Мүхамбетқалиев С., Ахметов К.Ғ, Ғабдуллин Х. А. Байүлы мен Жетіру және Төре, Төлеңгіт



жүктеу 27.6 Kb.

бет10/48
Дата08.01.2017
өлшемі27.6 Kb.
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   48

Мүханнан -  Иқсан.  Иқсаннан -  Өтей.  Кджмүратган -  Куан.  Әжмүраттан -  Базар.  Оспаннан -  Көшен,  Елеу. 
Исабергеннен  - Жүмалы,  Лүхпан,  Жетпіс.
Дауымшардың  Кенжесі  Досымынан  -  Үзақбай,  Созақбай  деген  екі  бала  туған.  Үзақбайдан  -  Бакөт, 
Арыстан(Атан),  Бакд,  Жүмық,  Түрыш  бірінші  әйелінен  өрбиді.
Досымның екінші әйелінен - Қойбақ, Дүйсебай, Жүмағүл, Жүлкдш,  Мамбет, Муса, Жатық, Тума, Жүніс, 
Байтоқ,  Елтоқ,  Тастемір,  Тайман,  Бормық.
Бормықган  -  Сауғабай,  Сатыбалды, Арыстан.  Досымның Үзақбайьгның Бақотынан Сакым.  Сақымнан - 
Майқы,  Бәкіш,  Кдтпа.  Арыстаннан(Атан)  -  Куаныш,  Антпай,  Алакөз,  Жүбаныш.  Қуаныштан  -  Халеш. 
Антпайдан  -  Қали,  Кәрміш.  Алакөзден -  Хайдар,  Есекей.  Есекейден  -  Ернияз,  Есбол.
Досымның Жүмығынан  -  Жантемір,  Жайлау,  Өтеғүл,  Өтеп,  Майлыбай,  Өтеғали,  Насукдн.  Өтеғүлдан  - 
Жағыпар,  Қабдіраш.  Майлыбайдан  - Айтқали,  Еслям.  Жүмағүддан  -  Қисық.  Қисыкган  -  Сейітқали.
Әли
Дауымшардың  алтыншы  баласы  Әлиден  -  Бодан,  Көшер,  Базар,  Бүқар,  Жакау.
Көшерден  -  Қүнбай,  Айдабол.  Қүнбайдан  -  Торсық(Жантүрсын),  одан  Ещан.  Ещаннан  -  Ғалым,  Әлім, 
Жөңгір, Жөрдем. Әлімнен - Мевдеш.  Мендештан - Жасқайрат,  Марат,  Мерей, Мақсот. Жөңгірден - Хайдар. 
Хайдардан -  Сабит, Тыныштық.
Боданнан -  Картей,  Елемес, Аңдамас,  Иманбай, Титі.  Картейден - Нықан.  Нықаннан - Жөли. Елеместен
-  Шоңқара.  Иманбайдан  - Шағыр,  Сүлеймен.  Шағырдан -  Қатау.  Сүлейменнен -  Елеу.  Титіден -  Көшекей, 
Қожабай,  Тәжі.  Тәжіден  -  Өтейберген.  Өтебергеннен  -  Орақ,  Сапарғали.
Базардан  -  Мәйлі.  Мейліден  -  Тоғымәлі.  Тоғымәліден  -  Тоқбай.  Тоқбайдан  Өлмесен,  Тілекқабыл. 
Өлмесеннен  -  Гиният.  Тілекқабылдан  -  Самат.
Дамбы
Дауымшардың жетінші баласы Дамбыдан - Байбол,  Қыдырбай,  Ерсал,  Рыскали.  Рыскалидан -  Кдзыбай, 
Бака,  Сенітқали.  Әбілден  -  Кдтар одан  Сапар.
Байболдан  -  Ахмет.  Ахметген  -  Шекей.  Шокейден  -  Кдбдолла,  Хамза,  Небира,  Клара.  Кдбдолладан  - 
Тасболат,  Мария,  Үлболсын,  Бақыт.  Тасболаттан  -  Ильяс,  Нүрлан,  Нияз,  Ақмарал.  Ильястан  -  Ахмет, 
Әльфия.  Нүрланнан  -  Айбар,  Айдар.  Нияздан  -  Әлия.  Хамзадан  -  Болат,  Ғайнижамал,  Нүржамал,  Клара. 
Болаттан  -Рыстай,  Гулжанар,  Үлдай.
Бүлардың ата-қонысы  Казталов  ауданындағы  Бостандық совхозының маңайы,  Кдштай көлінің жағасы.
Кенжеден  -  Есей.  Есейден  -  Иман,  Бірәлі.  Иманнан  -  Кешубай,  Нүрыман,  Бекман,  Шоқман,  К^ли, 
Өтебай,  Ақманбет,  Ермүқамбет,  Тәтіман,  Кдрабүкд.
Тәтіманнан - Әбіл, Үмбетәлі, Тугал, Шектібай. Түгелден -  Кдра, Дүзелбай,  Шектібай, Түктібай.  Қарадан
- Тілекқабыл, К^ли, Тілеуғали, Жақсыіүл.  К^лидан - Жақсылық, ІПайхы. Тілеуғалидан - Сағынәлі, Майкамал. 
Дүзелбайдан - Табылды,  Сығалы. Табылдыдан  - Тінәлі, Әшоқ,  Салық,  Ғазиз,  Нағым. Тінөлідан -  Қүсайын, 
Кдлел,  ғилаж,  Вален.  Қүсайыннан  -  Мқсот,  Асқар,  Аполшен,  Мақмүт,  Байтұрлы.  Мақсотган  -  Меңболат, 
Тасболат, Мирболат, Темірболат,  Бақгығали,Нүрболат. Аскдрдан - Талғат. Аполшеннен - Ақьілюек. Әшоқбек
-  Есболсьш.  Есболсыннан  -  Саткан.  Салықган  -  Еларсын,  Қабира.  Кдбира  45  жыл  бойына  аудан,  облыс 
баскдрып  Республикаға  белгілі  қоғам  кдйраткері  болған.  Батыс  өңіріндегі  өйелдердің  ішінде  айбатымен, 
кдйратымен  кезге  түсіп лауазымды  жүмыс  аткарып  халық қүрметіне  бөленген  аяулы  жан.
Еларсыннан -  Ғиният.  Ғиниятган - Асхад. Асхадтан  -  Қазбек.
Жоғарьща  аталған  Тәліманның  бір  баласы  Шектібай  дедік  Төтіман  1881  жылы  үсталып  Сібірге  жер 
аударылған.  Бүл туралы  тиісті деректер  Кдз.  ССР  архивінде  елі  сақгаулы.
Атақгы  күйші  Қүрманғазы  Сағырбай үлының жоқгау  өлеңі.
Төтіман  Кдйсар  еді,  ау көпген  озған.
Ер еді Бөйтерекке  крлын  созған.
Алысып  күштілермен  өле  өлгенше.
Өзінің  мақсатьгаан  таймай  түрған.
Залымдар  сөйткен  ерді тайдырғанда,

Көп халық оны жақгап тілек қылған.
Баласын  Төтіманның  өлтірген  соң,
Кдйсар  ер Алқанға  өлек салган.
Елеуісов,  Бөпеев дегеңдер Тәтіманның Сүндеткдли деген баласын кдпылыста өлтірген.  Соның  азасына 
кек алу үшін  130  ірі кэраны айдап кеткен Тәтіманды ұры  атандырған.
Хан,  Төре  байларыменен жұбай  еді,
Алакдн  оларменен  сыбай  еді.
Төтіман  қарсы  болып  оларменен,
Сібірге айдалуы содан еді.
Шектібайдан  -  Тілеп.  Тілептен  -  Өзбек,  Мәнәр,  Адахан,  Ақмедияр.  Адаханнан  -  Мәлік.  Мәліктен  - 
Бауыржан,  Бейбітжан.
Сүгір
Сүгірлер  ата қонысы  Нарындағы  Көмбелі деп  аталатын жерлер  мен Жалпақтал,  Казталовка  ауданына 
шектес жерлер болады.  Зейнеткер Аймағамбетов Сүнғаттың айтуы бойынша бүдан  130  -  140 жылдай бүрын 
Сүгір  аталық  тобы 
Жайық  өзенінің  сол  жағына  Тайпақ  ауданы  жеріне  көшіп  қоныстанады.  Бірнеше 
жылдар өткеннен кейін қоныстың тарылуымен байланысты бүл аталықтардьщ көгшіілігі  1881  -  1885 жылдары 
қайтадан  Нарынға  қоныстарын  аударады.  Ал  Сүгірлердің  біркелкісі  көшпей  қалып  қояды.  Олар  Тайпақ 
ауданының Қүрайлы,  Көк мешіт,  Өленті, Жирен тау деген жерлердін мекенденеді.  Нарынға өткен Сүгірлер 
20  ғасырдың  бас  кезінде  Жалпақтал,  Казталовка  аудандарынының  Жәгәр  Кішкенешал,  Шойтық,  Қарой, 
Порт Артур,  Орыс Таловка,  Березин,  Мирон деген жерлерге  қоныстанады.
Сүгірден  -  Тінет,  Тілет,  Есенмалай,  Малхи.
Тінеттен  -  Боржы,  одан  -  Бетеміс,  одан  - Жүзбай,  одан  -  Шомбал,  Әдіп,  Ақтан,  Смайыл,  Жанпейіс.^ 
Шомбаддан  -  Жүмаш,  Кереш.  Жүмаштан  -  Аймағамбет,  одан  -  Қүттыжол,  Сүнғат,  Химат,  Киікбай. 
Қүттыжолдан -  Баян,  Бахыт,  Ион,  Болат,  Мүрат,  Қайрат.  Баяннан  -  Андрей.  Бахытган  -  Исфат,  Асылбек. 
Болатган  -  Байыр,  Марат.  Мүратган  -  Серік, Аділбек.  Асылбектен  -  Баян.  Байырдан  -  Динар.  Сүнғаттан
-  Арсен,  Сатыбалды,  Сатқан.  Сатыбалдыдан - Арсен. Сатқаннан - Азамат.  Бектүрсыннан  - Арман, Данияр.
Әділден  -  Өтеу,  Байғуат,  Шенгіл,  Лүқпан,  Иманғали,  Бөрекеш,  Бәтен.
Керештен -  Байес, Жарас. Байестен -  Кәрімжан. Өтеуден - Изтілеу, Ерекен, Есекен.  Изтілеуден - Елембай, 
Шежімбай.  Елімбайдан  -  Емельян,  Жүсіп,  Жасүлан,  Мақат.  Емельяннан  -  Алмат,  Асхат.  Жүсіптен  - 
Эльдар. Ерекеннен - Шоқай.  Байғуагган -  Изім,  Хайрөш,  Есей,  Айдын,  Әбақ.  Изімнен  - Сатқан.  Есейден - 
Тасжан,  одан  -  Малік,  Бауыржан.  Маліктен  -  Берік,  Медет.  Бауыржаннан  -  Нурсултан.  Айдыннан  - 
Пішенбай,  Хидеатолла.  Пішембайдан  -  Зейін,  Жәнібек,  Нүрлыбай.  Хидеатолладан  -  Жайдарбек.
Шәнгілден - Түсіпқали, Таусақ,  Бижан,  Мүхтар. Түсіпқалидан - Латип, Азенбай.  Бижаннан  -  Темірхан. 
Иманғалидан - Жөрдем, Бөрібай, Жағал,  Мүрат.  Бөрібайдан - Тастенбек, Айдынбек, Жәнібек. Тастенбекген
-  Болатбек.  Айдынбектен  -  Ернар.  Жәнібектен -  Бексүлтан.  Бөрекештен  -  Хитар,  Хияс,  Мүқан.  Хитардан
- Сырымбек, одан - Ереген, Әсілжан. Ерегеннен - Әлім. Мүқаннан - Адасқан. Бәтеннен - Теміртас. Ақтаннан
-  Жөндет,  Қазбен.  Жендеттен  -  Үметелі,  Қадырәлі.  Қазбеннен  -  Сақып,  Сақаш.
Смайылдан  -  Керей,  одан  -  Мүлқайдар,  Қойшыбай,  Мардан.  Қойшыбайдан  -  Мектепқали.  Марданнан
-  Бақтияр,  одан  -  Бауыржан.
Жанпейістен  - Измағамбет, Тілекеш, Жален, Сапар, Маштақ, Қайыр, Шақай, Нуржан.  Измағамбеттен
- Емзө, Хамза, Фазыл, Шепен, Хаби. Емзөдан - Хайдар. Хамзадан - Каримолла, одан - Темирез.  Тілекештен
-  Наби,  одан  -  Бақтыбай.  Шөпеннен  -  Мақсот.  Сапардан  -  Ыдырыс,  Тәпәй.  Маштақтан  -  Қажиетгден. 
Қайырдан -  Сейфолла,  Наси,  Мектеп.
Малайдан  -  Әйтембек,  одан  -  Сыпыра,  одан  -  Күрен,  одан  -  Жирен,  одан  -  Қамысбай,  одан  -  Әбіл, 
Омар,  Базар.  Әбілден  -  Қонатар,  Төлеген,  Айтқали.  Қонатардан  -  Сөрсенбай,  Үзақбай.  Сәрсенбайдан  - 
Нвумет,  Ерназар,  Елтай.  Нәуметтен  -  Асылбек,  Қазыбек,  Әлібек.  Ерназардан  -  Малик.  Төлегеннен  - 
Қуанбай,  Сағатбай,  Асанбай.  Айтқалидан  -  Үсенбай,  Мусабай,  Өтеген,  Жексенбай.  Омардан  -  Табылды. 
Базардан - Қүспан, одан -  Нөбет.
Тінет үрпатана Сагырбайда жатады, одан - Төлеген, Зағыпар. Төлегеннен - Хамза. Зағыпардан  - Сайын, 
Әмір.
Тілеп үрпағы Мүти, одан - Қабдығали.
Жүзбай балаларының үлкені  Шомбал болыпты,  сондықтан  оның үйін  үлкен үй деп  атапты дейді.  Әділ 
батыр  еліне қадірлі азамат  болған.  Әділдің  немересі Түсіпқали  правитель  болып  ел  басқаған.  Өтеудің үлы 
Изтілеу  19  ғасырдың  аяғында  Орынбор  гимназиясын  үздік  бітіріп  ағарту  саласында  көп  еңбек  еткен 
Қазақстанға  еңбегі  сщген  мүғалім  атагына ие  болған,  Ленин  орденімен  марапатталған.
А қ бер лі
Ел аузында:  Шолан  атган қүласа,  қүдай қүлады де,  Акберлі аттан қүласа Үлдан күлады де”  деген  езіл 
вңгіме  калган.  Оның  менісін  кері  қүлақгар  олар  вуелденде  құдандалы  ел  екен,  Шоланньщ  кдрындасы 
S w f c 11 і^ ® еРл*леР®ң  ®Р  атақш  адамына атгастырған  екен.  Содан калган деседі.  Кдлай дегенде де  осы 
Әйтімбет,  Кдраның балалары жағалай кднатгас отырған.  Оны осы күнгі ата мекендерінің кара қонысынан 
анық көруге болады.

Шолан  балалары  Бүлдырты,  Жымпиты,  Өлеңті,  Шідерті  өзендерінің  аяғы  қүятын  көп  көлдердің 
ортасында қоныстанып түрган. Ақберлілер солардың батысында Жыракүдық,  Бөлекаяқ, Ақмырза,  Сарытөбе 
оңтүстігі Қырмызы,  Көк айыл, Жыланды, Күйген көл,  Шолан тауының бергі іргесіне дейін,  батысы Өлеңті- 
Қоспаға тіреледі. Ал,  Шығысы  Қапақ,  Кдмыстыкөл,  Қоңыркөл,  Ащықараға барып айқасатын кең жазықгы 
қысы-жазы  бірдей  иемденген.  Ол  ертеден  Қособа  аталады.  Оның  Қособа  аталуын  кейбіреулер  Қ)ыз  Жібек 
жырындағы Төлегеннің Қособасы деп те таласады.  Оған Қосағалдың сайына қүятын Бекежан деп аталатын 
сайды тартады.  Ол сайдың неге Бекежан атағанына жергілікті түрғындар жауап бере алмайды. Жауап беруге 
талай  ғасырларға  созылған  тарихымызда  ашылмай  жатқан  сырлардың  баршылығы  да  себеп  болу  мүмкін. 
Өткен  замандарда  бүл  өңірді жылқылы  Жағалбайлар  жайламады  деп  кім  айта  алады.  Жер  табаны  су  асты 
көл  болғандығын,  көз  үшы  жетпейтін  ақсортаң  тақырлар  толық дәлелдейді.
Ақберлі  балалары  бүл  жерлерге  Шоланның  баска  балаларымен  келгені анық.  Олардың  қашан  келгенін 
шамамен  қалмақ  жаугершілігі  түстары  деп  жорамал  жасалуда.  Оған  дейін  де  бүл  жерлер  казак  жүрты 
болғанын дәлелдейтін  -  бейнелешін  осы төңіректе  ескі  1400  жылдардағы  жазуды  көрсететін  құлпы  тастар 
кездеседі.
Ақберлінің  балаларыньщ  ішінен  Қособадан  терістік  батысқа  қарай  шыққанда  Әйтімбет,  Қараның 
балаларымен  тіркесіп  ойдым-ойдым  аралас-қоралас,  құдандалы,  ағаяын  есебінде  қоныстарының  бірігіп 
кеткенінін  көресіз.  О  бастан  Сайқұдық,  Қырықкүдык,  Қүм  құдық,  Қүрайлы  сай,  Шәкір,  Кәрі  шеген, 
Қашарсойған, Сасай тауына дейін Шалқар көлінің оңгүстік-шығыс жағалауына дейінгі жерлерді мекендегені 
белгілі.  Солардың ішінде Ақберлінің Жылқыайдарының үрпақгары баршылық.  Оны бастаушы,  басқарушы 
Жарастың  Алжаны.  Алжан  атақгы  бай,  ел  басқарған  би  -  сардар.  Оны  алтын  жабқан  табытпен  күні  кеше 
жерледі - дейді, көзі көргендер. Кдзіргі Шалкдр көлінің маңындағы сор Алжан соры деп осы кісінің есімімен 
аталады.  Осы сордың шығысында Жылқыайдардың бір баласының үрпағы Ж әмән атаның атында аталатын 
ауылда осы күнге дейін сол Ж әмән ауылы аталуы сақгалған. Советгер Одағының халық өртісі Роза Жәмәнова 
осылардың үрпағы.
Алжан  туралы  халық  арасына  тараған  ер  түрлі  әңгімелер  бар.  Алжанның  үлкен  баласы  Батыргерей 
Сүлтан  -  төрелерге  және  олар  арқа  сүйеген  патша  әкімшілігіне  қарсы  болып,  солармен  айқасып  күресіп 
келді.  Батыргерей  кісі  өлтіріп,  сол  үшін  өмір  бойы  арқаға  жер  аударылган.Оның  бүл  тартысының  тарихы 
әлі  зеріттелмеген,  Батыргерейдің  көлемді жыры  халық аузында  кэдды.
Жаз жайлауға жақсы  екен  Қүрайлының саласы Жолаушыға жақсы  екен боз  кдсканың жорғасы 
Есімде  менің  сақгалған 
Қоныстанып  күм  төккен 
Қүмқүдықгың сайлау жағасы.
Айдында  шалкдр  көлдерім 
Жағалай  қонған  елдерім 
Соларың  естен  кетпейді.
Кісі  өлтіріп  қан  ішкен
Батыргерей сен бе деп,
Смотрел  деген  бір  орыс 
Тесерде  болды  төбемді.
Артымда  кдлды  үш  балам,
Екі  үлым,  бір  қызым,
Молдага  берші  баламды,
Дүғада болсын артымнан...  деп халық аузынан  алынған.
Ақберлінің  балалары  шетінен  тентек  үры  болған.  Оны  арғы  аталары  Емен,  Желке  “сен  қүр  еткенде, 
мен зыр етем”  - деген деп әлі күнге  айтылып жүр.
Жинақгалған  аталықгардың  қай-кэйсыларыда  8-9  атадан  аспай  тоқгайды.  Осы  есеппен  есептегенде 
Ақберлінің  1770  жылдарда бар  екендігіне  толық көз жетеді.
Айтимбетүлы Ақберліден  -  Мамбет,  Үмбет,  Жылқыайдар  -  үш  бала.
Мамбет
Мамбетген  -  Кененсары,  Ернияз,  Сатай,  Жантай,  Тайкелтір.
Кененсарыдан...  Жүрмағамбет...  Бозай.  Жүрмағамбетген  -  Хайролла,  Сарсен.  Бозайдан  -  Жайлау. 
Сарсеннен  -  Мүрат,  Кдзбек.
...Еслямғалидан -  Сарсенғали одан Серік.
Сатайдан - Бержан, Әбдіраш. Бержаннан - Габден, Қүспан. Әбдіраштан - Үзақбай. Үзакбайдан - Бауыржан.
“Сатайды  салып  өт,  Жантайды  жанып  өт”  -  деген  сөз,  бүлар  Ақберлінің  нашарлау  аталары  болғаннан 
айтылған  езіл  екен.
Тайкелтірден  -  Шілмухан.  Шілмүханнан  -  Ақон,  Кенес.  Ақоннан  -  Арон,  Рашад.
Үмбет

Үмбегген - Ж а к *  Жарылншыс, Отар. ЖакэЛдон - Кенжегара, Мырзапли, Кенжеирадан -  Огеп, Телеп,
Өтсптен  -  Доскэли,  Крныспай.  Досгалщвн  -  С т е   Скакпш  -  Жисен,  Әлібек,  Дулат.  Қоиыспайдаи  - 
Төлеген,  Қазбек.  Төлегеннен  -  Дастан.  Кдзбектен  -  Кддірбек,  Ербол.
Төлептен  -  Бисен.  Бисеннен  -  К^жыкдй,  Кдоірхан,  Айдарбек.  Кджыкзйдан  -  Абат  Жомарт,  Бейбіт, 
Зорымбет. Абаттан - Әсет. Жомартган - Асхат,  Марат, Аслан.  Бейбіттен -  Рустем.  Зорымбегген -  Темірлан. 
Кдцірханнан - Мәмбет, Әлік.  Мамбетген - Эльберт. Әлібектен - Әзімбет. Мырзағалидан - Кддіркүл,  Қожыкеи,
Сары.
Жарылқамыстан  -  Жантөре.  Жантөреден  -  Жолдығүл,  Әжім.  Жолдығұлдан  -  Айтқали  Әли,  Аманша. 
Айткзлидан - Жайгоныс, Күмісшаш, Какима. Жайғоныстан - Айтжан,Бакытжаіі,Кдйыржан, Өмірзақ. Әлиден
- Жақсылық.  Жаксылыкган  - Жакан.
Әжімнен  -  Төлеуғали,  Молдаш,  Кдцыр,  Әжәт,  Кджығали.  Төлеуғалидан  -  Молдаш,  К^дір,  Әтей. 
Молдаштан - Алшын, Мақат,  Кенже. Алшыннан - Абылайхан,, Әділхан, Айхан. Абылайханнан - Айдархан. 
Әділханнан - Амандық.  Мақаттан  - Арман,  Ерлан,  Ербол,  Мербол.  Кенжеден  -  Нүрлан,  Нұржан,  Сержан. 
Кддірден  -  Құрманғазы,  Крбылғазы.  Әтейден  - Амангелды,  одан  -  Виктор.
Отардан  -  Ақмүхан,  Айтқожа.  Акмүханнан  -  Мақсот.  Айтқожадан  -  Мүмен.  Мүменнен  -  Рамазан. 
Рамазаннан  - Лұхпан, Жақия. Лүхпаннан  - Жақан.  Жақиядан  -  Нүрлан.
Жылқыайдар
Жылқыайдардан - Әбіл, Кдбыл, Жоламан. Әбілден - Жақан, Жәни, Тасекен, Сатекен. Жәниден - Рамазан, 
Ибрай. Рамазаннан - Үзакбай.  Сатекеннен  - Бисекен.  Бисекеннен - Құлмаш,  Молдаш,  Шокай.  Қүлмаштан
- үрпақжоқ. Молдаштан -  Қүмар, Нөкен. Нөкеннен - Жүмағали, Темірбек, Серік, Еділ.  Қүмардан -  Ғүсман. 
Ғүсманнан  - Дана.  Шокайдан -  Серік,  Менжан.  Серіктен  -  Бауыржан.
Қабылдан  -  Жаман,  Ещан,  Ораш,  Түяқ,  Хайда,  Жүмағали,  Сары,  Өтеулі,  Оразбай.  Жаманнан  -  Үмбет 
Совет Одағы  халық өртісі,  әнші  Роза  Жөмәнованың  әкесі.
...Ораштан  -  Ғайнолла.  Түяқган  -  Елеусін,  Егізбай,  Жүмабай  (Хайдар  асырап  алған).  Жүмабайдан  - 
Әлібек. Жүмағалидан - Сағынгерей. Өтеуліден - Ерғали. Ерғалвдан - Кджым, Ешім. К^жымнан - Жаймағамбет, 
Ізмағамбет, Сағымбай. Жаймағамбетген - Қыдырбай,  Ерболат, Мақсот.  Қыдырбайдан -  Руслан.  Ерболаттан
-  Тілеген.  Ізмағамбетген  -  Тілеген,  Донеділ,  Ғабит.  Донеділден  -  Асқар,  Тасқын.  Ғабиттен  -  Асхат. 
Сағымбайдан -  Самат,  Сайлау,  Саламат,  Ғанимат,  Азамат,  Елтай.
Халиаттан  -  Оралбай,  Ақмүкдн.  Ақмүқаннан  -  Мүратбек,  Оразбай.  Оразбайдан  -  Амантай,  Кддірбай, 
Тоқмырза.
Ақберлінің -  Кдбылынан Қажымның немересі - Донеділ Қажимов Ізмағамбетүлы - белгілі сазгер, атақш 
жыршы,  өнші.
Жоламаннан  -  Байқожа,  Бөлен,  Жанқожа,  Төлеп,  Есіркеміс,  Жантолы,  Итолы,  Әлжан,  Жарас.
Байқожадан - К^рсы.  Кдрсыдан - Кджмүхан. Қажмүқаннан - Бисен.  Бисеннен -  Базарбай.  Базарбайдан- 
Балтабай.  Балтабайдан - Чапай. Чапайдан -  Мелік.
Бөленнен  -  Алдамжар,  Қожамжар,  Нысанбай.  Жанқожадан  -  Жақсығали,  Башырғали,  Есенғали. 
Жақсығалвдан  -  Нүржан.  Батырғалидан  -  Мырзағали.  Мырзағалидан  — Жеңіс.  Есенғалидан  -  Дарғали. 
Дарғалидан -  Борис
Төлептен  -  Женібек.  Жөнібектен  -  Ғаббас.  Ғаббастан  -  Әлібек,  Еркінбек,  Куанышбек,  Мүратбек.
Есіркемістен - Жакдш, Жарас, Алжан, Түрымтай. Жақаштан - Тыньшітыбай. Т ыныштыбайдан - Жоныс. 
Жоныстан  -  Мүсірвлі.  Жарастан  *  Дауіш.  Дауіпгген  -  Насуха,  Хусайын,  Қүснеден.  Қүснеденнен  -  Тежік. 
Хүсайыннан -  Ешім.  Ешімнен  -  Мүти.
Жантолыдан  -  Түрымтай,  Жақос,  одан  -  Жүсілкали,  Модцағалй,  Мүсірелі,  Тілеккдбыл,  Иманғали. 
Жүсип^лидан - Есен, Таишы, Уөліман. Есеннен - Тушарша, Мүслима. Тайшыдан - Күлшат, Дариға,  Ғалым, 
Зары.  Ғалымнан  -  Талғат.  Уәліманнан  -  Аяп,  Кершік.  Аяптан  -  Науырызбай,  Тілекбай,  Мақсот,  Уөсіла, 
всхма,  Кэйыр.  Омардан -   Өзипа,  Рысты.  Қайырдан  - Куанышқали,  Төлеуғали.
Әлжаннан  -  Бақгыгерей,  Мырзагерей,  Батыргерей,  Кенжегерей.  К енжегерейден  -  Мендіғожа. 
^ й ^ ш л адад И М а*отМаҒаМбеТ  Жаймағамбетген  "  Рахметтолла,  Хайролла.  Рахметолладан  -  Әлібек.
Түрымтайдан  -  Баймен.  Байменнен  -  Ибат.
Шолан
Шоланнан -  Есенбай,  Түкіш,  Байтары, Дат тарайды.
Есенбай

Есенбайдан  -  Міген,  Келдеу,  Ертай,  Төле,  Тілеу.  Мігеннен  -  Аймырза,  Саргожа,  Жанбарақ,  Қойлан, 
Түремүрат,  Рыспай,  Қоспай,  Мүхамбеткали.  Аймырзадан  -  Хасан,  Мырзалы.  Хасаннан  -  Ағзам,  Сарқыт. 
Сарқыттан  -  Төлеш.
Сарғожадан  -  Сүндет,  Ләти,  Гилаж,  Мақан,  Қарашолақ,  Мүга.  Лөтңден  - Жауарбек,  Ғабдығали(Сары). 
Жауарбектен  -  Нұрбек,  Әлібек,  Рысбек.
Ғабдығалидан  -  Серік,  Мұрат,  Берік.  Серіктен  -  Руслан.  Мұраттан  -  Самат.  Берікген  -  Орынбасар. 
Гилаждан - Максім. Мұтиден -  Қакім, Самат, Өтеген, Ғарифолла. Какімнен - Саламат, Асхат.  Ғарифолладан
-  Жалел,  Айтқали,  К*айырғали.  Жалелден  -  Ибат.
Жанбарактан  -  Жанкөшек,  Жүқатай,  Молдағали,  Мырзағали,  Нұрғали,  Жалмүхан.  Жанкөшектен  - 
Ермүхан.  Ермүханнан  -  Қоныспай.  Қоныспайдан  -  Түрарбек.Молдағалидан  -  Төлебай.  Мырзағалидан  - 
Өтебай.  Нүрғалидан  -  Елубай,  Ергенбай.
Келдеуден  -  Жаналы,  Есәлі,  Бекбау,  Жаубай.
Жаналыдан  - Жанбүра.  Жанбүрадан  -  Есенғұл.  Есенғұлдан - Дәуіт.  Дәуігген  -  Жасыбай.  Жасыбайдан  - 
Өміржан.  Өміржаннан  -  Серікбай,  Наурызбай,  Ержан.
Есәліден  -  Сеңгірәлі,  Қыдырәлі.  Сеңгірәліден  -  Кенжетай.  Кенжетайдан  -  Бақгыбай,  Меңдібай. 
Қыдырәліден  -  Бекнияз.  Бекнияздан  -  Бауыржан,  Қайыржан,  Сөлімжан,  Әлімжан,  Нүрлан,  Нұрлыбек.
Бекбаудан  -  Садық одан  -  Қүггыбай.  Қүгтыбайдан  -  Ғүсман одан  Нұрлан,  Арман.
Жаубайдан  -  Байбұра,  одан  - Алдамжар,  одан  -  Мүхамбетәлі,  одан  -  Қайырғали,  Кдйырбай,  Кдцырбай. 
Кэйырбайдан - Жаңабай, одан -  Мүқгар, Мәлік,  Вилен,  Бикен. Қыдырбайдан - Жаңажол, одан  - Темірбұлат, 
одан  - Азамат, Лиза.
Ертайдан - Қүспан, Бүржай.  Бүржайдан - Сауғабай. Сауғабайдан - Хабиболла. Хабиболладан - Аят,  Кднат.
Төледен  -  Нүрғали,  Ерғали,  Таңғали.  Таңғалидан  -  Смагүл.
Тілеуден  -  Жалмүхамбет.  Жалмүхамбетген  -  Төлеп.
Есенбайлар жәйлі  - 
Қызғалдақгай жайнаған Түкіш  пен Дат,
Байторы  мінезінен  болады  жат,
Ішінен  Мақаршаны  тандап  алда,
Баскэсын  Есенбайдың  базарға  сат,  -  деген  езіл  өңгімелері  болған.
Байторы
Байторыдан  -  Саттық,  Көшербай,  Жайлау,  Жазық,  Қоныспай
Саттықган  -  Тоған  батыр,  Жүмыр,  Сасық,  Қылыш.  Қылыштан  -  Абдірахман.  Абдірахманнан  -  Елеген. 
Елегеннен  -  Аскдр.
Көшербайдан  -  Оразбай,  Жексен,  Ақбан,  Мерғали,  Мерген.  Оразбайдан  -  Әбу.  Әбуден  -  Қорғанбай, 
Толғанбай.
Жайлаудан  -  Баймағамбет.  Баймағамбетген  -  Гафует. Жазықган  -  Әбден,  Жанғабыл, Айбар.  Әбденнен  - 
Алдоңғар.  Алдоңғардан  -  Сырлыбай.  Сырлыбайдан  -  Жолдыбай,  Мақсот,  Талгат,  Мереке,  Марат,  Самат. 
Айбардан  -  Асқат
Қоныспайдан  -  Айту,  Молдағали,  Кэли,  Ермек.  Молдағалидан  -  Жүмасай.  Жүмасайщан  -  Халиолла. 
Халиолладан  -  Нүрлан,  Нүржан.  Кдлиден  -  Сабыр,  Нүрлан.  Ермекген  -  Алпыс.  Алпыстан  -  Аманжол, 
Аманғара.
Молдағалидан  -  Кдошыға,  Нүрлан.
Байторыға  енші  саналатын  Жаңабайбақгының  шежіресі.
Жаңабайбақгы
Жаңабайбақгыдан(Жақсымбет)  -  Бөкенбай,  Сағырша,  Женібек,  Жарқын.
Сағыршадан  -  Досберлі,  Есберлі.  Досберліден  -  Дүйсекен,  Нетөлі,  Шойток,  Қүрманбек,  Есенбай. 
Дүйсекеннен - Ожан. Ожаннан - Мендіғали. Мендіғалидан - Хусайын, Даулетжан, Бақытжан. Даулетжаннан
-  Арман,  Нүрман.  Бақытжаннан  -  Марат.  Мендіғали  1900 жылы түған көргені  көп,  кезіңце Жаңабайбақга 
жөйлі  естігеннін  айтушыннын  бірі.
Есберліден  -  Ержан.  Ержаннан  -  Жүмалы.  Жүмалыдан  -  Хасан.  Хасаннан  -  Базарбай.  Базарбайдан  - 
Сансызбай.
Жөнібектен  -  Мырзакелді,  Тоғызқара,  Шынбай,  Жабу.  Жабудан  -  Баубек.  Баубекген  -  Байтоғай. 
Байтоғайдан - Мырзакелді. Мырзакелдіден - Әжөиіп. Әжөиіптең - Кдрес. Кдрестен - Кдйырша. Кдйыршадан

- Серік.
Тоқбосанның Жақсымбет деген баласы өзінің кэлындық ойнап жүрген  адамын  жаратпай,  сол  мавдағы 
төренің  қызын  алып,  туңці  жамылып  Жағалбайлы  жаккд  кдрай  кдшады.  Онда  ол  Қүтбанбаи  деген  атаға 
бала болады.  Содан арада біраз жылдар өтеді.  Одан бір рулы  ел  болады. Арғы  аталары кдндаи күи  кешкені 
белгісіз,  бергілері  қанша жылдан  бері  қаңғырлар  деген  атақ  тағылып  зәбір  көруден  көздері  ашылмаиды. 
Өрістен  мавдары  куылады,  күдықган,  суагган  тиылады.  Осылардьщ  ауылына  ел  аралап  жүрген  Сырым 
ойда-жоқга тап болады.
Биіңіз әңгіме дүкен кдоады,
Кдйталап  мәнісін  сүрады,
Өткен  күңцерді  саралап 
Әр түрлі ойға кэлады.
Сонда Сырым сөйлейді:
Сонау  Байбақшның  елінен 
Аталарыңыз  туған  жерінен 
Дәм айдап кез болдым 
ІІІетге жүрген  сіздермен 
Орын тепкен  Жағалбайлы  елінен.
Ойлай толғана кедді де,
Сіздерді шерменде  тастауға 
Пиғылым жоқ меніңде,
Жинандар мынау халқынды 
Маслихат кеңес  қүралық!
Ақылдасып  халқыңмен 
Тыщылықгы  шешімге  шығалық.
Сонда халық жиналды,
Сырым да қатты қиналды.
Көрінгендей  сияқгы  өзіне 
Сөз сөйлейтін  шешендік,
Көрсетер  кезің  квсемдік.
Сіздер түгел  көнсендер,
Көшіремін  атаң  жеріне,
Енші қосып  олармен 
Түпкі  аталарың  бір,
Ағайындарың Байторының жеріне.
Оларда бір  атасы өсе  алмай,
Бауырын жазып кете алмай 
Келе жаткдн аз ел еді.
Еншілеріңе  жер  бергізем 
Шоланның  кең  көлінен.
Барлығы бидің сөзін мақүлдады 
Кдлмаймыз, көшеміз ден бір тынбады.
Ол  заман  ел  көшуге  қиналмаған,
Бір атым насыбайға өкпелесе,
Кңздауы,  қонысдауы  шешілмесе,
Бір түнде  кетеріліп көше  салған.
Бүларда  осылардың кұнін  кешті 
Малдарын алға салып 
Дүниелерін буып,  теңге  тікті.
Арада күвдер  өткенде,
Көштің алды  елге  жетгі.
Бейкам жаткдн Байторы 
Шұбырған  көшті көреді 
Кэйдағы мынау кэңғырлар,
Айкдйлап тұра өреді.
Зорлыкка  бізбе  көнетін,
Жеріміз  жоқ,  артық беретін 
Башттары  көрінбейді  көнетін.
Ешбір акылга келместен 
Бола қалды асган -  кестен.
Кештегілерде  лаға  келмей  көрсетгі,

1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   48


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал