«менеджмент» кафедрасы



жүктеу 0.89 Mb.

бет5/7
Дата22.04.2017
өлшемі0.89 Mb.
1   2   3   4   5   6   7

Синдикат – бір саладағы кәсіпкерлерді өнімнің өткізілуіне артық бәсекелестікті 

жою мақсатымен біріктіру. 



Картель – бір саладағы кәсіпорындар арасындағы өнімнің қызмет бағасы, өткізу 

нарыған  бөлу  жалпы  өндіріс  көлеміндегі  үлес  туралы  келісім,  кәсіпорындардың  баға, 

өткізу нарыға, өндіріс пен өткізім көлемі т.б. туралы келісім. 

Кәсіпкерлік істің жаңа ұйымдастыру-экономикалық формасы ретінде қаржылық-

өнеркәсіптік топтар қызмет етеді. Олар өнеркәсіптік, банкілік, сақтандыру және сауда 

капиталдардың,  сонымен  қатар  кәсіпорындар  мен  ұйымдардың  ақыл-ой 

потенциалының бірлестігі болып табылады. 

 

 



 

 

 



 

 

Ф УТ 703–05–14. Пәннің оқу-әдістемелік кешені. ТУ СМЖ. Үшінші басылым 



 

34 


Тақырып№2 

Кәсіпкерлік қызметті жоспарлау



 

 

Кәсіпкерлік-  осы  инициативті  шаруашылық  қызметінің  барлық  қатысушылары 



пайда табу мақсатында өзіндік және басқа да мүліктер есебінен тәуекелге баратын іс-

әрекет. Кәсіпкерлікті сипаттайтын негізгі белгілерге мыналар жатады: өз еркіндік, өзін 

өзі  қаржыландыруы,  инициативы,  белсенді  ізденіс,  серпінділік  (динамика), 

мобильдік(жұмылдыру) 

Кәсіпкерлік – жалпыға бірдей ортақ қызмет түрі. Кәсіпкер болып жұмыс істеу қабілеті 

бар  Қ.Р-ның  кез  келген  азаматы  бола  алады.  Кәсіпкерлік  қызметтін  негізгі  басқа 

коммерциалық  емес  құрылымдардан  ерекшелігі  болып  табыс  пен  шығын  арасындағы 

айырмашылық  ретінде  пайда  табу  саналады.  Кәсіпкерлік  қызметке  әсер  ететін 

факторларға 

мыналар 


жатады: 

1.өндірісресурстары 

2.

өндірісті 



қалыптастыру 

мен 


дамыту 

3.  кәсіпкерліктін  өсімін  нарыққа  шығару  тиімді  коммерциялық  байланыстарды 

қалыптастыру. 

4.нәтижесіндепайда 

табу. 

Кәсіпкерлік 



процесс 

ретінде 


негізгі 

мынадай 


кезеңнен 

тұрады: 

1. жаңа идеяны іздену мен бағалау – идея құндылығының өзектілігімен протенциалды 

зерттеу; 

жана идея кәсіпкердін көз қарасы мен жеке сапаларына ықпал етуі. Кәсіпкердін жана 

өнімінің  бәсекелестердің  өнімімен  салыстырғанда  басымдылығын  бағалау. 

2. бизнес планды құрастыру – бизнес жоспар нарық сегментін сипаттайды: өндірістік, 

қаржылық, 

маркетингтік 

және 

басқа 


да 

жоспарлар 

жасайды. 

3.  қажетті  рес-рды  іздестіру:  қаржылық,  еңбек,  өндірістік  және  басқа  ресурстар 

көздерінің 

тиімділігін 

қарастыру. 

4.  қалыптастырылған  кәсіпорынды  басқару  –  бұл  кезенде  басқару  стилі  құрылымды 

ұйымдастыру,  женіске  жету  факторларын  анықтау,  кемшіліктерді  анықтап  олардың 

жою 


жолдарын 

қарастыру 

және 

бақылау. 



Кәсіпкерлік  өз  бастауын  ғасырлар  тереңірек  алып  жатыр.  Алайда  рынок  атрибуты 

ретінде 


ол 

капитализм 

дамуы 

кезеңінде 



айқын 

көріне 


бастады. 

А.Смит  кәсіпкерді  коммерциялық  идеяны  жүзегс  асыру  және  пайда  алу  үшін 

экономикалық 

тәуекелге 

баратын 

меншік 


иесі 

ретінде 


сипаттады. 

Қазақстан заңында кәсіпкерлік азаматтар мен бірлестіктердің пайда алуға бағытталған 

және  олардың  тәуекел  етуімен,  сондай-ақ  мүліклік  жауапкершілігі  негізінде  жузсгс 

асыратын 

ынталы 

қызметі. 



Барлық  шаруашылық  қызметін  емес,  тек  тәуекелмен,  ынтамен,  іскерлікпен, 

дербестікпен,  жауапкершілік  және  белсенді  іздеумен  байланысты  шаруашылық 

қызметті кәсіпкерлік қызмет деп санауға болады. Олардың бәрі кәсіпкерліктің белгілері 

болып 


табылады, 

Кәсіпкерлікте 

тұлға 

(субъект) 



және 

нысаныи 


бөліп 

қарайды. 

Кәсіпкерліктің  тұлғалары  (субъектілері)  жеке  тұлғалар,  әр  түрлі  ассоциациялар 

(акционерлік  қоғамдар,  арендалық  ұжым,  кооперативтері  және  мемлекет  бола  алады. 

Кәсіпкерлік  нысандары  (объектілері)  шаруашылык  қызметтің  кез  келген  түрлері, 

коммерциялық  делдаддық,  сату-сатып  алу,  инновациялық,  кеңес  беру  қызметтері, 

бағалы 

қағаздармен 



операциялар 

бола 


алады. 

Қызмет 


мазмұнына 

қарай 


кәсіпкерлік 

мынадай 


түрлеріге 

бөлінеді: 

Өндірістік  кәсіпкерлік  —  тауарлар,  қызметтер,  ақпараттар,  рухани  құндылықтар 

өндіретін  кәсіпкерлік,  кәсіпкерліктің  бұл  түрінде  өндіріс  функциясы  негізгі  болып 

табылады 

Коммерідиялық кәсіпкерлік тауарлар мен қызметтерді қайта сату бойынша мәмілелер 

мен  операциялар  кұрамына  енеді  және  өнім  өндірісімен  байланыспайды.  Кәсіпкер 

Ф УТ 703–05–14. Пәннің оқу-әдістемелік кешені. ТУ СМЖ. Үшінші басылым 



 

35 


пайдасы тауарды сатып алу бағасынан жоғары бағаға сату арқылы жасалады. Егер бұл 

операциялар 

заң 

шегінде  болады. 



алз.шсатарлық 

болып 


есептелмейді 

Қаржылық кәсіпкерлік — коммерциялық кәсіпкерліктің бір түрі болып табылады, сату-

сатып  алудың  объектісі  валюта,  бағалы  қағаздар  болып  табылады. 

Делдалдық  кәсіпкерлік  бір  мәмілеге  өзара  мүдеделі  жактардың  басын  қосатын 

қызметте  керінеді  Бұңдай  қызметті  көрсеткені  үшін  кәсіпкер  табыс  алады. 

Сақтандыру  кәсіпкерлік  —  кәсіпкер  сақтандырған  оқиға  болған  кезде  ғана 

қайтарылатын  сақтандыру  жарнасын  алып  отыратын  қаржы  кәсіпкерлігінің  ерекше 

формасы. 

Жариалардан 

қалған 


бөлігі 

кәсіпкерлік 

табысты 

құрайды. 

Керіп отырғандай, кәсіпкерліктің барлық түрі табыс алуға бағытталған. Бірақ ол үшін 

шектеулі 

ресурстарды 

қарастырып 

пайдалануға 

үйрену 


керек. 

Кәсіпкерлік  түрлерін  келесідей  көрсетуге  болады:  Өнд-к,  коммерциялық,  қаржылық, 

делдалдық, сақтандырушылық.. 

 

Тақырып№3 

Кәсіпкерлік қызметті қаржыландыру 

 

КАПИТАЛ — (лат. capitalis — бас) — кең мағынада — бұл табыс әкелетіннің 

барлығы, немесе адамдардың тауарлар немесе қызметтерді өндіруге жасаған 

ресурстары. Тар мағынада – бұл іске салынған, өндіріс құралдары түрінде істеп тұрған 

табыс көзі (физикалық К.). Көптеген циклдар барасында өндіріске қатысатын 

капиталдық қаражаттар бөлігін білдіретін негізні К. мен бір цикл ішінде өндіріске 

қатысатын толығымен жұмсалатын айналымдағы К. ажыратады. Ақша К. деп соның 

көмегімен физикалық К. сатып алынатын ақша қаражаттарын түсінеді. «Капитал» 

термині «материалдық және ақша қаражатын экономикаға, өндіріске капииталды салу» 

мағынасында сондай-ақ капиталдық салымдар немесе инвестициялар деп те аталады.  

Капиталдың ең қарапайым түсінігі – активтер, немесе ақша әкелетіннің барлығы.  

АКТИВТЕР — (от лат. activus — әрекет ететін) — кәсіпорын, фирма, компанияға 

тиесілі мүлік пен ақша қаражаттарының жиынтығы (иеленушілірінің қаражаттары 

салынған ғимараттар, имараттар, машиналар мен жабдық, материалдық қорлар, банк 

салымдары, бағалы қағаздар, патенттер, авторлық құқықтар, ақшалай бағалауға ие 

менішіктік). Сөздің кең мағынасында – ақшалай құнға ие кез келген құндылықтар. 

Активтерді материалдық (сезілетін) және материалдық еместерге (сезілмейтін) бөледі, 

соңғыларына зияткерлік өнім, патенттер, басқа кәсіпорындардың қарыздық 

міндеттемелері, ресурстарды пайдалануға ерекше құқықтар жатады.  

Егер ақша тұрғысынан немесе ақша баламасынан қараса, активтерге не 

жатқызылатындығын қарап көрейікші.  



АҚША — кез келген нарықтық шаруашылықтың ең маңызды ұғымдарының бірі, олар 

тауарлар мен қызметтерге ауыстырылып, қарыздарды төлеу үшін де пайдаланылады. А. 

– 

жалпыға бірдей балама, ерекеше тауар, барлық басқа тауарлар құнының көріну 



формасы. А. айырбастау құралының, төлемдер, құнды өлшеу, байлық жинау, әлем 

ақшасының қызметтерін атқарады.  

Бірнеше санатты бөліп шығаруға болады:  

Өзіндік  

 



Қолма-қол ақша (валюталар)  

 



Қолма-қол емес ақша (шот, төлме жүйелері, электрондық ақша, депозит, 

чектер, купондар, вексель, web money , электрондық әмияндар)  

 



Бағалы қағаздар (акция, облигация)  

 



Металдар түріндегі құндылықтар (ақ алтын-платина, алтын, күміс) және тастар 

(жақұт, алмас, меруерт, лағыл тас)  

 



Антиквариат  

 



Мал  

Қарыздық  

Ф УТ 703–05–14. Пәннің оқу-әдістемелік кешені. ТУ СМЖ. Үшінші басылым 



 

36 


 



Кредит (коммерциялық, овердрафт, факторинг, авизо, аккредитив, аннуитет, 

тең үлестермен, және т.б.)  

 



Ипотека  

 



Несие  


 



Субсидия  

 



Лизинг  


 



Акционирлеу  

 



Грант  


 



Краудфандинг  

 



Ислам банкингі  

 



Венчурлік қаражаттандыру  

 



Франчайзинг  

Капиталды қалыптастыруды бірнеше жолмен жасау мүмкін:  

Активті табыс:  

 



Сауда, қызмететр, өндіріс, ауыл шаруашылығы саласында бизнесті дамыту 

арқылы кәсіпкерлік қызмет жүргізу  

 



Франшизаны пайдалану  

 



Делдалдылық  

 



Электрондық бизнес  

 



Активтерді басқару  

 



Желілік фандрейзинг  



Пассивтік табыс  

 



Желілік маркетинг  

 



Жобалық табыс  

 



Инвестициялау  

 



Активтерді сатып алу  

 



Қор нарығы  

 



Жалға алу-беру  

 



Франчайзинг  

 



Аутсорсинг  

 



Лизинг  


 



Басқаруға беру  

Сонымен, капиталды түсіну және оның қалыптасуы – кәсіпкерліктің маңызды бөлігі

және де ол 2007 жылғы дағдарыстан кейін бестселлер болған Карл Маркстің «Капитал» 

еңбегінің 2 томында өте жақсы қаралған. 

 

 

Тақырып№4 

Кәсіпкерлік ұйымдарды кадрлық қамтамасыз ету 



 

Өндірістік кәсіпкерлік – сауда ұйымдарының сатып алушыларға, 

тұтынушыларға сату үшін еңбек құралдарын, еңбек күштерін факторларға қолдана 

отырып тауарлар мен қызметтер өндіретін кәсіпкерлік қызметі. 

2

. Коммерциялық – тауарларды ақшалай, тауарлы айырбас операциялар мен 



байланысты кәсіпкерлік түрі. Кәсіпкер саудагер рөлінде болады. 

3. қаржылық — бұл кәсіпкерлік ерекше формасы. Сатып алу, сату құралы ретінде: 

ақша, бағалы қағаздар, құнды қағаздар ретінде жүреді. 

4. серіктестік кәсіпкерлік – тауарлы ақшалай операциясындағы тауарлы айырбас 

процесінде кәсіпкер тек серіктес ретінде ғана қызмет атқарады. Олар тауар тауарларды 

өндірмейді және сатпайды. Негізгі мақсаты: қызығушылық танытқан екі жақты 

байланыстырады. 

5. сақтандырушылық – кәсіпкер қандай да бір төлем ақы көлемінде сақтандырушыға 

Ф УТ 703–05–14. Пәннің оқу-әдістемелік кешені. ТУ СМЖ. Үшінші басылым 


 

37 


мүлікті жоғалту және нұқсан келтіру кезінде төлем ақыны ( компенсация) кепіл етеді. 

(гарантирует). 

Меншік қатысушылардын санына байланысты кәсіпкерлік келесідей формаларға 

бөлуге болады: 

1. жеке (индивидуалды) заңды тұлға құрусыз кәсіпорын жеке кәсіпкерлікке 

жатқызылады. 2. ұжымдық ( колективтік) меншік иелері болып бір уақытта бірнеше 

субъектілер табылады. Яғни әр адам өзінің үлесін қосады, оларға: акционерлік қоғам 

кооперативтері. Серіктестік – екі немесе одан жда көп серіктестерінің құралымен 

құралады. Серіктестілік басымдылығы – қосымша капитал тарту мүмкіндігі және 

фирма ішінде бір неше серіктестердің білімдері мен ілімдеріне негізделе отырып 

мамандарды жүзеге арттыр 

Серіктестіктің кемшілігі. Әр бір қатысушы тең материалды жауапкершілікті атқарады ( 

салымына байланысты емес). Бір серіктестің әрекеті қалған барлығына міндетті 

болады. 


Серіктестің келесідей топтары бар: толық серіктестік, коммандитті серіктестік 

Коммандитті серіктестік – серіктестердің бір бөлігі шектелінбеген, ал екінші бір бөлігі 

шектелінген болады. Ол ЖШС бір түрі болып саналады. 

Қоғам – келісім б-ша екі азаматтан кем емес немесе заңды тұлғ-рң бірігу мақс-нда 

жү.ас-тын шар. қызметі. 

Жауапкершілігі шектеулі қоғ-ң қатысушылары міндеті б-ша жауап бермейді, салым 

салған көлеміне ғана жауап береді. 

Қосымша жауапкершілігі бар- қоғам қатысушылары өздерінің барлық мүліктері 

бойынша жауапты. Бағалы қағаздар шығару жолымен қосымша қажетті құралдарды 

тартушы қоғам акционерлер болып табылады. 

Акционерлік қоғамның қатысушылары қорларында бар акция көлемінде ғана жауапты. 

Кооперативтер — пайлық салым негізінде өндірістік немесе басқа да шаруашылық 

қызметін біріге отырып құрылған топ немесе кәсіпорын. Басты мақсаты: бір біріне 

өзара көмек көрсету. 

2. Ең алдымен «кәсіпкерлік» ұғымын анықтап алайық. Ағылшын тілінен тікелей 

аударылғанда «бизнес» сөзі «кәсіпкерлікті» білдіреді». Іші пысқандықтан Том 

Сойердің дуалды бояған кездегісі «жұмыс» болған. Ол ақшаға бояй бастағанда — бұл 

«кәсіпкерлік» болған. Егер осы ұғымды кең мәнінде анықтап қарасақ, онда кәсіпкерлік 

— 

заңды және жеке тұлғалардың (кәсіпорындар, ұйымдардың) жүзеге асыратын 



қызметі, табиғи игіліктерді алу (жер қойнауларынан өнімдерді алғашқы өндіру), 

тауарларды өндіру, ие болу және сатып алу немесе басқа тауарларға айырбастау үшін 

қызмет көрсету, қызметтер немесе мүдделес адамдардың өзара пайдасына ақша болып 

шығады. 


Алан Хоскинг өзінің «Кәсіпкерлік курсы» оқулығында мұны былай түсіндіреді:«Егер 

бөлек адам тауарларды өзінің қолдануы мен тұтынуы үшін алса, өндірсе немесе сатып 

алса, қызмет көрсетсе, онда ол кәсіпкер болып табылмайды. Егер ол өзінің қолдануы 

мен тұтынуынан көбірек мөлшерде алса, өндірсе немесе сатып алса, қызмет көрсетсе, 

артығын ауыстырса және сатса, онда ол кәсіпкерлікті кәсіпкерлікті жүзеге асырады деп 

айтуға болады. 

Алан Хоскинг көмегімен кәсіпкерліктің мазмұнын терең түсіну үшін: тауарлар және 

қызмет көрсету, айырбас секілді басқа негіз болатын ұғымдарға қысқаша сипаттама 

берейік. Тауарлар — айырбасқа арналған физикалық, материалдық заттар. Қызмет 

көрсету сезілмейді және көрінбейді. Қызмет көрсетуге: банк ісі, сақтандыру, көлік, 

туризм жатады. Оларға сонымен қатар қоғамдық қоректену және ойын-сауық саласы да 

жатады. Оларды тауарларды сату, мысалы жеткізу, орнату, (кір жуатын машиналар 

сияқты өнеркәсіп жабдықтарға немесе немесе электр тұрмыстық құралдарға) сатқаннан 

кейінгі қызмет ету. Қызметтердің басқа түрлері тауарларды өткеруге жағдай жасай 

алады: жарнама сатып алушыға оған қажетті ақпаратты мүмкіндік береді, несие беру 

Ф УТ 703–05–14. Пәннің оқу-әдістемелік кешені. ТУ СМЖ. Үшінші басылым 



 

38 


еңбегіне ақы төлеуді жеңілдетеді. 

Айырбас — негізгі ұғым. Онсыз (ішкі, дүниежүзілік және т.б.) базар жоқ. Кәсіпкерлік 

қызм-ң барл. түрлері айырбасты қамтиды. Өндіруші тауарды өндіреді де сатушыға оны 

сатады, онымен белгілі бір бағамен ауысады. Өз кезегінде, саудагер бұл тауарды сатып 

алушыға қандай да бір бағамен сатады, жұмысшы жалақыға жұмыс күшін 

алмастырады, акционер капиталды дивидендтерді айырбасқа салады, банкир 

пайыздарға айырбасқа ақшаны қарызға береді. 

Экономикалық қызмет – айырбастың жалпы және кеңінен тараған түрі — тауарлар 

айырбасы немесе ақша арқылы қызмет көрсету. Тауарлар немесе қызмет көрсету басқа 

тауарларға немесе қызметтерге алмастырылады, айырбастың мұндай түрі бартер деп 

аталады. 

Бизнестің функциялары . 

Негізінде, кәсіпкерлік төмендегідей функцияларды болжалдайды: 

Қаржы мен есепке алуды жүргізу. Инвесторлар немесе несие берушілердің қаражаты 

есебінен капиталды жұмылдыру. Сатудан табыстарды қорландыру. Капиталды 

кәсіпкерлік аясында, оның сыртында қолдануды басқару. 

Кадрлық. Кәсіпкерлік қажеттіліктеріне сәйкес іріктеу және жұмысқа қабылдау, 

қызметкерлерді қолдануға қатысты барлық сұрақтарды шешу. 

Материалдық — техникалық қамтамасыз ету. Шаруашылық қызметке қажетті шикізат, 

машиналарды және жабдықтарды сатып алу. 

Өндірістік. Шикізат пен басқа жеткізілімдерді кәсіпорынның клиенттеріне сатуға 

жарамды өнім түріне айналдыру. 

Маркетинг. Тұтынушылардың мұқтаждықтарын анықтау және кәсіпорын және оның 

контрагенттері арасындағы айырбас процесін басқару. 

Кәсіпкерлікті қолдау — бастама және басқару тәжірибесі арқылы кәсіпкерлік ойларын 

тарату. 


Ғылыми — зерттеу, яғни жаңа технологиялық процестерді немесе кәсіпкерлікті 

жақсартуға, жаңа өнім нарығының тиімділігін артыруға, өткеруді кеңейтуге арналған 

жаңа өнімді іске асыру жөніндегі қызмет. 

Жұртшылықпен байланыс («паблик рилейшнз») — бұқаралық ақпарат құралдары 

арқылы кәсіпорын мен қоғамдық құрылымдар арасындағы қатынастарды жүзеге асыру 

және басқару13. 

Әлбетте, ең алдымен:«Өз ісімді жүргізуіме қажеттінің бәріне иемін бе?» деген сауалға 

жауап беру керек. Ал өз кәсіпорныңызда бас қызметші болып табылатындығыңыздан 

сіз өзіңіздің оң және теріс сапаларыңызды объективті түрде бағалауыңыз қажет, бұл 

туралы жоғарыда сөз еттік. 

3. Кәсіпкерлік шаруашылық қызметтің барлық түріне дерлік тән: өндірістік, 

шаруашылық, коммерциалық, саудалық сатып алу, делдалдық, инвестициялық 

кеңестік, қызмет көрсету және қаржылық. 

Кәсіпорын жұмыс істейтін жұмысшылар саны мен жарғылық қордың көлеміне 

байланысты кәсіпкерлік 4 түрге бөлінеді: шағын, орта, ірі, аса ірі кәсіпкерлік ( 

компаниялар) 

Меншік формасына байланысты: жеке меншік, аралас меншік 

Кәсіпкерлік ұйымдық – құқықтық формасына байланысты: серіктестік, акционерлік 

қоғам, кооперативтер

 



 

 

 



 

Ф УТ 703–05–14. Пәннің оқу-әдістемелік кешені. ТУ СМЖ. Үшінші басылым 



 

39 


  

Тақырып № 5. 

Кәсіпкерліктің шаруашылық серіктестермен келісімдік 

қатынастары 

Қазақстанды  Азаматтық  кодекске  сәйкес  кәсіпкерлік  (коммерциялық)  істің 

мынадай ұйымдастыру құқықтық формасы құрылуы мүмкін: шаруашылық серіктестер 

мен қоғамдар, өндірістік кооперативтер, мемлекеттік кәсіпорындар. 



Шаруашылық  серіктестер-  құрылтайшылардың  салымдары  есебінен 

құрылған, сондай-ақ шаруашылық серіктестік өз қызметі үрдісінде өндірген және алған 

мүлік меншік құқығы бойынша серіктестікке тиесілі болды. 

Шаруашылық  серіктестер  толық  серіктестік,  сенім  серіктестігі,  жауапкершілігі 

шектеулі  серіктестік,  қосымша  жауапкершілігі  бар  серіктестік,  акционерлік  қоғам 

нысандарында  құрылуы  мүмкін.  Құрылтай  шарты  мен  жарғы  шаруашылық 

серіктестіктің құрылтай құжаттары болып табылады. Жарғы бір адам (бір қатысушы) 

құрған  шаруашылық  серіктестіктің  құрылтай  құжаты  болып  табылады.  Шаруашылық 

серіктестіктің  жарғысымен  барлық  мүдделі  адамдар  танысуға  құқылы.  Серіктестіктің 

құрылтай  құжаттарын  нотариат  куәландыруға  тиіс.  Шаруашылық  серікткстіктердің 

акциялар шығаруға құқығы жоқ. 

Толық  серіктестік.  Толық  серіктестіктің  мүлкі  жеткіліксіз  болған  жағдайда 

қатысушылары  серіктестіктердің  міндеттемелері  бойанынша  өзіне  тиесілі  толық 

серіктестік  деп  аталады.Жеке  тұлға,  Қазақстан  азаматы  бір  ғана  толық  серіктестіктің 

қатысушысы бола алады. 



Сенім  серіктестігі.  (командиттік).Серіктестіктің  міндеттемелері  бойынша 

өзінің бүкіл мүлкімен (толық серіктестігімен) қосымша жауап беретін бір немесе одан 

да  көп  қатысушыларымен  қатар,  серіктестіктердің  (салымшылардың)  мүлкіне  өздері 

салғант  салымдардың  жиынтығымен  шектелетін  бір  немесе  одан  да  көп 

қатысушыларды  да  енгізетін  және  серіктестіктің  кәсіпкерлік  қзметті  жүзеге  асыруға 

қатыспайтың  серіктестігі  сенім  серіктестігі  деп  аталады.  Сенім  серіктестігіне 

қатысатын  толық  серіктестіктердің  құқықтық  ережесі  және  олардың  серіктестік 

міндеттемелері  бойынша  жауапкершілігі  толық  серіктестіктердің  қатысушылары 

туралы ережелермен белгіленеді. 

Жауапкершілігі  шектеулі  серіктестік.  Бір  немесе  бірнеше  адам  құрған, 

жарғылық  капиталы  құрылтай  құжаттарымен  белгіленген  мөлшерде  үлеске  бөлінген 

серіктестік  жауапкершілігі  шектеулі  серіктестік  деп  аталады;жауапкершілігі  шектеулі 

серіктестікке  қатысушылар  оның  міедеттемелері  бойынша  жауап  бермейді  және 

серіктестіктің қызметіне байланысты залалдарға өздерінің қосқан салымдарының құны 

шегінде  тәуекел  етеді.  Жауапкершілігі  шектеулі  серіктестікке  қатысушылардың  саны 

жүзден  аспауға  тиіс.  Егер  жауапкершілігі  шектеулі  серіктестікке  қатысушылардың 

саны жүзден асып кеткен жағдайда, ол бір жыл ішінде бөлінуге, не бөліп шығарылуға, 

не  өзге  де  шаруашылық  серіктестік,  акционерлік  қоғамдар  немесе  өндірістік 

кооператив  болып  қайта  құрылуға,  ал  бұл  мерзім  өткен  соң,  егер  қатысушылар  саны 

жүзге  дейін  азайтылмаса,  серіктестік  мемлекеттік  тіркеуді  жүзеге  асырған  органның 

немесе өзге мүдделі адамның өтініші бойынша сот тәртібімен тартылуға жатады. 



Өндірістік  кооператив.  Азаматтардың  бірлескен  кәсіпкерлік  қызметі  үшін 

мүшелік  негізде,  олардың  өз  еңбегімен  қатысуына  жіне  өндірістік  кооператив 

мүшелерінің  мүліктік  жарналарын  біріктіруіне  негізделген  ерікті  бірлестігі  өндірістік 

кооператив деп аталады.Кооператив мүшелері екеуден кем болмауға тиіс. 




1   2   3   4   5   6   7


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал