Мал басы санын түгендеу үшін біз 2007 жылы ауылшаруашылық са



жүктеу 1.32 Mb.

бет5/13
Дата14.03.2017
өлшемі1.32 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13

Елімізде «Қазақстан балалары» деген атпен арнайы 

бағдарлама жұмыс істейді деп естіп едім. Оның мақсаты неде 

және нақты қандай мәселелерді қамтиды? 

Нұрзада АЛДАБЕРГЕНҚЫЗЫ, Ақтөбе қаласы

Елімізде Үкіметтің 2009 жылы 

арнайы  қау  лысымен  2007-2011 

жылдарға ар 

налған «Қазақстан 

балалары»  Бағ дар ламасы  жұмыс 

істейді. Бұл бағ 

дарламаның 

мақсаты – балалардың өмір сүру 

сапасын әлеуметтік және құ қы қ тық 

кепілдіктерді қамтамасыз ету жолы-

мен жақсарту болып табылады. 

Б а ғ д а р л а м а д а   ә с і р е с е 

әлеу 


меттік жетімдіктің алдын 

алуға және ата-ана 

 

сының 


қамқорлығынсыз қал 

ған ба-


лаларды орналастырудың аль 

-

тернативті тү рін дамыту үшін шар а-



лар қолдануға көп көңіл бөлінуде. 

Осы мақсатпен ре 

с 

публика 


бойынша же тім балалар мен ата-

анасының қам қорлығынсыз қал-

ған балаларға арналған ба лалар 

үйі мен мектеп-интернаттарды 

кезең-кезеңмен қысқартып, отбасы 

түріндегі мекемелерге ауыстыру, ата-

анасының қамқорлығынсыз қалған 

балаларға арналған отбасы түріндегі 

балалар ауылын ашу жоспарланған. 

Сонымен қатар жоспарда ерекше 

күтімді қажет ететін баласы бар 

отбасылармен әлеу метт ік жұмыс түрі 

мен мүмкіндігі шектеулі ба лаларды 

әлеуметтік бейімдеуді қам тамасыз 

ету бойынша кешендік іс-ша 

ра-


лар әзірлеу, ерекше күтімді қажет 

ете тін баланы тәрбиелеп отырған 

заңды өкіл ге ай сайын мемлекеттік 

жәрдемақы таға йындау, қоғамға 

балаларды бейімдеу үшін қолайлы 

жағдай жасау қарастырылған.



Ең қуаныштысы, біз шым-

кент тіктердің оған бола 

мойып, салы суға кеткенін 

тағы көрмедік. Мұндай дү-

ние лердің ұлт ұрпағына ауа-

дай қажет екендігіне сенімді 

Батырхан Дәуренбеков, 

қазақтың інжу-маржандай 

бағалы аңыз-әңгімелерін, есті 

ертегілерін экрандауға 

қатысты ой-арман, іс-

жоспарларының жеткілікті 

екендігін жасырған жоқ.  

Р.S.

Келін шырақ Агилераның атышулы әнін 

айтып, бесік тербетіп отыр. Шошынып 

қалдым. «Бесік жырын білмейсің бе» 

дегеніме иығын қиқаң еткізді. Өздері 

дискотекада билейтін хит әндерді айтып, 

баласын ұйықтатып отыр. Өкініштісі, 

Батыстың даңғаза, у-шулы әніне құлағы 

үйір болған баласы ертең қай тілде сөйлеп, 

қай тілде «ойлар» екен?.. 

Елімізге белгілі ақын Нармахан Бега-

лиев  тің  оқырмандармен  кездесу  кешіне 

қатысқанымыз бар. Сонда ақын ағамыз 

жаға ұстатар жағдаятты қынжыла жеткізіп 

еді. Жоғары оқу орнында оқытушы болып 

істейтін қызы Рауан сырттай бөлімде оқи-

тын апайларынан емтихан қабылдапты. 

Жа 


сы қырықтан асқан, бүгінде немере 

сүйіп отырған апайы еш сұраққа жауап 

бере алмай қиналғанға ұқсайды. Содан 

ары сұрақ қояды, бері сұрақ қояды. Еш 

тұшымды жауап ала алмапты. Ақыры түк 

шықпасын білген соң: «Апай, ең оңай 

сұрақ қояйын. Бесік жырын айтып 

беріңізші», – депті. Сөйтсе, оған да жауап 

бере алмапты. «Енді балаларыңызды, 

нақ 


тың алғысөзінде: «ХХ ғасыр қазақ 

тарихында ғана емес, бүкіл Кеңес Одағы 

атанған республикалар тарихында өзінің 

зауалы мен зұлматы, азабы мен қайғысын 

қатар жүргізген сталиндік қатыгез саясат-

пен есте қалды. 20-жылдардың басында 

басталған «қызыл қырғын» кезеңі 30-40 

жылдарға, бұдан кейін 50-жылдардың 

соңына дейін жалғасты. Ресми деректерде 

саяси қуғын-сүргін көргендердің бас-аяғы 

60 миллионға жеткені айтылса, тек ату 

жазасына кесілгені 24 млн адамды құрай-

ды екен. Қазақстан сол бір азапты жылда-

ры жүзден аса ұлт адамдары үшін қоныс 

ала 

ңына, үлкен қуғындау лагеріне де 



айнал ды», – делінген.

Әсіресе, қазақ тарихы үшін ең ауыр 

кезеңнің бірі саналатын қуғын-сүргін, аш-

тық жылдарына қатысты деректерді топ-

заманда кітапхананың жұмысын адамның 

рухани байлықты азық етуіне лайықты етіп 

ұйымдастыра білу керек. 

«Қазір осы тұрғыда қандай жұмыс-

тар жасалып, не жасалғалы жатыр?» 

де 


ген көкейтесті сауалдарға жауап та-

ба 


тын ғылыми-практикалық конфе-

рен 


цияда республикамыздың бас қа-

ла 


лары мен аймақтар арасындағы кі-

тап ханалардың серіктестік қарым-қаты-

нас 

тары сөз болды. Сонымен бірге, 



рес 

 

публикалық шара өткізіліп отырған 



Атырау облысындағы кітапханалардың 

қызметі баян етіліп, аймақтардан келген 

мамандар еліміздегі кітапханалардың 

түрлі салалық құрылымдармен байла-

ны сын арттыру жолдары жөніндегі мә-

се 


лелерді ортаға салды. Бұл тұрғыда 

Ұлт тық Академиялық кітапхананың өзге 

елдермен байланысындағы тәжірибелері 

немерелеріңізді бесік жырын айтып 

ұйықтатқан шығарсыз?» – десе, «жоқ, жат 

ей, бабай келіп қалады» десем, ұйықтап 

қалатын» деп қарап тұр дейді. Өзінен 

кейінгілерге үлгі өнеге көрсететін ұстазда-

ры мыз қарапайым ғана тәрбие бастауын 

білмесе, не дерсіз?! 

Иә, бүгінгі ұрпақ Американың әніне 

басып, батыстық бесік жырын айтып жүр. 

Оған кім кінәлі?.. 

Бибіхан БАЙБАҚОВА, ұстаз: 

– Расында, бесік жырының 

бала тәрбиесінде атқарар рөлі зор. 

Еліміздің әр өңірінде бесік жыры 

әртүрлі айтылады. Оның түрлі 

нұсқасы бар. Осы ұлттық 

үрдісімізді ұмытып бара 

жатқанымыз өкінішті. Мектептерде 

қыз балаларға арнайы сағаттар 

бөліп, болашақ аналарды әзірден-

ақ бала тәрбиесіне үйретуді 

ұсынар едім. 

Гүлжан КӨШЕРОВА

тас тырған «АЛЖИР» мемориалды кешені 

қызметкерлерінің айтуынша, бұл жинақты 

алдағы уақытта да толықтырып шығару 

жоспарда бар.

Таңатар АЙТҰЛЫ

мысалға алынды. Мәселен, Р.Отарбаевтың 

айтуынша, Ұлттық Академиялық кітапхана 

басшылығы мен қызметкерлері Каирдағы 

Александрия кітапханасында болып, 

Бейбарыс бабамыз туралы үш мың 

беттен тұратын тың деректерді елге алып 

келуге келісіп келген. Ал Вашингтондағы 

Кеннеди атындағы кітапхана Ұлттық 

Академиялық кітапханадан Қазақстан 

туралы кітаптарды сұрап отырған 

көрінеді. Осылайша, Астанадағы Ұлттық 

Академиялық кітапхана әлем елдерімен 

іскерлік байланысты жолға қойып 

келеді. Алайда бұл жағдай өз елімізде 

әлі де болса кемшін түсіп отыр. Міне, 

осындай мәселелерді қамтыған ғылыми-

практикалық конференцияның жалғасы 

секциялық отырыстар мен шығармашылық 

кездесулерге ұласты. Сайып келгенде, 

бұл еліміздің кітапханаларының қоян-

қолтық жұмыс істеуіне тағы бір серпін 

берген үлкен әрі маңызды жоба болуымен 

ерекшеленген шара болды. 



Нарғыз ҒАБДУЛЛИНА,

Атырау облысы

Қазақстан халқы ассамблеясының, Саяси қуғын-сүргін және 

тоталитаризм құрбандарының «АЛЖИР» мемориалды кешенінің 

бастамасымен, сондай-ақ ТМД Мемлекетаралық гуманитарлық 

ынтымақтастық қорының қолдауымен «Тағдырларды біріктірген 

Қазақстан» атты тарихи жинақ жарық көрді. Құнды деректерге толы 

жаңа кітаптың таныстырылымы таяуда «Тарихтан тағылым – өткенге 

тағзым» атты халықаралық жоба аясындағы форум барысында 

ұйымдастырылған болатын.

Атырауда еліміздің барлық аймағындағы кітапхана басшылары мен 

қызметкерлері бас қосты. Ондағы мақсат – әлеуметтік серіктестікті 

дамыту, өзге әлеуметтік институттармен серіктестік қатынастарды 

қалыптастыру, іс-тәжірибесін меңгеру, бірыңғай ақпараттық және 

кәсіби кеңістікті қалыптастыру. 

ӨРКЕНИЕТ


Нұрғис

а ЕЛЕУБЕК

ОВ (фо

то

)



РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

№89 (315) 1.06.2010 жыл, сейсенбі                 



www.alashainasy.kz

6

e-mail: info@alashainasy.kz

АЛАШ АЗАМАТЫ

?

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

Б I Л Г I М   К Е Л Г Е Н   Б I Р   С Џ Р А Ћ

ДАТ!


Көпжасар НӘРІБАЕВ, ҚР ҰҒА академигі, Абай атындағы ұлттық 

педагогикалық университетінің профессоры:

– Болон процесіне Қазақстан 47-ел 

болып қосылды. Десек те, Болон 

декларациясына қол қоюымыз 

асығыстық болды деп айтылып 

жатқан пікірлерге қалай қарайсыз?

– Қосылдық. Бұл – біздің болашақ тағ-

ды рымызды анықтайтын тарихи, қоғам-

дық, әлеуметтік мәні бар саяси шешім. Ше-

телдердегі көптеген университеттер біраз 

уақыттан бері кредиттік технология бойын-

ша білім беруде. Еуропада кредиттік тех-

нология бойынша дәріс беріп, осы бойын-

ша маман дайындауға барлық жағдай 

жасалған. Студенттер оқу жылы басында 

керекті оқу құралдары, оқулықтары, жазба-

ша тапсырмалары және де басқа материал-

дармен толық қамтамасыз етіледі. Сондық-

тан күнделікті дәрістермен қатар, олар жыл 

бойы өз бетінше дайындала береді. Оларда 

компьютер, интернет деген проблема жоқ. 

Ал бізде ондай мүмкіндік әлі толық бар деп 

айта алмаймыз. Бұл – ұйымдастыру, 

материалдық база жағы. Мұндағы көбірек 

ойландыратыны, тіпті бұл жағы да емес, ол 

– білім мазмұны. 

Болон процесіне ену керек. Бірақ оған 

кірдік екен деп өзімізді, өзіміздің қазақ 

екенімізді, Қазақстан елі, қазақ халқы 

екенімізді ұмытып кетпейік. Бізді қатты 

толғандырып отырған проблема – ол оқыту 

барысында, мамандар дайындау ісінде 

ұлттық құндылықтарды ескеру мәселесі. 

Бұл бағытта біраз жұмыс атқарылып жатыр. 

Бірақ әлі тиісті деңгейде емес. Біз – еліктегіш 

халықпыз. Бір жерде бір жаңалық болса, 

соны айнытпай түгел көшіріп аламыз. Ол 

бізге жарай ма, келе ме, пайдалы ма, ол 

жағына мән бере бермейміз. Өзімізге 

бейім деп алуды білмейміз. Ресей де осы 

Декларацияға қол қойғанымен, жоғары 

оқу жүйесінде өз ерекшеліктерін ескере 

оты рып, бакалаврмен қоса жоғары білімді 

маман және ғылым докторлары мен канди-

даттарын дайындауды одан әрі жалғас-

тыруда. Себебі бакалавриатты бітіргеннің 

бәрі магистратурада білімін жалғастыра 

алмайды. Ал өндіріс орындары на агроном, 

инженер, технолог сияқты мамандар қажет. 

Сондықтан Ресейдің екі жүйені қосып қатар 

алып жүруі – құптарлық іс. 

 Біздің ұзақ жылдар бойы оқып келген 

жүйеміз – Кеңес Одағы кезінде қалыптасқан 

жүйе. Ол кезде білім беру, оны ұйымдастыру 

мәселесі өте жоғары деңгейде болды және 

фундаменталдық керемет жақсы білімімен 

әлемге өзін мойындата білді. Оған дау жоқ. 

Ал үлкен кемшілігі – идеологияға көбірек 

көңіл бөлгені. Партияға қызмет істеп, со-

ның сөзін сөйлеу, партияның айтқанымен 

жүру деген сияқты. Дәрігер ме, агроном ба, 

қай мамандық болса да керек пе, керек 

емес пе, маркстік философия, ғылыми 

коммунизм, саяси экономия, партия тари-

хы және т.б. маркстік көзқарасты дәріптейтін 

ілімдерді меңгеру керек болды. 

Енді Кеңес Одағы тарады. Ол кезеңдерде 

біздің елімізде ұлттық білім жүйесі 

қалыптаспаған еді. Қазақ философиясын, 

қазақ психологиясын, қазақтың тарихын, 

ұлттық мүддемізді көздейтін пәндер бізде 

болған жоқ. Қазір де оларды толық қалып-

тастырып болған жоқпыз. Бұл пәндерді 

оқытып жатқан жоғары оқу орындары 

шамалы. Сөйтіп, осылардың бәрінен, ұлт-

тық құндылықтарды қалыптастыратын дә-

рістерден жұрдай болып келіп, енді Болон 

процесіне қосылудан кейін кім боламыз, 

қазақ бола аламыз ба, қазақ болып 

қаламыз ба? Бізді толғандыратыны – осы 

мәселе. Қосылу қиын емес. Өзіміздің ұлт-

тық білім беру жүйемізді, ұлттық моде-

лімізді қалыптастырып алып кірсек, онда 

әңгіме басқа. Жалпы, ұлттық құндылықты 

меңгермеген адам әлемдік өркениеттің 

шыңына шыға алмайды. Барлық білім, 

барлық ғылым ұлттық құндылыққа, ұлттық 

мүдделерге қалыптасады. Одан жұрдай 

адамның алысқа ұзай қоюы күмәнді. Сон-

дықтан менің ерекше назар аударатыным, 

білім берудің ұлттық сипаты, ұлттық рухы 

болатын. Біз қазір Болон декларациясының 

қандай талаптары бар, соның бәрін орын-

дап жатырмыз. Кредиттік технологияға 

көштік, жаңа оқу жоспарларын жасадық, 

сол бойынша оқытудамыз. Кредиттік техно-

логия керек, ол – болашағы бар іс. Басқа 

өркениетті елдермен араласып, біздің 

жастардың сол мемлекеттерде оқуы 

на 

мүмкіндік береді. Өйткені барлы 



ғының 

талабы бірдей. 



 Яғни талап бірдей болса, осы 

жүйе бойынша білім алған 

жастардың шетелдерде, қалауы 

бойынша қай мемлекетте болса да 

жұмыс істеуіне шамасы келеді ғой?

– Иә. Осындай жүйемен оқып келген 

балалардың шетелдерде де жұмыс істеуіне 

болады. Бірақ біз түбімізді ойлайық. Біз 

Еуропа үшін, Франция үшін немесе Герма-

ния үшін маман дайындамаймыз ғой. 

Қазақ елінің экономикасы, қазақ халқының 

мүддесі үшін, Қазақстан үшін дайындаймыз. 

Шетелге барып жұмыс істеу біздің ұлттық 

мүдде тұрғысынан соншалықты маңызды 

емес. Қолдарынан келсе, жас маман дары-

мыз алдымен өз елімізді жарылқасын. 

Оның үстіне Еуропа біздің мамандарымызға 

зәру болып отырған жоқ, олардың өз кадр-

лары өздеріне жетіп-артылады. Тіпті бөтен 

елдердегі кәсіпорындар мен мекеме лерді 

былай қойғанда, осы Қазақстандағы шетел 

компаниялары біздің елге өз маман дарын 

тасып, жергілікті кадрларды шеттетіп отыр-

ған жоқ па? Сондықтан біз мамандар 

дайын дағанда оларды шетелге жұмысқа 

тұрғызу үшін емес, өз елімізге, өз халқы-

мызға қызмет істеу үшін дайындауымыз 

керек.


– Дегенмен жоғары білім беруде 

деңгейі барлық халықаралық 

талаптарға жауап беретіндей 

өзіміздің ұлттық моделіміз 

қалыптасқан деп айта аламыз ба?

– Ұлттық жүйе – ол ұлттың болашағы, 

ұлттың мүддесі. Жоғары білім ғана емес, 

білім беретін барлық салалардың ұлттық 

сипаты, рухани мәйегі болуы тиіс. Білімнің 

мазмұны, оқыту стандарттары ұлтымыздың 

тағдырын, еліміздің ерекшелігін, халқы-

мыз 


дың менталитетін ескеріп, жастарды 

ұлтжандылыққа тәрбиелеуге бағытталуы 

керек. Осындай мүмкіндігі бар білім жүйе-

сін ғана ұлттық жүйе деп айтуға болады. 

Бұл жүйенің түпкі мақсаты, ең маңызды 

міндеті –ұлтымыздың рухани өмірін сақтап 

қана қоймай, оны байытып, салт-дәстүрін, 

әдет-ғұрпын, сана-сезімін, тарихи және 

мәдени құндылықтарын қазіргі адамзат 

өркениеті биігіне көтеру. Жаһандану зама-

нында өз ұлтымызды сақтап қалудың басқа 

жолы жоқ.

Осы тұрғыдан алып қарағанда, жоғары 

білім берудің толыққанды ұлттық моделін 

қалыптастырдық деп айту ертерек. Талпы-

ныс бар, біраз игілікті істер атқарылып 

жатыр. Дегенмен шешілмей жатқан шаруа-

лар да аз емес.



– Ол қандай мәселелер және 

олармен нақты кімдер айналысуы 

керек? 

– Кез келген білім жүйесін ұлттық жүйе-

ге айналдыру үшін оған мықты ұлттық ком-

поненттерді қосу керек. Мысалы, Қазақ 

мемлекетінің тарихи және құқықтық негіз-

дері, қоғамымыздың мәдени, әлеуметтік 

және экономикалық ерекшеліктері, қазақ 

философиясы, халық педагогикасы мен 

ұлттық психологиясы, тілі мен әдебиеті, 

тағы сол сияқты ұлттық болмысты бейне-

лейтін пәндердің құрамы оқу жоспарына 

міндетті түрде енуі қажет.

Бүгінгі білім беру стандарттарында 

ұлттық компоненттер (қазақ ұлтының) 

жоқтың қасы, өте аз, мардымсыз. Өйткені 

жоғары білім берудің мемлекеттік стандарт-

тары, оқу жоспарлары мен оқыту бағдарла-

малары әр мамандық бойынша осы сала-

да 

ғы жетекші университетте құрылған 



оқу-әдістемелік бірлестіктердің күшімен 

жасалады. Ал олар негізінен, мамандықтың 

кәсіби біліктілік талаптарына көңіл бөледі. 

Білімнің ұлттық компонентін құрастыру, 

оның мазмұнын, құрамын, оқыту мерзімі 

мен әдістерін анықтау олардың қолынан 

келмейді. Оның үстіне мұндай ұлттық 

маңызы бар мәселені бір университеттің 

меншігіне беріп қоюға да болмайды. Бұл 

мәселені Білім министрлігі өз құзырына, өз 

жауапкершілігіне алғаны абзал.

Министрлік жоғары білім беру Депар-

таменті құрамына әлеуметтік-гумани тар-

лық білім беру ісімен айналысатын арнайы 

бөлім болуы керек. Сонымен қатар осы 

бағыттың күрделі мәселелерін талқылап, 

өз ұсыныстарын беріп отыратын, құрамында 

көрнекті ғалымдары бар Республикалық 

ғылыми-методикалық кеңес құру қажет. 

Бұл құрылымдардың негізгі міндеті — 

қазақтың рухани қазыналарын дәріптейтін, 

қазақтың ұлттық сана-сезімін қалыптасты-

рып қана қоймай, әрі қарай дамытатын 

пәндер мен тәрбие түрлерін анықтап, олар-

ды оқу жоспарларына кіргізуді қамтамасыз 

ету. Осылайша, қоғам деңгейінде анық-

талған ұлттық компонент біз қалыптастыру 

керек деп отырған ұлттық білім беру 

моделінің тұздығы болуы тиіс.

Екінші шарт – білім саласындағы ұлттық 

тәрбие ісін мемлекеттік деңгейге көтеру. 

Соңғы кезде тәрбие жұмысын, әсіресе 

ұлттық тәрбиені жіберіп алғанымыз жасы-

рын емес. Бұл мәселеде қанат жайып келе 

жатқан жаһанданудың, жастарымызда 

батыс елдерінің өнері мен әдет-ғұрпына, 

іс-әрекетіне шектен тыс еліктеудің әсері 

мол. Оқыту жоспарлары тәрбие мәселе-

лерін қамтымайды. Адами-рухани мәселе-

лер ден бейхабар, жалаң бір кәсіптің мама-

нын дайындауға ғана бағытталған.

Жастардың тәрбие жүйесіне ірі сілкініс 

қажет. Тәрбиенің түпкі мақсаты ретінде 

ұлты 


мыздың рухани өмірін сақтап қана 

қоймай, оны байытып, қасиетті мұраларды 

бүгінгі адамзат өркениеті биігіне көтеру 

болып табылады. Бұл істің тағдырын шын 

мәнінде мемлекеттік деңгейге көтеру керек. 

Еліміздің жоғары білім жүйесінің ұлттық 

моделін қалыптастыру барысында оның 

құрамында ресми түрде тәрбиелік компо-

ненттер болуы шарт. Сонда ғана универ-

ситет бітіретін жастардың тек қана жалаң 

мамандық алып қоймай, сонымен бірге 

Отанын сыйлайтын, ұлтын ұлықтайтын 

азаматтар болып тәрбиеленуін қамтамасыз 

етуге болады. 



– Абай атындағы Қазақ ұлттық 

педагогикалық университетінде осы 

ұлттық тәрбиені іске асыратын біраз 

бастамалар бар көрінеді. Осыларды 

анықтай кетсек.

– Осы күрделі мәселені заман талабына 

сай шешу мақсатымен университетімізде 

осы күнге дейін ешбір оқу жоспарында 

жоқ, жаңа «Ұлттық тәрбие» пәнін қалып-

тастырып, студенттерге дәріс оқи бастадық. 

Арнайы «Ұлттық тәрбие» кафедрасын 

аштық. Осы пән бойынша тұжырымдама 

мен оқыту бағдарламасын жасап, қабыл-

дадық. Студенттерге арналған оқу құралы 

ретінде дәрістер жинағын дайындап, 

баспаға бердік. Сонымен қатар осы маңыз-

ды мәселеге өз ұстаздарымызбен бірге 

көрнекті қоғам қайраткерлерін, атақты 

ғалымдарды, ұлтжанды ірі тұлғаларды 

тартып отырмыз. «Тұлғалар тағылымы» 

деп аталатын лекциялар циклына еліміздің 

біраз азаматтары шақырылды. Оның ішінде 

мәдениет министрі М.Құл-Мұхаммед, ака-

де миктер – С.Зиманов, С.Қирабаев, 

С.Сартаев, Ө.Айтбаев, Ә.Бейсенова, белгілі 

ғалымдар М.Мырзахметов, Қ.Жарықбаев, 

С.Ғаббасов, Қ.Бөлеев, А.Құсайынов, 

Ж.Мол 


дабеков, Ә.Сығай, Ә.Табылдиев 

бар. Олар ұлттық тәрбиенің әртүрлі қыр-

сыр 

ларын айтып, өз ой-пікірлерімен 



бөлісті. 

Университетімізде бүкіл республикаға 

тарайтын «Ұлттық тәрбие» журналы шыға 

бастады. Біздің бастамамыздың маңызын 

бағалай отырып, Білім және ғылым 

министрлігі Абай атындағы университет 

негізінде «Ұлттық тәрбие жөніндегі респуб-

ликалық үйлестіру кеңесін» құрды. Соны-

мен осы бағытта біраз маңызды шаралар 

атқарыла бастады. Біздің ойымызша, ұлт-

тық тәрбие мәселелері балабақшадан 

бастап, барлық оқу орындарын, барлық 

білім жүйесін түгел қамтуы керек.

– Дегенмен уақытқа байланысты 

білімнің өзінің бағыты, жүйесі, 

мазмұны, оның білім беру әдісіндегі 

жаңалықтарының болуы заңдылық 

емес пе? 

– Білім беру жүйесі уақыттың айнасы 

сияқты. Уақыттың талабы қандай, қоғамда 

қандай мәселелер бар, қай мәселеге 

басымдық беру керек – білім соған жауап 

беруі қажет. Егер ол деңгейден көрінбесе, 

онда ондай білімнің маңызы шамалы. 

Қоғамдағы өз міндетін ойдағыдай және 

толық атқару үшін білім жүйесі қоғамда 

болатын құбылыстардан оқ бойы озып 

отыруы керек. Егемендік алғалы бері көп-

теген өзгерістер жүріп жатыр. Экономи-

калық формацияның өзгеруі, нарықтық 

қатынастардың орын алуы, интеграция 

мен жаһандану үрдістері білім жүйесіне 

мүлде жаңа талаптар қоя бастады. Заман-

ның ағымына байланысты бұрын болмаған 

көптеген жаңа мамандықтарды игеруге 

тура келді. Білімнің мазмұны да, оқыту 

әдістері де, жүйенің қызметін рет 

тейтін 

заңнамалар да жаңарды. Білім жүйе сінде 



күрделі реформалар жүріп жатыр десек те 

болады.


Әр кезеңнің ерекшелігін ескеретін 

мемлекеттік бағдарламалар жасалып, іске 

асырылып жатыр. Дәл қазір білімді да-

мытудың 2011-2020 жылдарға арнал ған 

стратегиясы талқылану үстінде. Бұл шара-

лардың бәрі отандық білім беру жүйесін 

жетілдіріп, мамандар дайындау сапасын 

арттыруға бағытталған. Сонымен қатар әлі 

толық  шешімін  таппай,  «әттеген-ай»  дегізе                                       

тін мәселелер де баршылық. Олар – 

жекеменшік жоғары оқу орындарының көп 

болып, олардың біразы пайда табу жолына 

түскендігі. Өз қалтасынан ақша төлеп, 

ақылы оқу оқитын студенттер саны шектен 

тыс көбейіп бара жатқандығы.



1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   13


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал