МАҒарижун нүБҮууа мұхаммедтің пайғамбарлық ДƏлелдері



жүктеу 3.01 Kb.

бет19/20
Дата08.06.2017
өлшемі3.01 Kb.
1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   20

МАҚАЛАЬИ САНИЙА
Үл  Хазрат  саллАллаү  алайһи  уа  салламниң  фазаили 
байаніндадур  уа  бү  мақалада  латаиф  уа  ишарат  уа  маъариф 
уа  ибарат  зікір  үлүнур.  Мұталаъа  идан  уа  ұқыйан  тиңлайан 
ихуандин маьмулдурки бір дақиқа фаут итмийуб тəьəммүл ила 
мүлахаза бүйуралар, уа кама йанбағи таъаққұл айлайалар уа бү 
мақалада іккі уазифа зікір үлүнур: Біри, əһл ибаратниң суқына 
мұтабиқ уа бірі, арбаб ишаратниң зікірина мүуафиқ. 

239
УАЗИФАИ ƏУУƏЛ
Үл  Хазрат  саллАллаү  алайһи  уа  салламниң  ала  сабилит–
тафсил  анбийаи  кирам  алайһимүс  саламниң  үзрина  тафзилини 
байан  итар.  Амма  Хазрат  рисалат  панаһниң  Адам  алайһис 
саламниң үзрина тафзили йікірма уажһа байан үлүнур.
Уажһ əууəл: Үлдурки хазрат Адам алайһис салам об уа күлдин 
халқ үлүнди, Хазрат фахр алам саллАллаү алайһи уа саллам жан 
уа ділдін халқ үлүнди. Мүнга биш далил бардур: Біри үлдүрки, 
Адам алайһис саламниң күлаңкаси бар иди, Хазрат Наби акрам 
саллАллаү  алайһи  уа  салламниң  йуқ  иди.  Күлаңка  бүлмамақ 
жан  уа  діл  аламатидур,  об  уа  күл  сипати  имасдур,  тафсилати 
мұъжизати зікір үлінан йирда байан үлүнур. Іккінчи: Қарңүлық 
кичада шауила зийа уирдики шамъа ихтийаж үлүнмазди, бəлки 
кича  күндүз  каби  үлүрди.  Үчүнчи:  Үл  Хазратниң  самауатға 
ұружидур.  Түртүнчи:  Үкүндін  күрдики  каби  халфіндін  тақи 
күрарди, бү тақи жан нишанасидур. Бішінчи: Бидорда начүк ирса 
хауабда тақи үуила иди «Тəнамү айнаһү уа ла йəнамү қалбүһү».
Іккінчи  уажһ:  Үлдурки,  агарча  құдрат  қули  бірла  Адам 
алайһис  саламниң  балчіғын  йуғріди,  хазрат  Пайғамбарімізнің 
нури  шарифін  үч  йуз  іллік  миң  йіл  Адам  алайһис  саламниң 
халқындін əууəл ахадийати нүріндін халқ итди. 
Үчүнчи  уажһ:  Адам  алайһис  саламниң  балчіғын  жаннат 
сүуила йуғарди, амма Хауажа саллАллаү алайһи уа салламниң 
қалбін  об  рахмат  бірла  тахмир  итди  «Уа  ма  арсалнака  илла 
рахматан лил–аламин». 
Түртүнчи уажһ: Адамға Хақ Тағала: «Уа нафахтү фиһи мин 
рухи»–  бүйурди,  Хазрат  саллАллаү  алайһи  уа  салламки  «Уа 
казалика  аухайна  илайка  рухан  мин  əмрина»–  бүйурди.  Адам 
алайһис  салам  ила  бадан  тарбийа  үлүнур,  Хазрат  бірла  рух 
тарбийа үлүнур. 
Бішінчи  уажһ:  Адам  алайһис  саламға  асма  таълим  үлүнди, 
Хауажа  саллАллаү  алайһи  уа  саллам  хазратлариға  хақаиқ  уа 
каламүл–маликил–аллам  таълим  үлүнди  «Əрраманү  алламал–
құран». 
Алтінчи уажһ: Адам алайһис салам фарішталарниң қыбласи 
бүлди, Хауажа саллАллаү алайһи уа саллам анбийа алайһимүс 
саламниң Имами бүлди. 
Йіттінчи  уажһ:  Адам  алайһис  салам  малаикайа  əууəл 

240
күнда масжуд бүлди, Хабиб акрам саллАллаү алайһи уа саллам 
хазратларина ахиратда мақам махмуд насиб үлди. 
Сəккізінчи  уажһ:  Адам  алайһис  саламниң  тахт  бахтін  ма-
лаика  бүйунлариға  алуб  самауатға  киздурдилар,  қиямат  күни 
үл  Хауажа  каинатниң  саллАллаү  алайһи  уа  саллам  лауаси 
астін да жүмла анбийа жамиъ бүлур «Адам уа мин дуниһи тахта   
лауаи».
Тұқұзінчи  уажһ:  Адам  алайһис  саламни  күкларда  киздуруб 
баъдаһү  біһіштга  илтдилар,  бізниң  Хабибімізни  күклари  уа 
жанани  сайр  итдируб  мақаб  қаба  қаусайн  уа  мақам  құдсийа 
илтдилар «Сүмма дана фатадалла факана қаба қаусайн ау анда».
Үнүнчи  уажһ:  Иблис  Адам  алайһис  саламға  уасуаса  идуб 
зиллата кіріфтар итди, амма Хазратга зафар бүлмайуб «Лакинна 
аслама шайтани»– бүйурди. 
Үн  бірінчи  уажһ:  Адам  алайһис  саламниң  зилласин  алама 
шаиъ  бүлди  «Уа  аса  Адамү  Раббаһү»  əлсинада  мазкур  бүлди, 
бізниң  Хауажамизниң  саллАллаү  алайһи  уа  саллам  хақында 
«ЛийағфиралакАллаү  ма  тақаддама  мин  замбика  уа  тааххар» 
садаси аламни түтди. 
Үн  іккінчи  уажһ:  Адам  алайһис  саламниң  əууəл  итаб  килуб 
ақыбінда  афу  үлүнди  «Уа  аса  Адамү  Раббаһү  фағауа  сүмма 
ижтабаһа Раббүһү фатаба алайһи»– диди. Бізниң Сұлтанімізниң 
саллАллаү алайһи уа саллам хақында əууəл афу килди «АфАллаү 
анка лам азнабта лаһүм». 
Үн  үчүнчи  уажһ:  Адам  алайһис  саламни  бір  зилла  сабаби 
бірла  жаннатдин  ихраж  итди,  бү  Сұлтанниң  үммати  нича  миң 
сағаир  уа  кабаир  күнаһ  бірла  біһіштга  идхал  итмакга  уаъада 
итди «Құл йа ибадил–лазина асрафу ала əнфүсиһим ла тақниту 
мин рахматилла». 
Үн  түртүнчи  уажһ:  Адам  алайһис  саламни  бір  зилла  бірла 
ұрйан  айлади,  бү  үмматниң  Хабиби  хатіри  үчүн  нича  миң 
күнаһин күруб йана сатр айлар. 
Үн бишінчи уажһ: Адам алайһис салам іккі йуз йил йиғлади, 
таким күнаһи афу үлүнди. Бү Хазратниң үмматіниң күнаһи бір 
дам надам бірла афу үлүнур «Əн–надмү таубатү». 
Үн  алтінчи  уажһ:  Адам  алайһис  саламниң  таубаси  қабул 
харам Маккаи мұхтарамада китмак фарман бүлди таким таубаси 
мақбул  үла.  Амма  бізниң  Хауажамізниң  саллАллаү  алайһи  уа 
саллам заман саъадатінда үмматниң һар на маканда бүлса қабул 

241
бүлур,  һар  барки  «Йə,  Рабб,  күнаһ  итдім»–  диса  Хақ  Тағала 
қабул идуб «Йарілқадім»– бүйурар. 
Үн йітінчи уажһ: Адам алайһис саламни қауалиб башарниң 
падари  қылди  уа  зүррийати  андин  ихраж  итди,  бізниң  Хауа-
жамизни саллАллаү алайһи уа саллам аруаха падар итди «Əна 
минАллаи уал–мүминуна минни». 
Үн сакізінчи уажһ: Адам алайһис саламниң қалби ғалиб бүлуб 
үз уалайат хаки чикди, бізниң Хауажамізниң саллАллаү алайһи 
уа  саллам  даурінда  рух  шарифи  ғалиб  бүлуб  алам  биалайа 
«Факана қаба қаусайн ау адна» илітди. 
Үн  тұқұзінчи  уажһ:  Фаріштаи  нурани  сипатінда  үлан  дийу 
зұлмани бүлди Адам алайһис саламниң заманінда, амма Хазрат 
фахр алам саллАллаү алайһи уа саллам заманінда дийу зұлмани 
фаріштаи нурани бүлди «Əслама шайтани ала йади». 
Йікірманчи  уажһ:  Хикмат  үзра  алам  құдратін  құдрат  Хақ 
хилқат  Адам  сабаби  бірла  жуша  китурди,  сафи  үлан  йуқару  уа 
касифи ишаға китди, бас Адам алайһис салам күкга ұруж итди уа 
шайтан касиф үлмағын йирга назіл бүлди, такрар Адам алайһис 
саламни имтихан үчүн уа жабалатінда үлан құуати «Құлна–һбиту 
минһа жамиъан» бірла изһар идуб, нур сафиники «Сүбханаллази 
асра  биъабдиһи  лайлан»  қаули  бірла  байана  китурди.  Бү  бабда 
зийада тахқиқ бардурки хазрат Адам алайһис салам үзра тафзил 
далалат итар, іккінчи уазифада байан үлүнур иншаалла Тағала. 
Амма  үл  Хазрат  саллАллаү  алайһи  уа  салламниң  идрис 
алайһис  салам  үзрина  фазилати  бір  нича  уажһа  бірладур:  Биш 
уажһа бү мақамда тахра килди.
Уажһа  əууəл  хазрат  Идрис  алайһи  саламни  түртүнчи  қат 
күкда  илқудилар,  Хабибұлла  саллАллаү  алайһи  уа  саллам 
самауати сайр итдируб мақам қаба қаусайна илтдилар. 
Уажһ  сани:  Идрис  алайһис  салами  біһіштга  идхал  итдилар 
бикінуб  чиқмақ  истамади.  Бізниң  Расуліміз  саллАллаү  алайһи 
уа салламға жаннати сайр итдурдилар назар итмади «Ма зағал-
басар уа ма таға». 
Үчүнчи  уажһ:  Идрис  алайһис  саламға  мағрифат  кауакиб 
бирилди,  бізниң  Хабибімізниң  саллАллаү  алайһи  уа  саллам 
қадамін кауакиб үзра құйдилар. 
Түртүнчи уажһ: Идрис алайһис саламға хайатлық уирилди. 
Пайғамбарімізға саллАллаү алайһи уа саллам мағрифат уа нур 
мүхаббат аъта үлүнди. 

242
Бишінчи уажһ: Идрис алайһис саламға фанн китабат уа мағ-
рифат  лаух  уа  қалам  уирилди.  Бізниң  Хауажамизи  саллАллаү 
алайһи уа саллам лаух уа қаламдин йүуажжа йирға илтуб китаб 
мұхатибайа мабдал бүлди. 
Амма үл Хазрат саллАллаү алайһи уа салламниң Нух алайһис 
салам үзра фазилати алти уажһ үзрина байан үлүнур. 
Əууəлги уажһ үлдурки, Нух алайһис саламға кима уирилди. 
Хабибұллаға  саллАллаү  алайһи  уа  салламға  Бұрақ  уирилдики 
суар үла, үл (Нух) су үзра китди, Хабиб акрам саллАллаү алайһи 
уа саллам һауа үзрина мүрур итди. 
Іккінчи уажһ: Нух алайһис салам кашти бірла халас бүлди, 
Хабиб  акрам  саллАллаү  алайһи  уа  саллам  фазл  илаһи  бірла 
миъражға китди «Сүбханаллази асра биъабдиһи лайлан». 
Үчүнчи  уажһ:  Нух  алайһис  саламға  сафина  уирилдики  үзи 
аһли уа ийали уа үммати бірлан ғарқдін халас бүлдилар, бізниң 
Сұлтанимизға сакина ихсан үлүнди анга үммати нирандін нажат 
бүлса киракдур. 
Түртүнчи уажһ: Үл сафина Нух алайһис саламниң нажатіна 
сабаб бүлди, бү сакина рафаъ даражатға баис бүлди. 
Бишінчи уажһ: Агар кима су үзра йуруйа ажаб имасдур, амма 
ажаб  үлдурки  Икрима  Хазрат  саллАллаү  алайһи  уа  салламдін 
мұъжиза талаб итдики имана кила. Хазрат Мұхаммад саллАллаү 
алайһи уа саллам айтдики: «На истарсан»? Икрима: «Суниң үл 
бір жанібінда бір санк азим уар иди, бү жанібіға килсун»- диди. 
Пайғамбар саллАллаү алайһи уа саллам үл таши даъуат итди, су 
үзринда йуруйарак Хазра саллАллаү алайһи уа саллам жанибіна 
килди. 
Алтінчи  уажһ:  Нух  алайһис  салам  қаумиға  азаб  талаб 
итди: «Рабби  ла  тазар  алал-арзи  минал-кафирина  даййаран». 
Мұхаммад мұстафа саллАллаү алайһи уа саллам мүбəрак ағзіни 
кафирлар  таш  бірла  мажрух  итмиш  икан: «Аллаүмма  иһди 
қауми фаиннаһүм ла йаъламун»- бүйуруб һидаят талаб айлади. 
Амма  үл  Хазрат  саллАллаү  алайһи  уа  салламниң  Ибраһим 
халилұлла үзрина фазилати йікірма уажһа үзрина мүхаққақдур.
Əууəл  уажһ:  Ибраһим  алайһис  саламға  хиллат  уирилди 
уа  бізниң  Расулимизға  саллАллаү  алайһи  уа  саллам  мартабаи 
махбубийат  ихсан  үлүнди  «Құл  ин  күнтүм  тұхиббунАллаа 
фаттабиъуни  йұхбибкүмүлла»  бү  азим  нүктадур.  Зира  Хаби-
бұллаға иқтида иткан махбубұлла бұлғач мұқтади начүк бүлса 

243
кирак  қийас  əйла,  уа  халил  хабиб  үлмамақ  ихтималдур,  амма 
хабиб əлбəттə халил бүлур. 
Іккінчи уəжһ: Халил һар нəки ишласа ризаьүлла бірла айтар. 
Ликин  Хақ  Тағала  дүнйада  хабибниң  ризаси  бірлан  айтди: 
«Фаланүуаллийаннака  қиблатан  тарзаһа»
100
.  Уа  ахиратда: «Уа 
ласауфа йұътика раббүка фатарза»
101

Үчінчи уажһ: Халилүлла алайһис салам ауома имам қылінди: 
«Əнни жаъилүка линнаси имаман». Хабибіміз саллАллаү алайһи 
уа саллам «Лəйлаи миъражда» əнбия уа малаикага имамат итди.
Түртүнчи  уажһ:  Халилұлла  алайһис  саламға  құууат  йақин 
уирди,  Жəбраил  алайһис  саламға  «Амма  илайка  фала»  диди. 
Хабиб акрамға саллАллау алайһи уа салламға йақин илайһи уақт 
бирди «Ли маъалла уақтү ла йасъани фиһи малак мұқаррабү уа 
ла наба мүрсал» яъни: «Раббүл-иззат бірла маниң үчүн бір уақт 
барки, анда на малак мұқарраб уа на наби мүрсал дахилдүр.
Бешінчи уажһ: Халил алайһис саламниң жауд һауада атрафин 
Жəбраил  алайһис  салам  тулашуб  «Һал  лака  мин  хажатин» 
дир  иди.  Хазрат  Расул  лайлаи  миъражда  бір  мақамға  бардики 
Жəбраил  алайһис  салам  «Лау  данаутү  анамилатан  лаахрақтү» 
яғни «Агар бір бармақ йақин бүлсам ихрақ үлүнурдум»- диди.
Алтінчи уажһ: Ибраһим алайһис саламға аташ Намруд бард 
уа  салам  қилди.  Хабибұлла  саллАллау  алайһи  уа  салламниң 
үмматіна  жаһаннам  аташи  «Жүз  йа  мүьмин  фаинна  нурака 
атфаү лаһаби»- диди, яғни «Йа мүьмин кич, саниң нуриң манім 
нарімниң йалінін сауиндурди». 
Йітінчи уажһ: Аташ Намруд Халилұллани йандурмас үчүн 
ийди.  Үл  аташ  Намруди  сауиндурмак  ажаб  имасдур,  ажаб 
үлдурки,  ғазабұлла  ила  йанан  аташи  асатниң  қадами  басмақ 
бірла сауиндира. Андин назикирак үлдики нар Намруд «Йа нар 
күни  бардан  уа  саламан  ала  Ибраһим»-  димакда  сауинди.  Нар 
дузах  мүжаррад  аһл  жаннат  қадамларин  уазаъа  итдики  каби 
сағуқ  бұлур,  натикүм  хадис  шарифда  уақиъа  бүлди  «Иннал-
мүьминин иза уазаъа қадамаһү алас-сирати тахмидүн-нарү тахта 
қадамайһи  кама  тахмидүл-аһалатү  алат-табақ»  яғни  «тахқиқ 
мүьмин  қачан  қадаміни  Сират  үзрина  құйса,  нар  жаһаннам 
түгар, начүкким шатада табақ үзрида йағ түгар. 
100
 
«Бақара» сүресі 144-аят.
101
 «Əз-зұха» сүресі 5-аят.

244
Саккізінчи уажһ: Ибраһим алайһис салам афтабға уа айға уа 
йүлдүзларға назар итди, Хауажа алайһис-салауатү уат-таслимат 
жүмласиниң фауқина ұруж итди. 
Тұқұзинчи  уажһ:  Халил  алайһис  салам  дүста  уасита  бірла 
иришди, бізниң Хабибимиз саллАллау алайһи уа саллам биуа-
сита йітүшти «Сүмма дана фатадалла». 
Үнінчи  уажһ:  Халил  мұрадиға  тілак  бірла  йітүшти  «Уа 
тахзани  йаума  йүбъасун»,  Расул  акрам  саллАллау  алайһи  уа 
саллам  била  талаб  йітүшти  «Йаума  ла  йахзиАллаүн-наби». 
Казалика  Ибраһим  халил  алайһис  салам  һидаят  талаб  итди 
«Сайаһдини» диди, Хабибіна «Уа йаһдика сиратам мүстақима» 
бүйүрди. 
Үн  бірінчи  уажһ:  Халил  алайһис  салам  мақам  ажізда  «Хас-
биалла»  диди,  Хақ  Тағала  хабиби  алайһис  салатү  уа  салламға 
«Хасбүкалла» диди. 
Үн  иккінчи  уажһ:  Халил  алайһис  салам  «Инни  заһибүн  ила 
рабби» диди, Хақ Тағала хабибина «Ман сани даъуат итарман» 
диб: «Сүбханаллази асра биабдиһи» бүйүрди. 
Үн  үчүнчи  уажһ:  Халил  алайһис  салам  халқниң  сəнасин 
талаб  итди  «Уажал  ли  лисана  сидқа  фил-ахирин».  Хабибұлла 
саллАллау алайһи уа салламга айтди «Сани дүнйага күндірімдін 
зикриңни рафиъ итдүк «Уа рафаъна лака зикрак». 
Үн  түртүнчи  уажһ:  Халилки  малакутини  күрсатган  кичада 
асийаниң  һалакин  истади  «Аллаүмма  əһликкүм»  диди.  Хабиб 
Акрам  саллАллау  алайһи  уа  саллам  лайлаи  Миъражда  уаъфү 
анна уағфирлана уархамна» диди. 
Үн бишінчи уажһ: Халил алайһис салам мұтиъларни истайуб 
асиларни тиламади «Фа ман табаъани фаиннаһү минни». Расул 
Акрам саллАллау алайһи уа саллам асиларни тилади «Шафаъати 
лиаһлил-кабаири мин үммати». 
Үн алтінчи уажһ: Халил алайһис салам хажжа ніда итди «Уа 
азана  линнаси  билхажжи  йаьтука  рижалан».  Пайғамбаримиз 
саллАллау алайһи уа саллам имана даъуат итди «Раббана иннана 
самиъна мүнадийан йүнади лил-иман». 
Үн йиттінчи уажһ: Халил алайһис саламға итаб амиз хитаб 
үлүнди  «Ə  уалам  түьмин».  Хабибіміз  саллАллау  алайһи  уа 
салламға саъадат анкиз калам килди «Аманар-расул». 
Үн сакізінчи уажһ: Халил алайһис салам банга жүмла алам-
ларда Алла таъала йітар диди «Фаиннаһүм адүууүн ли илла раб-

245
бал-аламин»
102
. Хазрат Фахр алам саллАллау алайһи уа салламға 
Хақ Тағала «Лау лак ламма халақтүл-афлак» бүйүрди. 
Үн  тұқұзінчи  уажһ:  Халил  алайһис  саламниң  үғли  Исмаил 
алайһис салам үчүн бір қуч фида ирсал итди. Хабибіниң падари 
үчүн бигана икан (ерекше етіп) иккі йуз тиуа құрбан итди. 
Йікірманчи уажһ: Қийамат күни үммати үзлари үчүн йаһуд 
уа күффардин жаһаннама иккі шар күффар алқа итса киракдүр. 
Халил  алайһис  саламниң  бір  қуч  фидаси  қанда  нича  миң  асат 
үчүн кафарадин фида итмак қанда. 
Амма үл хазрат Расул акрам саллАллау алайһи уа салламниң 
Йусүф сиддиқ алайһис салам үзрина фазилати уүжуһиндін йітти 
уажһ тахрир үлүнди. 
Уажһ аууал: Йусүф алайһис саламға таьуил ахадис уа таъбир 
рүьйа  уирилди.  Саййідіміз  саллАллау  алайһи  уа  салламниң 
үмматіна тафсир Китабилла мүйассар бүлди «Сүмма аураснал-
китабаллазина истафайна». 
Иккінчи  уажһ:  Йусүф  алайһис  саламға  тахт  уа  мүлк  Мыср 
уирилди. Расулұлла саллАллау алайһи уа салламниң үмматіниң 
һар бірина тахт уа бахт уа мүлк сармади уирилди «Иза раəйта 
сүмма раəйта наъиман кабиран». 
Үчінчи уажһ: Йусүф алайһис саламға хұсн уа жамал уирилдики, 
Мысрниң нисуани құлларин кисдилар. Бизниң Пайғамбаримиз 
Мұхаммад  мұстафа  саллАллау  алайһи  уа  салламга  бір  камал 
уирилдики күффар жаһан зінарларин қатиъа итүб исламға дахил 
бүлдилар «Йадхұлуна фи диниллаһи афуажан». 
Түртүнчи уажһ: Йусүф алайһис саламга мифтах хазаин Мыср 
уирилди, бізниң Пайғамбарімиз саллАллау алайһи уа салламға 
мифтах хазаин рахмат уирилди «Уа ма арсалнака илла рахматан 
лилаламин». 
Бішінчи  уажһ:  Алтүндин  үлчики  Йусүф  алайһис  салам  қа-
ріндаши Бинйаминниң мараъина құйдурди ийса Сұлтан ан бийа 
алайһис  салам  заманунда  нүрдін  күнүзи  үмматіниң  құлубіна 
илқа итдилар «Ə фаман шарахАллаү садраһү лилислам фаһүуа 
ала нури мир-раббиһи». 
Алтінчи  уажһ:  Қхт  заманінда  əһл  Мыср  Йусүф  алайһис 
саламниң  жамаліна  назар  идуб  михнат  жуъидин  халас  бүлди-
лар ирса, хазрат Фахр аламниң саллАллау алайһи уа саллам бір 
102
 
«Шүъара» сүресі 77-аят.

246
лиуаси  уардурки  қийаматда  ани  күран  жүмла  қийамат  бала-
ларіндін халас бүлүр. 
Йіттінчи  уажһ:  Агарчи  Йусүф  алайһис  салам  падариға 
назар  мүлақат  итганда  əһл  Мыср  жүмла  үзига  құл  бүлмишлар 
иди «Имди бүл пир азиз хұрматиға жүмлаңізи азат итдим», бу 
сабабли  жүмла  əһл  Мыср  ділшад  бүлдилар.  Чүнким  қийамат 
күни  үлур  уа  Хқ  Тағала  жүмла  құлларини  жамаъа  идар  уа 
Хабиби Мұхаммад саллАллау алайһи уа саллам хұрматларини 
бисат шафаъатида иқъад итар уа асилар уа күнакар уа паришан 
рүзгарлар  саййидүл-абрар  хазрат  Хабибүл-ғаффар  Набиүл-
мұхтарниң  назар  шарифіна  килдүкда  Хақ  жалла  уа  аладін 
хитаб  мүстатаб  уарид  бүлүрки  «күнакар  құлларім  сизни  бү 
күн бү Хабибниң дидари даулатічүн уа хатириниң риайатичүн 
афу итдум уа даражат жаннати уа мүшаһадаи дидарими насиб 
итдум» жүмла үммат шадан уа харрам бүлур. 
Амма үл хазрат Расул акрам саллАллау алайһи уа салламниң Му-
са алайһис салам үзрина фазилати йігірма уажһ бірла тастир үлүнди. 
Уажһ аууал: Муса алайһис саламға мақам калимийат уирилди, 
Хабиби алайһи салауатү уа салламға хилуатда мұсахибат рузи 
қілінди «Фаəуха ила абдиһи ма əуха». 
Иккінчи  уажһ:  Муса  алайһис  саламға  йад  байза  мүйассар 
үлди,  Хабиби  алайһи  салауатү  уа  салламға  миллат  ханифийаи 
байзаи  уирилди  «Əтайтүкүм  билмиллатил-ханифиййати  əсам-
хатил-байза»  миллат  ханифийаки  хафиф  уа  саһилдур  уа  бай-
задур,  ани  китурдум»  бүйүрди.  Йад  байза  фиръаун  сарайи  қа-
тінда нур уирар, миллат байза қаср илаһида нур изһар итар. 
Үчінчи  уажһ:  Агар  Муса  алайһис  саламға  аса  уируб  сахараи 
фиръаунниң  сихрларин  маху  итди  иса,  Хауажамиз  саллАллау 
алайһи уа салламға шафаъат бирдики жүмла күнаһларин йуқ итар. 
Түртінчи  уажһ:  Муса  алайһис  саламға  Бəни  Исраилниң 
пайғамбарлікін уа сұлтанатін уирдиса, Расул акрам саллАллау 
алайһи уа салламға бір сұлтанат бирдики Жабраил уа Микаил 
алайһүмас-салам ғашийасин китурдилар. 
Бішінчи уажһ: Муса алайһис салам үзлики бірла китти «Уа 
ламма  жаə  муса  лимиқатина»,  Хауажа  алам  саллАллау  алайһи 
уа саллам даъуат бірла китти «Сүбханаллази асра биабдиһи». 
Алтінчи уажһ: Муса алайһис саламға Тур үзра тажалли итди, 
Хабибі саллАллау алайһи уа салламға бисат нур үзра тажалли 
қилди. 

247
Йіттінчи уажһ: Муса алайһис саламға қырқ күн қырқ кича су 
уа итмак уирмади «Уа из уаъадна муса арбаъина лайлатан». Біз-
ниң Саййідімиз саллАллау алайһи уа саллами һар кича үзи зийафат 
итар «Инни абайтү инда рабби йатъамүни уа йасқини» яғни «Ма-
ниң Раббим қатінда ахшамларман, мани атъам итарман уа су уирар. 
Сакізінчи  уажһ:  Муса  алайһис  салам  қырқ  күн  мақам 
интізарда күндіз саим уа кичани қаим ихйа айлади, андін Турға 
килуб  мүнажат  итди.  Саййідүл-анбийа  саллАллау  алайһи  уа 
саллам  фирашинда  йатуркан  Жабраил  алайһис  салам  килуб, 
Бұрақ  китуріб  тұрфатал-айнда  бір  мақамға  йітуштики  фаһм 
башар уа ақул малак урайа ирішмас. 
Тұқұзінчи  уажһ:  Муса  алайһис  саламға  мүштағил  бүлди 
анбисат  күрди  «Арани  анзүрү  илайк»  диди,  рүьйа  талаб  итди, 
«Үнзүр  илал-жабал»  хитаби  килди  «Айағиңниң  астина  назар 
айлаки  Иблис  анда  иди.  Бізниң  Хауажамиз  саллАллау  алайһи 
уа  саллам  бір  мақамға  бардики  Жабраил  алайһис  салам  урайа 
бармаға имкан йуқ иди. 
Үнүнчи  уажһ:  Муса  алайһис  саламға  Турда  амір  үлүдики 
наълайің  чиқар.  Хабиби  алайһи  салауатү  уа  саллам  Арш  үзра 
йүраркан наълайін чиқармақ тилагач «Ла тахлаъ наълайк» бірла 
фарман  үлүнди  «Чиқарма  наълайің,  Арш  тиларки  айағиңиз 
түзила мүшарраф үла». 
Үн  бірінчи  уажһ:  Чүнким  Муса  алайһис  саламниң  құрбани 
зікр  итар  «Фаламма  жаə  Муса  лимиқатина»  дийу  байан  итар. 
Хабибниң алайһи салауатү уа саллам құрбани байанинда «Сүб-
ханаллази асра биабдиһи» дійу байан итар. 
Үн  иккінчи  уажһ:  Муса  алайһис  салам  хазратни  үз  аламати 
бірла зікр итди «Фаламма жаə Муса» бүйүрди. Хабибини алайһи 
салауатү уа саллам кирамат бірла зікр итди «Сүбханаллази асра 
биабдиһи» бүйүрди. 
Үн үчінчи уажһ: Муса алайһис салами «Килди» дійу зікр итди. 
Хабибини алайһи салауатү уа саллам айділмішдір зікр уа ишарат 
итарки Муса алайһис салам үзи сифатида иди, бізниң Расулимиз 
Мұхаммад саллАллау алайһи уа саллам үзи, сифати бірла имас иди. 
Үн  түртүнчи  уажһ:  Муса  алайһис  салам  Турда  əсар  тажалли 
күргач  үзидин  китди  «Фахарра  муса  саъиқан».  Мұхаммад  мұс-
тафа саллАллау алайһи уа саллам һар на мақамға уасил бүлдиса 
мүтағаййир бүлмади, бу тақи далилдурки үзи, сифати бірлан имас 
иди. 

248
Үн  бішінчи  уажһ:  Муса  алайһис  салам  дидар  талаб  итди 
«Лан  тарани»  хитаби  килди.  Хазрат  Расул  саллАллау  алайһи 
уа  салламға  жамиъ  ашйа  ариз  үлүнди,  бірина  назар  айламади, 
бас Хақ Тағала «Ə лам тара ила раббүк» бүйүрди, яғни «Раббіңа 
назар итмасмүсан». 
Үн алтінчи уажһ: Муса алайһис саламға мүъжиза уирилдики, 
үммати  бірла  дарйани  кичдилар  даминлари  аслінмади.  Бізниң 
Хауажамизға  саллАллау  алайһи  уа  саллам  қийамат  күни  бір 
мартаба  бириларки,  үммати  бірла  Сират  кичарлар,  итікларина 
ширараи нар тұқынмаз. 
Үн йіттінчи уажһ: Риуайат сахихада килдики Муса алайһис 
салам кичада уа күндүзда иккі карра мүнажат итарди. Мұхаммад 
саллАллау  алайһи  уа  салламға  бір  саъадат  уирилдики  үммати 
күндүзда уа кичада біш мартаба мүнажат айларлар «Əлмүсалли 
йүнажи раббаһү». 
Үн саккізінчи уажһ: Муса алайһис саламға «Ман» уа «Салуа» 
инзал  үлүнди.  Бізниң  Пайғамбаріміз  саллАллау  алайһи  уа 
салламға иман уа сакина уирилди «Һүуаллази анзалас-сакината 
ала расулиһи уа алал-мүьминин». 
Үн  тұқұзінчи  уажһ:  Муса  алайһис  саламға  бір  ташдін  үн 
ирмақ  ақти.  Хазрат  сүрур  каинатниң  мүбарак  бармақларіндін 
чашмалар рауан итди. 
Йікірманчи  уажһ:  Муса  алайһис  салам  қауміндін  қырқ  күн 
мүфариқат итмак бірла қауми бұзаға тапіндилар. Хазрат Рисалат 
панаһ  миң  йілдін  зийададур  үмматіндін  мүфариқат  итмади, 
шариъатіна халал килмади. 
Амма  үл  Хазратниң  саллАллау  алайһи  уа  саллам  Дауүд 
алайһис салам үзрина фазилати үч уажһ бірла зікр үлүнур. 
Аууалки уажһ: Дауүд алайһис саламға мақам хилафат уируб 
«Йə  Дауүд  инна  жаъалнака  халифатан  фил-арз»  бүйүрди. 
Хабибіни Үзига халифа итди саллАллау алайһи уа саллам. 
Иккінчи уажһ: Хадидни Дауүд алайһис саламға мум каби итди. 
Хабиби  алайһи  салауатү  уа  саллам  хазратлариға  ташдін  қатты 
құлуб қасиани нарм итди «Фабима раматү минАллаи ланат лаһүм». 
Үчінчи  уажһ:  Дауүд  алайһис  саламға  нағмаи  уұхуш  ауаз 
бирди. Расуліна саллАллау алайһи уа саллам бір сиййат уа сада 
мүйассар итдики, қийаматкадик сакит бұлмаз. 
Амма  үл  хазрат  саллАллау  алайһи  уа  салламниң  Сүлайман 
алайһис салам үзрина фазилати үн уажһ бірла байан үлүнур. 

249
Уажһ аууал: Сүлайман алайһис саламға йил мүсаххар бүлди. 
Хабиб  Акрам  саллАллау  алайһи  уа  салламға  малаикаи  мү-
каррама  фарманбар  бүлди.  Бəдрда  биш  миң  малаика  хидмат 
шарифіға килди. 
Иккінчи уажһ: Сүлайман алайһис салам бір күнда бір айлық 
йул уа бір кичада бір айлық йир сафар итар диса, хазрат Сұлтан 
анбийа  саллАллау  алайһи  уа  саллам  бір  анда  фаршдін  аршға 
кизар итди. 
Үчүнчи уажһ: Сүлайман алайһис саламға марғлар сайа итар 
диса,  бізниң  саййідіміз  Расуллұлла  саллАллау  алайһи  уа  сал-
ламға рахмат йазидан сайа бүлмишдур. 
Түртінчи уажһ: Сүлайман алайһис саламниң хатами тахтінда 
жүмла уажһ арз мүсаххар үлдиса, Хабибұлла саллАллау алайһи 
уа салламниң жүмла анбийа уа аулийа уа асфийа лиуаи хамди 
тахтінда бүлүрлар. 
Бішінчи уажһ: Сүлайман алайһис саламға инс уа жін мү сах-
хар  үлдиса,  хазрат  Фахр  аламға  саллАллау  алайһи  уа  саллам 
малаикаи мұқаррабин фарманбар бүлди. 
Алтінчи  уажһ:  Тамам  алам  Сүлайман  алайһис  саламға 
уирилдиса, бу Хабибниң камтар чакірина біһіштда үн бу дүнйа 
қадари мүлк уирилур. 
Йіттінчи уажһ: Агар Сүлайман алайһис салам үчүн афтаби 
бір  күн  дүндүрдилар  ирса  Хабиб  акрам  саллАллау  алайһи  уа 
саллам асхабіндін хазрат имам Али разиАллаү Тағала анһү үчүн 
күнш иржаъ үлүнди, махалінда байан үлүнур иншаалла Тағала. 
Сакізінчи  уажһ:  Сүлайман  алайһис  саламға  хатам  мүлк 
утрілді  иса,  бізниң  Расулімізға  саллАллау  алайһи  уа  саллам 
хатам нүбүууат уирілді. 
Тұқұзінчи уажһ: Сүлайман алайһис саламға күрси уирілді иса 
«Уа  алқайна  ала  күрсиһи  жасадан»,  Пайғамбаріміз  саллАллау 
алайһи  уа  салламға  Айатүл-күрси  уирілдики  шайатин  андін 
фирар итар «Айатүл-күрси мин күнузіл-жанна». 
Үнүнчи уажһ: Марған Сүлайман алайһис саламға сауилдилар 
иса  нахл  уа  жүмла  уүхуш  уа  тұйур  уа  хажар  уа  шажар  Акрам 
саллАллау алайһи уа салламға тақи такаллүм итдилар, натикүм 
махалінда байан үлүнур иншааала Тағала. 
Амма  Хазрат  саллАллау  алайһи  уа  салламниң  Иса  алайһис 
салам үзрина фазилати йітти уажһ бірла тақрир үлүнур. 
Аууалги  уажһ:  Иса  алайһис  саламни  түртінчи  қат  күк  үзра 

250
илтдилар, Хбибұлла саллАллау алайһи уа салламни фауқа Арш-
да рафаъа итдилар. Иса алайһис саламниң түртінчи қат самада 
қаладиғини қиссаи Миъражда идалам иншааал Тағала. 
Иккінчи  уажһ:  Иса  алайһис  салам  падарсиз  килді  ирса, 
Хабибұлланиң  саллАллау  алайһи  уа  саллам  нури  била  уасита 
ижад үлүнди «Ана минАллаи уал-мүьминуна минни». 
Үчүнчи уажһ: Иса алайһис салам агар аулауи ихйа итди иса, 
бізниң  Хауажамиз  саллАллау  алайһи  уа  саллам  сабаби  бірла 
үлмиш қалблари ихйа итди «Ау мин кана маййітан фаəхйайнаһү». 
Түртінчи  уажһ:  Иса  алайһис  салам  йақини  сабаби  бірла  су 
үзрина йүрди. Хабибұлла саллАллау алайһи уа саллам йақини 
зийада бұлмақ бірла һауа үзрина йүрди. 
Бішінчи  уажһ:  Иса  алайһис  саламға  самадин  маида  инди 
ирса, хазрат Расул акрам саллАллау алайһи уа саллам үчүн маи-
даи  рахмат  индики  мүаббаддір  «Уа  нанзилү  минал-құрани  ма 
һүуа шифаү уа рахматүл лилмүьминин». 
Алтінчи уажһ: Маидаи Иса алайһис салам қауміниң азабіна 
сабаб  бүлди.  Хазрат  саййід  каинат  маидаси  алайһи  афзалүс 
салауат  үмматіниң  рахмат  мүаббадаси  бүлди  «Уа  нанзилү 
минал-құрани ма һүуа шифаү уа рахматүл лилмүьминин». 
Йіттінчи  уажһ:  Иса  алайһис  салам  үл  Хазратға  саллАллау 
алайһи  уа  саллам  мүтабаъат  бірла  маьмурдур,  ахир  заманда 
хазрат Сұлтан анбийа алайһи уа алайһимүс-салауатү уа саллам 
шариати бірла хүкм уа амал итса киракдур дійу бүйүрілди «Лау 
кана  Муса  уа  Иса»  алайһимас-салам  «хаййайна  лана  уа  саъа-
һүма  илла  итбаъи»  йағни  агар  муса  уа  Иса  алайһимас-салам 
тири бүлсалар иди анларға манга итбаъидін ғайри чара бүлмаз 
иди,  бу  хадис  шарифінда  Иса  алайһис  салам  үзра  фазаиліниң 
бір  уажһіна  тақи  далалат  бардур,  аниңчун  ахир  заманда  килса 
киракдур уа дин Исламға саир ұлама каби хидмат итса кирак-
дур. 


1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   20


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал