Л. Н. Гумилева L. N. Gumilyov eurasian national university



жүктеу 6.05 Mb.

бет33/53
Дата22.04.2017
өлшемі6.05 Mb.
1   ...   29   30   31   32   33   34   35   36   ...   53

Список литературы 

 

1.

 



Садовничий В. Наука в России: сценарии развития //Россия. Третье тысячелетие. 

Вестник актуальных прогнозов. 2003. № 8. Т.I. C. 79. 

2.

 

Субетто  А.И.  Интеллектуализация  образования  как  проблема  XXI  века 



//«Академия  Тринитаризма»,  М.,  Эл  №  77-6567,  публ.10257,  06.03.2003Милашевич  В.В. 

Опережающее обучение как родовой процесс познания. Владивосток, 1987. Деп. в ВИНИТИ, 

1987. № 4075-1387. 

3.

 



Непейвода Н.Н., Скопин И.Н. Основания программирования.- 2003.-868 с. 

4.

 



Петрушин  В.А.  Экспертно-обучающие  системы.  //Отв.  ред.  А.М.  Довгялло;  АН 

УССР. Ин-т кибернетики. − Киев: Наукова думка. – 1992. − 196 с. 

5.

 

 Электронный проектировщик содержания курсов. – Программа для ЭВМ. – 2008. 



/свидетельство  о  государственной  регистрации  объекта  интеллектуальной  собственности 

№012 от 16.01.2009. 



 

 

 

Б.Р. Оспанова 

кандидат филологических наук 

baian_80@mail.ru

 

 

ИНФОРМАЦИОННЫЕ ТЕХНОЛОГИИ В ОБРАЗОВАНИИ 



 

Цель  информатизации  общества  -  создание  гибридного  интегрального  интеллекта 

всей  цивилизации,  способного  предвидеть  и  управлять  развитием  человечества. 

Образовательная  система  в  таком  обществе  должна  быть  системой  опережающей.  Переход 

от  консервативной  образовательной  системы  к  опережающей,  должен  базироваться  на 

опережающем формировании информационного пространства Казахстанского образования и 

широком использовании информационных технологий. 

Расширение  возможностей  сети  Интернет,  ее  сервисов,  с  точки  зрения  образования, 

делают возможным появление новых форм обучения, способствуют решению спектра задач, 

стоящих перед образованием. 

Часто  дистанционное  образование  осуществляется  не  с  помощью  какого-то  одного 

средства,  а  с  помощью  системы  средств,  например,  телевизионный  курс  в  сочетании  с 

печатными материалами, рассылаемыми по почте и т. д. 

На  сегодняшний  день,  интернет  очень  успешно  используется  при  таком  системном, 

смешанном  подходе  к  дистанционному  образованию,  соединяя  в  себе  все  достоинства 

вышеперечисленных  средств  и  используя,  и  образы,  и  текст,  и  звук,  и  поиск,  и  реальное 

общение.  Использование  Интернета  для  дистанционного  образования  требует  большего 

планирования  и  подготовки,  чем  все  другие  виды  образования.  Подготовка  материалов  и 

программ, использующих эти материалы, становится важнейшим компонентом образования. 


286 

 

В последние годы в образовательной системе Казахстане стали активно внедряться и 



использоваться  информационные  технологии,  интернет,  методы  дистанционного  и  теле 

обучения.  Это  касается  не  только  появления  новых  форм  и  методов  управления 

университетами  и  организации  учебного  процесса,  но  и  сопровождается  трансформацией 

принципов организации, контроля и управления образовательными процессами, расширения 

границ и возможностей доступа преподавателей, также студентов к мировым базам научных 

данных, качественного изменения характера обучения и содержания получаемых знаний. 

Потому  учитель  информатики  этой  школы,  А.М.  Нечухранный,  стал  одним  из 

основных авторов книги «Интернет в школе», электронную версию которой можно получить 

на сайте Казахстанской Федерации Интернета (

www.kif.kz

) [1]. 

Сайт гимназии № 79 города Алматы (



www.schools.kz

) [2] стал победителем конкурса 

AWARD в номинации «Наука и образование». Даже, несмотря на то, что эта была одна из 

самых  представительных  номинаций,  –  ведь  в  ней  участвовали  50  сайтов.  Сайт  обычной 

городской школы обошел других конкурсантов легко и с запасом. Учитывая то, что многие 

участники располагают куда более внушительными материальными возможностями. 

Это  не  просто  сайт  школы.  Это  ресурс  о  среднем  образовании.  Вот  его  разделы: 

Электронная библиотека, Интернет для  всех, Все о тестах, Уроки юмора, Образовательные 

статьи, Методика обучения, Детское творчество, IT и школа, Здоровье и дети, Официально, 

Для  родителей,  Детское  творчество  (Живопись,  Керамика,  Пастель,  Графика,  Другие 

техники), Страницы художников (Георгий Макаров, Галина Вдовина, Ержан Нурмагамбетов, 

Ерлан Мусабалинов, Гульнара Юлдашева), Образование РК 2005-2010, Закон об образовании 

РК, Права ребенка. 

Здесь главной проблемой является выработка основных принципов образовательного 

процесса,  соответствующих  современному  уровню  информационных  технологий.  К 

сожалению,  на  данном  этапе  новые  технологии  искусственно  накладываются  на 

традиционные  образовательные  формы.  Поэтому  необходимо  найти  новые  подходы  к 

формированию  основных  требований  к  каждому  уровню  образования.  Например,  как 

сочетать  традиционные  требования  умения  грамотно  писать  и  считать  с  возможностями 

компьютера,  который  это  делает  лучше  и  в  силу  присущей  человеку  лени  не  способствует 

формированию  таких  навыков.  Аналогичный  пример  касается  чтения.  Легкий  доступ  к 

информационным  ресурсам,  создание  которых  никто  не  контролирует,  атрофирует  у 

человека стремление работать с литературой. Такие же тенденции прослеживаются в области 

черчения и других дисциплин. Реальные лабораторные исследования заменяются работой в 

виртуальной  среде.  Но  поскольку,  технический  прогресс  остановить  невозможно,  крайне 

важно выработать новые образовательные стандарты. 

В  настоящее  время  создано  и  внедрено  достаточно  большое  число  программных  и 

технических  разработок,  реализующих  отдельные  информационные  технологии.  Но  при 

этом  используются  различные  методические  подходы,  несовместимые  технические  и 

программные  средства,  что  затрудняет  тиражирование,  становится  преградой  на  пути 

общения с информационными ресурсами и компьютерной техникой, приводит к распылению 

сил  и  средств.  Наряду  с  этим,  различный  подход  к  информатизации  на  школьном  и 

вузовском уровнях вызывает большие трудности у учащихся, при переходе с одного уровня 

обучения на другой, приводит к необходимости расходования учебного времени на освоение 

элементарных основ современных компьютерных технологий. 

Отсутствие  единой  политики  в  области  оснащения  техническими  и  программными 

средствами  в  угоду  сиюминутной  выгоде  инициирует  использование  устаревших 

информационных технологий, вызывает трудности при переходе с одного  уровня обучения 

на другой, что является препятствием для включения в мировую образовательную систему. 

Очень  серьезным  моментом,  связанным  с  использованием  низкосортной  вычислительной 

техники,  является  игнорирование  вопросов  экологической  безопасности  работы  с 

компьютерами.  Этому  аспекту  за  рубежом  уделяется  серьезное  внимание,  и  расходуются 



287 

 

значительные средства на проведение в этой области научных исследований и практических 



мероприятий. 

Поэтому  необходима  интеграция  усилий  участников  образовательного  процесса,  в 

рамках  формирования  единого  информационного  пространства  общероссийского  и 

регионального 

образования 

на 


единых 

концептуальных, 

методологических 

и 

технологических принципах. В связи с этим, новизной данного проекта является разработка 



типовой  модели  информатизации  со  всеми  компонентами  компьютеризации  и  видами 

обеспечения.  Научно-технический  уровень  современных  базовых  информационных 

технологий  образования,  в  общем,  соответствуют  требованиям,  предъявляемым 

прикладными  информационными  технологиями.  Проблема  заключается  в  недостаточном 

уровне проработки методологических вопросов. 

При  этом,  как  показывает  анализ,  всем  мире  огромные  средства  затрачиваются  на 

разработку  многочисленных  конкретных  прикладных  систем,  и  уделяется  совершенно 

недостаточное внимание методическим вопросам. 

Очевидно,  что  одной  из  возможных  областей  эффективного  применения  интернет-

технологий  в  образовании  может  стать,  и  уже  становится,  развитие  дистанционной  формы 

обучения.  Например,  некоммерческое  партнерство  «Телешкола»  —  общеобразовательная 

школа,  которая  осуществляет  образовательную  деятельность  в  рамках  основного  и 

дополнительного  образования  в  системе  общего  образования  РК  с  использованием 

Интернет-технологий,  предоставляет  образовательные  услуги  вне  зависимости  от 

местонахождения,  состояния  здоровья  и  социального  статуса  учащегося.  На  сегодняшний 

день  «Телешкола»  первая  и  единственная  в  Казахстане  интернет-школа,  прошедшая  все 

ступени  государственной  экспертизы,  имеющая  официальный  статус  среднего 

общеобразовательного учреждения. 

Более  того,  программа  развития  дистанционного  образования  детей-инвалидов 

включена  в  нацпроект  «Образование».  Благодаря  этой  программе,  около  35  тысяч  детей-

инвалидов  по  всей  России  получат  возможность  иметь  все  необходимое  для  обучения  на 

дому:  компьютеры,  бесплатное  подключение  к  сети,  программное  обеспечение, 

позволяющее  контролировать  дистанционно  процесс  образования,  вплоть  до  проведения 

опытов  [3].  В  каждом  субъекте  Федерации  в  рамках  нацпроекта  «Образование» 

предполагается создать как минимум один центр дистанционного обучения детей-инвалидов. 

Задача  педагогических  вузов  –  подготовить  учителей  для  дистанционного  обучения. 

Частично  эту  подготовку  можно  осуществлять  на  занятиях  по  дисциплине  «Современные 

информационные  и  коммуникационные  технологии  в  учебном  процессе».  Однако,  по 

мнению  автора  статьи,  это  не  решит  проблемы.  Необходимо  целенаправленно  готовить 

таких  специалистов  либо  на  базе  центров  дистанционного  обучения,  либо  на  курсах 

повышения квалификации учителей. 

Использование современных социальных сервисов и средств  сети  Интернет (блогов, 

Интернет-сообществ,  сайтов)  способствуют  созданию  новых  форм  образовательной 

деятельности. 

Как  показывает  опыт,  блог  может  стать  рабочим  инструментом  педагогического 

взаимодействия, как коллектива учителей, так и отдельных учителей и учащихся. 

С  целью  развития  российской  образовательной  блогосферы  проводятся  различные 

конкурсы  (например,  корпорацией  Intel  в  рамках  программы  «Обучение  для  будущего»  в 

2009  г.  был  объявлен  всероссийский  открытый  конкурс  образовательных  блогов 

«БлогоРазумие»)  [4],  виртуальные  мастер-классы,  к  которым  необходимо  привлекать  и 

смоленских педагогов, среди которых немало  творческих, увлеченных людей. 

Задачи  подобных  мероприятий  направлены  на  привлечение  педагогов  к 

использованию  блогов  в  своей  профессиональной  практике;  формирование  сети  блоггеров, 

пишущих для образования и про образование; привлечение внимания общества к проблемам 

российского  образования;  поиск  авторов,  готовых  принять  участие  в  обсуждении  и 

экспертизе российских образовательных проектов. 



288 

 

 



Список литературы 

 

1. 



www.kif.kz

 

2. 



www.schools.kz

 

3. 



http://www.aif.ru/society

 – Аргументы и факты online. 

4. 

http://www.openclass.ru



 – Открытый класс. Сетевые образовательные сообщества. 

 

 



 

Е.Е. Омарбеков 

доцент 

Е.С. Тусупов 

ШҚО, Шыңғожа батыр атындағы ОМ мұғалімі 

 

БІЛІМ БЕРУДЕ ҚОЛДАНЫЛАТЫН 

БАҒДАРЛАМАЛЫҚ-ТЕХНИКАЛЫҚ ҚҦРАЛДАР 

 

Қазіргі  таңда  елімізде  білім  беру  жүйесінде  жаңашылдық  қатарына  ақпараттық 

кеңістікті құру еніп, кӛкейтесті мәселе ретінде күн тәртібінен түспей отырғандығы мәлім. 

Компьютер, 

телекоммуникациялық 

және 


желілік 

құралдар 

ақпараттарды 

қабылдаудағы  әдістерді  ӛзгертіп,  әртүрлі  әрекеттерге  жаңа  мүмкіндіктерді  аша  отырып, 

қазіргі қоғамның даму кезеңіндегі оқыту мақсатының кӛкейкесті және маңызды мәселелеріне 

қол жеткізеді. Білім берудегі ақпараттық технологиялар оқытуда қолданылатын электронды 

құралдар мен оларды функционалдау тәсілдерінің жиынтығын анықтайды. 

Ақпараттандыру  жағдайында  студентер  меңгеруге  тиісті  білім,  білік,  дағдының 

кӛлемі  күннен  күнге  артып,  мазмұны  ӛзгеріп  отыр.  Білім  беру  саласында  ақпараттық 

технологияларды  пайдалану  арқылы  білімнің  сапасын  арттыру,  білім  беру  үрдісін 

интенсификациялау  мен  модернизациялаудың  тиімді  тәсілдерін  іздестіру  жұмыстары 

жүргізіліп  жатыр.  Бұл  жұмыстардың  тиімділігі  бірнеше  оқу-әдістемелік,  психологиялық-

педагогикалық мәселелердің шешімін ғылыми түрде негіздеуді талап етеді. Оларды бірнеше 

бағыттарға бӛлуге болады: 

 

Оқу  үрдісінде  ақпараттық  технологияларды  іске  асырудың  жүйелі  ғылыми-



әдістемелік жолын анықтау; 

 



Студентердің 

тәжірибелік 

іс-әрекетәнде 

ақпараттық 

технологияларды 

пайдаланудың әдістемесін жасау; 

 

Мұғалімдердің  ақпараттық  технологияларды  меңгеру  және  оқу  үрдісінде 



пайдалану бойынша кәсіби біліктерін жетілдіру; 

 



Студентерді  білім,  білік,  дағдыны  меңгеру  үшін  ақпараттық  технологияларды 

пайдалануға үйрету; 

 

Оқу орнының материалдық-техникалық базасын нығайту. 



Оқу  үрдісінде  компьютер  оқып-үйрену  нысаны  ретінде,  сонымен  бірге  оқыту, 

тәрбиелеу,  дамыту  мен  оқытудың  мазмұнын  меңгеруді  диагностикалау  құралы  ретінде 

әрекет етеді. Мұның ӛзі ақпараттық технологияларды пайдаланудың екі бағыты бар екендігін 

анықтауға  мүмкіндік  береді.  Бірінші  бағыт  тұрғысынан  алып  қарасақ,  ақпараттық 

технологиялар  білім,  білік,  дағдыны  игеру  үшін  қажетті  ресурс  болып  табылып, 

студенттердің  саналы  тәрбие,  сапалы  білім  алуына  жағдай  жасайды,  ал  екінші  бағыт 

тұрғысында  ақпараттық  технологиялар  оқу-тәрбие  үрдісін  ұйымдастыру  тиімділігін 

арттырудың қуатты құралы болып табылады. 

Мысалы,  ACTIVboard–пен  жұмыс  жасаған  кезде  кітапхана  ресурсының  толық 

мүмкіндіктерін  флипчарт  құрғанда  пайдалануға  болады.  Мұнда  суреттер  мен  дыбыстардан 

бастап  аяқталған  іс-әрекеттер,  оқу  жоспарлары  да  бар.  Ол  мыңдаған  дайын  ресурстармен 


289 

 

қамтамасыз етілген. Кітапхана ресурсын іске қосу үшін, флипчарттың құралдар тақтасынан  



«Кітапхана ресурсы» батырмасын басу керек. 

 

 



Мәзір  

Кітапхана ресурсының сыртқы түрін ӛзгертеді. 



 

Жалпы кітапхана ресурсы 

Бұл буманың  ресурстары басқа да жалпы  қолданушыларға ортақ. 



 

 

Менің кітапхана ресурсым 

Бұл папкада жеке қолданушының ресурстары сақталады. 



 

Ресурсты іздеу 

Нақты сӛз арқылы ресурстарды іздеу.  

 

Басқа ресурстар папкасы 

Папканың  мазмұны,  таңдап  алынған  батырманы  «Басқа  папканы 

қарау». 

Басқа папкадан іздеу  

Компьютердің ішіндегі ресурстарды қарастырады. 

 

 

Білім  беруді  жаңа  сатыға  кӛтеру  үшін  тек  білім  мазмұны  мен  оқыту  әдістерін  ғана 



емес,  ақпараттық  технологияларды  кеңінен  пайдалану  арқылы  оқытуды  ұйымдастыру 

формаларын да жетілдіру керек. 

Мәселен,  интернет  арқылы  әрбір  студент  ӛзінің  білімін  жетілдіруге,  бақылауға, 

тексеруге және бағалауға мүмкіндік алады. 

Оқу  үрдісінде  интернетті  пайдалану  студенттердің  ӛзіндік  жұмыстарын  ақпараттық-

әдістемелік  тұрғыдан  қамтамасыз  етуге  де  елеулі  ӛзгерістер  енгізуге  мүмкіндік  береді, 

мұндай  жаңашыл  ӛзгерісті  оқулықтардан  бастауға  болады.  Мұнда  дәстүрлі  баспа 

оқулықтарымен қатар оқу үрдісінде электронды оқулықтарды пайдалану кӛзделеді. 

Электронды  оқулықтың  автоматтандырылған  оқу  үрдісі  ашық  дамитын  әдістемелік 

жүйе екені белгілі. Сонымен бірге электронды оқулық оқу ақпаратын тасымалдаудың жаңа 

құралы  болып  табылады.  Онда  оқу  ақпараты  толық  мазмұндалып,  әр  түрлі  қосымшалар, 

анықтамалық  материалдар,  бақылау  тапсырмалары,  ұсынылатын  әдебиеттер  тізімі  және 

тақырыптық ресурстарға сілтемелер беріледі. 

Электронды оқулықтың жетістіктері мыналар болып табылады: 

 

шұғыл кері байланысты қамтамасыз етеді; 



 

дәстүрлі оқулықта кӛп іздеуді қажет етеді қажет ететін тиісті ақпаратты тез табуға 



кӛмектеседі; 

 



гипермәтінді  түсіндірмелерді  бірнеше  рет  қарап  шығу  барысында  уақытты 

анағұрлым үнемдеуге мүмкіндік береді; 

 

қысқа мәтіндермен қатар кӛрсетеді, әңгімелейді, жобалайды, т.с.с. (мультимедиа-



технологияның мүмкіндігі мен артықшылығы тура осы жерде кӛрінеді); 

 



әрбір студентке дербестік тұрғыдан қатынас жасауға мүмкіндік беріп, олардың ӛз 

бетінше білім алуын қамтасыз етеді

 

белгілі бір бӛлім бойынша білімді тексеруге мүмкіндік туады. 



 

Әдебиеттер тізімі 

 


290 

 

1.



 

Новые  педагогические  и  информационные  технологии  в  системе  образования 

/Под ред. Е.С.Полат. – М., 2003. 

2.

 



Аленичева  Е.,  Монастырев  Н.  Электронный  учебник  //Высшее  образование  в 

России. - №1. – 2001. – С.121-123. 

 

 

 



Ғ.Е. Сағындықова 

физика-математика ғылымдар кандидаты, доцент қ.а. 

gibrat75@mail.ru

 

Б.М. Садыкова 

физика магистрі, аға оқытушы 

batsaiy_S@mail.ru

 

ИНЖЕНЕРЛІК-ҚҦРЫЛЫС МАМАНДЫҒЫНДА ФИЗИКА ПӘНІН ОҚЫТУДА 



АҚПАРАТТЫҚ МОДЕЛЬДЕУ ӘДІСТЕМЕСІН ҚОЛДАНУ 

 

Қазіргі  ақпараттық  технологиялардың  қарқынды  даму  кезеңінде  жоғарғы  оқу 



орындарының  оқу  үрдісінің  тиімділігі  заманауи  педагогикалық  технологияларды  ұтымды 

қолдана  білуге  тікелей  қатысты.  Сол  себепті  ақпараттық-компьютерлік  технологиялар 

құралдарын педагогикалық іс-әрекетте кеңінен қолдана білу іскерліктерінің жоғары деңгейде 

қалыптасуы  жоғарғы  оқу  орындары  мамандарының  кәсіби  дайындығына  қойылатын 

талаптар  қатарына  енеді.  Осыған  байланысты,  жоғарғы  оқу  орындарының  педагогикалық 

үрдісінде ақпараттық  технологиялар мен бағдарламалық  құралдарды қолдану және осының 

негізінде ақпараттық модельдеуді оқыту үрдісінде пайдалану ӛзекті мәселе болып табылады. 

Бүгінгі  ақпараттық  қоғамның  материалдық  технологиялық  қоры  компьютерлік  техникалар 

мен компьютерлік желілер, ақпараттық технологиялар болып табылады. 

Студенттерге  білім  беруде  ақпараттық  модельдеуді  физиканы  оқытуда  қолдану 

арқылы  тәжрибелік  іс-әрекеттер  барысында  пайда  болатын  мәселелерді  қалыпты  түрде 

сипаттау,  яғни  ақпараттық  модельдеу  әдістері  туралы  біліктілік,  іскерлік  жүйесін 

қалыптастыруды  қажет  етеді.  Сонымен  бірге  негізгі  алгоритмдік  құрылымдарды, 

бағдарламалау  технологияларын  білу,  есептерді  математикалық  модельдер  бойынша  шешу, 

ЭЕМ-мен,  оның  құрылғыларымен,  ақпараттық  технология  құралдарымен  жұмыс  істеу, 

құрылған алгоритм бойынша бағдарламалау тілдерінің кӛмегімен ЭЕМ-ге арнап бағдарлама 

құру және бұл білімдер мен іскерліктерді зерттеу құбылыстың ақпараттық моделін құру үшін 

қолдану негізгі мәселе болып саналады. 

Осы  аталған  талаптардың  қажетті  кӛлемде  жүзеге  асырылуы  студенттердің 

ақпараттық  модельдеу  бойынша  сауаттылығының  жоғары  деңгейде  қалыптасуын 

қамтамасыз  етеді.  Ақпараттық  модельдеу  ұғымы  «ақпараттық  мәдениеттілік»  ұғымына 

компьютерлік  сауаттылықтың  құраушысы  ретінде  және  ол  жаңа  ұғымдарды  енгізу  арқылы 

пайда болады, яғни барлық жаңа ұғымдар ЭЕМ кӛмегімен физикалық есептерді шешу үшін 

ақпараттық модельдеу әдістерін қолдану мәселелеріне арналады. 

Сондықтан бүгінгі ақпараттық технологиялардың даму деңгейі мен оларды физиканы 

оқытуда  қолдану  деңгейінің  арасындағы  қайшылықтарға  байланысты  білім  берудің 

неғұрлым  тиімді  технологияларын  іздестіру  кӛкейкесті  мәселе  болып  саналады.  Сондай-ақ, 

оқу-ағарту  саласының  жетік  компьютерлендірілгендігі  және  оларға  арналған  компьютерлік 

оқыту  бағдарламаларының  кӛптеп  енуі,  ал  екінші  жағынан  жоғарғы  оқу  орындарында 

физиканы  оқытуда  ақпараттық  модельдеуді  қолдану  мәселесі  теориялық  жағынан 

негізделген. 

Білім  беруді  ақпараттандыру  және  жоғарғы  оқу  орындарында  оқу  үрдісіне 

электрондық оқу жүйесін енгізу, физиканы оқытуда ақпараттық модельдеуді қолдануға жаңа 

жағдай  жасап,  үлкен  мүмкіншіліктер  туғызуда.  Бұл  жоғарғы  оқу  орындарында  білім  беру 



291 

 

жүйесіндегі  оқытудың  тиімділігін  арттырып,  білім  дәрежесі  жоғары,  сапалы  мамандар 



даярлауға жағдай жасайды. 

Инженерлік-құрылыс  мамандығында  оқитын  студенттерге  физика  пәнін  оқыту 

барысында  Механика  бӛлімінің  «Динамика»  тарауы  бойынша  компьютерлік  оқыту 

бағдарламасынан  мынандай  құрылымды  тӛмендегі  суретте  кӛрсетілгендей  пайдалануға 

болады [1, 2]. 

Оқыту  үрдісінде  ақпараттық  модельдеудің  дидактикалық  негіздері  арқылы 

студенттердің  танымдық  әрекеттерін  компьютерлік  оқыту  бағдарламалары  негізінде 

ұйымдастыру мен басқарудың тәсілдерін айқындауға болады. 

Жоғарғы  оқу  орындарында  ақпараттық  модельдеу  арқылы  білім  берудің  ғылыми 

әдістемелік  кӛзқарастары  негізделіп,  оқыту  үрдісінде  ақпараттық-компьютерлік  білім 

берудің  дидактикалық  негіздері  мен  студенттердің  танымдық  әрекеттерін  ақпараттық 

модельдеу негізінде ұйымдастыру мен басқарудың тәсілдері айқындауға болады. 

Физика  курсын  компьютерлік  оқыту  бағдарламаларын  қолдану  жағдайында 

ақпараттық  модельдеу  арқылы  оқытудың  әдістемесі  арқылы  оқытудың  технологиясы 

түсіндіріліп,  компьютерлік  оқыту  бағдарламаларын  қолдану  жағдайында  жоғарғы  оқу 

орнында  ақпараттық-компьютерлік  білім  беру  мазмұны  мен  білім  берудегі  ақпараттық 

модельдеудің құрылымын анықтайды. 

Білім  беруді  ақпараттандыру  үрдісінде,  компьютерді  оқу  жүйесінде  пайдалануы 

арқылы халыққа білім беру жүйесін реформалаудың негізгі буынының бірі болып саналады. 

Қазіргі  қоғамның  қажеттілігіне  сай  оқытудың  Болондық  үрдісі  білім  берудің  мазмұнын 

түбірімен  ӛзгертуде  компьютердің  мүмкіндігін  пайдаланбай  жүзеге  асыру  мүмкін  емес  деп 

есептейміз. 

Компьютерлік оқыту бағдарламаларын  оқу үрдісіне пайдалануда оқытудың мынадай 

кезеңдерін қолдануға тура келеді: 



Бірінші  кезеңде  -  ӛзара  тығыз  байланыстағы  материалдарды  блоктарға  бӛлу.  Ал 

бағдарлама  оқу  материалдарын  тиянақты  талдауды,  мәтін  бӛліктері  арасындағы  ӛзара 

байланыстың ерекшеліктері мен мазмұнын анықтауды талап етеді. 

Екінші  кезеңде  –  алгоритмдерді  (бағдарланған  мәтіндерді)  оқып  үйрену  кезінде 

студенттердің  белсенділігін  арттыру,  яғни  студенттердің  терең  де,  жан-жақты  талдаулар 

машығын қалыптастыруға бағытталады. 

Үшінші  кезеңде  –  оқудың  қарқыны  мен  мазмұнын  арттыру,  яғни  оқу  қарқынын 

дараландырып отыруды қамтамасыз ету. 

ЭЕМ-ді  қолдану  арқылы  модельдеу,  яғни  компьютерлік  моделдеу  технологиясы 

қазіргі  ғылыми  танымның  неғұрлым  жемісті  технологияларының  бірі  болып  табылады.  Ол 

«студенттердің  тәжірибелік  және  зерттеушілік  әрекеттерін  арттырады  (күшейтеді), 

модельдеу  технологиясына  негізделген  оқыту  үрдісін  нақты  таным  үрдісіне  жақындату 

мүмкіндігін береді». Біздіңше осы айтылған пікірлерге сүйене отырып физика курсының кез-

келген  тақырыбы,  мүмкіндігінше, компьютерлік  модельдеу  идеологиясына  сәйкес  құрылуы 

тиіс.  Сондықтан  физика  курсының  оқулықтарындағы  есептерді  модельдеу  элементтерін 

оқып-үйренудің дидактикалық шарттарына байланысты топтастыру қажет. 

Сондықтан  физика  курсын  оқыту  ӛзара  әрекеттесетін  модельдерді  кеңейте  түсетін 

жаңа жүйе ретінде құрылуы тиіс. 

Физиканы  оқытудағы  модельдеу  әдісінің  мәні  мынада,  яғни  қандай  да  бір  зерттеу 

нысанын  оқып-үйрену  барысында,  алдыңғы  зерттеу  нысанын  алмастыратын  басқа  зерттеу 

нысаны  қолданылады.  Түпнұсқаны  алмастыратын  зерттеу  нысанын  модель  деп  атайды. 

Модельдеу  кезінде,  бір  зат  (модель)  туралы  білімдер  басқа  бір  зерттеу  нысанына 

(түпнұсқаға)  тасымалданады.  Молекулалық  физиканы,  электродинамиканы,  оптиканы, 

атомдық  және  атомдық  ядро  физикасын,  заттардың  құрылысы  және  ӛрістер,  молекула  мен 

атомдардың  құрылысын,  олардың  қозғалысын  оқып-үйрену  үрдісінде  студенттерде 

модельдік  ұғымдарды  және  олар  туралы    түсініктерді  қалыптастыру  қажеттігі  туындайды. 

Бұл  кезде  кӛрнекі  құрал  ретінде  модельдерді  жиі  пайдалануға  тура  келеді.  Ал  құбылыстар 


292 

 

туралы  тұжырым  мен  қорытындыны  ұқсастық  бойынша  жасайды.  Бұл  жерде  техникалық 



және  зертханалық  құрылғылар  мен  тәжрибелердің  модельдері  қолданылады,  яғни  олар 

Резерфорд тәжірибесі, Штернь тәжірибесінің моделі, үдеткіш, циклотрон, бетатрон, ядролық 

реакторлардың және т.б. модельдері. Мұндай модель–ұқсастықтар студенттерге құбылыстың 

ішкі механизмін түсіну үшін маңызды мәнге ие болады. 

Физиканы  оқыту  практикасында  тағы  да  бірқатар  модель-ұқсастықтар  кеңінен 

қолданылады. 

Модельдеу  табиғатты  зерттеу  әдісі  ретінде  физикалық  зерттеу  нысанын  тану  үшін 

ертеден  қолданылып  келеді.  Физикадағы  модельдеудің  ғылыми  негіздерінің  дамуы 

И.Ньютонның атымен байланысты. Ол алғаш  рет ұқсастық туралы екі теореманы ұсынады, 

сонымен  модельдеуді  теориялық  танымның  әдісі  ретінде  тұңғыш  бастама  жасады.  Бұл 

бағыттағы  келесі  қадамды,  физикалық  құбылысты  математикалық  модельдеу  тұрғысынан 

қарастыруды  Д.Максвелл  жасады.  Идеал  газдың  моделі  мен  заттардың  атомдық-

молекулярлық  құрылысының  моделі,  заттардың  молекулярлық-кинетикалық  теориясының 

дамуына  ықпал  етті  және  бірқатар  эксперименттік  газ  заңдарын  (Бойль-Мариотт,  Гей-

Люссак, Шарль) түсіндіруге кӛмектесті. 

Жиырмасыншы  ғасырда  теориялық  модельдеу  микроәлем  физикасын  оқып-үйренуге 

бағытталып,  әрі  қарай  дами  түсті.  1900  жылы  М.Планк  кванттық  осцилятордың  моделін 

ұсынды.  Бор  атомының  моделі  классикалық  физикадан  кванттық  физикаға  ӛтудің  ӛтпелі 

кезеңі  болды.  Кванттық  механикада  бірқатар  құбылыстардың  құрылымдық  және 

энергетикалық  моделін  (зондық  модель,  жартылай  ӛткізгіштердің  ӛтімділігінің  зондық 

теориясы)  қарастыру  мүмкін  болды.  Ядро  моделі  бүгінгі  заман  теориясы  бойынша 

эксперименттік зерттеулердің нәтижелері мен оларды жоспарлаудың басты құралы қызметін 

атқарды. 

Физикада  барлық  модельдерді  құру  тәсілі  бойынша  материалдық  және  идеалды 

(ойша) деп бӛлуге болады. Материалды модель деп зат түріндегі  элементтен тұратын және 

белгілі бір табиғи (жаратылыс) заңдылықтарымен нақты қызмет ететін модельдерді айтады. 

Олар зерттеу нысанының құрылымын, ӛту сипатын және қарастырылып отырған физикалық 

процестің немесе техникалық құбылыстың мәнін жаңғыртуға арналады. 

Материалдық  модельдер  физикалық  ұқсас  (электродвигательдердің  моделі,  бу 

трубиналары);  кеңістіктегі  ұқсас  (автомобильдердің,  кемелердің,  ұшақ  қанатының,  іштей 

жану,  магниттік  қосқыш  двигательдерінің  модель-макеті  және  басқа  микроәлемнің 

демонстрациялық  модельдері  және  т.б.).  оларды  суреттердің,  мультипликацияның,  белгілі 

бір  символдардың  кӛмегімен  кӛрсетуге  болады.  Дегенмен,  элементтердегі  барлық 

түрлендірулер  бұл  жағдайда  адам  санасында  логикалық,  математикалық  және  физикалық 

ережелер мен заңдар бойынша іске асырылады. 

Идеалды  модельдер  елестету-модельдері  мен  белгілер  моделіне  бӛлінеді.  Адам 

бейнелер  арқылы  ойлайды,  сондықтан  студенттер  санасындағы  физикалық  бейнелер қорын 

толтыру  –  физика  пәнінің  оқытушысының  басты  міндеттерінің  бірі,  яғни  студенттердің 

физикалық ойлауын дамытудың негізі. 

Егер физика курсын оқытуды қалыптастыру бұған дейін математикалық модельдеуге 

негізделіп  келсе,  курсты  қазіргі  заман  технологиялары  тұрғысында  дамыту  үшін 

студенттерді  ақпараттық-логикалық  модельдеу  әдістері  бойынша  оқытуды  ұсынамыз. 

Ақпараттық  модельдеу  әдістері  пән  салалары  бойынша  нақты  және  жалпы  мәліметтерді 

ұсыну конструкциялық құралы ретінде қарастырылады. 

Студенттерді ақпараттық модельдеу негізінде оқыту іс-әрекетінің  мазмұны  студенттің  

іс-әрекетінің  бӛлінбейтін  компоненті,  ол  мынадай  іс-әрекеттің  жинағы:  модельдеу  іс-әрекетінің 

нысанын  анықтау,  модельдерді  таңдау  және  құрастыру,  оқу  үрдісін  жоспарлауда  қойылған 

мақсатқа  жетудің  кӛрсеткіштері  мен  деңгейлерін  анықтау;  оқу  үрдісінің  әрбір  кезеңінде 

модельдердің түрлерін тиімді және жүйелі қолдану; іс-әрекет нәтижелерін түсіндіру және бағалау; 

жоспарланған және алынған нәтижелерді салыстыру; іс-әрекеттік мақсатқа жетуде жіберілген 




1   ...   29   30   31   32   33   34   35   36   ...   53


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал