Л. Н. Гумилева L. N. Gumilyov eurasian national university



жүктеу 6.05 Mb.

бет14/53
Дата22.04.2017
өлшемі6.05 Mb.
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   53

Список литературы 

 

1.Баймухамбетова  Б.Ш.  Особенности  модержания  образовательных  программ  в 



магистратуре  //  Материалы  региональной  научно-практической  конференции  «Казахстан  в 

условиях индустриально-инновационного развития», посвящѐнной 20-летию независимости 

РК» г.Костанай, 2011 г. 

2.

 



Зимняя  И.А.  Ключевые  компентентности  как  результативно-целевая  основа 

компентентностного  подхода  в  образовании.  –  М.:  Исследовательский  центр  проблем 

качества подготовки специалистов, 2004 г. 

3.  Компетенции,  их  классификация.  Определение  результатов  обучения  на  основе 

Дублинских  дескрипторов  //  Национальный  центр  оценки  качества  образования.  WWW. 

QUALITY.EDU.K Z 

4.

 

Тимошенко  Л.С.  Методика  преподавания  экономических  дисциплин  в  вузе// 



Алматы, 2002, с.97 

5.

 



Государственный  Общеобязательный  стандарт  образования  по  специальности 

050509 «Бакалавр финансов» 2008 г. 

 

 

 



С.Б. Галимжанова 

кандидат экономических наук, и.о. доцента 

saulebil@mail.ru

 

 

ИНТЕРАКТИВНЫЕ МЕТОДЫ ПРОВЕДЕНИЯ СЕМИНАРСКИХ ЗАНЯТИЙ ПО 



ДИСЦИПЛИНЕ «ОСНОВЫ ЭКОНОМИЧЕСКОЙ ТЕОРИИ» 

 

Семинар является одним из основных видов практических занятий в системе высшего 



образования. 

Семинар представляет собой такую форму учебного занятия, на котором в результате 

предварительной  работы  над  программным  материалом  преподавателя  и  студентов,  в 

обстановке их непосредственного активного общения, в процессе выступления студентов по 

вопросам темы, в ходе между ними дискуссии и обобщений преподавателя, решаются задачи 

познавательного, 

развивающего 

и 

воспитательного 



характера

прививаются 

методологические и практические умения и навыки обучающимся 

1



Он  является  важнейшим  средством  развития  у  студентов  культуры  научного 



мышления.  Семинар  предназначен  для  углубленного  изучения  дисциплины,  овладения 

методологией научного познания.  

Главная  цель  семинарских  занятий  -  обеспечить  студентам  возможность  овладеть 

навыками и умениями использования теоретического знания применительно к особенностям 

изучаемого объекта, отрасли, сферы. 

В системе высшего образования применяются различные виды и формы семинарских 

занятий,  основанные  на  использовании  различных  активных  и  интерактивных  методов 

проведения занятий (рис. 1). 

Примечание – источник: Гирич З.И. Активные формы организации семинарских 

занятий в высшей школе. 

Активные  методы  обучения  (АМО)  –  это  такие  способы  и  приемы  педагогического 

воздействия,  которые  побуждают  обучаемых  к  мыслительной  активности,  к  проявлению 

творческого, исследовательского подхода и поиску новых идей для решения разнообразных 

задач по специальности. 

Активные  методы  обучения  направлены  на  то,  чтобы  вызывать  у  обучаемых 

стремление самостоятельно разобраться в сложных профессиональных вопросах и на основе 



124 

 

глубокого  системного  анализа  имеющихся  факторов  и  событий  выработать  оптимальное 



решение по исследуемой проблеме для реализации его в практической деятельности. 

 

 



Рисунок 1 – Виды семинарских занятий 

 

Активные  формы  занятий  представляют  собой  такие  формы  организации  учебно-

воспитательного  процесса,  которые  способствуют  разнообразному  (индивидуальному, 

групповому, коллективному) изучению (усвоению) учебных вопросов (проблем), активному 

взаимодействию  обучаемых  и  преподавателя,  живому  обмену  мнениями  между  ними, 

нацеленному на выработку правильного понимания содержания изучаемой темы и способов 

ее практического использования. 

Между  активными  формами  и  методами  существует  тесная  взаимосвязь  друг  с 

другом,  они  определяют  вид  занятия,  на  которых  осуществляется  активное  обучение. 

Конкретное содержание формы занятия определяют методы, и в свою очередь форма занятия 

влияет  на  качество  методов.  Использование  на  занятиях  определенной  формы  активных 

методов обучения приводит к значительной активизации учебно-воспитательного процесса, 

роста  его  эффективности,  в  результате  чего  сама  форма  занятий  приобретает  активный 

характер 

2



Сегодня  в  высшей  школе  широко  используются  в  учебно-воспитательном  процессе 

следующие методы активного обучения: 

­

 



проблемный; 

­

 



диалоговый; 

­

 



игровой; 

­

 



исследовательский; 

­

 



модульный; 

­

 



опорных сигналов; 

­

 



критических ситуаций; 

­

 



автоматизированного обучения и т. д. 

Активные  и  интерактивные  методы  обучения  по  своей  сути  представляют  одно  и 

тоже.  Различие  между  ними  носит  весьма  условный  характер,  связанный  с  усилением 

степени активности деятельностного участия студента. 



125 

 

Интерактивные методы обучения – это такие приемы, пути и средства преподавания, 



которые  нацелены  на  деятельностное  участие  и  активное  вовлечение  в  учебно-

образовательный  процесс  студента,  которые  побуждают  обучаемых  к  мыслительной 

активности,  к  проявлению  творческого,  исследовательского  подхода  и  поиску  новых  идей 

для решения разнообразных задач по специальности. 

К интерактивным методам обучения можно отнести: 

­

 



метод проблемного изложения; 

­

 



презентации; 

­

 



дискуссии; 

­

 



кейс-стадии; 

­

 



работу в группах; 

­

 



метод мозгового штурма; 

­

 



метод критического мышления

­

 



викторины; 

­

 



мини-исследования; 

­

 



деловые игры; 

­

 



ролевые игры; 

­

 



метод Insert – метод индивидуальных пометок, когда студенты пишут 10-минутное 

ассоциативное эссе; 

­

 

метод блиц-опроса; 



­

 

метод анкетирования или прием «Бинго»; 



­

 

метод брейн-ринга и др. 



Дисциплины  «Экономическая  теория»,  «Основы  экономической  теории»  позволяют 

широко использовать различные способы и приемы активизации деятельности студентов на 

семинарских  занятиях.  Исходя  из  опыта  преподавания,  хотелось  бы  остановиться  на 

использовании такого интерактивного метода проведения занятий как брейн-ринг. 

Брейн-ринг  в  переводе  с  английского  означает  «ринг  мозга».  Данный  метод 

проведения  семинарского  занятия  позволяет  задействовать,  всю  группу  студентов, 

предварительно  разбив  ее  на  малые  подгруппы,  команды  и  активизировать  деятельностное 

участие  команд  в  обсуждении  и  усвоении  темы  занятия.  На  ринг,  состязание  вызываются 

команды студентов, которые проявляют свое знание предмета изучения, методологические и 

практические умения и навыки. 

Схема    проведения  семинарского  занятия  методом  брейн-ринга  такова.  Из  группы 

студентов определяются следующие участники: 

1.

 

ведущий состязание команд; 



2.

 

члены жюри (2-3 студента); 



3.

 

три команды (5-7 студентов в зависимости от численності группы). 



Всем  участникам  объявляется  заранее  тема  занятия,  направления  изучения  данной 

темы, т.е. круг вопросов, которые будут обсуждаться, рассматриваться на занятии, основная 

и дополнительная литература. 

Преподаватель,  привлекая  в  помощь  ведущего  и  членов  жюри,  разрабатывает 

сценарий занятия. Для этого он дает задание ведущему и членам жюри заранее разработать 

три  варианта  вопросов  для  состязания  трех  команд.  Каждая  команда  состязается  с  двумя 

другими командами, т.е. играет по две игры. 

К подготовке вариантов вопросов предъявляются следующие требования: 

­

 

вопросы по трем вариантам не должны повторяться; 



­

 

вопросы должны идти от простого к сложному (допустим, если первые вопросы на 



знание  основних  терминов,  понятий,  то  последующие  должны  предполагать 

рассуждение, обоснование, могут носить проблемный характер и т.д.); 

­

 

по  всем  вариантам  вопросы  под  соответствующей  нумерацией  должны  бать 



одинаковы по силе или сложности

126 

 

­



 

вопросы  не  должны  быть  заранее  известны  командам  и  сдаются  только 

руководителю занятия. 

На  основе  проработки  программного  материала  и  тех  вариантов  вопросов,  которые 

сдаются  предварительно  руководителю  занятия  ведущим  и  членами  жюри,  преподаватель 

готовит окончательные варианты вопросов для брейн-ринга.  

Подготовка ведущим и членами жюри вопросов для брейн-ринга служат основой для 

оценки преподавателем их участия в занятии. Наряду с этим ведущий оценивается по тому 

насколько  умело  он  управлял  состязанием,  а  члены  жюри  оцениваются  на  основе 

объективного и правильного судейства. 

Состязающиеся  друг  с  другом  команды  оцениваются  по  их  ответам  на  вопросы. 

Руководителю занятия, ведущему, членам жюри важно видеть участие всех членов команд в 

обсуждении вопросов, отмечать командную игру, когда каждый вносит свою лепту в ответы 

на вопросы. 

Преподаватель  воглавляет  жюри,  оценивающие  результаты  состязания  команд,  в 

целом руководит занятием, помогает ведущему в управлении состязанием. 

Команда,  которая  набрала  наибольшее  количество  баллов,  в  полном  составе 

оценивается  на  высокую  положительную  оценку,  затем  соответственно  на  балл  ниже 

оцениваются все члены команд, занявшие последующие места. 

Для усиления ролевой игры, использования метода презентации в брейн-ринг можно 

внести следующие условия: 

1.

 



определить капитана команды, название и девиз команды в русле темы занятия;  

2.

 



подготовить домашнее задание в виде небольшой миниатюры юмористического (в 

духе КВН), серьезного характера, отражающего содержание темы. 

Как  правило,  со  стороны  студентов  эти  условия  вызывают  заинтересованность  их  в 

подготовке и реализации данных заданий. 

Для  оценки  результатов  команд  предлагается  следующая  форма  оценочного  бланка. 

Количество вопросов в вари анте определяется временем занятия. 

 

Таблица 1 – Бланк оценки результатов команд 

 

 

№ 



           Вар. и вопр. 

Ф.И. студ. 

1 вариант 

Σ 

2 вариант 



Σ 

3 вариант 



Σ 

1  2  3  4  5  6 

1  2  3  4  5  6 

1  2  3  4  5  6 

 

1 команда 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

1  Аскаров К. 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



2  И т.д. 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

Итого 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

2 команда 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

1  Астахов Б. 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



2  И т.д. 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

Итого 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

3 команда 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

1  Иванов С. 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



2  И т.д. 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

Итого 

 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

Одна  из  проблем  в  проведении  семинарского  занятия  методом  брейн-ринга 

заключается  в  ограниченности  времени.  Как  правило,  одного  часа  для  такого  занятия 


127 

 

маловато,  поэтому,  если  расписание  позволяет,  то  можно  использовать  и  час  занятия  по 



СРСП. 

Как  показывает  опыт,  проведение  занятия  методом  брейн-ринга  обычно  вызывает 

интерес у студентов и программный материал усваивается лучше. 

Таким  образом,  подводя  итоги,  можно  отметить  следующие  преимущества  метода 

брейн-ринга: 

во-первых,  данный  метод  синтезирует  в  себе  ряд  других  интерактивных  способов  и 

приемов, как метод проблемного изложения, презентации, работы в малых группах, ролевих 

игр, блиц-опроса, например, при состязании капитанов команд; 

во-вторых,  работа  в  малых  группах,  представленных  командами,  повышает 

заинтересованность и ответственность каждого участника в подготовке темы занятия. Работа 

в  команде,  командный  дух,  когда  один  за  всех  и  все  за  одного,  усиливает  эту 

ответственность; 

в-третьих, 

применение 

ролевой 

игры 


определяет 

заинтересованность 

и 

ответственность  и  таких  участников  брейн-ринга  как  ведущего  и  членов  жюри,  так  как  от 



правильного и  умелого  управления состязанием команд, объективного и верного судейства 

зависит  результативность  состязающихся  команд.  Для  соответствующей  реализации 

указанных функций подготовленность данных участников должна быть на высоком уровне. 

Опыт  проведения  семинарского  занятия  методом  брейн-ринга  показывает,  что 

студенты положительно реагируют на данный способ проведения занятия. Особый энтузиазм 

вызывает  у  них  выполнение  домашнего  задания  по  теме  в  виде  миниатюры  определение 

названия и девиза команд. 

 

Список литературы 

 

1.

 



Гирич  З.И.  Активные  формы  организации  семинарских  занятий  в  высшей 

школе. 


2.

 

Основные формы и методы активного обучения 



http://www.prepodi.ru/praktika-

pedagoga/problem-obytenie/1170-metodu?showall=1

 

 

 



 

Б.Т. Жиеналина 

старший преподаватель 

zheny.lakomkina@mail.ru

 

 

ЭФФЕКТИВНОСТЬ ДИАЛОГОВОГО ОБУЧЕНИЯ В КОНТЕКСТЕ 

ПЕДАГОГИЧЕСКОЙ МАСТЕРСКОЙ 

 

Одной  из  приоритетных  задач  Болонского  процесса  является  обеспечение  высокого 

качества  процесса  обучения.  В  связи  с  этим  возникает  закономерная  необходимость  - 

овладение инновационными технологиями в высшем учебном заведении. 

Педагогические  мастерские  являются  сложной  и  в  то  же  время  интересной  формой 

обучения. В работе мастерской важен не только результат творческого поиска, а больше сам 

процесс.  Именно  он  приобщает  обучаемого  к  радости  творчества,  к  законам  открытия 

нового, к самостоятельной деятельности. 

При  конструировании  своего  варианта  педагогической  мастерской  придерживаемся 

основных  позиции  методики  полного  усвоения,  основных  принципов  конструируемых 

педагогических  технологий,  но  вместе  с  тем  вносим  свои  изменения,  связанные  с 

требованиями современной дидактики: стремимся не к обучению студентов, а к организации 



128 

 

личностно  -  мотивированной,  познавательной  деятельности,  строить  учебный  процесс  на 



основе диалогического общения. 

При всем разнообразии мастерских существует общий алгоритм процесса обучения. 

Сначала-«индуктор», начало, мотивирующее творческую деятельность каждого обучаемого. 

Это  апелляция  к  ассоциативному  и  образному  мышлению,  это  может  быть  задание  вокруг 

слова, предмета, рисунка, воспоминания, чаще всего неожиданное для обучаемых, в чем-то 

загадочное и обязательно личностное. 

Второй  этап  -  изучение  нового  материала  с  текстом,  с  красками,  звуками.  Это  -

«деконструкция»,  превращение  материала  в  «хаос»,  смешение  явлений,  слов,  событий,  тот 

первобытный  хаос,  из  которого  когда-то  родились  свет  и  тьма.  А  затем  последует 

«реконструкция -создание своего мира, текста, рисунка». 

Следующий этап - соотнесение своей деятельности с  деятельностью остальных. Эта 

работа в малой группе: в диалоге, просто представление всем какого -то промежуточного, а 

потом  и  окончательного  результата  своего  труда.  Задача  ее  -  не  столько    оценить  работу 

другого,  сколько  дать  самооценку  и  провести  самокоррекцию.  И  тут  начинается  то,  что 

является  кульминацией  творческого  процесса  –«разрыв».  Разрыв  как  озарение,  как  новое 

видение предмета, как переход к новому осознанию явления. 

Последний  этап  -  рефлексия.  Пожалуй,  самая  сложная  деятельность,  в  которую 

включаются  субъекты  педагогического  взаимодействия  –  это  рефлексивная.  Главное 

таинство рефлексии - «вспоминание себя», как три основных  мыслительных операций: 

1.  Безоценочное  скрупулезное  восстановление  ситуации  и  вспоминание  себя  в  ней 

(своей  деятельности,  содержание  мыслей,  ощущений).  Именно  безоценочное.  Вспоминать, 

восстанавливая все утраченные детали, ликвидируя лакуны в информации. 

2. Критика собственной деятельности, выяснение того, что сделал не так. 

3. «Перенормирование собственной деятельности», корректировка содержания цели и 

поиск на основе первых двух операций. 

Это  не  просто  понимание  субъектом  самого  себя,  но  и  выяснение  того,  как  другие 

знают  и  понимают  «рефлектирующего».  Именно  в  совместной  деятельности  особо  ярко 

проявляются  личностные  особенности,  эмоциональные  реакции  и  когнитивные 

представления,  что  способствуют  развитию  иной  формы  рефлексии  -  предметно 

рефлексивные отношения. Это и есть главное отличие мастерской от традиционной формы 

обучения [ 1 ]. 

Традиционная  форма  придерживается  принципа  «делай,  как  я»  или  «делай  лучше 

меня». Закон же мастерской: «Делай по-своему, исходя из своих способностей, интересов и 

соответственно  опыта.  И  корректируй  себя  сам».  Чередование  индивидуальной  и 

коллективной работы, что создает атмосферу сотрудничества, взаимопонимания, повышения 

уровня  коммуникативной  культуры,  дает  реальное  понятие  о  диалогическом  способе 

восхождения к истине. 

Работа педагогической мастерской основывается как на природном материале, так и 

на  результатах  духовной  деятельности  человечества,  прежде  всего  на  языке.  Один  из 

главных  принципов  работы  в  мастерской  -  принцип  выбора  материала.  Без  выбора  нет 

свободы.  Наконец,  нравственная  ответственность  каждого  за  свой  выбор,  процесс  и 

результат  деятельности,  так  как  без  ответственности  рождается  своеволие.  «Не  навреди»  - 

общий ограничительный принцип медика и педагога. 

Не произвол, диагностика, прогнозирование, взаимодействие с наукой – необходимая 

основа педагогических мастерских.  Не учитель нашел и указывает теперь путь истины, а сам 

обучаемый отдельными клеточками своего мозга ищет и идет по этому пути. 

Могут  быть  верные  и  неверные  шаги,  быстрые  и  медленные,  широкие  и  частые. 

Задача  мастера  заключается  в  том,  чтобы  ни  один  шаг  не  остался  без  внимания  всех, 

поисковой  группы  или  учащегося  этот  шаг  выбравшего.  Ценность, успешность  мастерской 

измеряется не длиной и скоростью пути к истине или другому предполагаемому результату, 



129 

 

а  в  причастности  каждого  обучаемого  к  выбору  своего  пути  и  прохождения  им  этого пути 



при наибольшей свободе, самостоятельности. 

Вышеописанную  структуру  педагогической  мастерской  мы  попытались  реализовать 

при проведении практического занятия  

русского языка для неязыковых специальностей. Так, при изучении художественного стиля 

речи мы ознакомились с повестью Чингиза Айтматова «Материнское поле» [2]. 

Работа  с  текстом  начинается  с  подбора  ассоциативного  ряда  к  слову  «Поле». 

Создаются  условия  для  включения  разных  каналов  восприятия:  вижу-слышу-говорю. 

Ассоциативный  ряд,  подобранный  студентами:  Поле  –  чистое,  огромное,  родное, 



необъятное,  бесконечное,  материнское  (  как  в  названии  повести),  простор,  воля,  степь, 

чистый  воздух,  раздолье  и  т.  д.  Таким  образом,  наблюдается  результативность  -  это 

включенность каждого ученика в работу. 

Далее следует индивидуальная работа. Этому способствует следующее задание: 

 -  С  каким  цветом  ассоциируется  слово  «мать»,  «мама»?  У  всех  есть  мамы,  какие 

цвета вы подберете для нее?  

Каждый из обучающихся подбирает свой цвет - нежно-розовый, желтый, сиреневый, 



голубоватый- и затем обосновывает свой выбор. 

Приведем  один  из  них:  «Я  выбрала  самые  нежные,  красивые  цвета,  которые 



подходят  к  слову  «мама»,  так  как  она  добрая,  нежная,  заботливая  и  в  трудную  минуту 

всегда поддержит, поймет, простит и обязательно поможет». 

Следующий этап работы заключается в том,что на основе подобранного ряда цветов 

к слову - мать- создать портрет матери (групповая работа ).Каждый из ребят рисует портрет, 

в  их  воображении  всплывают  черты  лица  своей  мамы.  Рисунки  вывешиваются  и 

обосновываются, например:  

1.«Я  нарисовала  свою  маму.  Она  невысокого  роста,  среднего  телосложения,  глаза 

большие,  добрые,  нос  прямой,  губы  тонкие.  Она  одевается  со  вкусом.  Я  люблю  ее  больше 

всех на свете». 

2.«Мой портрет мамы – обобщенный. Мама – красивая, добрая, приветливая, всегда 

даст  нужный  совет.  Я  думаю,  что  для  каждого  человека  образ  самого  родного  человека  – 

мамы  –  самый  прекрасный».  В  педагогической  мастерской  данная  работа  называется 

афишированием. Студентам предоставляется возможность высказываться свободно, ощутить 

значимость самостоятельного мнения. 

Затем  переходим  к  работе  над  текстом.  Обучающиеся  определяют  тему,  идею 

повести.  Тема  памяти,  родины,  любви,  единение  против  войны,  освобождение  человека  от 

предрассудков.  Идея  повести  -  самое  главное,  чтобы  душа  не  очерствела.  Учащиеся 

рассказывают  о  мирной  и  счастливой  жизни  семьи  главной  героини  –  Толганай,  которую 

разрушила внезапно наступившая война. Муж и сыновья уходят на войну, чтобы выполнить 

свой долг перед родиной. Защищая родную землю от захватчиков, они погибают. Остаются 

Толганай и ее сноха. У главной героини хватает сил и мужества поддержать и себя, и сноху в 

трудные моменты жизни. Толганай сумела понять душу своей невестки, которая в молодости 

осталась без мужа, не осудила , когда та родила ребенка, а затем умерла при родах, оставив 

за  собой  малыша.  Однако  Толганай  терзают  мысли,  как  объяснить  подрастающему  внуку, 

кто  его  отец,  что  он  незаконнорожденный.  С  такими  тяжелыми  мыслями  она  приходит  на 

поле, которое являлось свидетелем всей ее жизни ( как в мирное время, так и военное). Автор 

в  этом  сюжете  использует  стилистическую  тропу  –  олицетворение  (когда  поле  становится 

слушателем  и  очевидцем  всего  жизненного  пути  Толганай).  Ученики  составляют  план, 

выделяя в тексте эпизоды, которые необходимы и интересны для нашего рассмотрения. 

План. 

 

1. Встреча Толганай с полем. 



2. Мирная жизнь. 

3. Начало войны - «жизнь войны». 



130 

 

 



Следующий  этап  -  закрепление.  В  ходе  данной  работы  студентам  предлагается 

задание:  прочитать  стихотворения  о  маме,  которые  им  известны  на  русском  и  казахском 

языках. 

Далее  преподаватель  задает  самостоятельную  письменную  работу,  а  именно 

сочинение- миниатюру « Моя мама». Это работа малой группы, в которой дается самооценка 

и  проводится  самокоррекция.  Именно  данный  этап  работы  является  кульминацией 

творческого  процесса-«разрыв».  Разрыв  –  отказ  от  старого  знания  и  приобретение  нового, 

нового видения предмета. 

Таким образом, принцип работы мастера  - быть импровизатором  - гибко следить за 

разворачиванием  мастерской,  не  подавлять,  не  «рулить»,  а  приглашать  учащихся  поиску  и 

творчеству. 

 

Список литературы 



 

1.Эффективность  диалогового  обучения  в  контексте  педагогической  мастерской. 

(Санкт-Петербург, 2003г.) 

2.Ч.Айтматов. Повесть «Материнское поле» 

 

 

 



А.С. Жолдыбалина 

доктор Ph.D 

zholdybalina_as@enu.kz

 

 

САЯСИ ПӘНДЕРДІ ОҚЫТУДАҒЫ ОҚУ ЖОБАСЫ ӘДІСІН  

ҚОЛДАНУ ЕРЕКШЕЛІГІ МЕН ТӘЖІРИБЕСІ 

 

Кредиттік технология жағдайында университеттік білім берудің басты мақсаттарының 



бірі  – студенттерде ғылыми зерттеу жұмысында дербестік дағдысын дамыту. Студенттерде 

зерттеу  дағдысын  қалыптастыру  мен  дамытудың  бірнеше  жолдары  бар,  мысалға, 

конференцияларға,  семинарларға,  дӛңгелек  үстелдерге  қатысу  үшін  баяндама  дайындайды. 

Сонымен  бірге,  студенттердің  зерттеу  дағдысын  арнайы  пәндер  бойынша  семинар 

сабақтарында оқу жобасы әдісін қолдану арқылы дамытуға болады. 

Сонымен  қатар,  кредиттік  технология  жағдайында  семинар  сабағы  барысында 

уақытты  тиімді  пайдалану,  студенттердің  барлығын  сабақ  барысына  қатыстырту  оқытудың 

интерактивті  әдістерін  қолдану  маңыздылығын  арттырады.  Осы  арада  топтық  жұмыс  әдісі 

мен оқу жобасы әдісін біріктіріп қолдануға болады. 

Жоба  әдісі  нақтылы  уақыт  шеңберінде  жеке-дара,  жұптық,  топтық  сияқты 

студенттердің  дербестік  қызметіне  бағытталған,  сонымен  қатар,  жоба  әдісі  нақтылы  бір 

мәселені шешуге бағытталған. 

Жоба  әдісі  әлемдік  педагогикадағы  жаңашыл  оқыту  әдісі  болып  табылмайды. 

Американдық  ғалымдар  Дьюи  және  Килпатрик  жоба  әдісінің  негізін  салушылар  болып 

табылады.  Олар  студенттердің  жеке  қызығушылығы  мен  алынған  білімді  әрі  қарай  ӛмірде 

қолдана алу қажеттілігіне сүйене отыры, оқытуды белсенді негізде құруды ұсынды. Бүгінде 

жоба  әдісі  теоретикалық  білімдер  мен  олардың  тәжірибеде  қолдануының  үйлестіре  алу 

мүмкіндігі әдістің танымалдылығын арттыруда. 



Жоба әдісі: 

Біріншіден, студенттердің танымдық дағдыларын дамытады; 

Екіншіден, ӛз білімін дербес түрде жетілдіруге мүмкіндік алады; 

Үшіншіден, ақпараттық кеңістікте бейімделе алады; 

Төртіншіден, сыни-пікір ойлау жүйесін дамыта алады. 

131 

 

Тәжірибеде жобаның бірнеше тҥрлері болады: 

1)

 

Жобадағы  басым  қызметі  бойынша:  зерттеуші,  ізденуші,  шығармашылық, 



рольдік, қолданбалы, танымдық-ақпараттық және т.б. 

2)

 



Пәндік-мазмұндық  саласы  бойынша:  моножоба  (бір  пән  шеңберінде); 

пәнаралық. 

3)

 

Жобаны үйлестіру сипаты бойынша: тікелей (қатаң, икемді), жасырын. 



4)

 

Қарым-қатынас сипаты бойынша (бір топ студенттері арасында, бір мамандық 



студенттері арасында, бір университет студенттері арасында). 

5)

 



Жоба қатысушыларының саны 

6)

 



Жобаның орындалу ұзақтығы [1]. 

Жобадағы студенттердің басым қызметі бойынша жоба түрлеріне нақтырақ тоқтолып 

кетсек,  зерттеуші  жобалар  нақты  құрылымды,  зерттеудің  мақсаты  мен  міндеттердің, 

ӛзектілігінің,  қолданылатын  әдістердің,  нәтижелерді  ӛңдеу  әдістерінің  болуын  талап  етеді, 

сонымен  бірге,  ғылыми  зерттеуге  жақын  болып  келеді.  Шығармашылық  жобалар  – 

нәтижелерді  видеофильм,  репортаж,  альбом,  презентация  түрінде  рәсімделуді  қажет  етеді. 

Рольдік,  ойындық  жобалар  –  жобаның  сипаты  мен  мазмұнына  байланысты  қатысушылар 

ӛзіне нақытыл бір рӛлді иемденеді. Танымдық–ақпарарттық жобалар – қандай да болмасын 

құбылыс  не  объект  туралы  ақпарат  жинап,  ақпаратты  талдауды  және  жалпылауды  қажет 

етеді. 


Оқу жобасы әдісін қолдануға қойылатын талаптар:  

1)

 



зерттеудің қажет ететін мәселенің болуы; 

2)

 



нәтижелердің тәжірибелік, теоретикалық, танымдық маңыздылығы

3)

 



студенттердің топтық немесе жұптық қызметі; 

4)

 



жобаның мазмұндық бӛлімін құруылымдау; 

5)

 



іс-әрекеттің нақты тізбегін талап ететін зерттеу әдістерін қолдану; 

6)

 



қорытындыларды жасау, рәсімдеу, зерттеу нәтижелерін жариялау. 

Жоба тақырыбы пән тақырыптарының ерекшеліктеріне байланысты. Сонымен қатар, 

студенттердің  ӛздерінің  мамандықтарын  да  ескеруге  болады.  Жоба  нәтижелері  қандай  да 

болмасын  кӛрнекі  түрде  рәсімделуі  тиіс:  видеофильм,  альбом,  баяндама,  презентация  және 

т.б. 

Жобаны ұйымдастыруға қойылатын талаптар: 

-

 



жоба тақырыбын және жоба қатысушылар санын анықтау 

-

 



оқытушы 

студенттер 

шешетін 

бірнеше 


мәселелерді, 

ситуацияларды, 

критерийлерді ойластырады.  

-

 



топ бойынша міндеттерді бӛлу, ақпаратты іздеу әдістерін анықтау 

-

 



жоба қатысушыларының дербес жұмысы басталады 

-

 



жобаны қорғау  

-

 



жоба нәтижелерін қорытындылау, сыртқы баға беру 

Оқу  жобасы  –  нақтылы  бір  уақыт  аралығында  білім  ӛнімдерін  алуға  бағытталған 

барлық  қатысушылардың  қызметінің  кешенді  сипаты.  Ол  пәннің  нақты  бір  тақырыбын 

немесе  бӛілімін  игеруге  бағытталған.  Жалпы  мақсатқа  бірлесе  жету  жолында  студенттер 

бірлесіп  жұмыс  істеу,  ортақ  пірікр  алмасу  дағдыларын  игеріп,  зерттеу  қабілетін  дамытады. 

Егерде  жаңа  білімдерді  ӛндіру  ғылымның  мақсаты  болып  табылса,  білімде  зерттеу 

қызметінің  басты  мақсаты  –  қоршаған  ортаны  түсінудің  әмбебап  тәсілі  ретінде  зерттеуші 

дағдысын иелену, ойлаудың зерттеуші бағытын дамытуға тырысу итермелеу. 

Сонымен оқу жобасы әдісін қолданудағы ӛзіміздің тәжірибемізге тоқталсақ. 

1  тәжірибе:  мысалға,  саясаттану  пәні  бойынша  «Саяси  элита»  тақырыбы  бойынша 

оқу  жобасын  ӛткізуге  болады.  Бұл  жоба  барысында  әр  мемлекеттік  органның  саяси  элита 

құрамы  алдын-ала  белгіленеді.  Мысалға,  саяси  элита  құрамына  министр,  вице-министрлер, 

комитет тӛрағалары және департамент директорлары жатады. 

 

Жобаны орындау процедурасы: 


132 

 

Белгілері/мемлекеттік 



орган атауы 

Ішкі 


істер 

министрлігі 

Сыртқы  істер 

министрлігі 

Қорғаныс 

министтрлігі 

Тӛтенше 

жағдайлар 

министрлігі 

Ұлты бойынша 

-

 

қазақ 



-

 

орыс 



-

 

басқа ұлт 



 

 

 



 

Жынысы бойынша 

-

 

ер 



-

 

әйел 



 

 

 



 

Жасы бойынша:  

-

 

30 



дейінгі 

жас 


-

 

30-45 жас 



-

 

45-60 жас 



-

 

60-тан 



жоғары 

 

 



 

 

Білім бойынша: 



-

 

ҚР-да 



-

 

шетелде 



 

 

 



 

Туған жері бойынша: 

-

 

Солтүстік 



Қазақстан 

-

 



Оңтүстік 

Қазақстан 

-

 

Орталық 



Қазақстан 

-

 



Батыс 

Қазақстан 

-

 

Шығыс 



Қазақстан 

 

 



 

 

 



Бұл жобаны орындауда студенттер ӛмірбаяндық әдісті, статистикалық әдісті, жүйелеу 

әдісін қолданады. 



2 тәжірибе: «Саяси жетекшілік» пәні бойынша «Саяси тарихтағы диктаторлар: мәні 

және табиғаты» тақырыбы бойынша оқу жобасы ұйымдастырылды. 

Диктатор феноменіне қатысты «Foreing policy» американдық журналы қазіргі заманғы 

диктаторлар  рейтингісін  шығарады.  Осы  рейтингті  анықтаудағы  негізгі  критерий  –  билікті 

иелену ұзақтығы. Студенттер осы журнал берген рейтинг бойынша оқу жобасын орындайды. 

Оқу  жобасының  басты  мақсаты  -  «Foreing  policy»  журналында  жарияланған  барлық 

мемлекет басшылары шынайы диктатор болып табылады ма?» деген сауалға жауап беру. Бұл 

сауалға  жауап  беру  үшін  дәріс  барысында  диктатор  феноменінің  пайда  болу  тарихы,  оның 

негізгі  белгілері  түсіндіріледі.  Әрі  қарай  студенттер  осы  негізгі  белгілерді  басты  критерий 

ретінде басшылыққа ала отырып, зерттеу жұмысын жүргізеді. 



3 тәжірибе: Саясаттану пәні бойынша  «Саяси шиеленістер» тақырыбы бойынша да 

оқу  жобасы  жүргізілді.  Студенттер  тарихтағы  танымал  шиеленістерді  4  түрі  бойынша 

жіктеп,  ақпараттық  жоба  жасады.  Әдетте  топ  4  шағын  топқа  бӛлініп,  жребий  бойынша  4 

тақырып таңдалды: 

1)

 

территориалды шиеленістер, 



2)

 

этникалық шиеленістер, 



3)

 

діни шиеленістер, 



4)

 

саяси шиеленістер. 



133 

 

Осы  тӛрт  топта  бір  студент  модератор  болып  тағайындалады,  модератор  топтағы  әр 



студенттің  қатысуын  қамтамасыз  ету  қажет,  яғни  әрбір  студенттің  шағын  жекелеген 

тапсырмасы болды. 



4  тәжірибе:  Сонымен  бірге,  «Салыстырмалы  саясаттану»  пәні  бойынша  зерттеу 

ӛлшемдерінің  бірі  –  индекстің  негізінде  оқу  жобасы  жүргізілді.  Мысалға,  қоғамдағы 

тұрақтылықты қамтамасыз етуде ғалымдардың пікірінше,  «әлеуметтік әділетсіздік индексі» 

рӛл ойнайды. Әлеуметтік әділетсіздік индексі негізінен 3 кӛрсеткіштен тұрады: 

1.

 

Сыбайлас-жемқорлық индексі (Transparency International) 



2.

 

Адам капиталының даму индексі (Программы развития ООН) 



3.

 

Джини коэффициенті (Коррадо Джини) 



Осы  аталған  үш  индекстің  қорытындысы  жалпы  алғанда  қоғамдағы  әлеуметтік 

әділетсіздік деңгейін кӛрсетеді. Студенттер осы тақырыпты игеру барысында ТМД елдерінің 

«әлеуметтік  әділетмсіздік  индексін»  анықтауға  тырысады  және  де  осы  индекс  қаншалықты 

деңгейде  мемлекеттің  даму  деңгейі  мен  тұрақтылық  жағдайын  шынайы  кӛрсететіне  талдау 

жасайды. 

Сонымен бірге, «Салыстырмалы саясаттану» пәні бойынша «Демократия индекстері» 

тақырыбы  тӛңірегінде  осы  индекстерді  шынайы  қолдана  алу  үшін  оқу  жобасын  ӛткізуге 

болады. Әсіресе, ең қолжетімді индексі – Филипп Катрайттың «саяси даму индексі», себебі 

ол  негізінен  мемлекеттік  конституциясына  талдау  жасау  негізінде  анықталады.  Жоба 

соңында  студенттер  осы  демокартия  индекстері  қаншалықты  деңгейде  посткеңестік 

елдердегі  демократия  дамуын  анықтауға  сәйкес  келеді  және  де  қаншалықты  деңгейде 

объективті түрде демократия деңгейін кӛрсетеді. 

Кез келген пәнді игеру аяқталғаннан кейін келешекте сабақтың мазмұнын және оқыту 

әдістемесін жетілдіру мақсатында студенттер арасында сауалнама ӛткізген жӛн. Студенттер 

ең басты тұтынушылар болғандықтан, кері байланыс жасаған жӛн. Мысалға, 

1)

 



Ең ұнаған тақырып 

2)

 



Ең түсінікті әрі жеңіл игерген тақырып 

3)

 



Түсінуге әрі игеруге қиын тақырып 

4)

 



Сабақ барысында артықшылықтар 

5)

 



Сабақ барысындағы кемшіліктер 

6)

 



Сабақты жетілдіру жӛніндегі Сіздің ұсыныстарыңыз.  

 

Әдебиеттер тізімі 



 

1.

 



Юркина Л.В. Метод проектов как инструмент активизации учебного процесса 

//http://www.rusnauka.com/11_EISN_2008/Pravo/30743.doc.htm. 

 

 

 



С.Д. Жубаев 

экономика ғылымдарының кандидаты, доцент 

saparbayD@yandex.com

 

 

ОҚУ БАҒДАРЛАМАЛАРЫН ЖАСАУ ӘДІСТЕРІН 



ЖЕТІЛДІРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ 

 

Қазақстан  Республикасында  білім  беруді  дамытудың  2011-2020  жылдарға  арналған 



мемлекеттік  бағдарламасында  білім  беру  реформаларының  жалпы  мақсаты  білім  беру 

жүйесін  жаңа  әлеуметтік  –  экономикалық  ортаға  бейімдеу  болып  табылады  деп  атап 

кӛрсетілген. Яғни, студенттерді оқытудың бүгінгі күндегі жаңа талаптарына сай қажетті оқу-

әдістемелік  жүйелерімен  таныстыру,  оларды  түзу  кезінде  студенттердің  белсенді  қатысуын 

қамтамасыз ету осы мақсатқа жетудің нақты жолы. 


134 

 

Оқу бағдарламаларын түзу оқыту жүйесінің маңызды кезеңі. Ал, оқытудың кредиттік 



жүйесі  бойынша  оқу  бағдарламаларын  жасаудағы  ең  жиі  кездесетін  мәселе,  бұл 

студенттердің келесі оқу жылына деканат ұсынған пәндер ішінен қандай пәндерді таңдауы. 

Бұл  мәселе  жақын  келешекте  бұдан  да  артық  күрделенуі  мүмкін.  Себебі,  Қазақстан 

Республикасында  білім  беруді  дамытудың  2011-2020  жылдарға  арналған  мемлекеттік 

бағдарламасында  жоғарғы  оқу  орындарының  (ЖОО)  оқу  жоспарларын  таңдаудағы  және 

жасаудағы  еркіндігін  кеңейту  мақсаты  белгіленген.  Яғни,  алдынан  белгіленетін  міндетті 

пәндер үлесі азайып, таңдау арқылы оқылатын пәндер тізімі кеңейтілетіні күтілуде. 

Таңдау  арқылы,  ӛз  қалауымен  пәндерді  белгілеу  білім  беру  жүйесі  үшін  жаңа 

құбылыс.  Сондықтан,  бұл  үрдіс  жоо  оқытушы  –  профессорлар  құрамының  (ОПҚ) 

белсенділігі  мен  жауапкершілігін  арттырумен  қатар,  студенттер  арасында    таңдау  ісінің 

жоғары ұйымдастырушылықпен ӛтуін талап етеді. 

Қабылданған амалдағы мемлекеттік стандарттарға сай студент акедемиялық бакалавр 

дәрежесін  алу  үшін  4  жылдық  оқу  кезінде  теориялық  (назариялық)  оқу  нәтижесінде  128 

кредит  және  мамандық  бойынша  ондірістік  тәжірибе  ӛтуден  6  кредит  жинауы  қажет.  Осы 

128 кредиттің 80-85 алдыннан белгіленген міндетті пәндер есебінен топталып, қалған 48-43 

таңдау арқылы  анықталған пәндерден тұрады. Таңдауға ұсынылған пәндердің жалпы саны 

таңдалуы керек пәндерден 2 – 3 есе кӛп болуы керек. Студентке бір семестрде орта есеппен 

16-18  кредит  жинауға  мүмкіндік беріледі.  Оқытушыларды  таңдау  мүмкіндігін  жарату  үшін, 

әр-бір пәнге де 2-3 оқытушы кӛрсетіледі. 

Соңғы жылдары, Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия Ұлттық  университетінің Экономика 

факультеті  студенттерінің  жеке  оқу  жоспарларын  жасау  тәжірбиесін  талдау  нәтижесінде 

келесідей  жағдайлар  орын  беретіні  анықталды.  Оқу  бағдарламасын  жасау  студент  үшін  де, 

оқытушылар  үшін  де  ӛте  маңызды  кезең.  Студенттің  жеке  оқу  жоспарын  жасауы  бірнеше 

сатыдан тұрады. Бұл жоспар келесі оқу жылы үшін үстіміздегі оқу жылының соңына дейінгі 

уақытта  жасалады.  Әдетте,  ақпан  –  наурыз  айларында  басталып,  сәуір  –  мамыр  айларында 

жоспарлар  деканатқа  талқылау  үшін  жиналады.  Ал,  бірінші  курс  студенттері  үшін  1  оқу 

жылына оқу бағдарламасын жасау уақыты 1 семестр соңы болып белгілінген. Жаңадан ғана 

университет  табалдырығын  аттаған  жеткіншектер  үшін  бұл  жұмыс  әжептеуір 

қиыншылықтар тудырады. Сондықтан, кӛпжағдайларда бірінші курс студенттері үшін, ұзақ 

уақыт бойы университетте қалыптасқан дәстүр негізінде кафедра және деканат ұсынған оқу 

бағдарламасын қабылдау дұрыс шешім болады деп ойлаймыз. 

Сапалы  білім  беру  ӛте  кең  бағыттарда  дұрыс  шешім  қабылдауды  талап  етеді. 

Негізінен  алып  қарасақ,  білім  берудің  кредиттік  жүйесі  студенттердің  міндетті  түрде 

дәрістерге қатысуын талап қылады. Сонымен бірге, ӛз бетімен еркін оқып уйрену және жаңа 

ғылыми  жетістіктерді  терең  иеленуімен  ерекшеленеді.  Студент  тек  жеке  оқу  жоспары 

кӛлемінде  ғана  емес,  білім  алудың  кредиттік  жүйесі  талаптарына  сай  қалыптастырылған 

бағалау әдістерін де еркін меңеруі қажет. 

Койылған талаптарға сәйкес келетін білім жүйесін қалыптастыру студенттің жеке оқу 

бағдарламасын жасауды толыққанды, ықыласпен орындауына байланысты болады. 

Оқу бағдарламаны жасаудың негізгі кезеңдері мыналардан тұрады: 

 

әр мамандық бойынша типтік жеке оқу жоспарында кӛрсетілген міндетті түрде 



оқылатын  және  таңдау  арқылы  оқылатын  пәндердің  тізімі  жасалады.  Егерде  бір  мамандық 

ішінде  бірнеше  мамандандырылу  қажеттігі  болса,  онда  әр-бір  мамандандырылу  бойынша 

жеке оқу жоспары жасалуы керек; 

 



студенттерге  әр  пән  бойынша  бір  оқу  тобында  кем  дегенде  неше  адам  болуы 

керектігі айтылады; 

 

ұсынылған  жеке  оқу  жоспары  негізінде  тәжірибелі  ОПҚ  арасынан 



тағайындалған  кеңесші  –  эдвайзер кӛмегі  арқылы  студенттер  ӛздерінің  жеке  оқу  жоспарын 

жасайды. Бұл оқу жоспары бір оқу жылына арналып, жыл бойы 32-36 кредит кӛлеміндегі оқу 

пәндерін қамтуы қажет; 


135 

 



 

жеке оқу жоспары жасалғаннан кейін, қойылған талаптарға жауап беретін оқу 

топтары қалыптастырылып, студенттерге хабарланады

 



қайсы  бір  студенттердің  жеке  оқу  жоспары  қалыптастырылған    топтарға  сай 

келмесе, студент ӛзінің жеке жоспарын қалыптастырылған топтардың оқу жоспарына сәйкес 

ӛзгертуі еркін түрде талап етіледі. 

Оқытудың кредиттік жүйесі бойынша оқу бағдарламаларын жасау кезеңдерін талдау 

нәтижелерінен дұрыс қорытындылар шығару,  нәтижесінде бағдарламалар сапасын арттыру 

арқылы,  Қазақстан  Республикасының  Білім  және  ғылым  министрлігі  бастауымен  елімізде 

кең  ӛріс  алған  оқудың  кредиттік  жүйесі,  біздің  білім  беру  саламыздың  Еуропаның  оқу 

жүйесінің  жоғарғы  талаптарына  сәйкестігін  арттырады.  Университеттеріміз  Болон 

процессіне қосылу арқылы, студенттердің білім дәрежесін бағалудың талаптарын арттырып, 

кредиттерді  есепке  алудың  (трансфертінің)  еуропалық  жүйесі  шеңберінде  акедемиялық 

ұткырлықтарын  да  (мобильность)  кеңейтеді.  Оқу  бағдарламасын  студенттің  ӛзі  белгілеп, 

саналы  түрде  таңдауы,  қазір  Қазақстанда  кең  етек  жайып  келе  жатқан  академиялық 

ұтқырлықтың  да  қажеттілін  арттырады.  Себебі,  таңдаған  пәнінен  сапалы  білім  беретін 

жооны да еркін таңдауына мүмкіншілік ашылады. 

Жоғарыда  айтылған  пікірлерді  қорыта  келгенде,  оқу  бағдарламарын  жасау  әдістерін 

жетілдіру үшін келесі шараларды орындау қажеттілігі анықталды. 

1.Студенттердің келесі оқу жылында оқылатын міндетті және таңдау пәндері туралы 

толық ақпаратқа ие болуы; 

2.  Пәндерді  оқытатын  оқытушылар  туралы  толық  деректер  жиынтығы:  ғылыми 

дәрежесі,  ғылыми  атағы, оқытушылық әлеуеті,  тәжірибесі  ашық  жариялануы, ӛткен жылғы 

оқушылардың пікірлері (анкетирование нәтижелері); 

3.  Әр-бір  пәнді  оқытудағы  негізгі  мақсат  мен  міндеттері  және  кейінгі  оқылатын 

пәндерді игеруге қажеттілігі; 

4.  Оқылатын  пәндердің  осы  жоғарғы  оқу  орнындағы  ғылыми  ізденістер 

тақырыптарымен тығыз байланыстылығы; 

5.  Болашақ  жұмыс  орындарында  мамандардың  біліктілігіне  қойылатын  талаптарға 

сәйкестілігі; 

6.  Заманауи  білім  беру  жүйесінің  талаптарына  жауап  беретін  пәнді  оқытудағы 

инновациялық  тұрғыдан,  компьютер  кластары,  интернет,  интерактивті  тақталармен, 

кітапхананың ақпараттандырылуымен қамтамасыз етіліуі; 

7.Оқу  бағдарламаларына  қосылған  пәндердің  басқа  жоғары  оқу  орындарында, 

сонымен  бірге  дамыған  шет  елдік  оқу  бағдарламаларында  ӛзара  мойындалуы  мен 

баламалылығы және акедемиялық ұтқырлыққа әсері дәрежесі анықталуы қажет; 

8. Бірінші курс студентері үшін, ұзақ уақыт бойы университетте қалыптасқан дәстүр 

негізінде  кафедра  және  деканат  ұсынған  оқу  бағдарламасын  қабылдау  ыңғайлы  болар  еді. 

Студенттерді  1  оқу  жылының  қысқы  сессиясынан  кейінгі  кезеңде  екінші  курс  пәндерін 

таңдау арқылы жеке оқу бағдарламаларын жасауға белсенді қатыстыру. 

Халықаралық тәжірибе, жастарды оқытуға, соның ішінде жоолардағы алынған білім, 

олардың  қол  жетімділігімен  қатар,  студенттердің  оқу  үрдісін  салиқалы  кеңеспен,  ӛздері 

белгілеуі,  олардың  қоғам  мен  ата-ана  алдындағы  жауапкершілігн  арттыратынын  кӛрсетеді. 

Сондықтан,  адами  капиталды  дамыту,  білімнің  бәсекеге  қабілеттілігін  арттыру  мақсатында 

ұсынылған  осы  шаралардың  орындалуы  оқытудың  кредиттік  жүйесі  бойынша  оқу 

бағдарламаларын  жасаудағы  мәселелердің  шешілуі  мен  оның  сапасының  жоғары  болуы, 

уақыт талаптарына сай сұранысқа ие мамандар дайындауға әсері мол болады деп ойлаймыз. 

 

Әдебиеттер тізімі 

 

1.



 

Қазақстан  Республикасында  білім  беруді  дамытудың  2011-2020  жылдарға 

арналған  мемлекеттік  бағдарламасы.  Қазақстан  Республикасының  Президентінің  2010 


136 

 

жылғы  7  желтоқсандағы  №  1118  Жарлығымен  бекітілген.  «Егемен  Қазақстан»  газеті.  2010 



жыл. 14 желтоқсан. 5 бет. 

2.

 



Үздіксіз  Экономикалық  білім  беру:  оқытуды  жаңарту  және  әдістемелік 

қамтамасыз ету.  

3.

 

2  Республикалық  оқу-әдістемелік  Конференция.  Т.Рысқұлов  атындағы  



Экономикалық университеті. 25-26 қаңтар 2007 жыл. Алматы қаласы. 

4.

 



Жансейіт  Түймебаев.  Білім  беру  жүйесіндегі  серпінді  жобалар  мен  жаңа 

мүмкіндіктер. «Егемен Қазақстан» газеті. 2010 жыл. 1 қырқүйек. 3 бет. 

5.

 

Тұяқбай  Рысбеков.  Академиялық  ұтқырлық  ұтымдылығы.  «Ұлттық  мектептің 



ұлы мұраты» айдарымен. «Егемен Қазақстан» газеті. 2010 жыл. 1 қырқүйек. 5 бет. 

6.

 



Материалы  Международного  семинара  по  внедрению  кредитной  системы  в 

вузы  Республики  Казахстан.  М.Х.Дулати  атындағы  Тараз  мемлекеттік  университеті.  22-23 

мая 2007 года. Тараз қаласы. 

 

 



 

Г.Г. Исмуханова, 

кандидат социологических наук, доцент 

gulnara.ismukhanova@isr.kz

 

 

ОЦЕНКА ЗНАНИЙ СТУДЕНТОВ В БОЛОНСКОЙ СИСТЕМЕ ОБУЧЕНИЯ: 



НА ПРИМЕРЕ ПРАКТИЧЕСКИХ ЗАНЯТИЙ ПО СОЦИОЛОГИИ 

КАК ОБЯЗАТЕЛЬНОЙ ДИСЦИПЛИНЫ 

 

Если  в  прежней  системе  оценки  знаний  студентов  основой  выставления  итогового 



балла была средняя арифметическая по итогам обучения, то в кредитной системе обучения 

акцент  сделан  на  объективности  оценки  знаний  студентов  за  счет  накопительной  системы 

баллов. 

Если  раньше  на  практике  применялась  трехбалльная  система  оценок  вместо 

пятибалльной,  то  в  кредитной  системе  перед  студентами  поставлена  задача  накопления 

баллов  в  течение  всего  семестра,  разделенного  на  два  основных  этапа  аттестации  знаний 

обучающихся.  

На  практике  ситуация  осложнена  перегруженностью  студенческих  групп  до  27-30 

человек  в  группе.  В  связи  с  этим  преподавателю  приходится  совмещать  выполнение 

нескольких  задач  на  одном  занятии.  Одной  из  основных  задач  преподавателя  в  таких 

условиях  является  поиск  объективного  критерия  оценки  знаний  обучающихся.  Задача 

усугубляется  еще  и  тем,  что  есть  необходимость  оценить  знания  практических  всех 

студентов, дав каждому из них шанс проявить себя. 

Для  достижения  этой  цели  автором  разработана  особая  система  оценки  знаний 

студентов, позволяющая выработать у студентов не только навыки устной презентации, но и 

дополнительные навыки письменного изложения пройденного материала, а также студенты 

мотивированы  на  проявление  инициативы  по  поиску  дополнительной  научной  и  учебной 

информации. 

В  начале  семестра  студентам  объявляются  основные  критерии  оценки  знаний 

студентов  преподавателем,  которые  подробно  излагаются  в  силлабусе.  В  этом  подходе 

умышленно  не  оценивается  присутствие  или  отсутствие  студентов  на  лекционных  и 

практических занятиях. Перед студентами ставится задача регулярно выполнять задания по 

следующей  схеме:  письменное  задание  №1  (П-1),  письменное  задание  №2  (П-2),  устное 

задание (У) и дополнительное задание (Д). Правда, последнее задание включается на втором 

этапе после сдачи рубежного контроля №1. Количество заданий и необходимое количество 

баллов увеличивается по мере адаптации студентов к процессу обучения, или по принципу 

нарастания. 


137 

 

 



Таблица №1. Примерный план практического занятия с указанием письменных и 

устных заданий для подготовки студентов 

 

№ 



1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   53


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал