Математика сабағында шамаларды зерттеу мысалында бастауыш мектептерде оқытудағы инновациялық ТӘсілдер



жүктеу 25.53 Kb.
Дата05.11.2022
өлшемі25.53 Kb.
#23371
Асель статья

МАТЕМАТИКА САБАҒЫНДА ШАМАЛАРДЫ ЗЕРТТЕУ МЫСАЛЫНДА БАСТАУЫШ МЕКТЕПТЕРДЕ ОҚЫТУДАҒЫ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ТӘСІЛДЕР
Нукербаева А.К., бастауыш сынып мұғалімі
С. Мұратбеков атындағы «МДШО бар № 9 орта мектеп» КММ, Жетісу облысы


Аннотация. Бастауыш сыныптарда проблемалық-тәжірибелік мысалдар мен интерактивті әдістерді жүйелі қолдану оқушылардың білім сапасын арттыруға және ақыл-ой әрекетін дамытуға оң әсерін тигізетін оқу іс-әрекетін арттырудың тиімді құралы болып табылады. Бұл мақалада математика сабағында шамаладры зерттеу мысалында бастауыш мектепте оқытудың инновациялық тәсілдері қарастырылып, практикалық ұсыныстар берілген.
Негізгі сөздер: бастауыш сынып, педагогикалық технология, математика сабақтары, инновациялық технологиялар, интерактивті оқыту әдістері, құндылықтарды зерттеу, дидактикалық ойындар, ой қозғау, оқушылар.

Қазіргі уақытта көптеген әртүрлі педагогикалық технологиялар белгілі - шешім қабылдау технологиялары, сыни ойлауды дамыту және т.б., сонымен қатар бұл технологияларды қамтамасыз ету әдістері - бейнелі суретті мағыналық, символдық енгізу әдістері, болжау әдісі. , өзара оқыту және т.б.


«Педагогикалық технология – білім беру нысандарын оңтайландыруды көздейтін, техникалық және адам ресурстарын және олардың өзара әрекетін ескере отырып, оқыту мен оқудың бүкіл процесін құрудың, қолданудың және анықтаудың жүйелі әдісі» (ЮНЕСКО) [1].
Бастауыш сынып мұғалімі шамаларға жай да, құрама есептерді де шығару дағдысын қалыптастыруы керек, соның негізінде орта мектепте алгебра мен физикадан күрделі есептерді шығара алады. Осыған байланысты шамаларды зерттеу әдістемесін жетілдіру, шамаларға есептер шығаруда әртүрлі педагогикалық технологияларды қолдану өзекті мәселе болып табылады.
Осы анықтамаларға сүйене отырып, әдістердің педагогикалық технологиялардың құрамдас және құрамдас бөлігі екенін көруге болады. Ал педагогикалық технологиялар нәтижеге бағытталғандықтан, сәйкесінше әдістер тиімді таңдалуы керек. Көптеген ғылыми зерттеулер ең тиімді әдістердің бірі интерактивті әдістер екенін дәлелдеді.
Интерактивті оқыту – нақты мақсаттарды көздейтін танымдық әрекетті ұйымдастырудың ерекше формасы. Осы мақсаттардың бірі оқу процесінің өзін тиімді ететін оқушы өзінің интеллектуалдық өміршеңдігін сезінетіндей оңтайлы оқу жағдайларын жасау болып табылады. Қазақстандағы білім беру мектептерінің бастауыш сыныптарында сәтті жүргізілген тәжірибе негізінде келесі интерактивті әдістерді қолдануға болады:
- шағын топтарда жұмыс (аквариум, үлкен шеңбер, зигзаг, бумеранг); - оқу ойындары (рөлдік, іскерлік, танымдық);
‒ графикалық ұйымдастырушылар (Венн диаграммасы, балық сүйегі, екі бөліктен тұратын күнделік, кластер, Т диаграммасы, лотос гүлі, ақыл картасы, шешім ағашы, «Қалай?», «Неге?» схемасы);
- жаңа ақпараттық материалды (инсерт, синквейн, текше, мозаика) оқу;
- интерактивті дәріс (оқушы оқытушы ретінде, бинарлық лекция, барлығы бәрін оқытады);
- жоба әдісі (пікірлер ауқымы, пікірталас, пікірталас, симпозиум);
‒ миға шабуыл (миға шабуыл, кері миға шабуыл, «Түбірге қара», шешім ағашы).
Педагогикалық технологияның тиімділігінің шарттарының бірі – «мектеп» ұйымының мәдениеті, қолайлы психологиялық климат ретінде оқу ортасын құру арқылы өзін-өзі жүзеге асыру мүмкіндігіне оңтайлы жағдай жасау.
Оқыту ортасын құру кезінде мұғалім оқушыға назар аударуды, қабылдаудың әртүрлі тәсілдеріне бағдарлауды, өзара әрекеттестікке назар аударуды, оқушының бұрыннан бар тәжірибесіне жүгінуді, жұмбақтар мен ықтимал жаңалықтарды қамтитын, оқушыларды қызықтыруды, ізденуге баулуды ескеруі керек. , зерттеу, өзін-өзі бағдарлау, проблемаларды анықтау және оларды шешу жолдарын іздеу [3].
Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар мұғалімде жақсы идея болса және оларды қолданудың психологиялық негіздерін түсінсе ғана оқу-тәрбие процесінің өнімділігін арттырады. Оқыту кезінде оқушының барлық сезім мүшелеріне әсер ету қажет.
Ақпаратты қабылдаудың үш түрі бар: 1) визуалды (бұл жерде көрнекі анализаторлар қатысады); 2) есту (бұл жерде ақпаратты есту арқылы қабылдау қатысады); 3) кинестетикалық (сезімге, сезімге негізделген).
Психологиядан белгілі болғандай, визуалды анализаторлардың есту қабілетіне қарағанда өткізу қабілеті жоғары. Көз секундына миллиондаған биттерді қабылдай алады, ал құлақ ондаған мыңды ғана қабылдай алады.
Егер адам ақпаратты тек естісе, онда ол оның көлемінің шамамен 20% -ын есте сақтайды, егер ол көрсе - 30% -ға жуығын, егер естісе және көрсе - 50% -ға жуығын есте сақтайды, егер адам процесте белсенді әрекеттерге тартылса. зерттелсе, материалдың сіңімділігі 75%-ға дейін артады [2]. Интерактивті әдістер дұрыс қолданылғанда, шамалар сияқты ең күрделі материалды да меңгеруге көмектеседі.
Шамаларды зерттеуде интерактивті әдістерді, проблемалық жағдайларды және практикалық жұмыстарды қолдану шамаларды өлшеудің әртүрлі әдістерін қате түсіндіру мүмкіндігін жоққа шығарады. Проблемалық жағдайларда негіздеуді жүргізу, шамаларды зерттеу процесіне белсенді қатысу, шамаларды өлшеу бойынша практикалық жұмыстарды орындау, дененің ұзындығын, ауданын табу сияқты шамалар бойынша тапсырмаларды орындау кезінде өзін бақылауға мүмкіндік береді. Тіктөртбұрыш және оның периметрі, дененің массасы мен сыйымдылығы, уақыты өлшеу.
Ақпараттық технологияларды қолдану қабылдауға қиын материалды көрнекі және түрлі-түсті етіп көрсетуге көмектеседі. Презентацияда біз қарапайым визуализацияны қолданғанда мүмкін емес анимацияларды, қозғалысты пайдалана аламыз. Біз дыбыстық дизайнды да пайдалана аламыз. Мысалы, уақыт құндылығын зерттегенде келесі презентацияны пайдалануға болады.
Мән, сондай-ақ сан, бастауыш мектеп математика курсының негізгі тұжырымдамасы болып табылады, оның міндеті балаларда құндылықтар мен заттар мен құбылыстардың белгілі бір қасиеті ретіндегі түсінікті қалыптастыру болып табылады, ол ең алдымен өлшеумен байланысты.
2021-2022 оқу жылында Талдықорған қаласы, № 9 орта мектепте ғылыми тәжірибе жүргіздік. Тәжірибе 2-сынып оқушылары арасында жүргізілді. 2Б сыныбында 29 оқушы, 2В сыныбында 27 оқушы бар. Экспериментал сыныбы 2Б, бақылау сыныбы 2В болды. Тәжірибелік-эксперименттік жұмыстың мақсаты – шамаларды меңгертуде оқушылардың танымдық белсенділігін арттыру, сонымен қатар материалды меңгеру деңгейін арттыру үшін инновациялық технологиялардың тиімділігін тексеру.
Тәжірибе барысында, сабақта интерактивті әдістерді, ақпараттық технологияларды, практикалық жұмыстарды қолданғанда оқушылардың білімдері олардың жадында ұзақ сақталатыны анықталды, өйткені материалды оқу барысында қабылдаудың барлық түрін пайдаланды деп есептеймін. Тәжірибе барысында осындай бірнеше сабақтардан кейін тәуелсіз тест тапсырылды, онда құндылықтарға, біртекті мәндерді салыстыруға арналған тапсырмалар ұсынылды және оларды шешуде білімді өз бетінше қолдану талап етілді.
Математика сабағында танымдық іс-әрекетті белсендіру интерактивті оқыту әдістерін қолдану арқылы жүзеге асырылатыны белгілі. Оқушы оқуға белсенді, қызығушылық танытатын, тең құқылы қатысушыға айналады. Проблемалық-тәжірибелік жұмысты қолдану кезінде студенттер тек көру және есту есте сақтауымен ғана емес, сонымен қатар қолдың тактильді, механикалық есте сақтауымен де жұмыс жасайды.
Сонымен бірге оқушылар әр әрекетті мұқият ойланып, орындайды. Баланың өз қолымен істегені жадында ұзақ сақталады. Математика сабағында шамаларды зерттеудің практикалық әдісін қолданудың тәрбиелік қана емес, дамытушылық мәні де бар.
Төменде теориялық білім мен жеке тәжірибелік зерттеулерді зерделеу негізінде әзірленген оқытудың инновациялық әдістерін қолдану бойынша жалпы нұсқаулар берілген:
1. Жұмысқа барлық оқушылар тартылуы керек, бұл үшін бағдарламалық қамтамасыз етудің соңғы әзірлемелерін пайдалану пайдалы. Барлық оқушыларды талқылау процесіне қосу.
2. Оқушылардың психологиялық дайындығына қамқорлық жасау керек. Осыған байланысты дене шынықтыру жаттығулары пайдалы, мүмкін дидактикалық ойындар, студенттерді жұмысқа белсенді қатысу үшін үнемі ынталандыру, оқушының өзін-өзі жүзеге асыруына мүмкіндіктер береді.
3. Қатысушылар саны мен оқыту сапасы кері байланысты болуы мүмкін. Жұмысқа 25-30-дан астам адам қатыспауы керек. Барлығының тыңдауы маңызды, әр топқа мәселе бойынша сөйлеуге мүмкіндік беріледі. Аудитория қатысушыларға үлкен және кіші топтарда жұмыс орындарын ауыстыруға оңай болатындай, сондай-ақ қолжетімді ақпараттық технология құралдарын ыңғайлы пайдалана алатындай етіп дайындалуы керек. Басқаша айтқанда, оқушыларға физикалық жайлылық жасалуы керек.
Қорытындылай келе, бастауыш сыныптарда білім берудің әртүрлі кезеңдерінде проблемалық-тәжірибелік мысалдарды, интерактивті әдістерді, ақпараттық технологияларды жүйелі қолдану мектеп оқушыларының білім, білік, дағдыларының сапасына оң әсер ететін оқу іс-әрекетін арттырудың тиімді құралы және оқушылардың қабілеттерін, ақыл-ой әрекетін дамытуболып табылады деген қорытынды жасауға болады.

Пайдалнған ідебиеттер тізімі:



  1. Орыс педагогикалық энциклопедиясы / Ч. ред. В.В.Давыдов. - Мәскеу: Педагогика, 1993.-Т.1

  2. Селевко, Г.К. Қазіргі білім беру технологиялары: Оқу құралы/ Г.К. Селевко. - М .: Халық тәрбиесі, 1998.

  3. Фарберман Б.Л. Озық педагогикалық технологиялар. – Алматы: 2000.

  4. Горев П.М., Кожевникова Л.Д. Оқытудың инновациялық құралдары студенттердің шығармашылық белсенділігін дамыту шарты ретінде // Тұжырымдама. – 2014 ж. – №1 (қаңтар).

жүктеу 25.53 Kb.

Поделитесь с Вашими друзьями:




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет