Ұлттық баяндама



жүктеу 18.24 Kb.

бет5/18
Дата22.04.2017
өлшемі18.24 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   18

 
 
41 
Өңірлік  бөліністе  ең  көп  орта  мектептері  бар  және  керісінше
                            
аз  мектептері
 
бар  облыстардың  қатынасы,  Оңтүстік  Қазақстан  облысы 
                      
(1 042 
бірлік

мен  Маңғыстау  облысына  (133  бірлік

тиесілі

Қолданыстағы  желі 
елдегі
 
халық  тығыздығына
 
сәйкес.  ҚР  БҒМ  мәліметтері  бойынша  Оңтүстік 
Қазақстан облысында оқушылар саны 534
 
195 адамды, Маңғыстау облысында
 - 96 
117 
адам санын құрайды
 
(2.1.5 
сурет
). 
 
2.1.5 сурет.
 
Жалпы орта білім беру ұйымдарының желісі, бірлік
 
 
Дереккөз

ҚРҒБМ мәліметтері
 
 
Ауылдық  жерлерде  5  776  мектеп
 
білім  беру  қызметін  жүзеге асырады

бұл 
республика  бойынша  жалпы  көрсеткіштің 
78% 
құрайды  (1
 
626  бірлік  қалалық 
жерде
). 
 
Өңірлердегі  күндізгі  білім  беру  желілерінің
 
өзгеруі
 
серпінін  талдау
 
мемлекеттік  жалпы  білім  беру  мектептерінің  ол  Шығыс  Қазақстан,  Қостанай, 
Солтүстік  Қазақстан,  Ақмола,  Ақтөбе,  Қарағанды,  Қызылорда,  Павлодар,  Батыс 
Қазақстан
  
облыстарында азаюын көрсетеді. Мектептер санының азаюы оқушылар 
санының  жетіспеуінен  туындады.  Жалпы  орта  білім  беру  жүйесіндегі  мектептер 
желісінің  тұрақтылығы  Жамбыл,  Атырау  облыстарында,  Алматы  мен  Астана 
қалаларында байқалады
 (2.1.3 
кесте
). 
646  459  754  202  744  461  421  585  594  295  130  429  612 1 035 85  231  7 



646 
458 
761 
205 
738 
465 
419 
583  584 
297 
133 
426 
601 
1042 
86 
236 
7  7 


2011 
2012 

ҰЛТТЫҚ  БАЯНДАМА
 
 
42 
2.1.3 
кесте

Күндізгі мемлекеттік мектептер желісі, бірлік
 
 
Өңір
 
2011 
2012 
+/- 
Ақмола облысы
 
637 
631 
-6 
Ақтөбе облысы
 
449 
445 
-4 
Алматы облысы
 
738 
741 

Атырау
 
облысы
 
197 
198 

Батыс Қазақстан облысы
 
718 
698 
-20 
Жамбыл
 
облысы
 
456 
456 

Шығыс Қазақстан облысы
 
415 
412 
-3 
Қарағанды облысы
 
564 
556 
-8 
Қостанай облысы
 
582 
568 
-14 
Қызылорда облысы
 
291 
290 
-1 
Маңғыстау облысы
 
122 
123 

Павлодар
 
облысы
 
416 
411 
-5 
Солтүстік Қазақстан облысы
 
601 
585 
-16 
Оңтүстік Қазақстан облысы
 
1017 
1019 

 
Алматы
 
қаласы
 
180 
181 

 
Астана
 
қаласы
 
69 
70 

Республикалық мектеп
-
интернаттар
 


  
ҒЗМ
 



 
"Бобек"
 
мектеп
-
гимназиясы
 



ЖОО
-
ры қарамағындағы мектептер
 



ҚР
 
7465 
7402 
-63 
*
арнаулы түзету ұйымдарынын есебінсіз
 
Дереккөз

ҚР
 
БҒМ мәліметтері
 
 
Осындай үдерістер мемлекеттік емес жалпы орта білім беру желілерінде де 
байқалады. Алматы, Батыс Қазақстан, Қостанай, Павлодар облыстары мен Астана 
қаласында  мемлекеттік  емес  мекемелер  саны  азайды.  Ақмола  облысында  (+1
 
бірлік),  Ақтөбе  облысында  (+1  бірлік)
 
Алматы  қаласында
 
(+2  бірлік)  мемлекеттік 
емес мектептер саны көбейді (2.1.6  сурет
).  
 
2.1.6 
сурет. Мемлекеттік емес білім беру ұйымдарының желісі, бірлік
 
 
Дереккөз

ҚРҒБМ мәліметтері
 
112 
109 
2011 
2012 

ҰЛТТЫҚ  БАЯНДАМА
 
 
 
43 
Шағын  жинақты
 
мектептер
 
аймақтық  шалғайлығына  қарамастан  білімнің 
қолжетімді болуын қамтамасыз етеді. Шағын жинақты мектептер әлемнің көптеген 
жерлерінде  таралған,
 
ол  елімізде
 
ауылдық  жерлердегі  білім  берудің 
қолжетімділігін  қамтамасыз  етеді.  Мысалға,  Францияда  тек  бір  ғана  сыныбы  бар 
ауыл  мектептері  бар

Ал  Норвегияда  шағын  мектептердің  жартысы  сыныптарды 
біріктіріп жұмыс жасайды.
 
2012  жылы  республикада  4  145  шағын
 
жинақты 
 
мектептер  тіркелді,  ол 
жалпы  орта  білім  беретін  мекемелер  санының
  56,1% 
құрайды.  Тек  ауылдық 
жерлерде
  4 0
08 мектеп бар
 ( 96,69 
%). Оның
 
854 бірлігі бастауыш мектептер
, 832 
ауылдық жерлерде

негізгі мектептер
 

 9
38 бірлік 
(
ауылда
 

 
925 бірлік
), 2 353 
орта 
мектептер (ауылда
 

 2 2
51 бірлік
).  
 
2012  жылы  ШЖМ  саны  76  бірлікке  кеміді
 
(оның  ішінде  67
-
сі  ауылдық 
жерлерде  орналасқан
). 
Өңірлік  салыстыруда
 
ШЖМ
-
дің  саны  Солтүстік 
Қазақстанда  (512  бірлік)  және  Ақмола  облысында  (510  бірлік)  құраса,  Астана 
қаласында көрсеткіштер өте аз
 
(2.1.7 
кесте
).  
Білім  беруді  дамытудың 
2020 
жылға  дейінгі
 
мемлекеттік  бағдарламасы 
бойынша республикада шағын жинақты мектептер мәселесі шешілуде. 2012 жылы 
олардың  саны  33  бірлікке  артты  (2011  жылы  –
 
26,  2012  жылы 

59  бірлік
). 
Ресурсты  орталықтардың  даму  жүйесінің  2011  жылмен  өңірлік  салыстыру 
келесіндей  көрсеткіштерді  көрсетеді:  Ақмола  –
 
6  (+3),  Қостанай  –
 
5  (+2),  Шығыс 
Қазақстан облысы
 

  5  (+3), 
Солтүстік Қазақстан
 

 
4 (+2), Алматы  –
 
4 (+2), Батыс 
Қазақстан  –
 
4  (+2),  Павлодар  –
 
7  (+5),  Ақтөбе–
 
4  (+2),  Қарағанды  –
  6  (+4), 
Жамбыл–
 
4 (+2), Оңтүстік Қазақстан –
 
4 (+2), Қызылорда –
 2 (+1), 
Атырау–
 2 (+1), 
Маңғыстау облыстарында
 

 2 (+1). 
Жастардың  бәсекеге  қабілетті  жоғары  білімді  болып  қалыптасуына
 
Назарбаев  Зияткерлік  мектептер 
желілерінің  дамуы  да
 
өз  үлесін  қосады
.  2012 
жылы 
Назарбаев  Зияткерлік  мектептерінің
 
саны  7  болған
  (2011 
жыл
 

  6 
бірлік
).
 
Батыс  Қазақстан  облысында
 
Назарбаев  Зияткерлік  мектебінің  физика
-
математтикалық  бағыттағы  бір  мектебі  ашылды
  (
Орал  қаласы
). 
Оқыту  7
-
шы 
сыныптан 11 сыныпқа дейін қазақ, орыс және ағылшын тілінде жүргізіледі.
 
Дарынды  балаларға  арналған  білім  беру
 
мамандандырылған  білім  беру 
ұйымдары  желісімен   
 
қамтамасыз  етіледі.  2012  жылы  олардың  саны  115 болса, 
оның  54  бірлігі  –
 
математика,  10  –
 
жалпы
-
гуманитарлық,  34 

көпбейінді
,  10  - 
музыкалық,  7

әскери
-
спорттық  бағытта
 
болды
.   
2012  жылы  мүмкіндігі  шектеулі 
балалар  мен  дамулары  тежелген  балаларға  арналған  388  жалпы  білім  беретін 

ҰЛТТЫҚ  БАЯНДАМА
 
 
44 
мектептерде  арнайы  сыныптар  тіркелді.  2011  жылмен  салыстырғанда  мұндай 
мектептер саны 15 бірлікке көбейгенін көрсетеді (
2.1.7 
сурет
).  
 
2.1.7 
сурет. Арнайы сыныптары бар жалпы білім беретін мектептер, бірлік 
 
 
Дереккөз: ҚР БҒМ мәліметтері
 
 
Арнайы  білім  беру  ұйымдарының  желісі 
республикада  әртүрлі.  Олар  әлсіз 
еститіндерге,  естімейтіндерге,  көздері  көрмейтіндерге,  нашар  көретіндерге, 
қозғалғыш мүшелерінде ақауы
 
барларға, сөйлеу, ойлау қызметтері тежелген және 
психикалық  дамуы  тежелгендерге  арналады.  Арнайы  жалпы  білім  беретін 
мектептер  саны 
 
106  бірлікті  құрады.  Ол  2011  жылмен  салыстырғанда  4  бірлікке 
артты
   (2.1.8 
сурет
).   
 
2.1.8 
сурет.  Даму  мүмкіндіктері  шектеулі  балаларға  арналған  арнайы  жалпы  білім  беру 
орталықтары, бірлік 
 
 
Дереккөз: ҚР БҒМ мәліметтері
 
 
Ескерту:  Солтүстік  Қазақстан  облысында  арнаулы  білім  беретін  ұйымдарда  оқу  арнаулы  екі  оқу 
бағдарламасы бойынша жүргізіледі: нашар еститіндер мен
 
ПАҚ балалар
 
үшін
 
20 
18 
29 
43 
28 
18 
27 
23 
54 

16 
26 

32 
18 
31 
68 
15 
56 
100 
79 
59 
60 
96 
224 
11 
24 
101 

51 
107 
163 
 
арнайы сыныптары бар мектептер
 
арнайы сыныптар саны
 



12 


56 




12 


55 
10 
2011 жыл
 
2012 жыл
 

ҰЛТТЫҚ  БАЯНДАМА
 
 
 
45 
Мүмкіншіліктері  шектеулі  балаларға  педагогикалық
-
түзету  көмектерін 
көрсететін  мекеменің  басым  бөлігі  Қостанай  облысында  орын  алып 
 
(116  бірлік
),  
азы –
 
Маңғыстау облысында (5 бірлік) (
2.1.9 
сурет
). 
 
 
2.1.9  сурет.  Даму  мүмкіндіктері  шектеулі  балаларға  арналған  педагогикалық
-
түзету  қолдау 
көрсететін арнайы ұйымдар желісі, өңір
 
 
 
Дереккөз

Ұлттық ғылыми
-
тәжірибелік түзету педагогика орталығы
  
 
  
Осылайша,  жалпы  білім  беретін  мекемелер  балалар  мен  жасөспірімдердің
 
әр түрлі категорияларын біліммен қамтамасыз етеді. 
 
Жалпы  алғанда,  еліміздің  білім  беру  кеңістігі  халықтың  сұраныстарын 
есепке  ала  отырып  қалыптастырылған.  Сонда  да  оқу  мекемелеріне  мұқтаждық 
мәселесі әлі де сақталынуда.
 
Шығыс Қазақстан (65), Қызылорда (34), Жамбыл
 (33) 
облыстарындағы мектептердің біразы апатты жағдайда. Оңтүстік Қазақстан (249), 
Алматы  (206),  Жамбыл  (177
 
бірлік)  облыстарындағы  мектептер  күрделі  жөндеу 
жұмыстарын  қажет  етеді.  Жаңа  оқу  орындарын  салу  қажеттілігі  Алматы  мен 
Астана  қалаларында  байқалады.  Егер  мектептердің  қажеттілігі  жоғарғы  аталған 
өңірлерде  мекеменің  тозығының  салдарынан  туындаса,  Астана  мен  Алматы 
қалаларында  жаңа  мектептер  қажеттілігі  халық  санының  көп  болуы,  қала 
экономикасының  қарқынды  дамып,  қалаға  көшіп
 
келіп  жатқандар  санының 
артуымен байланыстырылады.
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         
 


































15 

11 

11 


11 

11 
11 
16 


41 
39 


18 

50 
82 
13 
101 

90 
49 


63 
ПМПК 
Оңалту орталықтары 
КППК 
Логопедиялық орталықтар 

ҰЛТТЫҚ  БАЯНДАМА
 
 
46 
Техникалық және кәсіби білім
 
Техникалық  және  кәсіби  білім  берудің  құрылымдық,  қызметтік,  мазмұндық 
өзгеруі  мемлекетте  осы  білім
 
деңгейіндегі
 
ұйымдар  желілерінің
 
оңтайландыру 
мәселесінің  қажеттілігін айқындады.
  
2012 жылы техникалық және кәсіби білім беру ұйымдар жүйесінің 888 бірлік 
құрағанын  көреміз
  (2011 

 
896  бірлік
.). 
Оның  ішінде
  499 
бірлік  мемлекеттік  білім 
беру  ұйымдары,  389  –
 
мемлекеттік  емес
 
(2011  жылы
  -  385). 
Техникалық  және 
кәсіби  білім  беру  орталықтарының  басым  бөлігі  Оңтүстік  Қазақстан
 
(99  бірлік
), 
Шығыс  Қазақстан
 
(97  бірлік)  облыстарында  және  Алматы  қаласы  бойынша 
                             
(87 бірлік
) (2.1.4 
кесте
). 
 
2.1.4 
кесте.
 
Техникалық  және  кәсіби  білім  беру  ұйымдарының  желісі
 
/  жекешелендіру
 
нысаны, бірлік
 
 

 
Өңір
 
ТжКБ
 
Мемлекеттік
 
Мемлекеттік емес
 
2011 
2012 
2011 
2012 

Ақмола облысы
 
45 
30 
30 
14 
15 

Ақтөбе облысы
 
42 
25 
25 
17 
17 

Алматы облысы
 
72 
41 
41 
32 
31 

Атырау
 
облысы
 
24 
18 
18 



Шығыс Қазақстан облысы
 
97 
54 
51 
46 
46 

Жамбыл
 
облысы
 
54 
30 
30 
26 
24 

Батыс Қазақстан облысы
 
39 
28 
28 
11 
11 

Қарағанды облысы
 
84 
54 
50 
34 
34 

Қостанай облысы
 
48 
36 
36 
12 
12 
10 
Қызылорда облысы
 
37 
17 
17 
19 
20 
11 
Маңғыстау облысы
 
25 
15 
15 
11 
10 
12 
Павлодар облысы
 
53 
39 
37 
16 
16 
13 
Солтүстік Қазақстан облысы
 
32 
25 
26 


14 
Оңтүстік Қазақстан облысы
 
99 
44 
44 
50 
55 
15 
Алматы
 
қаласы
 
35 
12 
12 
60 
63 
16 
Астана
 
қаласы
 
87 
27
 
24 
23 
23 
17 
Республикалық колледждер
 
13 
16 
13 


18 
Республикалық орталықтар
 

 

 
 
ҚР
 
888 
511 
499 
385 
389 
Дереккөз: ҚР БҒМ мәліметтері
 
 

ҰЛТТЫҚ  БАЯНДАМА
 
 
 
47 
2012  жылы
   
ауылдық  жерлердегі  колледждер  саны  олардың  жалпы 
санының 
20  % 
құрайды.  Ауылдық  жердегі  техникалық  және  кәсіби  білім  беру 
ұйымдарының  өсуі  Солтүстік  Қазақстан  облысында  3  бірлікке,  Маңғыстау
  -  2, 
Ақмола 

1,  Шығыс  Қазақстан
  -  1 
және  Оңтүстік  Қазақстан  облыстарында
 

  1 
бірлікке
 
өсті   
(2.1.10 
сурет
).  
 
2.1.10 
сурет.  Техникалық  және  кәсіби  білім  беру  ұйымдарының  ауылдық  жердегі  жүйесі, 
бірлік
  
 
Дереккөз: ҚР БҒМ мәліметтері
 
 
Ауылдық  жерлердегі  колледждерді  дамыту  агроөндірістік  кешендерге  ауыл 
шаруашылығының  өндіріс  саласының  мамандарымен  қамтамасыз  етулеріне  жол 
ашады.
 
Техникалық  және  кәсіби  білім  беру  орталықтарындағы  тілдік  саясат 
                      
Қазақстан 
Республикасының 
Конституциясы 
мен 
ҚР 
«Қазақстан 
Республикасындағы  тілдер  туралы»  және  ҚР  «Білім  туралы»  Заңдарына
   
сәйкес 
жүргізіледі. 2012 жылы 130 ТжКБ ұйымдары қазақ тілінде,
 176 - 
орыс тілінде, 582 –
 
қазақ және орыс тілдерінде оқу үдерістерін жүргізген.
 
Білім  беруді  дамытудың  2020
 
ж.  арналған  мемлекеттік  бағдарламасының 
мақсаты  ТжКБ  дамыту  болып  табылады.  2012  жылы  ҚР  «Білім
 
туралы»  Заңы 
бойынша  кәсіби  лицейлер  колледждерге  айналды.  Техникалық  және  кәсіби  білім 
беру  жүйесі
 
білім  беру  жүйесінің  қолжетімділігін  қамтамасыз  етеді  және  ол 
студенттердің білім алу мүмкіндіктеріне бағытталған.
 
 
10 

29 

17 
18 
15 
11 
11 


10 
13 
18 
11 

26 

18 
17 
13 
11 
11 


10 
16 
19 
2011 
2012 

ҰЛТТЫҚ  БАЯНДАМА
 
 
48 
Жоғары және ЖОО
-
нан кейінгі білім
 
беру
 
Жоғары  білім  сапасы  бүгінгі  таңда  мемлекеттің  бәсекеге  қабілетті  өсуінің 
сыни факторы  болып табылады. Сапалы жоғары білімнің қолжетімділігі мен оның 
инновациялық
 
экономикаға бағытталғандығы және 
 
еңбек нарығының жаһандануы 
-  
әлемдік білім берудегі негізгі үрдістер.
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           
Қазақстан  Республикасы  Президенті  Н.Ә.Назарбаевтың  тапсырмаларын 
жүзеге  асыру  мақсатында 
 
жоғарғы  оқу  орындарында
 
Қазақстан  Парламент 
депутаттары,  халықтық 

демократиялық  "Нұр  Отан"  партиясының  өкілдері  мен 
салалық  ассоцияциялар
 
мен  ЖОО  ректорлары  қатысуымен  Қоғамдық  кеңес 
құрылды
.

1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   18


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал