Мұртаза мырза, сіз белгілі дінтанушы ғалымсыз. Түркия мемлекетінде тұрып келгеніңізді де білеміз. Ал еліміздің тәуелсіздігін алған сәті есіңізде сақталды ма? Оны қалай деп бағалайсыз? ¾



жүктеу 1.05 Mb.

бет1/9
Дата31.01.2017
өлшемі1.05 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9

 

Мұртаза мырза, сіз белгілі 

дінтанушы ғалымсыз. Түркия мемлекетінде 

тұрып келгеніңізді де білеміз. Ал еліміздің 

тәуелсіздігін алған сәті есіңізде сақталды ма? 

Оны қалай деп бағалайсыз?

 ¾

Тәуелсіздікке қол 

жеткізген күн – менің есімнен мәңгі шықпас 

зор қуанышым еді. Алғашында Қазақ ҚСР-ның 

егемендігі 1990 жылы жарияланғанда т беміз 

к кке жеткендей болды. Одан кейін одақтас 

республикалар бірінен соң бірі тәуелсіздіктерін 

жариялап жатқанда «Қазақстан неге кешікті?» 

деп уайымдағаным есімде. Дәл тәуелсіздік 

жарияланған күні мен Түркияның Бурса 

қаласындағы кәсіпкерлердің жиналысында отыр 

едім. Телеарналардан Қазақстан тәуелсіздігін 

жариялады және Түркия оны бірінші болып 

таныды дегенді естігенде жиналысқа қатысып 

отырған түрік бауырларымыздың орнынан 

тұрып, мені құшақтап, құттықтап жатқаны 

әлі к з алдымда. Сол жерде әрбір фирманың 

атынан жеке құттықтау хат ұйымдастырып, 

Алматыдағы Президент аппаратының факс 

н міріне жібергеніміз бар. Мен де Еуропа 

және Түркиядағы қазақтар атынан Елбасын 

құттықтап, хат жазып, оны факс және 

телеграмма арқылы ж нелттім. Міне, содан 

бері жүйткіген желдей 25 жыл  те шыққан екен. 

Тәу етіп келген Тәуелсіздігіңнің  мірі мәңгілік 

болсын, сүйікті елім Қазақстаным! – деймін, 

шын жүректен.



ҰЛТТЫҚ АПТАЛЫҚ                Газет 2005 жылдың 7 қаңтарынан шыға бастады

№42

№42

(614) 

(614) 

21

21

қазан

қазан

2016 жыл

2016 жыл

ЗАҢ МЕН ТАЛАП

(

 4-¾

)

¾ Þ ∂ 

¾

Айырқалпақты ағайынның 

«Айылдан келген апа» деп аталатын 

картинасы бар. Екі-үш жыл бұрын 

түсірілген. Бір жарым сағаттық 

фильм әзілге құрылғанмен, шынайы 

өмірден алынған. Көркем картина 

ауылдан келген кейуананың 

Бішкектегі қызыққа толы бір апталық 

өмірі туралы. Апа ауылдан ұлы мен 

қызына келеді. Олар пәтер жалдап 

тұратын. Үйдің иесі қытымыр. 

«Қонақ келмесін» деп шарт қойған. 

«Айылдан келген апа» қожайынға 

пысқыра ма, пәтер иесінің мазасын 

алады. Ауылдағы аңқылдаған 

мінезбен әбден ығырын шығарған 

соң, кейуанадан құтылғысы келген 

үй иесі тәртіп сақшыға арызданады. 

Құлқынын көк қағаз тескен сақшы 

өз қолынан «заң» шығарып, 

«Бішкекте тіркеусіз бір ай тұруға 

болмайды» – деп «Айылдан келген 

апаны» түн ортасында пәтерден 

қуып шығарады. Сонда әлгі апаның 

«Бішкегің құрысын. Енді айылымнан 

келмеймін» – деп жылайтын жері 

бар. Жүректі елжірететін көрініс. 

www.jasqazaq.kz               vk.com.jasqazaq             Jasqazaq           Жас қазақ

   

 

 

 

 

 

  

 

(

 3-¾

)

ЖҮЙРІК ЖАҢАЛЫҚ

Үкімет үйінде Премьер-Министр Бақытжан 

Сағынтаевтың төрағалығымен Экономикалық 

ынтымақтастық және даму ұйымының Өзара іс-

қимыл жөніндегі кеңесінің кезекті отырысы өтті. Жиын 

барысында Экономикалық ынтымақтастық және 

даму ұйымының ұсыныстарын іске асыру бойынша 

Жол картасын әзірлеу және бұл ұйыммен алдағы 

уақыттағы өзара іс-қимыл мәселелері талқыланды.

Елімізде 3 263,6 мың тонна арпа жиналды. Бұл 

өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 594 

мың тоннаға артық. Сонымен қатар қарақұмық 

жинау науқаны да аяқталды. Айта кету керек, 

еліміздің 7 облысында шаруалар қарақұмық егумен 

айналысады. Қарақұмық, негізінен, солтүстік өңірде 

өсіріледі.

Елімізде пайдаланудан шыққан көліктерді 

тапсыруды ынталандыру жөніндегі бағдарламасы 

іске қосылды. 21 қарашадан бастап ескі көліктерді 

өткізуге болады. Ол үшін 150 мың теңге, ал тіпті 

жарамсыз темір «тұлпарға» 48 мың теңге беріледі. 

Бұл туралы «Оператор РОП» ЖШС басқарушы 

директоры Рустам Темірбек хабарлады. 

Нұрлан ЕРМЕКБАЕВ, 

дін істері және азаматтық 

қоғам министрі:

«5 маусым күні Ақтөбеде 

болған жағдай болашақта 

қайталанбайды. Оған бүкіл 

мемлекеттік орган күш-

жігерін салады. Сіздердің 

қауіпсіздіктеріңізді 

қамтамасыз ете аламыз. Ол 

үшін алаңдамауға болады. 

Қазақстан зайырлы мемлекет. 

Дін мемлекет істеріне кедергі 

келтірмеуі қажет. Бұл – әр 

адамның жеке мәселесі және оның 

рухани дүниесі. Мемлекет қоғамдық 

қатынастарды шариғаттық негізде 

емес, заң негізінде реттейді. Бірақ бұл 

адамдардың дінге сенуіне кедергі 

келтірмейді. Дінге берілген, сенетін 

адамдарға мемлекет барлық қажетті 

жағдайды жасайды»

(Ақтөбелік студенттермен кездесуінде айтты)

(Жалғасы 15-бетте)

ҰЛТТЫҚ БРЕНД

ИНДУСТРИЯЛАНДЫРУ –

 

ИНДУСТРИЯЛАНДЫРУ –



 

ЭКОНОМИКА ТІРЕГІ

ЭКОНОМИКА ТІРЕГІ

БІР АНЫҒЫ

Қайдасың, 

Қайдасың, 

қазақы 


қазақы 

қазанат?!

қазанат?!

ҚАУІПСІЗДІК ҚАМЫ

ҚАУІПСІЗДІК ҚАМЫ

Мәулен ӘШІМБАЕВ, 

Мәжіліс депутаты:

«Жалпы, ел 

азаматтарына ІІМ 10 

күнді ұсынып, кейіннен 

тіркеуге тұру қажеттігін 

ескерген еді. Бірақ та түрлі 

жағдайлардың болуын 

қарастыра отырып, яғни 

қонаққа, не жұмысы 

барысымен барған 

жағдайда 10 күн уақыт 

жетпеуі мүмкін. Осы ретте 

бұл мерзімді 30 күнге 

дейін арттыруды ұсынып 

отырмыз»


Билік

Билік


2

ww

www.ja

w.jasqazaq.kz E-mail: jas_qazaq@mail.ru

sqazaq.kz E-mail: jas_qazaq@mail.ru

168 

168 

САҒАТ        

САҒАТ        

№42 (614) 21 қазан 2016 жыл



Бақытбек СМАҒҰЛ, 

Мәжіліс депутаты:

«Баршаға белгілі, 2014 жылғы 29 

мамырда қазақ жерінде Еуразиялық 

экономикалық одақ туралы шартқа 

қол қойылды. Жас ұрпақ арасында 

ынтымақтастық идеяларын 

насихаттау және қос құрлықтың – 

Еуропа мен Азияның ықпалдастығы 

қай елде басталғанын әлемге паш ету 

үшін мен «Еуразиялық ықпалдастық 

күні» деген жаңа мереке енгізуді 

ұсынамын»

ҰСЫНЫС


Мемлекет басшысының 

қабылдауында Б.Сағынтаев еліміздің 

биылғы 9 айдағы әлеуметтік-

экономикалық дамуының 

нәтижелері және басты мемлекеттік 

бағдарламалардың орындалу барысы 

туралы баяндады. 

Қазақстан Президенті қазіргі 

уақытта жүзеге асып жатқан барлық 

бастаманы келесі жылы одан әрі 

тиімді жалғастыру үшін қажетті негіз 

қалыптасқанын атап  тті. Елбасы 

осыған орай, «Біріншіден, бюджетке 

тиісті  згерістер енгізілді. Сондай-

ақ барлық қажетті мемлекеттік 

бағдарламалар қабылданды. Атап 

айтқанда, республиканың қарқынды 

индустриялық-инновациялық 

дамуын қамтамасыз ету және тиімді 

к лік-логистика инфрақұрылымын 

қалыптастыруды к здейтін «Нұрлы 

жол» даму бағдарламасы аясында 

тұрғындардың әл-ауқатын арттыру үшін 

шаралар қабылдаудың маңызы анық», 

– деді. 

з кезегінде Премьер-Министр 

республиканың әлеуметтік-экономикалық дамуының 

барлық негізгі к рсеткіштері ж нінен оң серпін бар 

екенін айтты. Ол Қазақстан Президентінің биылғы 9 

қыркүйектегі кеңейтілген Үкімет отырысында берген 

тапсырмаларының уақытында орындалып жатқанын 

мәлімдеді. Атап айтқанда, ел экономикасының одан 

әрі дамуына ықпал ету мақсатымен қосымша 481 

млрд теңге к лемінде қаражат б лу мәселесі шешілді. 

Б.Сағынтаев, сонымен қатар күніне 90 мың баррель 

мұнай  ндірілетін Қашаған мұнай-газ кен орнының 

іске қосылғанына назар аударып, ең алдымен, азық-

түлік пен аса қажеті тауарлар бағасы, тұрғындар мен 

әлеуметтік мекемелерді үздіксіз жылумен қамтамасыз 

ету мәселесі, сондай-ақ тұрғын үй құрылысы 

бағдарламасы аясында жоспарланған нысандарды 

уақтылы тапсыру тұрақты бақылауда екендігін атап 

тті. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевқа елдің экспорттық 

әлеуетін одан әрі арттыру үшін қабылданып жатқан 

шаралар туралы баяндалды.

Қазақстан Президенті егін алқаптарында жиын-

терім науқанының аяқталғанына тоқталып, енді 

үкіметке астықты экспорттау мәселесін пысықтау 

қажет екендігін атап  тті. Мемлекет басшысы «Ірі 

дәнді-дақыл  сіруші болып саналатын к птеген 

елдерде егіннің жақсы шыққанын байқап отырмыз. 

Осыған байланысты бұл нарықта бәсеке жоғары 

болады. Біз осыған дейін бірқатар елдермен астық 

экспорты ж нінде келісім жасадық. Осы уағдаластық 

аясында жеткізілетін  нім к лемін анықтап алу қажет» 

– деді Нұрсұлтан Назарбаев кездесу қорытындысы 

бойынша үкіметке бірқатар нақты тапсырма берді.

(Ө  

)

Астықтың әлеуетін 

пайдалану қажет

Тосқауыл

Ол осы министрліктің алқа 

мәжілісінде с йлеген с зінде құжаттың 

жан-жақты талқылаудан  тетінін 

атап  тті. Министр осы мәселеге орай 

былай деді. «Біз тұжырымдаманың 

зін жалпыға ортақ талқылауға 

шығарған бірінші министрлікпіз. Ендігі 

уақытта заңның  зі барлық қажетті 

процедурадан  теді. Оң немесе сыни 

пікірлер ескеріледі». 

Министр заң жобасының әділет 

министрлігі жанындағы заң жобалау 

қызметі мәселелері ж ніндегі 

ведомствоаралық 

комиссиямен 

келісілгенін айта 

келе, қазіргі 

мемлекеттік 

мекемелер, 

депутаттар, азаматтық қоғам 

кілдері және сарапшылардан 

тұратын жұмыс тобы құрылып 

жатқанын айтты. Биылғы қараша-

желтоқсан айларында заң жобасын 

талқылау  ткізіледі. Жалпы, қараша 

айының соңына дейін жұмыс тобы 

мүшелерімен бірге құжат мәтінін 

дайындау к зделген.

Д.Абаев «2017 жылдың наурызына 

дейін барлық мемлекеттік органдармен 

келісілген құжатты Үкіметке және 

2017 жылдың алғашқы жартысында 

Парламент Мәжілісіне енгізу қажет» – 

деді.

АПТАНЫҢ АЙТАРЫ



АПТАНЫҢ АЙТАРЫ

2,8

2,8

мрлд теңге. 

Елімізде инновациялық 

жобаларды жүзеге асыруға 

бөлінетін қаржы көлемі

9,5

9,5

млн теңге. 

Екібастұзда тәртіп 

сақшылары осынша ақшаға 

жоқ дизель отынын сатқан 

алаяқты ұстады



36

36

мың ақтөбелік 

азаматқа радикализмнің 

қауіпті екені түсіндірілді



БАҚ

Келер жылы қаралады

Келер жылы қаралады

Бұқаралық ақпарат құралдарына қатысты заң 

жобасы алдағы жылдың алғашқы жартысында 

Парламентке жіберіледі. Бұл туралы сәрсенбі күні 

ақпарат және коммуникациялар министрі Дәурен 

Абаев хабарлады. 

Оның айтуынша, 

жалған кәсіпкерлік 

арқылы салықтан 

жалтару, қаражатты 

заңсыз сыртқа шығару 

немесе керісінше оны заңдастыру 

сынды құқықбұзушылықтар 

жасалған. Ол «Ресми дерек 

бойынша, 2015 жылы аталған 

қылмыстардың кесірінен 

мемлекетке 92 млрд теңге залал 

келген. 2016 жылдың 9 айында 

оның к лемі 94 млрд теңгеден 

асып отыр. Біз бұны мемлекеттің 

экономикалық қауіпсіздігіне келіп 

отырған тікелей қауіп деп санаймыз. 

«К леңкелі экономиканың» үлесі 

ЖІ -нің 28 пайызын құрайды. 

Оның негізгі б лігін жалған 

кәсіпкерлік арқылы заңсыз 

қаражатты заңдастыру алып жатыр. 

Қазіргі уақытта экономикалық 

тергеу органдарының қарауында 2 

мыңнан астам қылмыстық іс бар. 

Онда шамамен 15 мыңнан астам 

контрагент тергеуге алынып отыр», 

– дейді. Комитет т рағасы  тиісті 

заңдарға  згерту мен толықтыру 

енгізілмесе, жалған кәсіпкерлікке 

қатысы жоқ бизнеске залалы 

келуі ықтимал. Себебі тергеуге 

алынғандардың қатарында  з ісін 

адал атқарып жүрген кәсіпкерлер 

де бар.


Ғалым ШОЙКИН, дін істері және 

азаматтық қоғам министрлігі дін істері 

комитетінің төрағасы:

«Ата-аналармен әңгімелескен 

жөн деп санаймын. Бірінші кезекте 

діни киім киетін ата-аналарға 

түсіндірген абзал. Мемлекеттік органдар 

бұл жұмысты діни ұйымдармен бірге 

атқарып келеді. Нәтиже де бар. Мысал 

келтіре кетсем, Атырауды алатын 

болсақ, 2015 жылы мектепке оқушы 

xиджабпен келген 315 оқиға тіркелген. 

Мемлекеттік 

органдар мен 

діни ұйымдардың 

бірлескен 

жұмысының 

арқасында енді 

тек 113 бала 

қалды. Дегенмен 

жұмыс әлі 

аяқталған 

жоқ»

Эльмира СУХАНБЕРДИЕВА, 

білім және ғылым вице-министрі: 

«Мектеп жарғысында көрсетілген 

тәртіпке қарамастан, балаларын 

мектепке діни киіммен әкелетін 

ата-аналармен бір емес, көп мәрте 

түсінбеушіліктер орын алып келгенін 

білесіздер. Ата-аналар бізге нақты 

ұстанымдарымызды жариялауды 

сұрағандықтан, біз оң көзқарас 

болатынына үміттенеміз. Егер оқушы 

діни киіммен келетін болса, ата-

анаға ескерту жасалады. 

Баланы біз қумаймыз, 

діни атрибутиканы 

шешу үшін ата-анасын 

шақыртамыз. Оқушы 

ары қарай сабағына 

қатыса береді. Мектептен 

шығысымен қайта кисе 

де болады. Мұнда 

ешкімге де моральдық 

зардап тигізбейміз деп 

ойлаймын»

1+

2



1+2

Биыл жалған кәсіпкерліктен 

мемлекетке 94 млрд теңге зардап 

келді. Бұл туралы Жоғары сотта 

өткен «Экономикалық 

қылмыстарға 

байланысты істерді 

қарау кезіндегі өзекті 

проблемалар» атты 

дөңгелек үстелде 

қаржы министрлігі 

мемлекеттік кірістер 

комитеті төрағасының 

орынбасары Тілеу 

Жаңғарашев мәлім етті.

Кәсіпкер 

Кәсіпкер 

қадамы 

қадамы 

назарда

назарда

Жаңа тәсіл

Құрмет

Астанада 

Халық қаһарманы 

Рақымжан 

Қошқарбаевқа арналған ескерткіш ашылды. 

Ескерткіш Б.Момышұлы және Р.Қошқарбаев даңғылының 

қиылысында орналасқан. Жобаға сәйкес, мүсіндік композицияның 

биіктігі – 6 метр, ал гранит тұғырдың биіктігі 4,5 метр. Ескерткіштің 

авторы «Қазақ елі» 

монументін жасауға 

қатысқан белгілі 

мүсінші Асқар Нартов.

Салтанатты шара 

барысында с з с йлеген 

Астана әкімінің 

орынбасары Ермек 

Аманшаев «Бүгін қазақ 

жауынгері Рақымжан 

Қошқарбаевтың ерлігін 

мәңгілік ету үшін осы 

монументті ашып 

отырмыз. Оның есімі 

скелең ұрпақтың 

жадында ерліктің 

символы ретінде 

сақталуы керек, сол 

себепті Қазақстан 

Тәуелсіздігінің 25 

жылдығы қарсаңында 

елордада аты аңызға 

айналған нағыз 

жауынгерімізге арнап 

ескерткіш орнатылды», 

– деді. Салтанатты 

шараға Рақымжан Қошқарбаевтың қызы –  лия, оның немерелері, 

сондай-ақ лейтенант Қошқарбаев туралы кітаптың авторы – Қасым 

Аппасұлы қатысты.

Ер есімі ел 

Ер есімі ел 

есінде

есінде

Бағлан МАЙЛЫБАЕВ, 

Президент Әкімшілігі басшысының 

орынбасары:

«Тәуелсіздік алған 25 

жылдың ішінде сырттан 

қаншама қандасымыз келді. 

Ол бауырларымызды оралман 

деп айтып жүрміз. Меніңше, 

оралман дегеннен гөрі ағайын 

деп айтқанымыз дұрыс болады. 

Сондықтан, осындай ұсыныс 

жасағым келіп отыр»



(Астанада өткен саясаттанушылар 

мен әлеуметтанушылардың xалықаралық 

форумында айтқан сөзі)

Сөз-жебе

Ол 


«Туризм 

индустриясы 

департаменті Bed Tax – 

туристерді орналастыру 

салығын енгізуді 

алға тартып отыр. Біздің 

есептеуімізше, әрбір турист 

күніге қонақүйде тұрған 

ақысының 3%-ын, яғни 

500 теңгені қалдырып кету 

керек. Еліміз айтарлықтай 

мол ақша табады», – 

деді. bnews.kz сайты 

хабарлағандай, мұндай 

салық Грузия, Еуропа, 

Араб  мірліктерінде бар 

екен. 2020 жылға дейін 

туризмді дамытудың арнайы 

тұжырымдамасы әзірленген. 

Бұдан басқа, жақында 

елімізде шетелге шығатын 

отандастарымызды қолдау 

мақсатында қор құрылады. 

Басқарма басшысының 

айтуынша, осы аптада 

шетелге шығатын туристерді 

кепілді сақтандандыру 

жүйесі мақұлданды. М.Иғали 

«Ол үшін арнайы қор 

құрылады. Оған туристерді 

шетелге жіберетін туризм 

операторлары белгілі бір 

соманы салады. Аяқ астынан 

болатын түрлі жағдай болып 

қалса, сол қордағы қаржыдан 

алып, туристерімізді елге 

қайтара аламыз. Бұған дейін 

мұндай оқиғалар к п болды», 

– дейді.

Инвестициялар және даму министрлігі 

туризм индустриясы департаменті осындай 

ұсыныс жасап отыр. Аталған департамент 

директоры Марат Иғали шетелдік саяхатшы 

ел аумағына өткені үшін тәулігіне 500 теңге 

қалдыра алатынын айтады.

Әр саяхатшыдан - 500 теңге

Әр саяхатшыдан - 500 теңге




 1-¾

)

3

№42 (614) 21 қазан 2016 жыл



ww

E-mail: jas_qazaq@mail.ru

E-mail: jas_qazaq@mail.ru

ҚОҒАМ

ҚОҒАМ

Елімізде мектеп оқушыларынан ақша жинаған 

мұғалімдер қатаң жазаға ұшырайды. Тіпті жұмыстан 

қуылуы мүмкін. Бұл туралы бүгін білім және ғылым 

вице-министрі Эльмира Суханбердиева мәлімдеді.

м

қ



в

Тәртіп

Венгр ғалымдары алдағы 

2-3 айда Кейкі батырдың 

келбетін қалпына келтіруді 

жоспарлап отыр. Олар бұл 

жұмыста батырдың бас сүйегін 

қолданатын болады. 

Бұл туралы антрополог 

Андраш Жолт Биро хабарлады. 13 

қазан күні Орталық мемлекеттік 

мұражайы Венгриядағы 

елшіліктің қолғабысымен 

Будапешт қаласына Кейкі 

батырдың бас сүйегі жеткізілген 

болатын. Ж. Биро «Ғылыми 

нәтижені біз Қазақстанның 

Тәуелсіздігі күні таныстыратын 

шығармыз.  рине, бізді шақырған 

кезде. Біз үш  лшемді үлгісін 

жасайтын боламыз. Бұл батырдың 

есімі мәңгілік есте сақталу үшін 

жасалады», – деді. Tengrinews.kz 

сайты хабарлағандай, ғалымдар 

батырдың бас сүйегіне сараптама 

жүргізіп, бас сүйекке тиген 

зақымдарды анықтап, Кейкі 

батырдың қалай қайтыс болғанын 

да анықтауды жоспарлап отыр. 

Еске салайық, 

антропологиялық сараптаманы 

Андраш Жолт Биро мен Шандор 

Евингер жүргізеді. Ал Кейкі 

батырдың бет-бейнесін қалпына 

келтіру жұмыстарымен Агнеш 

Куштар айналысады. Осыған 

дейін, 2011 жылы Агнеш Куштар 

білхайыр ханның (1693-1748 

Þ

бейнесін қалпына 

келтіру жұмысымен айналысқан.

Орталық коммуникациялар 

қызметінде  ткен брифингте 

вице-министр «Бізде министр 

бұйрығымен мектепте түрлі 

мақсаттарға ақша 

жинауға тыйым салу 

бойынша нақты 

қағидалар бекітілген. 

Ол бұрыннан бар. 

Бұл бірінші бұйрық 

емес. Ол туралы 

барлық білім беру 

департаменті 

мен б лімшесіне 

айтылды. Біз 

мектептерде ақша 

жинауға тыйым 

салуға қатысты 

саясатты қатаң 

ұстанамыз. Бірақ 

бұл талап жергілікті 

жерлерде бұзылып жатады», – 

деді.

Оның айтуынша, осы 



бұйрықты бұзған 

қызметкерлерге қатаң жаза 

қолданылады. Тіпті жұмыстан 

шығаруға дейін баруы 

мүмкін. Э. Суханбердиева 

«Біз барлық оқиғаларға қатаң 

шара қолданып келеміз. Оны 

жіті бақылап, ата-аналармен 

бірге ақша жинауға мүлдем 

қарсы екенімізді білдіреміз. 

Мектепте оқушылардың 

ата-аналарынан ақша 

жинауға тыйым салу туралы 

министр бұйрығы барлық 

облыстың, Астана мен 

Алматы қалаларының білім 

беру департаменттеріне 

жолданған. Ақша жинауға 

жол берген қызметкерлерді 

жұмыстан шығаруға дейін 

барамыз», – деп  з ойын 

аяқтады. 



Тағзым

Келбеті қалпына 

Келбеті қалпына 

келеді

келеді

Мұғалімге ескерту

Мұғалімге ескерту

р адам ертеңгі күнге үкілі 

үмітпен қарайды. Алдынан 

жақсылық күтеді. Осы ойдың 

жетегімен жүрсек, былтырға 

қарағанда, алаяқтық әрекет саны 

еліміз бойынша біршама азайған. 

Оның бір ғана мысалы: Оңтүстік 

Қазақстан облысы республикада 

үшінші орында болатын. 

Күнгейдің прокурорлары соңғы 

5 жылда тұрақты түрде  сіп келе 

жатқан бұл санаттағы қылмыс 

биыл т мендеді деп сүйіншілеп 

отыр. Биыл жыл басынан бері 

Павлодар облысында да алаяқтық 

оқиғалары 40 пайызға азайған. 

Ашығын айтсақ, еліміздің Бас 

прокуроры Жақып Асанов 

осы салаға басшылық 

жасағалы бері кері 

жетектеген кемшілік 

жойылып, қылмыс саны 

қысқарып, к збояушылық 

ақпарға тосқауыл 

қойылды. 

Алаяқ қапысыз 

жүрген халықтың 

баспанасы алдап-арбаумен 

иемденіп алуда алдына 

жан салмайды. Енді 

бірі – «жер әперемін» 

деп сан соқтырады. 

Онсыз да қалт-құлт 

мір сүріп жүргендердің 

тірнектеп жиған-тергенін 

сыпырып әкеткенде, беті 

бүлк етпейді. Олардан 

адамгершілік, ар-ұят 

іздеп әуре болудың қажеті 

шамалы. Бетпақдала құмында жоғалған инені 

іздеумен пара-пар. Керек десеңіз, ірі шенеуніктің 

«туысы» да бола қояды. Жер комитетінде де «істеген» 

болып шығады. Алдыңа келгенде алдап арбаудың 

небір қитұрқы әрекетін жайып салып, тіпті форма 

кигені де әшкереленіп жатты. 

Сонда бұл не  зі? Сиқыр ма? Халық жаппай 

неге алданады? Неге олардың жолы болғыш? Сан-

сауалдар осылай алдыңды орайды. Ең біріншіден, 

пәтер сатып алу, сату құжаты туралы сауатымыз 

жоқтың қасы. Алаяқтың қолындағы жалған құжатқа 

сене қаламыз. Оның түбін тексеріп жатуды артық 

санаймыз. Құжаттың түп нұсқасын бере салып, 

артынан  кініп жататынымыз жасырын емес. 

Екіншіден, алаяқтар «әртіс». Кез келген мамандық 

иесінің образына ене алады. Сендіріп с йлейді. 

Сондықтан, ол «қызмет ететін» мекемеге, банкке, 

т.б. телефон шалып, мәлімет жинауға асықпаймыз. 

Тіпті сатылатын пәтердің неліктен тым арзан 

екені ойландырмайды. Іштей «арзан алатын 

болдым! Пәленбай мың теңге  зімде қалады!» 

деп мәз боламыз. Соңында сан соғып, соттан-

сотқа сүйретіліп жүргеніміз. Бүгінде құжаттың 

к шірмесін берудің  зі қауіпті болып тұр. Олар сол 

к шірмені түрлі-түсті принтер арқылы оңай жасап 

алатын к рінеді. Жалған нотариус «аша қалып», 

м р басып беру дегеніңіз, олар үшін түк те емес. 

Жаңалық болмай қалды. Енді алаяқтар жетімдерге 

де ауыз салып келеді. Жетімдерді жылатып, олардың 

атындағы үйді, пәтерді жалған құжатпен 

рәсімдеп алады да, екінші, үшінші 

біреулерге сатып жіберіп, к л-к сір 

пайдаға кенеліп жатқандары қаншама. 

Қазақта «Жетім к рсең, жебей жүр» деген 

нақыл с з бар. Алаяқтар жетімдерден 

жырып жегенді  з мақсатына айналдырып 

алғалы қашан? Енді Бас прокуратураның 

баспас з қызметі таратқан мәліметке назар 

аударсақ. Оңтүстік Қазақстан облысы 

бойынша «Қазпошта» АҚ-ның Т ле би 

аудандық б лімшесінің бұрынғы бастығы 

Османова балалар үйі тәрбиеленушілерінің 

есепшотынан ақша ұрлағаны үшін 

сотталып кетті. Ал Алматы облысы Үшт бе 

балалар үйінің әлеуметтік педагогы З.Орманова 

мекеме тәрбиеленушілеріне тиесілі 1,5 млн теңгені 

жымқырып үлгерген. Шығыс Қазақстан облысында 

да жетімді жылатқан оқиға тіркелді. Қамқоршы 

Н.Крикунованың кесірінен кәмелетке толмаған бала 

зінің 1 млн теңгеге жуық жинағынан айырылып 

қалды. Алматы облысында  з қызын тәрбиелеуден 

бас тартқан әкенің балалар үйінде тәрбиеленіп 

жүрген қызына асыраушысынан (

айырылғаны үшін тағайындалған 500 мың теңгеден 

астам жәрдемақыны ұятты ысырып қойып, заңсыз 

алып келгені анықталды. 

 Елімізде 30 мыңнан астам жетім балалар және 

ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар бар. 

Олардың үштен бірі балалар үйінде тәрбиеленуде 

екенін ескерсек, отыз мыңнан астам жетім тағдыры 

ойландырмай, толғандырмай қоймайды. Алматы 

облысында алаяқтар, тіпті еркінсіп кетті десек те 

болады. Олар жаппай жетім балалардың баспанасын 

алаяқтық жолмен тартып алып жатыр. Жетім 

балалардың бесеуін бебеулетіп жылатқан алаяқтар 

бүгінде заң алдында жауап беруде. Т рт жылдай 

сандалған балалар үйінде тәрбиеленуші апалы-

сіңлілі Нетруненколар  з үйіне кіре алмай, сыртынан 

к з салып қана жүрген еді. Бүгінде олар психолог, 

заңгер Александр Шевченконың қамқорлығы 

арқасында жеңіске жетіп отыр. « з үйімізге кіре 

алмай қалдық. Үйді биік дуалмен қоршап тастапты. 

К з жасымызды т гіп, амал жоқтықтан пәтер жалдап 

тұрып жаттық. Жалған құжатпен 

рәсімдеп алғандар сотта  з кінәсін 

мойындады.  кініштісі, үйді 

қиратып, тіпті есік-терезесіне 

дейін алып кеткен...» деп 

еске алады Нетруненколар. 

Алаяқтар жетімдердің үйі заңмен 

қорғалғанына қарамастан, 

құжатты басқа адамға рәсімдеп 

жіберген. Ал Кристина 

Паршинаның үйінен ештеңе 

қалмаған. Сотталатындарын 

білген алаяқтар үйді қиратып 

кетіпті. Алматыдағы «Айналайын» 

балалар үйінің директоры да 

айтары жоқ, алаяқ болып шықты. 

Ол тәрбиеленуші Веретникованың 

атындағы үйді үшінші біреуге 

жалған құжаттармен сатып, енді еңкілдеп жылап 

отырған сыңайлы... Балалар үйіндегі жетімдерді 

тұрғын үймен қамтамасыз ету мәселесінде де 

«мүйіз» шығып тұр. Қызметтен кеткен мемлекеттік 

қызметкерлерге жетімдер есебінен кезексіз пәтер 

беріліпті. Прокуратураның араласуымен 247 

бала кезекке қойылды. Араны ашылған алаяқтар 

Алматыдағы балалар үйінде тәрбиеленушілерге 

берілетін жәрдемақының 2,5 миллион теңгесін 

жымқырып, жым-жылас еткен! Жаркенттегі 

мектеп-интернаттың директоры да жетім балаларға 

бюджеттен б лінетін ақшаға ауызды аямай салған . 

зінің жеке иелігіндегі кәсібіне жарты миллион теңге 

жұмсап, интернатқа кір жуатын машиналар сатып 

алу барысында 123820 теңгені талан-таражға салды.

 Отандастарымыз ертеңгі күнді қуанышпен, 

жақсылықпен қарсы алғанды қалайды. Прокурорлар 

осылайша бастаған істі аяғына дейін жеткізіп отырса, 

алаяқтар  зіне тиесілі жазасын алатыны хақ. 




  1   2   3   4   5   6   7   8   9


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал