Мүхамбетқалиев С., Ахметов К.Ғ, Ғабдуллин Х. А. Байүлы мен Жетіру және Төре, Төлеңгіт



жүктеу 27.6 Kb.

бет44/48
Дата08.01.2017
өлшемі27.6 Kb.
1   ...   40   41   42   43   44   45   46   47   48

К^пият,  Ғиззат.  Чолақган  -  Сүлтангерей,  Пангерей,  Бақгыгерей,  Сейіткдн.  Чолақов  Пангерей  -  академик. 
Сүлтангерей  -  Батырхан.  Бақгыгерейден  -  Мүрат,  Абдулмакдн,  Айдархан,  Шамрат.  Чолақов Айдархан  заң

қызметкері.
Қысаннан  -  Есенболат,  Тайырболат,  одан  -  Сөрсенбай,  Түрарабек.
Дауынбайдан  -  Иманғали,  Шайқы, Жандэулет, Түйеғали,  Тазабек.
Иманғалидан  -  Избасар,  Нүрғали.  Избасардан  -  Бесқали,  Арыстанғали,  Сорсснғали,  Султангали 
Есболат(Есмүрза).  Нүрғалвдан  -  Ғазез, Әсет,  одан -  Бақыт,  Ыдырыс,  одан  Мсвдібек.  Б а к ы ш Д Г
Матбет’ 0ДвН ’ Мевдіба,й; АГай- МенДІбайдан - Өтебай, одан - Рақым, Ғабдырақим, Бекжан, 
Әбдірақим,  Ермек,  Талғат.  Ракдмнан - Менбол,  Мерден.  Ғабдірақимнан -  Нүрлыбск.  Бскжашіан  -  Багдад 
Әбдірақимнан  -  Нурлан,  Асылхан,  Әдірхан.  Ермектен  -  Батыржан.  Талғатган  -  Бауыржан.
Атайдан - Ақбай  Кдбдол  Шалақай,  Кдрез, Муса, Орынбай. Ақбайдан  -  Носи,  Мүжан,  Бакон.  Носиден
- Дүисенбаи, Серік,Нүрбай. Дүйсенбайдан - Әсет, Аскар. Серікген - Дамир.  Мүжаннан - Бақтыбай.  Бакоішан
-  Іолик,  Марат.  Кдбдолдан - Асқар, Мүқан, Сейтжан. Атаев Асқар көп жыддар Жаныбек ауданывда басқару 
қьізметін  атқарды.  Аскзрдан  -  Әділбек.  Мүканнан  - Айбек,  Әліжан,  одан  -  Ренат.  Сейтжаннан  -  Нүрғали. 
Шалакдйдан -  Ержан,  одан  -  Руслан.  Орынбайдан -  Ерлан,  Нүржан, Артур.  Ерланнан  - Айдос.
Жандәулегген  -  Исатай,  Байлеу,  Али.  Исатайдан  -  Қаракөз(Кдрабала).  Байдеуден  -  Бозша,  Шомбал. 
Бозшадан -  Нағым,  одан -  Өмірзақ. Алвден - Жүсіп, Абдырахман.  Тазабектен - Үзақбай,  Мырзаболат,  одан
- Жанасбай.  Сағынтайдан -  Кути,  Хасен,  Сахи.  Қонүрдан - Әмір,  одан  -  Сабыргали,  Қадыргали.
Алжаннан - Малай, Жаскен, Досық, Аржахан,  Бекім, Ермағамбет, Ешаман. Досықган - Ғүсман.  Бекімнен
-  Бижан,  Сәлім,  Қажыгерей.  Сәлімнен -  К^пият.  Ешаманнан -  Иман,  Бисен.
^  Ерназаржан - Толан, Достай, Досмүхамбет,  Бектен, Айтпенбет(Толбай). Толаннан - Молдағали, Атембск, 
Айтпенбет.  Молдағалидан  -  Сапар,  Аткеш.  Сапардан  -  Молддамүрат,  Насыр,  Кдрақойшы.  Молдамүрагган
-  Хаумет,  Хамит,  Шапқат.  Айткештен  -  Сабыр,  одан  -  Ғалымжан,  Карімжан.  Айтпенбеттен  -  Нурым, 
Нүралы,  Бекқалы.  Нүрымнан  -  Мендығали,  Иман.  Мендығалидан  -  Мүса,  Жүмабай,  Бисенбай.
Дуан Төленгіті
Дуан  Төленгіттері  Алтай  өлке  жағынан  Кіші  жүз  жеріне  келіп,  ал  Бөкейлік  қүрылганда  Нарынга 
қоныстанған.  Бөкейлікгегі Дуан  Төленгіттерінен -  Тәніберген,Еділбай,  Жайыкбай,  Бактияр, дсгсн  болган.
Тәнібергеннең -  Ментай,  одан - Шатақай,  Тастемір.  Шатақайдан  - Деуім,  Муратолі. Доумпсн  -  Крбдсн, 
Шөкей, Жетібай.  Қобденнен -  Ғайнөш (1909ж.т),  Балганым, Жігер, Жықырай, Аружамал, Акылтай. Доумов 
Ғанөш  көп  жылдары  Орда,  Жымпиты,  Жәнібек  аудандарында  баскзру  қызметінде  болды.  Ғайноштсн  - 
Сабит (1933  -  1993),  Кдтима (1937), Жамбыл (1939 -1965), Әмина  (1942 -  2000),  Чапай  (1944),  Бисен  (1947), 
Дүсенбай (1951), Әсима (1953), Карима (1957). Деумов  Сабит инженер - геолог  Кэрашыганак. газокандснсат 
кешенің зертеп ахнушылардын бірі.  Одан - Дина,  Марат. Жанбылдан  - Асылбек, Акдима,  Венера.  Чапайдан
-  Эльмира,  Эльвира,  Алибек.  Бисеннен  -  Гүлнара,  Виктория,  Ольга.  Дүсенбайдаи  -  Камила.
Тастемірден  -  Алдаберген,  одан  -  Ыбырай,  одан  -  Ескдйыр,  Шора,  Бірімжар,  Ахметкдли,  Жортбас, 
Қуанай.  Бірімжардан -  Қабдыр,  Болат, Темеш.  Қабдырдсп  -  Бактығул,  одан  - Асхат.  Бірімжаров  Бакхыгүл 
тарих  ғылымдарының докгоры,  профессор.  Ахметкалидан -  Сүнгат.  Жортбастан  -  Күлгат,  одан  -  Кджикдн, 
Серік.  К^жикдннан  -  Мүрат,  одан  -  Айбек,  Абай,  Әмір.  Серіктен  -  Ержан.
Еділбайдан -  Байарыстан,  Шөкей.  Байарыстаннан  -  Ғасыр, Ебін, Сүлтан,  Шала,  К^бытай.  Ғасырдан  - 
Марат.
Жайықбайдан  -  Илияс,  Сары.  Илиястан  -  Исатай.  Илиясов  Исатай  -  ғалым,  үстаз.  Сарыдан  -  Кдзи, 
Қарасай,  Кдпер, Хисмет,  Кдмен.  Сариев Кдрасай, кезшде Орда ауданынан шықкдн жиырма төрт Сониалистік 
Еңбек  Ерінің  бірі.  Кдрасайдан  -  Талғат.  Қаперден  -  Естай,  одан  -  Талғат,  Рафхат.
Бақгиярдан  -  Қүрманғали,Асанғали,Сақьш,  одан  -  Өтеш,  Өтепкдпи.  Сакыпов  Өтепкали  кеп  жьшдары 
Ж өнібек аудандарында  19  партсъезд атындағы қолхозды  баскарды.
Сасықгау,  Қойқын  Төленгіті
Төленгітгердің 
бүл  тобы  Едіддің  төменгі жагын  мекендеген  .  (Қүтгыбаев  Ошанныц  айтуынаіг  жазып 
сақтаған  Үкібаев  Хисметолла  Ыскзкүлының  деректері)
Арғын  руының  беделді  биі  Бакыт  елінде  “Бакыби”  атанган,  үрпақгары  Тожік  ,Андақүл,Көксбай, 
Шыбынтай,Нияз үлының баскдруымен  кіші жүздін Әбілхайыр ханнын Жоцгарларга кдрсы  үйымдастырын 
жатқан  жасағына  келіп  қосылған.  Сол  соғыста  аскан  ерлігімсн  көзге  түскен  Нияз  соіыстан  кейін  слшс 
оралмай  хан түқымының қызына үйленіп, семиялы болып Қыргызак,Алдаспай  алаларып осірш, сн сеш кіі 
адамының  бір  болып,  хан  түкымымен  араласвдн,  Жорыета  кдза  болган  агайынынын  ^
ы®ай* ^
 
үлдарын  бауырына  басқан.Артынан інісі Темір  іздеп  келіп,  туыстарын  алып  ксткісі  кслгеі  с  ’ 
‘  ‘
бармай  қалады.Ол  жеңгесімен  бір  жыл  түрып.Шеркешбай  атгы  үл  көріп.елінс 
^«атоптасып
түсында ел бірнеше топкз бөлінеді.  Кдрабай сүлтанның карауына втеді, көп үза  a
сенімді нөкерлері болады. Бөкейханмен бірге Жайыкган өтіп Сасыетау бүрынгы  Жанагала ауданы, кейишси

Атырау  облысына  кяраған  жерге  қоныстанады.  Арғынның  Өтебаи  акыны  осы  маііцга  келш  Бшек  ақын 
қызбен  айтысады.  Бөкейханның  5  нөкері  болып  жүрген  бауырларымен  танысады  Тореге  тацбалас  ет т  
содан кейін  Төре Төленгіті  болып атанып  кетеді.  Олар  белді  Қыргызақ,  Алдасай,  Шеркешбаи,  Кдлыбаи, 
Садықбай.  Қыргызақгьщ  балалары  біртүтас  Еділ  өзенінің  төменгі  саласына  кошеді.
Бақыби
Бакыбиден - Тәкетік,Андағұл,Көкібай,Шыбынтай,Нияз,  Темір.  Нияздан  -  Қырғызақ, Алдасай. Темірден
-  Шеркешбай.Шыбынтайдан  -  Кдлыбек,Салыбек.  Қарабай төренің  нөкеріне  кіретін  „бес  шал„  осылар.  Ал 
осыларға  тек  кдна  жанама  қосылатын  деп  айтатындар  Кдлыбай  мен  Сәдібек.  Біракта  әріден  қосылады 
дейтін дер де  бар,олар  Шыбынтайдың  балалары.Әкесі  олгеннен  кейін  ағасының  колывда  болған.
Қырғызақ
Қырғызақган  -  Зеренбай,  Жауттік,  Барлыбай,  Орынбай,  Коркімбай.
Зеренбайдан  -  Үдербай,  Имаш.  Меңцәлі,  Әлжан,  Көмбірбай,  Кенжебай.
Үдербайдан  -  Ибраш,  Ибрай,  одан  -  Теміртас,  Еден,  Әміржан,Теміш.  Имаштан  -  Бисенәлі,  одан  - 
К^нат,  Кдбдеш,  Мүрат.  Мендәліден  - Медеш,  К^бдеш,  Жүніс.  Медештен  -  Сапаш,  одан  -Патих.  Әлжаннан
-  Әбиәлі,  одан  -  Дәріш,  Ғапу.
Кембірбайдан  Сисенәлі,  Тәуей,  одан -  Муса,  одан  -  Фауеден.
Кежебайдан  -  Еспағамбет  (Қисық),  Есет,  Доспағамбет,  Мыса.  Еспағамбеттен  -  Әбу,  Рахым,  Түсіп, 
Тілепқали,  Шаку,  Маужан,Мағзира,Сағира.Маужаннан -  Сайын,  Кджет,Нәсіп,  Сәрсенбек, Тимош.  Есеттен 
-Ихсан,  Өтешқали.  Мысадан  -  Жүмаш,Кдйша.
Жаутгік
Жөутіктен  -Үкібай,  Шобай,  Қуанышбай.  Үкібай  дін  таратушы  хазрет  молла,  округке  белгілі  би 
атанған.Моласы Бөкейхан бейітінен 40 шакырым қиғаштан қырға жүретін жолда.Сол арада Үкібай шағылы, 
80 шақырым Сасықгау жолында “Үкібай шошақ” жер аттары осы күнге дейін сақгалған. Үкібайдан  -  Мәрек 
,Қалтабай  ,Архай,  Сүттібай,  Талпақ,Орынбас.
Мәректен  -Бисенәлі,  Рысты,  Кднслу,  Орынбас.  Хасаннан  —  Жақсылық,  Садиық,  Нүрслу,  Смағүл, 
Сақыбжамал,  Хиба,  Мүслима,  Хабдол,  Қадір,  Бөпе,Жақсығүл,Бактығүл,  Жақсылық(1916-197б)  ағарту 
саласында Астрахан облысынан Краснояр  ауданында көп  еңбек еткен,Бақиби  аталыктарыныц  шежіресін 
жинактаушысы.  Садиықган  -  Елемес,  одан  -  Самат,  Майра,  Марат,  Альберт,  Роберт,  Надира,  Наташа, 
Оксана.  Жақсылықган -  Фарида,  Фарит,  Фаридадан  (ері Шайхат  Нажмеденүлы  Еренов)  Анаргул, Жаслан, 
Фариттен Альбина,  Гүлназия, Анелья.  Садиықган -  Ниғметолла,  Ізбасар,  Нәжімецен,  Хибадолла,  Сэрсен, 
Шолпан,  Айслу,  Күнслу.
Қапслудан  (ері  Хисамеден)  -  Хабиб,  Әліп,  Отеп,  Мүқсина,  Әбиялі,  Тотым,  Кдрағыз,  Сағира.  Рыстыдан 
(еріі  Есжан)  Қаулеш,  Кдбдреш.
Бакгығүлдан Дариға, Елена.
Қалтабайдан  -  Қүтгыбай,  одан  -  Қүсайын,  Қүспанғали,  Ошан,  Қатима,  Кднифа,  Қадиша,  Румия.
Қүсайыннан  -  Мүқима,  Айтпай,  Өтеген,  Жүсіп.  Мүкимадан  -  Серік,  Жүсіптен  -  Шаяхмет,  Зүлқадан, 
Отегеннен  -  Лариса,  Валерий,  Ермүрат,  Аккүміс.
Қүспанғалидан  -  Шәмекен,  Дүйсенғали
Сүттібайдан - Искдқ, одан - Хисметолла, Дүйсенғалидан - Әлия. Ошаннан (Бақыбас түқымынан шыккдн 
Торе  Толнгіттердің  шежіресін  жинақгаушы)  -  Қалидолла;  Көрім,  Рашид.  Кәрімнен  -  Амангелді,  Аскдр, 
Нүрслу.  Нүрслудан  (ері  Мақсат)  -  Ғалия,  Марат,  Ержан.
Арқайдан  -  К,онқыш,одан  -  Сабырлы.,  Әубакір.  Үкібаев  Хисметолла  Исқақүлы  ауыл  шаруашылык 
ғылымдарының докторы,  академик  Бақыбі  шежіресің  жинақгаушы.
Орынбастан  -  Мағау,  Рахмет.  Мағаудан  -  Хамиден.  Рахметтен  -  Мырзахан.
Талпақган  -  Ибрай,  одан  -  Ғимран.
Куанышбайдан  -  Болат,  Шәкір,  Кддырәді.  Болаттан  - Хойтан,  Жүмағүл,  Хамит.  Хойтаннан  -  Жүмакай.
Ш әк ір д ен   -  Қүтыш ,  К,үбыш,  Б айш өк ер,  Қ ады р әл і.  Қ үты ш тан  -  З и н е к е н .  Қ үбы ш тан  - 
Кдйыржан,Зіби,Әлила.  Кддырәліден  -Әбшхайыр,  Қүзайыр,  Хайдар,  Ғүмар,  Забен.  Қызайырдан  -Рафих. 
Ғүмардан  -  Батыр,  Ғайнеш,  одан  -  Мардан,  Максим,  Марат,  Ербол.
Барлыбай
Барлыбайдан  -  Кдшқынбай,  Қдшубай,  Кенжеғали,  Иманғали,  Тасқынбай,  Жүмалы.
Кдшқьшбайдан - Кдйырлы, Сьщиық.  Кдйырлыдан - Лүқпан,  Нүғман,  Күрманхан,  Омарғали,Асия,Үндай.

Лүқпаннан-Мүташ,  Рысты,  Кдлия.  Нүтааннан  -  Рамазан.  Сыдиықган -  Мүханбеткалч,  Мүқымғали  одан - 
М әлі^Ғалия^оза.
Кенжеғалидан - Мүлбисін,  Ибрай.  Иманғалидан -Сүлтанғали,  Меңцеш,  Оразғали,  Өреш, Әбуғали  Соби 
Батен.  Сүлтанғалидан  -Зүлпыхар,  Камиля,  Зейнетолла.  Зүлпыхардан  -  Бауыржан.  Оразғалидан  -  Сатташ' 
одан  -  Рахметолла,  Абдолла,  Нәсіп,  Роза,  Малика,  Рима,  Сабиден,  Хабиден,  Ханафия,  Кдлам.  Батсннсн  - 
окіш ,  одан  -  Рахметолла,  Сағидолла.
Тасқымбайдан - Базарөлі, Жүмалы.  Базарәліден - Қүсаш,  Ақажан.  Қүсаштан -  Қыдырболат. Жүмалыдан
-  Тауық.  Ақажаннан  -  Равиль.
Кәркімбай
Кәркімбайдан  -  Боқбай,  Баспақ,  Дүйсенбай,  Сисенғали.  Боқпайдан  -  Ерғазы,  Сидеғали.  Ерғазыдан  - 
Кдешыға.  Сидеғалидан  -  Қүбай,  Жүбай,  Әсима,  Кдйнеш.  Әсимадан  (ері  Есқалисв  Ихсан)  -  Пауеден, 
Нәжімеден,  Хисамеден,  Зейнеп,  Отеген,  Зияда,  Зібайда.  Ескалиев  Нөжімеден  Батыс  Кдзакстан,  Көкшетау 
облыстарын  басқарып,  Өзбекістан,  Украина  республикаларында  елшілік  қьізметін  атқарды.
Баспақган - Азамат, одан - Қүсым,  Есім, Нүрман,  Еслям. Қүсымнан - Жүмабеден, одан -  Марат,  Нүрлан. 
Есімнен  -  Дүйсен.  Нүрманнан  -  Тимофеден,  Аламеден,  Мамамеден.
Дүйсембайдан  -  Бисенғали,  Мүқан,  Сүлтан,  Нүрғали.  Бисенғалидан  -  Мақыш,  Ықьім,  Тошім,  одан  - 
Қуаныш.  Ықымнан  -  Қайыржан.  Тілекқабыл,  Өтебәлі,  Орынғали,  Рақым.  Мүкдннан  -  Мөсолім,  Сақып, 
Сақыби,  Балақ, Таупиық, Бейден, Сара. Сүлтаннан - Қасым, Сөлім, Көрім, Нүрғалидан,  Серіккали,  Молдаш.
Аддасай
Алдасайдан  -  Мырзалы,  одан  -  Байбол,  Байдол,  Биләл,  Дініш,  Мүкаш.  Енді  Байболдан  - Ділмагамбет, 
Қүбайдолла.  Биәліден  -Жалмүқан,  Қабдысиық.  Байдолдан  -  Елім,  Мүхамбет,  Мүстафа,  Үмбет,Фатима, 
Ізінәлі.  Мүқаштан  -  Меңціғазы.
Шеркешбай
Шеркешбайдан  -  Есей,  Досай,  Төлебай.
Есейден - Төрегелді,  Мырзагелді,  Бырымбай. Төрегедціден -Шүқыман, Әбіш.  Шүқыманнан - Мүкдмбет, 
Жалмүкзн,  Баймүкан.  Мүқамбетген  -  Хунафия,  одан  -  Рүстем. Жалмүқаннан  -  Ибрай,  Мүса,Мүсілима  (ері 
Зайдолла),одан  -  Ақслу,Зоя,Галя,Рима.
Досайдан  -  Аманбай,  Жаманбай,  Рысбай.  Жаманбайдан  -Кебей,  одан  -  Дайыр,  Абдол.  Рысбайдан  - 
Жомарт,  Әпен,  Түрақбай.  Әпеннен  -  Салауат,  Искдк.  Түракдайдан  -  Шамүрат,  Теремүрат.
Төлебайдан  -  Шерәлі,  Түсіпәлі,  Рысалы.  Шерәліден  -  Кдпа,  Өтеш,  Тінөлі,  Сапар.  Кдпадан  -  Шайхын. 
Тінәліден  -  Ажған,  одан  -  Жәмел,  Түсіп,  одан  -  Қуанай,  Ғайнеден,  Сайфеден,  Куанышбай,  Жексснбай, 
Қадырбай.  Сапардан  - Әйіп,  Дауіт.  Түсіпәліден  -  Шінөлі,  Ораз.  Шінеліден  -  Ережеп,  Мүстажап.
Крлыбай
К^шыбайдан - Көшеке,  Қойбақ, Шінбек, Көркімбай.  Көшекеден - Сөрсенбай, Сарбай,  Куара. Сарбайдан
-  Жүматай,  Кдйрат.  Куарадан -  Өтеүлы,  Өтеуліл,  Төлеген.  Өтеүлдан  -  Медеш,  Зүлкарнай,  Кдмеш,  Жомеш. 
Өтеуілден  -  Ыбраш,  одан -  Өтепқали,  Зәйт.  Шінібектен  -  Сарбай,  Кдйбай.  Сарбайдан  -Қүлбай,  Жүбаныш, 
одан  -  Әбу,  Жәлел, Жәрдем.  Әдуден -Әбдірахман,  Кдйып,  одан  -  Рафик.
Қойбақган  -  Шәкетер,  Сатқан.  Шәктерден  -  Куаныш,  одан  -Мүқан,  Хасан,  Ғайса,  Муса.  Хасаннан  - 
Ш әрәпи,  Пангерей,  Ахметкерей.  Көркімбайдан  -  Қүрмаш,  Жүкд,  Бүланай,  Жүрын,  Кдратеке,  Аманбай, 
Тастанбек.  Қүрмапгган  -  Қүйкэ,  одан  -Мүкдмбетәлі,  одан  -  Кддеш,  Медет,  Жүкэдан  -  Жарьшғап,  Жаңка, 
Жаңғазы.  Жарылғаптан  -  Кэзак,  Кдзи,  Қарасай,  Қамза,  Мағзом,  Сапи.  Кдзаннан  -  Шүғайып,  Ракым. 
Қарасайдан -Кантария,  Кдпбас. Хамзадан -  Зинеш,  Бүркан. Зинештен - Талғат,  Мерхат.  Мағзомнан - Марат. 
Жацкддан  -  Хасайын,  Хүсайын.  Хасайынан  -  Әйіп,  Кұзайыр,  Нүғман,  Ғалім.  Хүсайынан  -  Мүрат,  Төкеш, 
Хамит,  Ескдли.
Жүрынан  -  Бақберген,  одан -  Есберген,  Естіғүл,  Қазғүл.  Тастембектен -  Кдли,  Сапар.  Кдлидан  -  Қүмар, 
Қүспан,  Қазыйхан.
Сәдібек
Сөдібектен  -  Отарбай,  Батырбай,  Қосыбай,  Бекбай.
Отарбайдан - Нүрден, Хамит.  Батырбайдан - Мевдігали, Әлі, Нүрғали. Мевдіғалвдан - Ахметші, Кдйырлы. 
Әліден  -  Қүспан,  Кдзи,  Қүби,  Кдпыш,  Ғайса.  Қүспаннан  -  Жүмадэулет,  Амандық.
Қосыбайдан  -  Әрен,  Жүмағали,  Мырзағали.  Әреннен  -Шәрәпи,  Хамит,  Хамидолла,  Ныгмет,  Мози. 
Ш өрәпиден  -  Уәп. Жүмағалидан -  Сақгапберген.
Бекбайдан  -  Омар,  Кдйбалі.
Кдрабайдан  - Жолды,  одан -  Жүмағазы,  одан  -  Шамүрат (кджы),Кдйрош,  Мерөлі (кджы).  Кдйроштан  -

Нүры м,  одан  -  Забхан,  Ғаббас,  Зинел, Адиет,  одан  -  Зеннор,  одан  -  Мынжасар,Тоқгар,  Кепже,  Көпжасар, 
одан  -  Нүрксн,  Саксп,  Болат,  Шынболат.  Мынжасардап  -  Өркен.  Зейнелден  -  Манарбек,  Токгарбек.
КДЛМАҚ
Кдлмактан  -  Алтай,  Маңдай.
Алтай
Алтайдам  -  Қүттыбай,  Бобітай,  Жолдыбай,  Асан,  Сары,  Мендеш.
А с а н н а н   -  Сүлтан  (1835),  Бисен.
Сүлтанпап  -  Кдли  (1860),  Қармен  (1864).
Қ;ілидап  -  Шокдн (1886), Тойған(1888),  Бата (1890), Амірхан (1892-1960),  Байзокей (1895),  Закария (1897), 
Ғабдош   (1900),  Маупан  (1905).  Шоқаішан  -  Қүспан,  одан  -  Окдс.  Батадан  -  Зақа,  Ғабдол.  Амірханнан  - 
Ж алел,  Кдбдолла,  Ғабдірапшт. Жшіслдсн  -  Нариман,  Бижан.  Байзекейдеи -  Фарут,  одан  - Серік.  Закариядан
-  М ажит, Дальтон,  Жайқоп. Дальтоннан  - Сабит,  Мақат,  Күнсау. Жайқоннан -  Нүрлан,  Нүрсау.  Нүрлгшнан
-  Александр  Қабдоштсн  -  Әдиет,  Ғиният,  Куаныш.  Әдиеттен  -  Еркеш,  Ибрагим.  Ғинияттан  -  Қайрат. 
Куаиыінтан  -  Қидіржап,  Кайырбек, Ахмст.  Наупашіап -  Болат.  Болаттан - Алмас, Алтай. Алмастан -  Сырым. 
Алтайдан  -  Шыцгыс.  Болат  Кдлисв  -  журналист.
Кдрменнен  -  Донекср  (1891),  Толси(1895),  Баймырза(1899),  Батырқара.  Төлептен  -  Ғазез,  Шынболат.
Биссннен  -  Маіны,  Мүхамбеткдли.  Машыдан  -  Ғүмар,  Зинолла.  Ғүмардан -Тайман, Тельман.  Зинолладан
-  И інан,  Досжан.  Мүхамбсткдлидан  -  Ақмырза,  Нияз,  Хамидолла..
...Бобітайдан  -  Атдамжар,  Ашықбай,  Қожақай,  Шадияр.  Алдамжардан  -  Абдірахман.  Абдірахманнан  - 
Обілкорім.  Әбілкорімисн -  Ғазез. Ашықбайдан - Муса.  Мусадан - Мерген, Тілеп.  Мергенен - Мүхан. Тілептен
-  Зулпыкдр, Аскар.  Қожакэйдан - Досқали, Жасмағамбет,  Куанышкали. Досқалидан - Әділгерей, Даулеткерей, 
Мүхамбетксрей.  Жасмағамбсттеи  -  Айтқали,  Ізбас.  Айтқалидан  - Жанғали.  Ізбастан -  Елемес.  Шадиярдан  - 
Қосмағамбст.  Қосмагамбеттен  -  Тілекқабыл,  Бақтыгүл,  Ізтелеу,  Жағыпар.  Дүйсеннен  -  Бисен,  Машыр, 
Мүхамбеткдли.  Машырдан  -  Қүмар,  Зинолла.  Мүхамбеткалидан  -  Ақмырза,  Баян.  Сарыдан  -  Қолдан. 
Қолдаіш ан  -  Айтжан.  Айтжаннан  -  Төреш,  Мырзаш.
Қ Ы Т А Й
Kj>naii  ден  атіиіуыіща  аталмай,  түіікі  аталары  Үйсінге  тірелетін,  Толеңгіттер  екенін  аңызда,  деректерде 
жокка  іныгармайды.  Үйсін  Жансақалдыц  бір  баласы  Қытайдыд  Ля-Рунь  дегеннің  қызын  алады.  Қыздан 
өрбіісіиіср:  Монке  -  Үйсіішен  орбігсн  -  Төлецгіттср  Семей,  Қытай  Төлеңгіттер  дсн  аталғанға  үқсаңды. 
Олардыи түн  аталары туралы дол  тиянақтап беретіп  шежіресі  кездеспей  кследі.  Дегенмен  Орта Азия  Өзбек, 
Қі.ірп.із,  К^ірақалнақ,  Арка,  Алтай,  Тшідықорган  беттегі  Толецгіттердіц  копшілігі  осы  Қытай  Толсцгіттері 
дсгсііді  ор  жерде  ксздесгіруге  болады.

НОҒАЙ-КДЗАҚ
Үйсін 
Қояс 
Кдзанкұлақ 
Қостаңбалы 
Үраны  -  Айдархан 
Таңбасы  -  Балға

Жүзге кірмейтін  Ногай-кэзақгар  Кдзақстан,  Орта Азияның әр жерінде бар.  Олардың арғы түпкі аталары 
ноғайлы  дейді.  Орақ-Мамай-Қазтуғандарға  тірейді.  Бүл  қате  пікір.  Ноғайлы  үлыстары  түркі  тілдес 
Қыпшақтармен  олардың  тілін  қабылдаған  М онгол  тайпаларының  үрпағы.  Н оғай  деп  аталуын 
Шыңғысханның үлкен баласы Жошынның екінші баласы Батидың үлы Беркенің кызын Монгол тайпасына 
кіретін Маңғыт руының бір жігіті алады.  Осыдан Ноғай туады.  Сол Ноғай өсе келе қолбасшы-батыр атанып, 
бүкіл  үлыска  аты  тарап,  кейінен  соның  аты  мен  Ноғай  аталады.  Ноғайлы  мемлекетініц  тарихы  өз  алдына 
бөлек  әңгіме.
Дегенмен  Ноғайлы  мемлекетінің  XIII  ғасырдың  екінші  жартысынан  бастап  XIV  ғасырға  дейінгі  мезгіл 
тікелей  Едігеге  байланысты  болғанына  қыскаша  шолып,  Едіге  кім деген сүраққа жауап  беруді  жөн  көрдік. 
Едіге  Ногайда  емес,  кдзақга  емес.  Ол  Монгол  тайпасына жататын  Маңгыт руынан.
Ал,  кейбір тарих зерттеушілері оны, өлі қазақ атауы аталмаган қоғамдастықга болған  Қоцырат үлысынан 
дейді.  Оның  әкесінің  нагашысы  Монгол  тайпасының  Маңгыт деген  руынан.  Сол  себебті  Маңгыт делінеді 
дейді.  Бүлар  тек  жорамал,  жанастырудан  шықкзн.  Шәкәрім  Қүдайбергенүлының  зертгеулері  бойынша 
басқаша  баяндалады.(
21
)
Едігенің түпкі аталарын сонау сауле-Нүрдан жаралган Жүлдызханнан Кдйдаханнан одан тараган Түменнен 
туган  тогыз  баланың  біреуі  Нотақынға  тіреледі.
Едіге  шежіресі
Қайдадан - Байсүңкар.  Байсүңкэрдан тогыз бала:  І.Нотақын 2.Жақсы З.Кджул 4.К^бул(егіз)  5.  Баткелекей 
б.Одырбаян  7.Болжардоғлан 
8
.Сымкджун  9.Шынтай.
К^булдан  -  Есугей,  одан  -  Шыңгысхан.  Қажулдан  -  Барлас,  одан  -  Тарагай.  Тарагайдан  -  Әмір, 
Темір(Темірлан).  Нотақыннан  -  Аурот,  Маңғыт.
Маңгыттан  -  Қүтты.  Қүттыдан  -  Кдбаби.  Кдбабидсн  -  Едіге.
Едігеден  -  Кдзы,  Нуриден,  Мансүр,  Қағбат,  Наурыз.  Наурыздан  -  Бакдс.  Бакдстан  -  Муса,  Жаңбыршы. 
Мусадан - Алшагыр,  Шагым,  Сейдақ,  Шах-Мамай,  Сары, Алшы. Алшагырдан  -  Кешмүхамбет,  Орақ батыр. 
Орақган  -  Кдрасай,  Қази.  Шах-Мамайдан  -  Ақмырза,  Бекмырза.  Сарыдан  -  Жүсіп.  Алшыдан  -  Смайыл. 
Смайылдан  -  Дінахмет,  Мүхамбет,  Тінәлі,  Тыныбай,  Орыс.  Орыс  орыстарга  қосылып  кеткен,  хрестиян 
дінінің  қабылдаушылар  үрпагы  өрбіген.  Дінахметтен  -  Дінмүхамбет,  Ормамбет,  Естерек.  Естеректен  - 
Таргын.
Едіге  Шыңғыс  Ханның  оныншы  атага  келген  үрпагы  Тоқгамысты(1406ж)  Темірхан  мен  бірге  қирата 
жеңген.  Ногайлы тарихы  осы  себебті  Едігемен тыгыз  байланысты.
Едіге  туралы  жырда Тоқгамыстың  айтқаны:
Ай  байтагым,  байтагым,
Бастатып  сені  алдырдым,
Ал,  аман  бол  менен  соң,
Байтагымның  ішінде 
Он  сан  менің  Ногайым,
Сені тагы  алдырдым!
Он  сан  Ногай  ішінде 
Үш жүз алпыс  отау қазағым,
Сені  тагы алдырдым.
Ал  аман  бол  менен  соң,
Маралы  бар  киіктей 
Балдырганы  білектей.
Алмасы  бар  жүректей 
Еділ  менен  Жайыгым 
Сені тагы  алдырдым.
Аллам  аяр  іс  болса 
Он  үш  жьш  айналганда 
Кдйтып  келермін!
Алаштан  кдзак,  тараган,
Ногайлыга  кдраган,
Жауга алдырмай  ногайлар 
Бір-біріне  жараған.
Ногайдан  қазақ  бөлініп 
Үш жүз  болып тараган.
Тегінде  Ногай кдзақ түбіміз бір Алтай,  Ертіс,  Оралды қылган дүбір, десе  Кдзақгың көшкен жүрты,  бізге 
жаңа  қоныскд жараган  Онсан  Ногай  оймауыт  - дейтіні де  бар.
Кдзақгардагы К^із жібек, Қозы көрпеш,  Баян сүлу, Алпамыс,  Едіге 
туралы 
жыр - дастандардың, 
Кдзтуіан, 
Шалқиіз,  Асан  кайғы  сияқгы  ақьін  жыраулардың  Ногайларга 
ортақ 
екені,  оларда  да  әлі  күнге  дейін

О сы ™ Г к ей ^ЬШ г
1
й ™ Г ^   Т
аСЬШа  аЙНаЛЬШ  ° ТЫрғаНДЫҒЫ  көп  нәрсенің  жапсарын  ашып  бергсвдей. 
деуге болады 
Р  б т щ   бағзы  заманДаРДа  бөлініп,  өз  алдына  жеке  ел  болған  кдны  бір  туысымыз
. т . ! ? ™
3’  ШаЙМардаи’  ^ в к ,  Дулат, Үйсін,  Қүлақ,  Қияс,  Қосын,  К^нкдй, Тама деп 
к а з а қ

1   ...   40   41   42   43   44   45   46   47   48


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал