Күздің бір айы кетіп, екінші айын да орталап қалыппыз



жүктеу 0.9 Mb.

бет1/10
Дата13.03.2017
өлшемі0.9 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10

www.anatili.kz

e-mail: anatili_gazetі@mail.ru

www.twitter.com/anatilikz

www.facebook.com/anatilikaz

№41 (1351) 

13 – 19 қазан 

2016 жыл


1 9 9 0   ж ы л ғ ы 

н а у р ы з д ы ң   2 2 - с i н е н 

б а с т а п   ш ы ғ а д ы

Сөзi жоғалған 

жұрттың 

өзi де жоғалады

АШИДЫ ЖАНЫҢ...



МЕЗГІЛ

ТАҒЗЫМ


БАСПАСӨЗ – 2017 

Бүгінгі санда:

Кірме атаулар

қалай пайда болды?

Ақын тойы – 

халық тойы

Ах, Мона

4-бет

3-бет

10-бет

Күздің бір айы кетіп, екінші айын да 

орталап қалыппыз. 

Қай мезгілдің де бөтендігі жоқ. 

Күз де солай. Бұл кездің де өз 

ерекшелігі бар. Әсіресе береке, 

байлық, молшылық деген сөздер 

аузымызға түсе кетеді. Елден 

сүйінші сұрайтындай жаңалық – 

биыл мол астық жинадық. Астық 

дегеніміз – нан. Нан – тоқтық, 

жақсылық. 

Күз – жылдың ойлы, дана 

кезеңі іспеттес. Бәрінен бұрын 

шығармашылық адамдарына 

әсері мол. Дәл осы шақта 

мазмұнды, салиқалы, салмақты 

туындылардың өмір есігін ашатыны 

бар. Себебі күздің қоңыр күндері ой 

басымдылығына, көңіл тереңдігіне, 

сыр тұнығына жетелемей 

қоймайды. 

Күздегі табиғат та өзгеше. Жасыл 

жапырақтар сары түске боялады. 

Бұл да адамның ғұмырын көз 

алдыңа әкелетіндей. Мәңгілік 

жастық болмайды. Жас болу, одан 

соң қартаю – өмір заңдылығы. 

Күннің де шуағы азайып, салқын 

ауа бойыңды тітіркендіреді. Демек, 

қыстың ауылы да алыс емес деген 

сөз. 

«Сұр бұлт түсі суық қаптайды аспан,

Күз болып, дымқыл тұман жерді 

басқан» деп дана Абай да жылдың 

осы мезгілін дөп басып суреттейді. 

Жыл құстары да келе жатқан 

суықтан хабардар ма жылы жаққа 

тізбектеле ұшып барады. Олардың 

межелеген жерлеріне аман жетуін 

тілеп, «Кездескенше, көріскенше!» 

дейік...

Биыл ел Тәуелсіздігінің 25 жылдығы мерейтоймен тұспа-тұс келген 

1916 жылғы ұлт-азаттық көтерілістің 100 жылдығы аталып өтуде.  

Осылайша ұлттығымыз бен азаттығымызды ұлықтау қарсаңында, 

қазанның 6-сы күні Кейкі батырдың бассүйегі Ресейден Қазақстанға 

жеткізілді.

Баспасөзге жазылу – қажет іс.  Неге? Өйткені, газет-журнал әрбір азаматтың 

рухани жан серігіндей. Ой кемелденіп, көзқарас ай қындалып, ел мен жер бетінде 

болып жатқан оқиғалардан хабардар болып отырасыз. Қазір ғаламтор заманы 

дейміз. Десек те, ұлы даламызда сонау «Дала уалаяты», «Қазақ» газеттерінен 

бастау алып, бүгінгі күнге жалғасқан газет оқу, га зетке жазылу дәстүрі бар 

емес пе? Оны бір сәтте ұмытуға бола ма? Әрине, әркім нің өз таңдауы бар. Бірақ 

газеттің орны қашанда бөлек екені сөзсіз. 

3-бет

Ескерте кетсек, бұған дейін 

(тамыздың 12-сінде) бұрынғы Пре-

мьер-министр Кәрім Мәсімов РФ 

Премьер-министрі Дмитрий Мед-

ведевпен кездесіп, бабамыздың 

бассүйегін  з Отанына қайтару 

мәселесін к терген болатын. Сол 

келісс здер нәтижесінде, Мәскеу 

тарапынан Астанаға қайтаруды 

қарастыру уәде етілген-ді. Екі 

елдің Үкімет басшылары  зара 

уағдаласқаннан кейін Ресей Ғы-

лым академиясының Ұлы Петр 

атын дағы Антропология және эт-

нография музейі директорының 

орынбасары Ефим Резван: «Елі-

м і з  д і ң   ф е д е р а л ь д ы қ   т і з і м і н -

дегі жәдігер заңға сәйкес немесе 

Ресей Президентінің жарлығы-

мен қайтарылуы ықтимал» деп 

мәлімдеді.

Енді міне, бассүйекті ҚР Мем-

лекеттік орталық музейінің дирек-

торы, танымал ғалым, белгілі этно-

граф, профессор Нұрсан  лімбай 

Петербордан қабылдап алып келіп 

отыр. Алғашқыда оны елге жеткізу 

құдды бір құпия іс-шараға ұқсап 

кеткені жасырын емес. Ресейге 

жіберілген арнайы ұшақ Астанаға 

белгіленген уақытынан бұрын, түнгі 

03.00-де жетіп, бассүйекті Мәдениет 

және спорт министрлігінің  кілдері 

жасырын жолмен алып кетті. Ал, 

сүйіншілі жаңалықты салтанатты 

түрде естімек болған батыр баба 

ұрпақтары мен ел азаматтары 04:30-

дан бастап әуежай есігіне босқа 

телміріп қалды...

Сонымен, батыр бассүйегінің 

барлық б ліктері бар екен. «Оны 

қайта қалпына келтіруге болады» 

деген Нұрсан  лімбай, сүйектегі 

қ а н д ы   о қ и ғ а н ы ң   і з д е р і н   д е 

мәлім етті. Айтуынша, қандықол 

қызыл әскерлер батырдың басын 

мыжғылап,  тпейтін кетпенмен 

бірнеше рет шапқан. «Енді оны 

музейдегі паспортына қарап алып 

келгенімізбен, нақты Кейкінікі 

екенін ДНК зерттеумен дәлелдеу ке-

рек» дейді ғалым. Ол үшін бассүйек 

тінін батырдың  з денесінің және 

кезінде бірге  лтірілген баласының 

ДНК-сымен салыстыруға мүмкіндік 

бар екен. Осы орайда бір айта 

кетерлігі, «қызылдар» Кейкінің 

жүкті әйелінің ішін жарып, нәрес-

тесін де асқан айуандықпен  л тірген. 

Үшеуінің денесі бүгінде Торғай 

топырағында к мулі. Енді бас сүйек 

салт-жоралғысы жасалып, денесімен 

бірге жерленері анық. Бірақ, қайда 

жерленетіні әлі ше шілген жоқ.

«Менің естуім бойынша, ар-

найы комиссия құрылып, жерлеу 

мәселесін қарастырады. Соны-

мен қатар, батырдың есімін қайта 

жаңғыртуға байланысты іс-шаралар 

қамтылып, алдағы уақытта нақты 

қай жерде жерленетіні талқыға са-

лынады.  рине, халық пен батыр 

туыстарының ойы екіге б лініп 

тұр. Біреулер Астанадағы Ұлттық 

пантеонға, ал кейбіреулер Қостанай 

облысының Амангелді ауданындағы 

кесенесіне қойылса деген тілектерін 

айтуда» дейді белгілі саясаттанушы, 

қоғам қайраткері Берік  бдіғалиұлы.



Алматының қақ ортасындағы «Есентай молл» сауда орталы ғын дағы 

кинозалдан қолында попкорн мен кола, бір өзі бірнеше адамның ор-

нын меншіктеп, қоғамдық орында өз үйінде жатқандай емін-еркін 

аяғын созып тастап, кино тамашалап отырған өзіміздің қаракөз 

қызды көзім шалды. Ерсі-ақ қы лық. Мұны бірақ сезінбейтіндей. 

Тағы бір келеңсіз к рініс. 

Таңғы сағат 4-5 кезінде әлем-

жәлем киініп алып, аузында 

темекісі, қисалаңдап к лік 

тоқтатып тұрған 17-20 жасар 

қыздардың ата-аналары жоқ па 

деген ойға қаласың...

Ү л к е н г е   с з   қ а й т а р ы п , 

салғыла сып, керісіп тұрған жас-

тарды да қо ғамдық к ліктерде 

жиі кездестіріп жатамыз.

Шетелдің актрисаларына 

елік теп, бет-аузын дүрдитіп, 

опа-да лап ты  аямай  жағатын, 

жарассын-жа распасын  бат-

т а с т ы р ы п   ж а с а н д ы   к і р п і к 

жалғап жастық сұлулығын жа-

сандылықпен әрлейтін бойжет-

кендеріміз де к п. 

Күнделікті  мірдегі осы 

секіл ді к ріністер жаныңды 

түршік тіреді, жүрегіңді ауыр-

т а д ы .  

Ш ы н а й ы   л ы қ   т ы ң 

сақталғанын қалайсың, қайта 

айналып келмейтін жастық 

дәурені мағыналы да мәнді  тсе 

ғой деп тілейсің. 

«Қыздың жолы жіңішке», 

«Қызға қырық үйден тыю» де-

ген тәмсілдердің күні бүгінге 

дейін айтылып, мәнін жойма-

уы жайдан-жай емес. Осының 

з і   қ ы з   б а л а   т ә р б и е с і н і ң 

жауапкершілігі зор екендігін 

а ң ғ а р т а д ы .  

й т к е н і   қ а  з а қ 

қызы – ұлттың абыройы. Осы-

ны қыздар жақсы түсінуі тиіс. 

Қыз ба ланың с зі, іс-қимылы 

– бұл әрдайым к птің наза-

рында. Ұялуды, қымсынуды, 

именуді білмейтін қыз ата-ана-

сына, туыс-жақындарына с з 

келтіретіні анық.

Қыз балаға жүктелер міндет 

салмақты. Ол – ертеңгі жар, 

мірге ұрпақ әкелетін ана, бір 

отбасының арқа сүйер келіні. 

мірдің заңы осындай. Осыны 

кей қыздардың ескермейтіні 

қынжылтады.

Жастайынан жақсы тәрбие 

алған, үлгі- неге к рген қыз 

бала  бо лашақ та  әдептілігінен, 

и н а б а т   т ы л ы ғ ы н а н   т а н б а -

сы анық. Сырт к з сүйсіне-

тін, к ркіне ақылы сай қыз 

тәрбиелеу – бұл ата-ананың, 

мек  тептің, қала берді қоғамның 

міндеті. 

Қ ы з   –   ж а т   ж ұ р т т ы қ . 

ке-шеше  сінің  үйінде  ерке-

леп  скенімен, ертең аттар 

босаға сында сүйкімді келін, 

сүйікті жар болуы үшін жас-

т а й ы н а н   м е й і р б а н д ы л ы қ , 

адалдық, сыпайылық, сезім-

талдық, еңбек қорлық сияқты 

ж а қ с ы   қ а   с и е т     т е р д і   б о й ы -

на да рытқаны ж н. Ке лін нің 

атқарар міндеттеріне осы бас-

тан бой үйретіп, үй шаруасына 

икемделіп, жинақылық пен 

тазалықты ұдайы есте ұстау 

керек. Сән қумай-ақ, ашық-

шашық киінбей, жүріс-тұры-

сына мән берсе құба-құп. Сы-

пайы с йлеп, баяу үнімен-ақ, 

жібектей к ркем міне зі мен та-

лай жігітің арманы бола алады. 

Т ә р б и е н і ң   к з і   –   ә д е п 

сақтап, инабаттылық таныту. 

«Қыз қылы ғы мен к рікті» де-

ген аталы с з бекер айтылмаса 

керек.  

Бағдагүл БАЛАУБАЕВА

Күні кеше елімізде «Дүниежүзілік 

пошта күні» мерекесіне орай «Дәстүрлі 

баспас зге жазылушылар» күні  тті. 

«Казпошта» акционерлік қоғамының 

Алматы қалалық филиалы да мұны 

ткізді. Алматының оқыр мандары таң 

қылаң бере пошта ғимаратын бетке 

алды. Газет-журнал дардың редакция-

лары да бір-біріне иін тіресе қойылған 

үстелдерге  здерінің басылымдарын 

орналастырып, келушілерге танысты-

рылуда. Жұртшылыққа ұсынылған 

– рес публикалық, облыстық, қалалық 

басылымдар.  

ҚЫЗ ҚЫЛЫҒЫМЕН 

көрікті емес пе?..

«Күз болып, дымқыл 

тұман жерді басқан...»

ҚАЗПОШТА

Индекс


Мерзімі

Аймақ/қала

Аудан/ауыл

Жеке жазылушылар үшін

65367

6 айға


1748,16

1859,94


12 айға

3496,32


3719,88

Мекемелер мен ұйымдар үшін

15367

6 айға


3202,56

3314,34


12 айға

6405,12


6628,68

Кейкі батыр – қайсар рух

БАҒДАРЛЫ БАСЫЛЫМ –

оқырман олжасы

НАШАҚОРЛЫҚ 

ДЕРТІ ДЕНДЕП 

БАРАДЫ


КЕЛЕСІ НӨМІРДЕН ОҚИТЫНДАРЫҢЫЗ:

12-бет

2

№41 (1351) 

13 – 19 қазан 

2016 жыл


АНА ТІЛІ

ЫНТЫМАҚТАСТЫҚ

РУХАНИЯТ

ТӘУЕЛСІЗДІК КҮНДЕЛІГІ

ҒАЛАМТОР

АПТА-ШОЛУ

25 жылдығына тамаша тарту деп бағалауға 

болады.  йткені бұл жолы жиналған астық 

м лшері – осы кезеңдегі ең ірі жетістіктің 

бірі». «Астықтың жалпы к лемі 23 милли-

он тоннадан асты,  бұл – былтырғыдан бір 

жарым еседей артық к рсеткіш.

Ақмола, Солтүстік Қазақстан және 

Қостанай облыстарының диқандары 5 

миллион тоннадан астам астық алды. 

Қарағанды облысында миллион тонна-

дан астам астық жиналып, бұрын-соңды 

болмаған к рсеткішке қол жеткізілді. 

Ауыл шаруашылығы саласындағы 

зге дәнді дақылдар бойынша да жиын-

терін науқанының нәтижелері к ңіл 

қуантып отыр. Қызылорда облысында 

күріштен рекордтық  нім алынды. Ал-

маты, Жамбыл және Оңтүстік Қазақстан 

облыстарында к к ніс пен бау-бақша 

дақылдарының  німділігі едәуір арт-

ты. Майлы дақылдар к лемі 1,2 есе 

ұлғайып, соңғы бес жылдағы ең жоғары 

к рсеткішке жетеді деп болжануда.   

Осының барлығы мейлінше мол тер 

т гуді, ұдайы қамқорлықты, зор қажыр лы-

лықты, білім мен тәжірибені талап ететін 

саланың бірі – егін шаруашылығының 

табысты дамып келе жатқанын даусыз 

дәлелдейді. Бұл саладағы азаматтардың 

бәрін құттықтап, бірден жеміс бере 

қоймайтын жер т сіндегі бейнетті 

ЖуырдаПарламент Мәжілісінің 

Т рағасы Нұрлан Нығматулиннің 

жетекшілігімен палатаның бюро оты-

рысы  тіп, алдағы жалпы отырыстың 

күн тәртібі нақтыланды. Онда Парла-

мент Мәжілісінің бір топ депутаты бас-

тамашы болған «Жайылымдар туралы» 

және оған ілеспе заң жобасы бірінші 

оқылымда талқылауға ұсынылады 

д е п   к ү т і л у д е .   Қ ұ ж а т   е л і м і з д е г і 

ж а й ы   л ы м д а р   и н ф р а қ ұ р ы л ы м ы н 

еңбектері үшін зор алғыс білдіремін» 

делінген Елбасының құттықтауында.

М е м л е к е т   б а с ш ы с ы   с з і н   « Б і з 

Қазақстанда диқандардың адал еңбегі 

барынша бағаланып, ауыл шаруашылығы 

инвестицияға қолайлы, жаңа жобаларға, 

жастарымыздың күш-қуатына  ріс аша-

тын перспективалы салаға айналуы 

үшін барлық жағдайды жасаймыз» деп 

аяқтайды. 

ЖҰМЫССЫЗДЫҚТЫ БОЛДЫРМАУ – 

МАҢЫЗДЫ МІНДЕТ

Үкімет басшысы Бақытжан Сағынтаев-

тың т рағалығымен  селекторлық режімде 

Үкімет отырысы  тті. Онда еліміздің 

отан дық мұнай сервисін дамыту бойынша 

шаралар, жекешелендіру, мүлікті жария 

ету, сондай-ақ астық жинау науқанының 

барысы талқыланды.

 Мұнай сервисін дамыту мәселелері 

бойынша Энергетика министрі Қанат 

Б о з ы м б а е в   б а я н д а д ы .   М и н и с т р д і ң 

м ә л і м д е у і н ш е ,   м ұ н а й   б а ғ а с ы н ы ң 

т мендеуі еліміздегі мұнай-сервистік 

нарығының к лемін азайтқан. Министр 

сондай-ақ, отандық мұнай сервисі компа-

нияларын ірі мұнай-газ саласы жобалары-

на тартуда қолданылып жатқан шарала-

рына тоқталып  тті. Бұл ретте ұсыныстар 

жақсартуға, жайылым жерлердің то-

зуын болдырмауға, олардың қоршаған 

ортаның экожүйесіндегі экологиялық 

тұтастығын сақтауға бағытталады. 

С о н ы м е н   қ а т а р   д е п у т а т т а р   П а -

риж келісімін ратификациялауға 

қатысты заң жобасын қарамақ.Бюро 

отырысында Аграрлық мәселелер 

комитетінің Ақмола облысында 

к шпелі отырыстарын  ткізу мәселесі 

де назардан тыс қалмады.

«Казконтент» АҚ ел Тәуелсіз ді гінің 

25 жылдық мерейтойы қар саңын да 

Ақпарат және коммуникация ми-

нистр лігінің қолдауымен National 

Digital History интернет порталын іске 

қосты. 

П о р т а л д ы ң   а ш ы л у   с а л т а н а т ы -

на Ақпарат және коммуникациялар 

министрі Дәурен Абаев қатысып, за-

ман талабына сай сұранысты қана ғат-

тандыратын жобаның іске қосылуымен 

құттықтады. Бүгінде қолға алынып 

жатқан бастамалардың түпкі мұраты 

«Мәңгілік елге» жол салу екенін атап 

тті.


– Елбасы айтқандай, тариxи та-

ныммен ұрпақ  седі, ұлттық сана 

қалыптасады. Батырлық пен даналық, 

ізгілік пен имандылық – біздің түп-

т а м ы р ы м ы з .   Е ң   б а с т ы с ы ,   с о н ы ң 

барлығы аңыз емес, тасқа қашалған, 

ғылыми деректермен нақтыланған 

тариx. Осыны лайықты насиxаттасақ, 

жаңа буын арасында отансүйгіштік, 

ұлттық мақтаныш сезімі күшейері анық. 

Ол үшін біздің тариxымыз осы заманның 

тілімен с йлеуі тиіс. Осы мақсатта біз үш 

тілді ақпарат тарататын National Digital 

History of Kazakhstan жобасын іске қосып 

отырмыз. Интернет ресурс тариxымызды 

түгендеп, тек қазақстандықтарға ғана 

емес, шетелдіктерге де кеңінен таныс-

тыру жұмысын қолға алмақ, – деді 

ҚР Ақпарат және коммуникациялар 

министрі Дәурен Абаев жоба танысты-

рылымында.

National Digital History интернет жо-

басы «Қазақстаника», «Қазақстан тари-

хы», «Тұңғыш Президент», «Есімнама», 

«Ұлы Дала», «Асыл қазына» деген ай-

дарлардан тұрады. Биыл 150 жылдығы 

тойланып жатқан ұлт қайраткері  лихан 

Б кейханның құрметіне орай арнайы 

« лихан Б кейхан – 150» б лімі бар.

Шара соңында жоба жетекшісі Олжас 

Беркінбаев «National Digital History of 

Kazakhstan» порталы Қазақстанның 

ткен тарихы туралы нақты және толық 

ақпаратты беру, тарих саласындағы 

ғылыми зерттеулердің алдыңғы қатарлы 

жетістіктерін жедел ақпараттандыру 

үшін құрылғандығын тілге тиек етті.

Р.НҰРАЛИН

Сенім грамоталарын қабылдады

ТАҒАЙЫНДАУ

әзірлеу үшін жұмыс тобы құрылғанын 

жеткізді.

 Министр Т.Дүйсенованың айтуынша, 

алдағы уақытта Теңізшевройлды кеңейту 

жобасы аясында қосымша 20 мың жаңа 

жұмыс орнын ашу жоспарланып отыр. 

Осының есебінен жұмыссыз қалған аза-

маттарды қызметке алу жоспарланған. 

Премьер-министр мұнайшылардың 

жұмыссыз қалмауына меморандумдардың 

да ықпал етпей жатқанын сынға алды. 

О т ы р ы с т а   қ а р а л ғ а н   е к і н ш і   м ә с е л е 

ж е к е ш е л е н д і р у   б а р ы с ы   ж ә н е   і р і 

ұлттық компанияларды қор нарығына 

шығару бойынша жоспарлары туралы 

Ұлттық экономика министрі Қуандық 

Бишімбаев есеп берді. Қаржы министрі 

Бақыт Сұлтанов жекешелендірудің 

екінші толқыны аясында жалпы сома-

сы 86 млрд теңгені құрайтын 315 нысан 

жекешелендірілгенін мәлімдеді. 

Үкімет отырысында қаралған соңғы 

мәселе – егін жинау жұмыстарының 

қорытындысы туралы Ауыл шаруашылығы 

бірінші вице-министрі Қайрат Айтуғанов 

баяндады. Оның мәліметінше, астықтың 

жалпы жиынтығы бункерлік салмақта 23,1 

млн тоннаны құрады. Бұл  ткен жылмен 

салыстырғанда 1,4 есеге артық. 

Ақбота ИСЛ МБЕК

Бюро отырысының 

күн тәртібі нақтыланды

Бас ұйым өкілімен кездесті

Театр қойылымын тамашалады

ЖАҢА ПОРТАЛ 

іске қосылды

ПАРЛАМЕНТ

Теңге бірден 25 пайызға әлсіреді. 

Себебі, 1 жылдың ішінде бағамын ұстап 

тұру үшін Ұлттық қордан 6 млрд. доллар 

қаржы жұмсалған болатын. Қаржылық 

дағдарыстың ықпалынан Қазақстанның 

ең жақын экономикалық одақтастары 

Беларусь рублі 20 пайызға, Ресей рублі 

15 пайызға арзандады. Осы жылдардан 

басталған теңгенің құнсыздану үрдісі 

әлі де жалғасып келеді.

Д а ғ д а р ы с т ы қ   ү р д і с т е р д і ң 

перманенттік сипатталуы халықтың 

әл-ауқатына елеулі ықпал жасады. 

Қазақстандықтардың нақты табысы 

тоқтап қалды.  лемдік экономиканың 

құрамдас б лшегіне айналған Қазақстан 

экономикасы жаһандық қаржылық 

дағдарыстың барлық қиыншылықтарын 

бастан  ткеруіне тура келді.  лемдік 

қаржылық дағдарыс Қазақстан эко-

номикасын тиімді басқарудың жаңа  

тетіктерін іске қосудың, «үкіметтің 

тікелей басқаруының» маңызын артты-

ра түсті.

лемдік қаржылық дағдарысқа 

қарсы Үкімет шаралары оң нәтижелерін 

берді. Осы мақсаттарға ел экономи-

касына 2,7 трлн. теңге қаржы берілді. 

Соның ішінде тұрғын үй құрылысын 

дамытып, үлескерлер мәселесін ше-

шуге 545 млрд. теңге, кіші және орта 

бизнеске қаржылық қолдау к рсетуге 

2 7 5   м л р д .   т е ң г е ,   а г р о н е р к ә с і п 

кешенін дамытуға 280 млрд. теңге, 

инфроқұрылымдық жобаларды іске 

асыруға 120 млрд.теңге б лінді. 2010 

жылы бюджет саласы қызметкерлері 

жалақысын 25%, стипендия  мен 

зейнетақыны 25%  сіру жоспарланды. 

Қаржылық дағдарысқа байланысты 

мемлекет студенттерге қосымша 11 

Сенат Т рағасы Қасым-Жомарт 

Тоқаев БҰҰ Бас хатшысының 

Шығыс Еуропа мен Орталық 

Азия дағы ВИЧ/СПИД ж ніндегі 

Ар наулы  кілі Мишель Казачкинді 

қабылдады. 

Т раға кейінгі отыз жылда күллі 

әлемдегі денсаулық сақтау сала-

с ы н ы ң   с а п а с ы   м е н   т и і м д і л і г і н 

а р т т ы р у ғ а   е л е у л і   ү л е с   қ о с қ а н 

б е л г і л і   ғ а л ы м   М . К а з а ч к и н н і ң 

қызметі туралы жылы пікір білдірді. 

Қ.Тоқаев жұқпалы аурулар және 

сырқаттармен орнықты күресті да-

мыту саласы БҰҰ-ның жаңа күн 

тәртібі аясындағы басым дықтардың 

Қазақстан Республикасы 

Тәуелсіз дігінің 25 жылдығын ме-

рекелеу аясында Парламент депу-

таттары, еліміздің мәдениет және 

нер қайраткерлері Астанадағы 

жастар театрының қойылымын 

тамашалады.

К рермен назарына ұсынылған 

қойылым к рнекті жазушы Бердібек 

С о қ п а қ б а е в т ы ң   « М е н і ң   а т ы м 

Қожа» туындысы негізінде қазіргі 

заманға сай үлгіде сахналанып, 

лирикалық әуенмен к мкеріліп, ке-

ремет үйлесіммен берілді.Спектакль 

алдында Гүлшара  бдіқалықова  

мың грант және 40 мың несие б лді. Ел 

банктерінде ақша салған азаматтардың 

қаржыларын кепілдендіру 700 мың 

теңгеден 5 млн. теңгеге  сіріледі. 

рбір ауылдық әкімшіліктерге  50-

100 млн. теңге к лемінде жергілікті 

жерлердегі ағымдық мәселелерді 

шешуге қаржы б лу жоспарға енді. 

Бұл қаржыны әкімдер жергілікті 

мәслихаттар бақылауымен жұмсауы 

тиіс болды. Мемлекеттік әлеу меттік 

қамсыздандыру қорынан жұмыс-

сыздарға берілетін жәрдемақыны 4 

айдан 6 айға дейін  сіру белгіленді. 

Қалалар мен ауылдарда жастарды 

қамтитын әлеуметтік жұмыс орында-

рын к птеп ашу жолға қойылды. 2009 

жылдың  зінде бұл бағдарлама бойын-

ша 13 мың адам жұмыс тапты.

2009 жылғы мемлекеттік маңызды 

оқиға 25 ақпанда басталып 6 наурызға 

д е й і н   ж ү р г і з і л г е н   т ә у е л с і з д і к 

жылдарындағы екінші ұлттық халық 

санағы болды. Азаматтарға 45 сұрақтан 

тұратын анкеталар таратылды.  рбір 

санаушыға 78 пәтерден немесе 290 

адамнан келді. Қазақстанда 53 мыңдай 

санақшы халық санағын жүргізді. 

Бұл шаруа арқылы ел халқының адам 

ресурстарының қуатын зерттеу іске асы-

рылды.  леуметтік дамуда шешімін тап-

пай отырған мәселелердің беті ашылды. 

Қазақстан халқының демографиялық 

потенциалын  сіру жолдары белгіленді. 

2009 жылдың басында Қазақстанда 

15,7 млн.адам  мір сүрді. 1999 жылы 

елде 14,9 млн. адам болған. 10 жылда 

халық саны 800 мыңнан астам адамға 

скенімен 1989 жылғы Кеңес одағы 

ыдыраған кездегі 16,2 млн. адам санына 

әлі де жете алған жоқ.

бірі болып белгіленгенін атап  тті. 

2030 жылдарға қарай ВИЧ/СПИД 

індеттерін жою – халықаралық 

қоғамдастықтан үйлесімді іс-қимыл 

талап ететін ортақ міндетіміз деп атап 

тті Т раға.

Қазақстандағы ұлттық деңгейдегі 

ВИЧ/СПИД-пен күрес ж ніндегі 

негізгі стратегиялық құжаттарға 

2050 жылға дейінгі даму Стратегия-

сы мен «Саламатты Қазақстан» 

бағдарламасы да іске қосылды. Т раға 

ВИЧ жұқтырғандарға мемлекеттік 

бюджет қаржысы және халықаралық 

ұйымдардың техникалық к мегі 

есебінен тегін дәрігерлік к мек 

к рсетілетінін айтты. 

республикалық бұқаралық ақпарат  

құралдары  кілдеріне сұхбат беріп, 

Мемлекет басшысының еліміздің 

мәдениет саласының маңызды р лін 

талай рет айрықша атап к рсеткенін 

айтты.  Бүгінде елімізде  64 театр, 234 

мұражай, 4168 кітапхана және 3180 

клуб жұмыс істейді.Мемлекеттік 

хатшы «Жастар» театрында оның 

қазіргі жұмысымен, шығармашы-

л ы қ   ұ ж ы м ы м е н   ж ә н е   а л д а ғ ы 

жоспар ларымен танысты. Гүлшара 

бдіқалықова еліміздің рухани-

мәдени  міріндегі «Жастар» театры 

шығармашылық труппасының  зор 

үлесін атап  тті.

О с ы   ж ы л ғ ы   с а я с и     м ә н і   з о р 

оқиғаның бірі 6 қараша күні «Қа-

з а қ с т а н н ы ң   ұ л т т ы қ   б і р л і г і 

доктринасының» жалпыхалықтық 

талқылауға ұсынылуы болды. Себебі 

ашық қоғам орнату, идеологиялық 

әралуандылық жағдайында қоғамның 

ішкі топтасуын, бірігуін күшейтудің 

маңызы арта түсті.  сіресе елдегі түрлі 

ұлыстардың мәдени, рухани, біліми 

дамуына жағдай туғызудың ықпалы 

зор еді.  рбір қазақстандық азаматтық 

қ ұ қ ы қ т а р ы н ,   б о с т а н д ы қ т а р ы н , 

құндылықтарын іске асыра алатын 

жағдай туғызылды. Сонымен қатар 

Доктринада елеулі олқылықтар бол-

ды. Онда қазақ ұлтының елдегі мем-

лекет жасаушылық р лі, мемлекеттік 

т і л д і ң   е л   х а л қ ы н   т о п т а с т ы р ы п , 

ұйытудағы маңызы айтылған жоқ. 

Сондықтан бұл Доктринаға ұлтжанды 

қазақ зиялы қауымы мен ұлтшыл-

патриоттар қарсы шықты. Қазақ 

халқының ұлттық құндылықтары ту-

ралы айтпаған Доктрина қабылданбай 

қалды.

2009 жылдың келесі бір маңызды 



о қ и ғ а с ы   ж ы л д ы ң   а я ғ ы н а   т а м а н 

ЕЫҚҰ (ОБСЕ) т рағалығы Греция 

мемлекетінен Қазақстанға берілуі. 

Құрамына 56 мемлекет кіретін бұл 

ұйымға Қазақстан ТМД мемлекеттері 

арасында бірінші болып т рағалыққа 

те алды. Еуропадағы қауіпсіздік, 

экономикалық даму, экологиялық 

мәселелерді шешу, гуманитарлық 

саладағы ынтымақтасу мәселелерін 

шешуге Қазақстан ЕЫҚҰ т рағасы 

ретінде басшылық жасауға тиіс болды.

2009 жылғы экономикалық мәсе-

лелерді шешу, әлеуметтік мәсе лелерді 

күн тәртібіне қою, елдің халықаралық 

аренадағы  қыз  меті  Қазақстанның 

әлемдік қауымдастықтың белсенді 

субъек тісіне айналғандығын дә-

лелдейді. Қазақстан әлемдік қар-

жылық дағдарыстан  з күшімен,  з 

потен циалын пайдалану арқылы 

шығудың тиімді шараларын дұрыс 

жолға қоя алды. Ел дағдарыстан  

дамуға қарай бетбұрыс жасады.




  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал