Лекция №9 Государство как основной субъект политики. Теории происхождения государства



жүктеу 1.45 Mb.
бет1/3
Дата09.11.2022
өлшемі1.45 Mb.
#23597
  1   2   3
Саяси жүйе

Ж.Досмұхамедов атындағы педагогикалық колледж

  • Жаратылыстану және
  • қоғамдық пәндер кафедрасы
  • «Әлеуметтану және саясаттану негіздері» пәні
  • «Саяси жүйе»
  • Пән оқытушысы: Қ.Х Мажитов
  • Орал 2017

1.Саяси жүйе туралы ұғым

  • «Жүйе» ұғымын XX ғасырдың 20 жылдарында ғылыми айналымға алғаш енгізген неміс биологы Л.Фон Борталанафи (1901-1972)
  • Ол бұл терминді клетканың сыртқы ортамен алмасу процесін көрсету үшін пайдаланды.

Кейін жүйелік тәсіл қоғамдық ғылымдарда пайдаланыла бастады.

  • Кейін жүйелік тәсіл қоғамдық ғылымдарда пайдаланыла бастады.
  • Саяси жүйе теориясын XX ғасырдың 50 жылдарында Американың саясаттанушысы Д.Истон ойлап тапты. Ол саяси жүйенің қызмет ету тетіктерін былай сипаттайды. Саяси жүйе сыртқы ортамен «кіріс» және «шығыс» принциптері арқылы байланысады.

Давид Истон (1917-2014) Америкалық саясаттанушы

  • ШЫҒЫС – саяси жүйе жұмысының нәтижесі. Онда саяси жүйе түскен талап-тілектерге сәйкес саяси шешімдер қабылдайды, оларды жүзеге асыру жолдары қарастырылады. Мысалы: қабылданып жатырған заңдарды, атқарушы биліктің қаулыларын, соттардың шешімдерін және т.б жатықызуға болады.

Саяси жүйе мынадай қызметтер атқарады:

  • Белгілі бір әлеуметтік топтың немес көпшілік халықтың саяси билігін қамтамасыз ету.
  • Қоғамдық қатынастарды реттейді, жекелеген әлеуметтік топтар немесе көпшілік халықтың мақсат-мүддесіне сәйкес адамдардың тіршілік әрекетінің әртүрлі салаларын басқарады.
  • Қоғамда жинақтаушылық, топтасушылық қызмет атқарады. Ол ортақ әлеуметтік саяси мақсаттар мен құндылықтардың айналасында барлық әлеуметтік топтар, таптар, жіктердің белгілі бір бірлестігін қамтамасыз етеді.
  • Экономиканың қалыпты жұмыс істеп, прогресті дамуына қажетті саяси жағдай жасайды.
  • Қоғамды, оның мүшелерін ішкі және сыртқы бүлдіргіш әрекеттерден қорғайды. Мысалы: ұйымдасқан қылмыс, сыртқы агрессиядан және т.б.
  • Сонымен, қоғамның саяси жүйесі деп билік жүргізіп, қоғамда тұрақтылық пен тәртіпті қамтамасыз ететін, әлеуметтік топтар, таптар, ұлттық мемлекеттер арасында саяси өзара қатынастарды реттейтін ұйымдар мен мекемелердің жиынтығын айтады.

жүктеу 1.45 Mb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
  1   2   3




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет