЗАҚСТАН 

ПАРЛАМЕНТІНІҢ 15 ЖЫЛДАҒЫ 

ЖҰМЫСЫ

Қазір Парламент палаталарының әр-

қай сысында жеті комитеттен жұмыс істей-

Парламент уақыт сынынан 

сүрінбей өтті

Тәуелсіздік – тұтастай халықтың тағды-

ры. Дегенмен де егемен ел болудың ең бі-

рінші міндеті – мемлекеттік құрылымды 

нықтау. Бұл тұрғыдан алғанда, биліктің әр 

бұтағын тәуелсіз рухта қайта тірілтіп, жа-

ңаша өркен жайғызудың оңай жұмыс емес 

екендігі ақиқат. Оның ішінде қоғамдық 

өмірмен біте қайнасып, елдік мұратпен 

бірге дамыған заң шығарушы органның 

Тәуелсіздік жылдарындағы алар орны айт-

паса да ерен. Білікті заңгер, Мәжіліс депу-

таты Рамазан Сәрпековпен аз-кем әңгі меде 

Тәуелсіздік тұғырындағы парламентаризм 

жайына үңілмек болғанбыз. 

– Мем лекеттің қалыптасуына, ел Тәуел-

сіз дігі нің бекуі мен оның төрткіл дүниемен 

қарым-қатынасына ықпал ететін биліктің 

бір тар мағы – Парламент. Бұл ретте алды-

мен Тәуелсіздікке апарар жолды айқын-

дайтын елдің еге мендігі туралы деклара-

цияны қабылдап, кейін нен Қазақстан Тә-



Тәуелсіздік – тұтастай 

халықтың тағдыры. Деген-

мен де егемен ел болудың 

ең бірінші міндеті – мемле-

кеттік құрылымды нықтау. 

Бұл тұрғыдан алғанда, 

биліктің әр бұтағын 

тәуелсіз рухта қайта 

тірілтіп, жаңаша өркен 

жайғызудың оңай жұмыс 

емес екендігі ақиқат. 

Оның ішінде қоғамдық 

өмірмен біте қайнасып, 

елдік мұратпен бірге 

дамыған заң шығарушы 

органның Тәуелсіздік 

жылдарындағы алар орны 

айтпаса да ерен. Білікті 

заңгер, Мәжіліс депутаты 

Рамазан Сәрпековпен аз-

кем әңгімеде Тәуелсіздік 

тұғырындағы парламен-

таризм жайына үңілмек 

болғанбыз.

ді. Бұл өз кезегінде әрбір сала бойынша 

қабылданатын құжаттардың өміршең бо-

лып халыққа жұмыс істеуін қамтамасыз 

етуге септігін тигізері сөзсіз. Кәсіби қос па-

латалы Парламент осы уақыт аралығында 

1800-ден астам заң қабылдап, қоғамдық 

мәселелерді реттеуге күш салып келеді. 

Заңгерлер қауымының айтуынша, Парла-

мент тәжірибе жинақтап, кемелдену үс-

тінде. Өткен 15 жыл ішінде еліміз дип ло-

ма тиялық қатынастар орнатып, әріптес 

мемле кет тердің заң шығарушы органда-

рымен тығыз байланысып, халықаралық 

парламенттермен де тәжірибе алмасты. 

Атап айтар болсақ, ТМД Парламенттік Ас-

самблеясына, Еуропадағы қауіпсіздік және 

ынтымақ тастық ұйымының Парламенттік 

ассамблеясына, түркітілдес елдердің Пар-

ламенттік ассамблеясына, тағы басқа ұй-

ым дарға мүше. Еуропа мен АҚШ-тың кон-

Халықаралық парламенттер 

немен айналысады?

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

№203 (655) 

16.11.2011 жыл, 

сәрсенбі


www.alashainasy.kz

5

e-mail: info@alashainasy.kz



«Парламент – мемлекеттің айнасы.

Сіздер билік пен халық арасына алтын арқау болып, тәуелсіз еліміздің 

өркендеуіне өлшеусіз үлес қосып келесіздер.

Бүгінде біз ел тарихының бүтін бір дәуірін қорытындылап, бетбұрысты жаңа 

кезеңнің басында тұрмыз».

(ҚР Президенті Н.Ә.Назарбаевтың төртінші сайланымдағы 

Парламенттің бесінші сессиясының ашылуында сөйлеген сөзі. 01.09.2011ж.) 

ТӘУЕЛСІЗДІК АЙНАСЫ



Ел Тәуелсіздігінің 20 жылдығына арналған «Алаш айнасының» арнайы жобасы

Тәуелсіз Қазақстанның қазіргі келбетінің қалыптасуына 1995 

жылғы саяси оқиғалар шешуші рөл атқарды десек те болады. 

Сол жылдың тамыз айында қабылданған ел Конституциясы 

Қазақ станның саяси жүйесін түбегейлі өзгертті. Қазақ елінің заң 

шығарушы органы кеңес кезіндегідей Жоғарғы Кеңес аталып 

келген еді. Нағыз демократиялы мемлекеттердегі сияқты қоспа-

латалы Парламенттің түзілуіне осы Негізгі заң себепкер болды.

грес мен, депутаттарымен тығыз қарым-

қаты нас орнатылған. Демократиясы ке-

мел денген мемлекеттердің заң шығарушы 

орга нының депутаттарымен арадағы қаты-

нас тәуелсіз жас мемлекеттің заң шығару 

сала сының өркендеуіне үлес қосуда. Қо-

ғам да бірпалаталы Парламент болу керек 

дейтіндер де бар. Алайда еліміздің дамуы-

на, қоғам дық қатынастарды реттеуге сеп-

тігі тиген әр бір заңда Сенаттың да өзіндік 

қол таң басы қалды. Жоғарғы палатаның 15 

жыл ішіндегі жұмысы Сенаттың қоғам ға, 

мемлекетке керектігін дәлелдеді. 

Айнара Жұмақадірқызы Алматы об-

лысы Райымбек ауданының Сарыбастау 

ауылында дүниеге келді. Ол – бүгінде зей-

нет жасындағы Жұмақадір Нұрғожаев пен 

Кемелхан Манасованың бес баласының 

кенжесі. Ата-ана кенже қыздың Тәуелсіздік 

алған жылы, Тәуелсіздік алған күні туға-

нын Жаратқанның сыйы деп біледі. Айна-

раның айтуынша, әке мен шеше оған қай 

кезде де тек үлгілі болуды үйретті. Тә уел-

сіздіктің түйдей құрдасы Сұраншы Сау-

ран баев атындағы орта мектепті жақсы 

бағамен тамамдады. География, физика 

пәндерінен оқу үлгерімі жоғары болды. 

Спортты жақсы көрген қыз волейбол-

дан аудан аралық жарыстарға талай рет 

қа тысқан. Қазір ол Қ.Сәтбаев атындағы 

Қазақ ұлттық техникалық университетінің 

А.Бүркітбаев атындағы өнеркәсіп инжене-

риясы институтында полиграфия маман-

дығы бойынша білім алып жатыр.

Айнара НҰРҒОЖАЕВА,

 

Қ.Сәтбаев атындағы 



Қазақ ұлттық техникалық 

университетінің студенті:

– Тәуелсіздікпен құр-

дас екенімді ең ал ғаш 

10 жасымда сезі ніп, сон-

да бойымды ер ек ше күй 

билеген еді. Бү гінде біз 

еге мендік әкелген жетістіктерді көріп отыр-

м

 

ыз. Еліміздің келешегі жарқын бола ты-

ны 

на сенемін. Қазақстанның әле 

м 

нің 

алып мемлекеттерінің қатарына ене тіні 

сөз сіз. Елімізде тыныштық, бейбіт шілік 

бол сын!

Болатбек МҰХТАРОВ

ТӘУЕЛСІЗДІКПЕН ТҮЙДЕЙ ҚҰРДАС



Осыдан 10 жыл бұрын еліміз-

дің әр аймағында 1991 жылы 

Тәу ел сіздік күні туған өрендердің 

ба сын қосқан мерейтойлық ша ра 

болған еді. Айнара Нұрғо жае-

ва – сондай құрметке ие бол ған-

дардың бірі. Бойжеткен келешек-

те баспа өнеркәсібі саласының 

маманы болуды мақсат етеді.

«Баспа ісін дамытуға 

үлесімді қосамын!»

Жарқын ТҮСІПБЕКҰЛЫ

ПАРЛАМЕНТАРИЗМ ДЕРЕКТЕРІ:

•  Әзірге төрт Парламенттің ішінде 

екінші сайланған депутаттық корпус 

қана бес жыл қызмет істеді.

•  Төртінші сайланған Мәжіліс тарих-

та құрамы бір ғана партия мүшелері 

болуымен қалады. 

•  15 жыл ішінде Сенатты да, 

Мәжілісті де төрт төраға басқарды. 

•  Екі бірдей шақырылымда төраға 

болған Орал Мұхамеджанов қана. 

•  Роман Мәдинов, Тито Сыздықов, 

Ерлан Нығматулин, Иван Чиркалин 

сынды халық қалаулылары 1999 жыл-

дан бері депутат. Олар үш сайланым 

қорытындысы бойынша Мәжілісте 

жұмыс істеп келеді. 

•  1996-1999 жылдар аралығында 13 

нәзікжанды депутат болды. 1999-2004 

жылдар ішінде олардың саны кеміп, 

қос палатада жалпы саны 11 әйел де-

путат қалды. Үшінші сайланған Пар-

ламентте 10 нәзікжанды саясаткер 

болса, 2007 жылы олардың саны күрт 

артып, депутаттық мандатқа иелік ет-

кен әйелдердің саны 17-ге дейін жетті.

•  Посткеңестік елдердің ішінде сегіз 

мемлекет өзінің заң шығарушы орга-

нын Парламент деп атаса, қалған же-

теуі өз тілінде ресми ат қойған.

ШАҒЫН СҰХБ

АТ

уел сіздігін жария лаған Жоғарғы Кеңес 



пар ламенттің барлық функцияларын атқа-

рып отырды. Расында, Кеңес Одағы ыды-

рап, тоталитарлық режимнен арыла бас-

таған тұста күн тәрті біндегі бірінші мәселе 

– демократиялық мемлекет құру тұрды. Ел-

дің келешек тағ дыры да өз қолымызға 

көшкендіктен, бізге қоғам дамуын тұра лат-

пайтын, қайта кеңестік қирандыдан шап-

шаң құтылуға жол ашатын заң шы ғарушы 

органның белсенділігі керек болды. Осы 

тұрғыдан ал ғанда, мәселені Тә уел сіздіктің 

алғашқы жылын дағы Парла ментпен қа-

рас тыратын болсақ, сол кездегі Жоғарғы 

Кеңестің ХХІІ-ХХІІІ шақырылымы Тәуелсіз 

Қазақстан тарихына зор үлес қос қанын 

атап өтуге тиіспіз. Тарихи қадам дардан 

бөлек, депутаттар алдында ерекше батыл-

дық, түн ұйқысын төрт бөлетін та бандылық 

тұрды. Себебі қан ша дегенмен бұрынғы 

орталықтық бас қару дың салдарынан Қа-

зақ станның келешек кемелдігіне деген 

сенім сон шалықты лауламады. Қара пайым 

жұрт шылықты былай қойып, сол кездегі 

саясат керлердің өзі ертеңгі күні не болаты-

нын бағамдай алмайтын. Екіншіден, ел 

болу үшін де елдегі тыныштықты қамту аса 

маңызды еді. Тәуел сіздіктің алғашқы кезең-

ін елдігіміз үшін үлкен сынақ ретінде қарас-

тырсақ, сол сыннан Жоғарғы Кеңес сүрін-

бей өтті. Тіпті сол кезеңдері әлемдік эконо-

микаға ықпал даса даму, іргелі 50 елдің 

қатарына қосылу туралы ұмтылыс болмай-

тын, байтақ Астананы салу туралы мәселе 

ешкімнің ойына кіріп-шықпайтын да. 

Тәуел сіздіктің алғаш қы жылындағы бас ты 

мақсат – әлем елдеріне өзіңді дер бес мем-

лекет ретінде таныту. Қалай танытамыз? 

Бейбіт ұстаным мен, берекелі бір лі гімізбен 

ғана. Сондық тан да Қазақ стан мемлекет-

тігінің  қалып та суына  Жоғар ғы  Ке ңестің 

қос қан үлесі талас сыз. Мен бұл кезеңді 

Тәуелсіздік тари хының үлкен әрі ма ңызды 

парағы ретінде қарас ты рамын. Одан кейін-

гі  жаң ғы ру  жыл да рындағы  Пар ламенттің 

елдік қыз меті де — өз алдына бір төбе. 



1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал