Майлау жїйесіне техникалыќ Ќызмет кґрсету жјне жґндеу майлау жїйесініѕ ЌЎрлысы


Осыларєа ќосымша жїйеге майды суытатын радиатор (3), май ќысымын баќылайтын манометр (11) жјне температураны кґрсететін термометр (2) ќойылєан



жүктеу 44.41 Kb.
бет2/3
Дата24.11.2022
өлшемі44.41 Kb.
#24426
1   2   3
майлау жуйесинин курлысы
авто устройство
Осыларєа ќосымша жїйеге майды суытатын радиатор (3), май ќысымын баќылайтын манометр (11) жјне температураны кґрсететін термометр (2) ќойылєан.
Май насосы (7) їшін кґбінесе шестернялы насос ќойылады. Себебі ол сенімді жўмыс істейді жјне аз єана айналыста жоєарєы ќысым жасай алатын мїмкіндігі бар. Сондыќтанда ол тўтас майлау жїйесін двигательдіѕ аз айналысы кезінде ќамтамасыз ете алады. Ал двигательдіѕ айналыс жылдамдыєы кґбейген кезде, оныѕ ќысымын реттеп отыратын ќысым реттегіш клапан (8) ќойылады.
Ќайта жіберу клапаны ротордаєы май ќысымын саќтайды. Егер роторєа май енген кездегі ќысым 0,65 МПа-єа дейін артса (ќою майда немесе ротор ластанєанда), онда клапан ашылып, тазартылмаєан май мотор картеріне ѕїйылады. Кейбір моторларда ѕайта жіберу клапаны ашылєан кезде май центрифугаєа соќпай, май магистраліне ґтеді. Ќайта жіберу клапанын реттегіш винтпен 0,65-0,70 МПа ќысымєа реттеп келтіреді.
Оныѕ серіппесі насостан шыќќан тесікті бітеп тўратын шар тјрізді клапанды, ќысым аз кезінде, жауып итеріп тїрады. Ал ќысым кґбейгенде шар май ќысымыныѕ јсерімен серіппені ќысады да тесікті ашып, артыќ май ќайтадан картерге кетеді немесе насостыѕ соратын тесігіне ќайта келеді.
Осыдан басќа ірі сїзгімен (10) параллель тура жіберетін клапан (9) жалєастырылады. Оныѕ ќызметі сїзгі ґте ластанып, май жїрмей ќалєан жаєдайда, оныѕ кіре берісіндегі кґбейген ќысымныѕ јсерімен клапаны ашылады да, май аєыны тазаланбаєан кїйінше тура магистралдыќ тесікке жіберіледі. Олай болмаєан жаєдайда двигатель майсыз жўмыс істеп, барлыќ їйкелетін бґлшектер істен шыєуы мїмкін.
Ірі сїзгі їшін кґбінесе металл сымнан жасалєан торлар немесе араларында саѕылау ќалатын металл пластинкалар ќолданылады. Сонда тордан немесе ґте тар саѕылаудан май насос ќысымымен ґткен кезде, оныѕ ішінде ірі механикалыќ ќоспалар сїзіліп, май тазартылады. Кейде осында металл сїзгілердіѕ сыртына ќаєаз сїзгі бірге ќойылады да май тазалануын жаќсартады. Мўндай сїзгілерді белгілі бір мезгілден кейін айырбастап тўрады.
Майда сїзгі есебінде кґбінесе реактивті центрифуга пайдаланылады. Оныѕ жўмыс принципі ортадан тепкіш кїшке негізделген. Сол їшін оныѕ айналатын бґлігі болады. Оны ротор деп атайды. Сол роторда радиусќа перпендикуляр баєытта екі шашќыш тесік ќойылєан. Оларды сопло деп атайды. Насостан ќысыммен келген май сол соплолар арќылы ќысылып шыєады да кері тебетін реактивті кїш тудырады. Осы пайда болєан кїштер бір-біріне ќарама-ќарсы баєытталєандыќтан, айналдыру моментін жасап, роторды айналуєа мјжбїр етеді. Ротор айналмалы ќозєалысќа келгендіктен, оныѕ ішіндегі майда айналып, ондаєы лас кесектер ауыр болєандыќтан ортадан сыртќа ќарай кґп кїшпен итеріледі де ротордыѕ ішкі ќабырєасына жабысып ќалады. Ал тазаланєан май ќайтадан картерге ќўйылады. Осылайша біртіндеп майды тазалай береді. Двигательге техникалыќ кїтім жасалєан кезде, роторды бґлшектеп, оныѕ ішкі ќабырєасында жиналєан лас тўнбаларды ќырып тазартып, ќайтадан орнына бекітеді.
Май суытатын радиаторлар јртїрлі двигательдерде јрќалай жїйеге жалєасады. 1.1-суретте кґрсетілген схемада радиатор жїйеге арнаулы жапќыш кран (5) арќылы жалєасќан. Ол кранды кґбінесе жазда ашып, ќыс мезгілінде жауып ўстайды. Оєан ќосымша саќтандырєыш клапан (4) жалєасады.
Кейбір двигательдерде осылай радиаторды жїйеге ќосып ажырату ќызметін арнаулы клапан атќарады. Жїйедегі май суыќ кезінде, оныѕ тўтќырлыєы кґп болєандыєынан ќысым артып клапанды ашады да май радиаторєа бармай ќайтадан картерге ќўйылады, ал май ќызєандыќтан оныѕ тўтќырлыєы азаяды да клапан жабылып, май радиатор арќылы суып барып картерге ќїйылады.
Радиатор клапаны салќын майды ќайта жіберуге арналєан, ол май радиаторына соќпай, двигательдіѕ май каналына келеді. Ќысым айырмашылыєы 0,06-0,7 МПа болєанда клапан ашылады. Радиатор клапанын ретке келтіру жїргізілмейді.
Аєызу клапаны двигательдіѕ май каналында ќысым артѕан жаєдайда тазартылмаєан майдыѕ артыєын картерге ќўю їшін ќолданылады. Реттегіш винттіѕ кґмегімен майлау жїйесіндегі май ќысымы бірќалыпќа келгенше клапанды ретке келтіреді. Кейбір двигательдердіѕ май сїзгісіне радиатор клапанныѕ орнына ауыстырып ќосќыш шїмек орнатылєан, соныѕ кґмегімен май радиаторын ќыс кезінде ажыратып тастайды.
Жїйедегі май ќысымы мен температурасын кґрсететін ќўралдар (11,2) жїргізушініѕ алдыѕдаєы ќалќанєа кґрінетін орынєа бекітілген. Жўмыс кезінде оларды їнемі баќылап отыру ќажет. Оныѕ їстіне кїнделікті картердегі май деѕгейін де тексеріп тїрады.
Май жїйесіндегі ќысым двигательдіѕ тозу дјрежесіне ќарай ќалыпты мґлшерінен ґзгеріп кетуі мїмкін. Ол ќысымныѕ ґзгеше болуы майланатын бґлшектердіѕ аралыєындаєы саѕылаулардыѕ кґбеюі себепті май кедергісіз тез ґтіп кетеді, сґйтіп май жїйесініѕ ќысымы тґмендейді де, оныѕ жїмысына нїќсан келуі мїмкін. Мўндай жаєдайда май ќысымын реттейтін клапанныѕ жўмысын реттеу керек. Ол їшін осы клапанныѕ бекіткіш ќаќпаєын шыєарып алады да, реттеуіш гайканы тиісті жаєына бўрайды. Ол гайка шарикті клапанды итеріп тўратын серіппеніѕ ќысу кїшін ґзгертеді. Егер гайканы кіргізе бўрасаќ, май жїйесіндегі ќысым артады, ал керісінше бўрасаќ, май ќысымы азаяды. Май ќысымын кґрсеткіш манометр арќылы баќылайды.

жүктеу 44.41 Kb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   2   3




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет