Мамандар 2050 жылға қарай оңтүстiк пен солтүстiк арасындағы демографиялық тепе-теңдік сақталмаса, біраз қиындықтар орын алуы мүмкін деп отыр. Бұл ж нiнде сiз не ойлайсыз? ¾



жүктеу 1.08 Mb.

бет9/10
Дата02.03.2017
өлшемі1.08 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10

Þә

 

(

 ¾ )

ХИУАЗ

ХИУАЗ

/Деректі хикаяттан үзінді/

/Деректі хикаяттан үзінді/

№46 (618) 11 қараша 2016 жыл

13

ww



www.ja

w.jasqazaq.kz

sqazaq.kz

САЯХАТ

САЯХАТ

ТЕРЕКТІ ӘУЛИЕ

Алғашқы бағыт Теректі әулие кешені болды. 

Кешенде бізді тізбектеліп бірінің соңынан 

бірі ерген жылқы бейнелі петроглифтер таң 

қалдырды. Мұнда одан  зге түрлі таңбалар мен 

жартас суреттері к п кездеседі екен. Теректі 

әулиенің астынан адамдар  тіп, күнәсінен 

арылатын жүрек тасы, тиын тастап тілек тілейтін 

құдығы, құдайдан тағдырдың тартуын сұрайтын 

орындық тасы, аңсаған армандарыңызды 

сырғанап бара жатып тілейтін сырғанақ тасы 

және тағы басқа зиярат жасайтын орындары 

энергетикалық күш-қуаты мол жер ретінде 

қарапайым халыққа бұрыннан белгілі. Теректі 

әулие кешенінің айналасы қол дәуірінен бастап 

кейінгі заманға дейін жалғасқан ескі қорымдар 

мол ұшырасады. Осының  зі бұл жердің ежелден 

киелі рухтарға табыну ошағы болғандығын 

әйгілеп тұрғандай. Сонда түстеніп алып, Жошы 

хан мен Домбауыл кесенелеріне жол тарттық.



ЖОШЫ ХАН МАЗАРЫ 

МЕН ДОМБАУЫЛ ДЫҢЫ

Жошы хан мазары мен Домбауыл дыңы 

кешендерін кешкі мезгілде араладық. Шыңғыс 

ханның үлкен ұлы Жошы жерленген мазардың 

тарихы туралы жергілікті  лкетанушы, 

тарихшы Айдар Ысқақов әңгімелеп берді. К к 

күмбезді мазар жақтауларын  рнекті кірпішпен 

безендіріп, киіз үйдің басқұрына ұқсатқан екен. 

Мазарда екі мәйіт жерленген. Бірінші қабір 

ішінен тақтай табытқа жерленген адамның 

сүйегі шыққан.  лгі сүйектің оң қолы жоқ 

екендігі анықталған. Оның үстіне қабір ішінен 

салтанатты киім жұрнақтары, қызыл сафиян 

етіктің қалдығы, тұт жібегінің шіріп жатқан 

сілемдері, аң сүйектері мен түйенің бас сүйегі, 

темір қарудың сынықтары табылған. Бұл 

«Жошыны аң аулап жүргенде құланның айғыры 

шайнап  лтірді» деген халық аңызына үндес 

келеді. Халық аңызында «Жошыны жерлегенде 

бір қолы жоқ болған« немесе «Жошының тек бір 

қолын тауып қойған», кейде «бір шынашағын 

ғана тапқан» деген әр түрлі жорамалдар бар.

Екінші кешен – Домбауыл дыңы. Оның да 

айналасынан к птеген молалар орын тапқан. 

Оғыз-қыпшақ үлгісінде салынған құрылыс 

туралы да аңыздар к п. Сондай аңыздардың 

бірінде Домбауылды найманнан шыққан әйгілі 

Кетбұғы жыраудың әкесіне салынған мазар деп 

қарастырады екен. 

Жошы хан мазары маңындағы Қара кеңгір 

зені жағалауында палаткалар тігіп, от жағып, 

азық-түлік, ас-суымызды қамдап, қонып 

шықтық. Экспедицияның алғашқы күні біздің 

топ от жағып, қуырдақ пісірді. Табиғат аясында, 

жалындаған отқа піскен тамақтың дәмі тіл 

үйіреді, шіркін!  рмен қарай, жастар жағы 

«Тұран-ТВ» телеарнасының журналисі Ерлан 

ағамыздың тылсымға толы әңгімесін 

тамсана тыңдап, астаналық Құралай 

әпкеміздің этнографиялық жұмбақтарын 

шешемін деп бас қатырып,  те кеш 

жатты. Лаулап жанған ошақтың түбінде 

кез келген әңгіме де дәмді бола түседі 

емес пе?! Ертесіне ерте тұрып, ас-ауқат 

қамына кірістік. Аз уақытта ұйқы да 

қанып қалған екен. Ендігі бағыт – Алаша 

хан кесенесі. 

АЛАША ХАН КЕСЕНЕСІ

Жол басшымыз Марғұлан Сейсембаев 

кемерінен асып, тасып жатқан Қара 

кеңгір  зенің т телеп кешіп  тетін 

қысқа жолды таңдаған екен. Сақтық 

үшін к ліктерді  зеннен сүйреп  тетін 

КамАЗ к лігін дайындап та қойған екен. 

Дегенмен, барлық жол талғамайтын к ліктер 

здігінен судан  тті. Тек ішінде бір-екеуі ғана 

судан  ткен соң  шіп қалды... Одан кейін 

де  зеннің батпақты-сазды салаларынан  ту 

оңайға соқпады. Бір-бірін сүйреген джиптер, 

КамАЗ-дар. Мұның  зі телеканал тілшілері мен 

фотографтарға қызықты материал, қасымыздағы 

ең кішкентай серігіміз алты жасар Нұржанға 

мәңгі есте қалар қызықты естеліктер тарту етті. 

Не керек, Алаша хан кесенесіне де жеттік. Бұл 

биіктігі 10 метрге жететін мұнаралы тарихи 

нысан үлкендегі жағынан осы маңдағы ең үлкен 

ғұрыптық кешен болып саналады. Кіреберісінде 

үш жүздің руларының таңбалары салынған. 

Аңыз бойынша Алаша хан үш жүздің басын 

қосқан ең алғашқы хан ретінде аталады. Енді 

біреулер Қазақ хандығының негізін қалаған 

Керей мен Жәнібек хандардың ақылшысы 

ретінде де тілге тиек етеді. Алаша хан 

кесенесінің айналасындағы к не қорымдар 

бұл жердің киелі де қасиетті екендігін 

әйгілей түседі. Бізді Алаша хан кесенесіндегі 

аң-құс аяқтарының іздері таңбаланғаны 

қызықтырды. Мұнара басына к теріліп 

жазиралы кең алқапқа к з жүгіртіп, дарқан 

далаға іштей тағзым жасадық. Одан шығып, 

Жезді кентінің маңындағы к рікті шатқалда 

түскі ас қамын ойластырдық. Шатқалдағы 

ақ қайыңдар, қолмен қойып, қалағандай 

жұмыр тастардан  рілген жарқабақ к ңілге 

к ркем к ріністер сыйлайды.

рмен қарай, экспедиция мүшелері 

Тау-кең және балқыту ісі мұражайына 

соқты. Музей директоры Қазақстандағы 

кең игеру ісінің тарихы сонау қола 

дәуірінен басталатындығына ерекше назар 

аударып, қызықты деректермен б лісті. Ол 

кісінің айтуынша, Ұлытау  ңірінен қола 

дәуіріне тән 20-ға жуық кең игеру, балқыту 

ошақтары табылған. Бұл жерлерде қола дәуірі 

заманында 2 мыңға жуық адам металл бұйымдар 

ңдіру ісімен шұғылданған деп болжанады. 

Музейде қола дәуіріндегі рудаларды сұрыптау, 

балқыту, оны қалыптарға құю к ріністері 

к рсетілді. Осы мақсатта сол заманның 

құралдары мен балқыту пештері қолданылды.

ӘУЛИЕ ТАУ

Ұлытаудың ең биік те, к ркем шыңдарының 

бірі – « улие тау» деп аталады.  уелде к теріліп 

келе жатып ыстықтап терледік, сосын екпіні 

алапат желден теріміз қата бастады. Суықтау 

былай тұрсын, құйындай соққан жел екпінінен 

ұшып кете жаздап зәу биікке әрең  рледік. Аңыз 

бойынша тау басында жеті әулие жерленген 

деп саналады. Тау басына к теріліп келе 

жатып тілеген тілектеріңіз қабыл болады деп 

сендіреді  улие тау шырақшысы  бдірахман 

ағамыз. Биіктеген сайын тастардың үйіндісінен 

жиналған обаларды к зіміз шалады. Мұндай 

обаларды Моңғолиядағы қасиеттіге баланатын 

Ханғай тауынан да жиі кездестірген болатынбыз. 

Шырақшы ақсақал әулие-бақсылардың 

есімі жазылған т рт бұрышты барықтарға 

құран оқып, дұға тілеп отырды.  улие таудың 

шыңында темірден жасалған киіз үйге кіріп, 

шырақшы алып шыққан шелпектен ауыз 

тидік. Бұл күн, яғни 1 мамыр марқұм анамыз 

Сағира Рысбайқызының туған күні болатын. 

Шырақшыға анамызға арнап дұға етуін  тіндік. 

С йтіп,  улие тау шыңында марқұм анамызды 

құрметпен еске алдық. Бұл таудың бұлағы 

шипалы, ұшар басына к терілген адамның 

бойына күш-қуат бітеді деседі жергілікті жұрт. 

Т мен қарай құлдилап келе жатып, бойымыздан 

бір белгісіз күш-қуат сезіндік...

«ТЕРІСАҚҚАН КӨКТЕМІ» ФЕСТИВАЛІ

Экспедиция мүшелері Терісаққан ауылына 

кешкісін жетті. Ауыл мектебінің ауласына қаз-

қатар тізілген киіз үйлер тігіліпті. Мәре-сәре 

болып балалар ойнап жүр, ауыл адамдары да 

абыр-сабыр. Үлкен мерекеге дайындық жүріп 

жатқаны бірден сезіледі. Ауыл тұрғындары бізді 

те жылы қарсы алды. Таңертеңгілік бие байлау, 

үйірге айғыр қосу рәсімдері к рсетілді. Жалпы 

ауылда 25 үйірдей жылқы бар деседі.  рбір 

отбасы қонақтарға дастарқан жайып, былтырдан 

сақталған қымыздарын, сүрленген еттерін, 

құрт-ірімшіктерін тағы басқа ұлттық тағамдарын 

ұсынып жатты.  з кезегінде Берік  бдіғали, 

Марғұлан Сейсембаев тәрізді азаматтар бие 

байлаған отбасыларға шағын сыйлықтарын тарту 

етті.  уелі келіншектер құлын байланған желінің 

қазықтарын сарымаймен майлап алады. Сосын 

құлынды биеге жіберіп, емшектерін иітіп алады. 

Одан кейін ғана барып, биені сауу жұмысына 

кіріседі. Алғашқы сауылған сүтті қонақтар 

шелегімен қотарып ішіп, дәмін татып жатты. 

Келесі шара Жанайдар батыр ескерткішінің 

аллеясының ашылу салтанаты үлгісінде 

жалғасты. Бұдан соң «Терісаққан к ктемі» 

фестивалінің салтанатты шарасы басталды. 

Онда Ұлытау ауданының әкімі Хамит Омар 

«Ұлытау мұрасы» экспедициясын бастап келген 

Марғұлан Сейсембаев, Сәкен Сейфуллин есімді 

кәсіпкерлерді алғыс хаттармен марапаттады. 

Шараға ЮНЕСКО-ның  кілі ретінде қатысқан 

Ахмет Тоқтабай «Терісаққан к ктемі» 

фестивалінің тәрбиелік маңызын, ЮНЕСКО 

тізіміндегі тарихи-мәдени шаралар санатына 

енгізілуі ықимал екендігін айтып қуантты. 

Экспедиция жетекшісі Марғұлан Сейсембаев 

Атымтайдай жомарттық танытып «Терісаққан 

к ктемі» этнофестиваліне 500 000 теңге қолма-

қол беріп, сонымен қатар «Ұлытау» қорық-

мұражайын дамытуға 1 000 000 теңге қаражат 

аударуға уәде етті. 

Фестивальде қол нер бұйымдарының 

к рмесі, садақ ату сайыстары к рініс тапты. Ал 

біздің экспедиция әрмен қарай қозғалып кетті.



ТАБИҒАТ ТЫЛСЫМДАРЫ

Шеңбер ауылына жақын маңындағы 

Ақжарға (Ақжал) түске қарай жеттік. Т бесі 

қызыл күрең, жалдары сарғыш түсті табиғат 

жынысы күн к зімен түрлі-түсті болып құбыла 

түседі. Жалт-жұлт еткен шақпақ тастар да 

к здің жауын алады. Ал т бенің т менгі 

жиектеріндегі жұмыртқадай д ңгеленіп, түрлі-

түсті реңкпен құбылған т бешіктер табиғат 

тылсымдарына еріксіз тамсандырады, қиялды 

бағындырады. «Тұран-тв» телеарнасындағы 

Ерлан Сыздық киіктің мүйізін тауып келіпті. 

Сәкен Орынбекұлы Сейфуллин қырдың арғы 

жағынан 5-6 киік к ргендігін айтып келді. Біздің 

экипаждың жетекшісі Сәбит Бүкіров бала 

кезінде отар-отар қойдай далада  ріп жүрген 

киіктерді осы Ұлытау  лкесінен к ргендігін 

айтады. Дастарқан басында бүгінде саны 

азайып, күннен-күнге қырылып жатқан 

киіктердің тағдыры с з болды...



ҚАРСАҚБАЙ КЕНІШІ

«1909 жылы ағылшындар Рязановтан 

Жезқазған кен орнын сатып алды және 

1913 жылдың к ктемінде Қарсақбайда 

мыс балқыту заводы мен байыту фабрикасын 

салу үшін дайындық жұмыстарын бастады. 

Ағылшындарға теміржол салу тиімді болған 

жоқ. Құрылысқа қажетті жүк Қарсақбайға 

400 шақырым жердегі Жосалы стансасынан 

түйелермен жеткізілді. Түйелермен жеткізу 

мүмкін болмаған жағдайда жабдықтар 

«керуенмен» жіберілді. «Керуен» дегеніміз 

не? Жосалы стансасынан Қарсақбайға қарай 

ұзындығы 13 шақырым рельс жолы салынды. 

Оған бес паровоз бен 278 вагон тіркелді. Құрам 

13 шақырымға ғана жүре алатын, одан соң жол 

бұзылып, алдыңғы жағына қайта т селетін. 

1917 жылдың қазанында үш жыл жол 

жүрген «керуен» Қарсақбайға келді. Қазан 

т ңкерісі жергілікті болсын, шетелдік 

болсын капиталистердің билік жүргізуіне 

тыйым салды» делінген энциклопедияда. 

Т ңкерістен кейін қызыл империя мыс кендерін 

здері игере бастайды... Ағылшындардың 

жеткізген құрал-жабдықтары, кен игерген 

құрылғылары 

Жездідегі Тау-кең 

және балқыту 

ісі музейінде 

әлі күнге 

тұр. Біз ең 

алғаш 


ағылшындар жұмыс істеген Қарсақбай 

кеніштерінде болып, тарихи орынды  з 

к зімізбен к рдік.

Қаныш атамыз кен қазыналарын ашқанда 

ғылыми жазбаларында ескерткен екен «тек 

піскен рудаларды пайдалану керек, шикі, 

пісуі жетпеген рудаларға тиіспеу қажет» деп. 

Бүгінде мыстың бай қорлары біткен к рінеді, 

енді терең қабаттардағы кедей б ліктеріне ауыз 

салынғаны  кінішті жайт. Табиғат анаға жасаған 

қамқорлығымыздың сықпыты осы болса керек.

«МАҚАТ САҒАНАСЫ»

«Мақат сағанасы» аталған күмбезді кесене 

ХХ ғ, басында жергілікті Мақат есімді бақуатты 

кісінің басқаруымен салынған екен.  зінің 

және  з ұрпақтарының бір жерде жатуын 

ойластырып, кесене астында камералар 

жасатқан. Камералар орналасқан жер 

д ңгелене пішінделген плита тәрізді тастармен 

к мкерілген. Кесенеде үш адам қоятын камера 

бар. Ең шеткі т р жақтағы камерада және бергі 

кіреберістегі камерада адам мүрдесі жатса, 

ортасындағы әйелге арналған камера бос тұр. 

Сахананың ең астыңғы қабатында терең ор 

қазылған. Жаңа мәйіт әкелінген кезде бұрынғы 

сүйектер терең орға кесеумен сырылып 

түсіріледі. Мұнда ең соңғы мәйіт 1994 жылы 

қойылған екен. Осы тәріздес жерлеу орындары 

Қарағанды облысында сирек те болса, кездесіп 

тұрады деседі жұрт. Ислам діні әбден орныққан 

ХХ ғасырда мұндай сағананың тұрғызылуы нені 

білдіреді деп ойға шомдық. 

АЛТЫН ШОҚЫ ЖӘНЕ ХАН ОРДАСЫ

Экспедиция лагері кешкісін Кененбай 

тоғанына келіп орналасты. Бірақ мұнда 

әдеттегіше ас қамы әзірленбеді, палаткалар 

тігілмеді. Себебі Рахым  жібаев есімді жергілікті 

азаматтың  зен маңындағы үйінде дастарқан 

жайылған екен. Бұл отбасының етті сүрлеу, 

қымыз дайындау технологиясы  згеше екен. 

Сүрленген жылқының етін құмарлықпен 

жұтынып жеп, қымызды кесе-кесесімен 

қылғытып жаттық. Рахым ағаның зайыбы 

Гүлшайра Бітімбаева апайымыздың бармағы 

бал екен деп тамсанған жолаушылардың алғысы 

шексіз болды. Кененбай тоғанынан аймақтағы 

к птеген ескерткіштерге бару жақын әрі 

ыңғайлы. Тоғаннан балық та аулауға болады. 

Енді бұл жерден демалушылар 

мен саяхатшыларға арналған 

демалыс орны ашылмақшы 

екен. 


Ертесіне Алтыншоқы 

тауына жол тарттық. Онда 

мір Темірдің қалдырған 

тасының к шірмесі тұр. 

Ескерткіш тастың түпнұсқасы 

Ресейдің эрмитажында 

сақтаулы тұр. 1391 жылы 

мір Темір 200 000 әскерімен 

Тоқтамыс ханды  кшелей қуып 

Ұлытауға келгенде табиғаттың 

сұлулығын к ріп тамсанып, 

осы тасты ескерткіш ретінде 

қоюға бұйрық беріпті. Кейін 

1935 жылы әлгі белгітасты 

Қаныш Сәтбаев жергілікті 

ақсақалдардың к рсетуімен 

тауып, ең алғаш баспас зге жариялайды. 

Ел аузындағы аңыз бойынша  мір Темір 

Тоқтамысты уысынан шығарып алғанымен, 

оның аста-т к алтын-күміс байлықтарын 

қолға түсіреді. «Біздің іздегеніміз байлық емес

Тоқтамыстың  зі» деп осы Алтыншоқыда 

бар байлықты  ртеуге бұйрық берген деседі. 

Шоқы басындағы жаңған металл қалдықтарын 

Тоқтамыс қазынасының  ртке балқытылан 

сықпыты деп қарастырады қарапайым халық. Ал 

ғылыми-зерттеулер тұжырымы мүлде басқаша. 

Шоқы металл  ңдіруге арналған пеш қызметін 

атқарған. Тастан қаланған қазандықтың жан-

жағынан жел үрленетін тесік саңлылаулар 

бар. Металл балқыту орны бір қарасаңыз, сақ 

қорғандарына да ұқсайды. Шоқыдағы жаңған 

руда қалдықтары күннен-күнге азайып келеді. 

Оны Тоқтамыстың балқытылған байлығы деп 

есептейтін жұрт теберікке алып кетуге құмар 

болса керек. 

Келесі діттеген бағытымыз 

Хан ордасы болды. Дуалдары 

құлап т бешікке айналған, т рт 

бұрышты, қорған алды су 

жүретін арық қазылған ежелгі 

қалашық орнына келдік. 

Халық «Хан ордасы» атап 

кеткен жер бүгінде патша тақ 

ескерткішімен, тас қорғанмен, арыққа салынған 

к пір т.б. заманауи архитектуралары арқылы 

қайта жаңғырғандай... Бұл, әрине, Ұлытау 

ауданы әкімі Хамит Омардың қажырлы еңбегі. 

«Ұлытау аймағында мұндай қалашықтардың 

саны 9-ға жетеді», – дейді Ұлытау музейінің 

директоры Бақттияр Қожахметов.

ҚАЙТАР ЖОЛДА...

Біздің экипаж Хан ордасы кешенінен 

аттың басын кері бұрды, Аз уақытта барлық 

экспедиция мүшелерімен бауыр басып қалған 

екенбіз. Шын мәнінде, бір-бірімізді қимай 

қоштастық. Шынайы ыстық лебіздер мен 

ықыластар к ңілдің күйін шертіп, қимастық 

сезімін оята түсті. Иә, бір аптадай қызықты 

да, шыжықты да бастан кештік. Далада бір 

күннің  зі бір жылдай ұзақ созылады екен. Бір-

біріміздің қажеттіліктерімізді  теуге тырыстық. 

Ас әзірлеуде де құр қарап қалмадық. Бір 

дастарқан басында басымыз түйісті. К ліктер 

тығылып қалғанда бір-бірін сүйреді, кешіккенде 

күтіп, ұйымшылдық танытты. Оның бәрі де бір 

жағынан Марғұлан Сейсембаевтай экспедиция 

жетекшісінің ұйымдастырушылық қабілетіне 

байланысты қалыптасқан жағдай еді.  скери 

тәртіппен дәл уақытында қозғаламыз, шапшаң 

қимылдап діттеген межеге дәл уақытында 

жетеміз.

Жезқазғанға жеткен соң Бақыт Аңдағұлов 

пен Дулат Хасеновтай мәрт, қара нардай 

кәтепті, қажырлы азаматтармен қимай-қимай 

қоштастық.

Жезқазған қаласында құрметті инжинер-

металлург, техника ғылымының докторы 

Т леген Бүкіров ағамыздың үйінде қонақта 

болдық. Ол кісі бүгінде «Қазақтың Кетбұқасы» 

қорын басқарады екен. Кетбұғы туралы 

материалдар жинап, ұлы бабамыздың мұрасын 

түгендеу шарасының басы-қасында жүрген 

ағамыздан сыйлыққа қызықты кітаптар арқалап 

қайттық. Т леген ағамыздың бауыры Сүтемген 

Тақабайұлы Бүкіров  лкей Марғұлан, Қаныш 

Сәтбаевтарға жолбасшылыққа жүрген әйгілі 

лкетанушы болса, әкесі де осы  ңірге танымал 

журналист болған екен.

Осы керемет саяхатты ұйымдастырған 

белгілі кәсіпкер Марғұлан Сейсембаевқа, 

осы жолсапарға менің қатысуыма демеушілік 

к рсеткен жаны жомарт Сәбит Бүкіровке шексіз 

алғыс білдіремін. Ұлытау  ңірін  лкей Марғұлан 

1945-1970 жылдар аралығында үздіксіз зерттеген. 

Араға елу жылдай уақыт салып, Марғұлан 

Сейсембаев «Ұлытау мұрасы» атты экспедиция 

ұйымдастырып отыр. Маған осында бір тарихи 

сабақтастық бар тәрізді к рінеді.

Ұлы бабалардың ізі қалған Ұлытауда 

қазақтың әрбір баласы болуы керек. «Ұлытауға 

бардың ба, ұлар етің жедің бе?» дегенде ұялмай 

жауап беретін болайық, ағайын.



 Ә ¾Ә

,

 – 

 – 

 – 

 



 1-¾

)

Экспедицияға еріктілер 

тобы өз қаражатымен, 

көлігімен, қажетті азық-

түлік, жабдығымен шығуға 

міндетті болатын. Әрине, 

ең бастысы, мәселе көлік 

болатын. Алматыда 

шағын көлемде кәсіппен 

айналысатын, түбі 

жезқазғандық Сәбит Бүкіров 

есімді азамат мені өз көлігімен 

алып жүруге келісімін бергенде 

қуанышымда шек болмады.

Сонымен, Сәбит Бүкіров 

бастаған тобымыздың 

құрамында Гүлжанат 

Бүкірова, Нұржан Бүкіров, 

Абай Әуезов, Бақыт Аңдағұлов, 

Дулат Хасенов және 

осы жолдардың авторы 

Жезқазғанда бас қосып, 

жолға шықты. Біз екі джип 

машинасымен қаланың 

Сәкен Сейфуллин ескерткіші 

орналасқан алаңға ең алғашқы 

болып жеткен екенбіз. Сосын 

Алматы, Астана, Атырау, 

Ақтөбе тағы басқа қалалардан 

көліктер бірінен соң бірі 

келе бастады. Жалпы көлемі 

15-16 көліктей жиналды. 

Топ басшымыз Марғұлан 

Сейсембаев пен «Ұлытау» 

музейінің директоры 

Бақтияр Қожахметов 

ескерткіштерді 

бүлдірмеуді, қауіпсіздікті 

сақтау ережелерін 

түсіндірді.

«Ұлытауға бардың ба?»

«Ұлытауға бардың ба?»

14

№46 (618) 11 қараша 2016 жыл

Д ңгелек үстел  ткізудегі 

басты мақсат – әлемнің 

30 дамыған мемлекетінің 

қатарына енуде педагогикалық 

ұжымның р лі, тәжірибе 

алмасу, институт,  ндіріс және 

жалпы білім беретін мекемелері 

арасында ынтымақтастықты 

нығайту. Жиынға «Қазфосфат» 

ЖШС, оқу-әдістемелік 

орталығының директоры 

Марина Оразова, Тараз 

мемлекеттік педагогикалық 

институтының «Химия және 

химияны оқыту әдістемесі» 

кафедрасының доценті Роза 

Жарлықапова, «Физика 

және физиканы оқыту 

әдістемесі» кафедрасының 

аға оқытушысы Майгүл 

К шербаева, «Химия және 

химияны оқыту әдістемесі» 

кафедрасының аға оқытушысы 

Эльмира Қамбарова 

мен жалпы білім беретін 

мектептердің математика, 

физика, информатика, 

химия, биология, география 

пәндерінің 36 мұғалімі қатысты. 

Д ңгелек үстелде 12 жылдық 

білім беруді кезең-кезеңімен 

енгізу; білім беру жүйесінде 

–жоғары сыныптар мен 

ЖОО-ларда ағылшын тілінде 

оқытуға кезең-кезеңімен 

к шу; заманауи мектептердегі 

мазмұны мен технологиялардың 

згерістерінің инновациялық 

сипаттарын қосымша білім беру 

есебінен күшейту мәселелері 

к терілді. 

Д ңгелек үстелде Т ле 

би атындағы №8 гимназия 

директорының орынбасары 

лішер  зімбай «Инновациялық 

Қазақстан: әлемнің 30 дамыған 

мемлекетінің қатарына ену», 

Б.Момышұлы атындағы №45 

қазақ классикалық гимназияның 

жоғары санатты химия пәні 

мұғалімі Алтынкүл Қалдарова 

«Инновациялық білім беру 

ортасын қалыптастырудың 

жолдары», техникалық 

шығармашылық орталығының 

әдіскерлік б лім меңгерушісі 

Жанат Тұрғанбаева «Балаларға 

қосымша білім берудегі 

техникалық бағыт бойынша 

білім берудің инновациялық 

тәсілдері» тақырыбында 

баяндама жасады. 

Тараздағы №8 гимназия мектебінде 

«Инновациялық Қазақстан: әлемнің 30 дамыған 

мемлекетінің қатарына ену» атты дөңгелек 

үстел отырысы өтті. Қала әкімдігі білім бөлімінің 

ұйымдастыруымен өткен жиын Тәуелсіздіктің 25 

жылдығымен орайластырылды.

Қала тұрғындары қатысқан акция барысында 

әлеуметтік күнделікті қолданатын негізгі тауарға 

15-25 пайыз аралығында жеңілдік жасалды. 

Сәйкесінше, тауар арзандатылған бағамен 

сатылды. Олар мысалы, халық күнде қолданатын 

ұн, шай, сұйық май, сүт, макарон  німдері. Одан 

басқа шырындар мен томат пастасы, минералды 

суға 25-48 пайызға дейін жеңілдік жасалды. 

К птеген отандық  німге «Қазақстанда жасалған» 

логотипі қойылды. Бүгінгі күні арзан бағамен 

сауда жасаған халық  те риза болды.

Тараз қаласында 

Тәуелсіздіктің 

25 жылдығына 

арналған 

«Қазақстандық 

өнімді таңда» атты 

акция өтті. Ондағы 

басты мақсат – 

отандық тауар 

өндірушілерді 

қолдап, отандық 

өнімдердің үлес 

салмағын арттыру. 

Іс-шараның 

қала әкімдігі мен 

кәсіпкерлік және 

өнеркәсіп бөлімінің 

ұйымдастырды.



1   2   3   4   5   6   7   8   9   10


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал