Курсы бағдарламасының ж и н а ғ Ы



жүктеу 27.29 Kb.

бет5/23
Дата14.09.2017
өлшемі27.29 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   23

                                                      Абай атаға 
 
Ҥлгі болған Абай сӛзі данаға, 
Ақыл берді ҥлкен-кіші балаға. 
Оқысаңдар ҧлы дана Абайды, 
Әрбір сӛзі нҧр қҧяды санаға.  
                             Жақсылықов Алихан 2
а
 сынып оқушысы 
 
Оқимын мен де Абайды, 
Оқышы сен де Абайды. 
Оқысаңдар Абайды, 
 Әрбір таңың арайлы. 
                              Қайнеш Арухан 2
а
 сынып оқушысы 
 
                                
Салақтық, тазалық. 
Салақ болсаң жасыңнан
Лас кетпес қасыңнан. 
Таза болсаң жасыңнан,  
Сабын қалмас қасыңнан. 
Жалқау болсаң жасыңнан, 
Енжарлық қалмас қасыңнан. 
Еңбек сҥйсең табылар, 
Бар бақыт сенің басыңнан. 
                       Абат Фариза  2
а
 сынып оқушысы 
 
                                         Анама 
Ана деген сӛзді естігеннен,  
Жҥрегім дҥрсіл қағып сол дегеннен. 
Ӛмір бойы сыйлап ӛтем анамды, 
Анама бақыт тілеп жҥрегімнен. 
                    Хайруллин Батыр 4
а
 сынып оқушысы 
 
                               Мектебім-мақтанышым! 
Мектебім зәулім сарайдай, 
20-жыл бҧрын қҧрылған. 
100-ге де толды атамыз, 
Мақтаныш етіп жатамыз. 
Білдей шыңға ӛрлеген,  
Қадірлі аға-апалар! 
Осындай жақсы дәстҥрді, 
Жалғаушы бізде.                       Серіков Ерасыл 3 
ә
 сынып 
оқушысы 

 
52 
 
                                             Шығарма 
                                 Менің ғажайып әлемім. 
 
      Мен  оймен  басқа  әлемге  саяхатқа  шықтым.  Ол  әлемнің  тҧрмысы 
ӛте  қызық  әрі  тамаша  екен.  Ҥйлердің  кӛпшілігі  балмҧздақтан 
салынған, ҥстел, отырғыштар  мҧз шоколадтан қҧйылған. Ол  әлемнің 
адамдары ӛтірік айтуды, бір-біріне қиянат жасауды, жаман сӛз айтуды 
білмейді, тілдері сондай тәтті. 
     Тау етегінде әдемі бҧлақ ағып жатыр, ішіп кӛрсем кҥнде біз ішсем 
деп армандайтын сок екен. Әрбір адамның ҧшағы бар, баратын жерге 
қиналмай барады. Міне ғажап, сыныптарына кірсем, әр оқушыда бір-
бір компьютер, тіпті қаламсаптарының сиясы ешқашан бітпейді екен. 
Сыныпта орташа оқитын оқушы мҥлдем жоқ.  
   Ойымды тоқтаттым,ӛз туған жеріме қайта оралдым, ауасын жҧттым. 
Барлық жерде жақсы болса да, ӛз атамекеніме жететін жер жоқ екен.  
     Мен соған қатты қуандым. 
                                                 
Жҧмагереева Айымгҥл 2
а
 сынып оқушысы 
      
                                           Биопоэма 
Аты –  аққала 
Сипаттайтын екі –үш сӛз -  әдемі, суық 
Жақсы кӛретін екі-үш заты-  қыс, қар, аяз 
Қорқатын екі-үш заты-   кӛктем, кҥн ыстықтан 
Басынан ӛткізген кезімі-  балалардың  қуанышы 
Болашақта күтпейтін екі-үш заты-  кӛктем шықпаса, кҥн ысымаса 
Мекен-жайы-   қысқы дала 
Тегі-  қар 
                                                      Хайр Алихан  2
а
 сынып оқушысы 
 
Ана 
Анамды жақсы кӛремін, 
Анам кҥлсе кҥлемін. 
Жабырқаса сәл ғана, 
Менің ауырды жҥрегім. 
 
Асқардай асу белдерден, 
Кӛркемдей тасып кӛлдерден. 
Анажан асыл ардағым, 
Бәрінен ӛтіп келесің. 
 
Ойлайтының біз ғана, 
Ҥйде, тҥзде қайда да. 
Кҥн нҧрынан нәр алған, 
Ӛзіңсің тек жан ана. 
 

 
53 
 
Ананың кӛркем сӛздері, 
Оттай жанар жҥрегі. 
Әрбір ана әрдайым 
Баласын жақсы кӛреді 
 
Сәби кезде жҧбатқан 
Бесікті әнмен тербеткен. 
Бағамын сені жан анам, 
Кезімде менде ер жеткен. 
 
Ана-біздің кҥніміз, 
Ана біздің гҥліміз. 
Аналарды сыйлайық, 
Жарқын болар жҥзіміз 
 
Мен мамамды тыңдаймын  
Жақсы оқушы боламын. 
Менің мамам әдемі, 
Анам тілін аламын. 
                          
   Қайырғалиева Ақмейірім     3
ә
 сынып оқушысы  
 
Шығарма 
АНА 
 
Ана!  Тҥн    ҧйқысын  тӛрт  бӛліп,    баласын  жҧбатуға  оянған. 
Ананың  аялы  алақаны,  оның  балаға  деген  махаббатын  сӛзбен 
айтып жеткізе алмайсың. 
Ӛз  баласын  тҧмсықтыға  шоқтырмай,  қанаттыға  қақтырмай 
мәпелеп  ӛсіреді.  Әрбір  сәби  дҥниеге  келгеннен  кейін  анасын 
іздейді.  Бала  бірінші  сӛйлегенде  алғаш  рет  «Ана»  деген  сӛзді 
айтады. Әр бала анасынан тәрбие алады, оны мақтаныш етеді. 
«Ана» деген сӛздің ӛзі бір жылылық, ыстық сезім білдіреді. 
Ананы ардақтамайтын жан бҧл дҥниеде кем де кем шығар. 
Ана  сӛзі  кедейдің  лашығынан  да,  шалқыған  байдың 
табалдырығынан  да  шығады.  Небір  данышпан,  ғҧламалар  да, 
хандарда  анаға басын иген. 
                                          Болатов Мейрамбек 3
ә
 сынып оқушысы 
 
«Ӛзін-ӛзі тану» пәніне ризамын. 
 
            Маған  «Ӛзін-ӛзі  тану»  пәні  қатты  ҧнайды.  Рухани 
адамгершілігі    мол,  білім  беру  жобасының  авторы  Сара 

 
54 
 
Назарбаеваға  мың  алғысымызды  білдіреміз.  Оқулық  жаңа 
бағдарламаға  сәйкес  әзірленген.  Оның  ішінде  жаңа  ақпарат, 
шығармашылық  жҧмыстар,  тапсырмалар  берілген.  Адамның 
рухани  тазалығы  мен  ҥйлесімділігін,  қарым-қатынасының  мәнін 
тҥсіндіреді.  Адамның  сезімдері  мен  кӛңіл-  кҥйлерін,  олардың 
басқа  адамдар  мен  қоршаған  ортамен,  қарым-қатынасы  туралы 
ҥйретеді.  Бізге  осы  кітапты    шын  пейілмен  жазып,  еңбек 
сҥйгіштік,  сабырлық  пен  ҧстамдылық,  адалдық  пен  әдептілікті, 
кеңпейілдік, жомарттық, жақсылық пен достықты ҥйретеді. 
            Әлемнің  екінші  анасына  айналған    Сара  апай  бар 
балаларға жан жылуын арнап қамқор бола білді.   Сол ҥшін де біз 
ризамыз. 
 
Асқарова  Лунара   3а сынып оқушысы 
 
                                               
Шығарма 
«Мейірімді жан» 
 
          ....Ана тіршіліктің гҥлі, отбасының берекесі, бҥкіл адамзаттың 
тәрбиешісі. 
Ана деген – бәйтерегі ӛмірдің 
Ана деген – қуанышы кӛңілдің 
Ана деген – әр бір ҥйдің жылуы 
Ана деген – гҥлі туған ӛңірдің.  
            Бҧл әлемде қанша жерден қомқоршы табылса да, ал ӛз анаңдай 
мейірімді,  қайырымды,  аялы  да  ажарлы  туған  анаңдай  табылмас. 
Дҥниеге  шыр  етіп  келген  сәбиге  дҥниенің  ең  қымбатты  ол  әрине 
анасы.  Ана  деп  жырламаған  ақын  жоқ  шығар,  сірә.  Ана  десе 
толқымайтын  жҥрек,  тасымайтын  қан,  сезбейтін  сезім  болмауы 
мҥмкін емес. Әлемдегі тіршілік кӛзінің бәрі анадан нәр алған. Біз ӛмір 
сҥріп жҥрген жерде, қоғамда, ортада келер зиян, қатер, зҧлымдық жоқ 
емес,  бар.  Оның  барлығы  ананың  арқасында  жуымайды.  Себебі 
олардың  алдын  алушы.  Бір  сӛзбен  айтатын  болсам,  ана-  ол  ҧстаз, 
тірек, дәрігер, ақылшы, нҧсқаушы, ҥйретуші. 
            Сол секілді әлемнің екінші анасы, ҧстазы ҥйретуші, нҧсқаушы 
-Сара Алпысқызы. Ақ басқан  біздің әлемде қатал да зҧлым адам жоқ 
емес. Жерді басқан адамдардың жарты саны тастанды, жетім немесе 
қамқорсыз балалар. Міне, осы балаларға бар жҥрек жылуын арнап ана 
деген  ҧғымды  сездіре  білген  ең  алғаш  әйел  адам  балалар  «Бӛбек» 
Республикалық балалар қорының негізін қалаушы Сара апай. 

 
55 
 
            Мектеп  оқулығы  етіп  еңгізген  «Ӛзі-ӛзі  тану»  рухани-
адамгершілік  қҧндылықтарты  жаңғырту  бойынша  жаңа  білім 
бағдарламасының  авторы.  Бҧл  пәнді,  яғни  «Ӛзін-ӛзі    тануды» 
сҥймейтін, ҧнатпайтын оқушы жоқ.  Ӛзіме ӛте қатты ҧнайды. Себебі 
мҧнда  адамгершілік,  еркін  тілек  айтып,  әр  тҥрлі  ойындар  ойнап, 
ӛлеңдер айтамыз. 
     Бізбен  замандас  қанша  балалар  анасыз  ӛсіп,  ана  махаббатын 
білмей  келген  балалар  қаншама!?  Солардың  жҥрегіне  жылылық 
ҧялатқан,  ана  махаббатын  сезіндірген  бар  ӛмірін  сол  балалар  адам 
болсын  деп  кҥн  демей,  тҥн  демей  жҧмыстанып,  алтын  уақытын 
бӛлген Сара апайға мен ризамын. 
   Ана  сӛзін  биік  ҧстап  ардақ  тҧтып,  аяулы  жандарды  қастерле, 
жанашыр да мейірімді адамдар кӛп бола берсін дей келе: 
       «Ӛлшеусіз  мейіріммен  махаббатың  ӛзгеден  бӛлексің-ау,  ана, 
жҥрек.»                                                                                                                                                                
 Сабитова Жансая  4 ә сынып оқушысы 
 
Шығарма  
Ардақты ана 
 
Дҥниеде адам баласына ең ардақты, ең асыл, ең жақын адам-Ана 
болып  саналады.  Оған  ешкім  де  тең  келмейді.  Баласы  ҥшін  Ана 
ешнәрсе де аямайды. Адам баласы ана алдындағы парызын ешқашан 
да  ӛтей  алмайды,  ӛйткені  оған  шамасы  да  жетпейді.  Дҥниедегі 
тіршілік атаулының барлығы анадан бастау алады. 
Дҥниедегі ең қымбатты Ана, асыл Ана әркімге де пана ғой. Ана 
баласы  ҥшін  отқа  да,  суға  да  тҥсуге  әзір.  Анасын  қастерлеген  бала 
ғана Отанын, халқын қастерлей алады. 
«Ана»  деген  ҥш-ақ  әріптен  қҧралған  сӛзінің  астарында  ҥлкен 
мән  жатқанын  кез-келген  саналы  азаматтың  ҧғынары  сӛзсіз. 
Тіршіліктің қайнар кӛзі, мейірімнің кәусар бҧлағы-Ана есімінен артық 
қасиетті,  киелі  ештеңе  жоқ.  Әлемге  әйгілі  ақын-жазушылар  мен 
ғҧламалардың  Ана  жайлы  тебірентіп,  жазып  қалдырған  асыл  сӛздері 
қаншама.... 
Халқымыз  «Анаңа  ауыр  сӛз  айтпа,  атаңа  ауыр  жҥк  артпа»  деп 
бекер айтпаса керек. Бар ӛмірін ҧрпағына арнап, ҥлгі-ӛнеге кӛрсетіп, 
қияға  қанат  қақтыратын  да  –  Ана.  Ӛмірдің  бар  қиындығын  кӛрсе  де 
тӛзіп, баласы ҥшін аянбайтын-Ана. 
Баласының ақылды, саналы, әдепті болып ӛсуін кез-келген Ана 
қалайды.  Және  Алла  Тағаладан  ананың  амандығын  тілеп  жҥруді 
ҧмытпайық! 
 

 
56 
 
                                              Сабит Әлішер    3
ә
 сынып оқушысы 
 
Сара Алпысқызына арнау 
 
 Келешек ҧрпағының қамын ойлап
 Ізгіліктің жолына терең бойлап. 
 Дана апа салып берген сара жолға, 
 Бҥлдіршіндер қадам басты гҥлдей жайнап. 
 
                                         Асхатқызы Айару  2
а
 сынып оқушысы 
 
Ӛзімізді-ӛзіміз толық тануға, 
Ӛмірдің мәнін терең ҧғуға, 
Санамызға дана ойдың толуына, 
Бойымызда сан қасиет болуына
Себеп болдың, Алпысқызы Сара ана! 
                                          
                                          Серикова Гҥлназ 3 
ә
сынып оқушысы 
 
Қасиеттің сырын тылсым бойлауына
Ӛз еліңнің қамын терең ойлауына, 
Кемелін болашақтың сайлауына, 
Ҧрпағына жол сілтеген Алпысқызы Сара ана! 
 
                                        Жасҧланова Аружан  4
а
 сынып оқушысы 
 
Кірпіш боп кетік жерге ӛрілуге, 
Адам боп биік шыңнан кӛрінуге, 
Ӛмірді жан-тәніңмен сезінуге, 
Кәусар соқпақ  салып бердің
                     Алпысқызы Сара ана! 
 
                                         Темірболатов Берік 4
ә
 сынып оқушысы 
Ҧстаздық еткен жалықпас
Ҥйретуден балаға. 
Ҧзақ ӛмір тілейміз, 
Алпысқызы Сараға! 
 
                                       
Зинатов Қайрат 2
а
 сынып оқушысы
 
 
 

 
57 
 
Шығарма 
Білмегенімді білдірдің. 
 
Мен, 
Әсемгҥл 
Ерболқызы 
3
а
 
сыныбының 
ҥздік 
оқушысымын.  Ата-анамды,  туыстарымды,ҧстаздарым  мен 
достарымды ӛзімнің ҥздік бағаммен қуантып жҥрмін. Ал тәртібім 
жӛнінде  айтсам,жанҧядағы  тҧңғыш  перзент    болғандықтан,  ата-
әжеме 
еркелігімнің 
басымдығынанда 
болар, 
кейбір 
кемшіліктерімнің  болғаны  анық.  Кӛп  сӛйлейтінмін,  тез 
ашуланатынмын. 
Биыл  жаңадан  енгізілген  «Ӛзін-ӛзі  тану»  пәнін  оқығаннан 
бастап,  менің  мінезім    «сиқырлы  таяқша»  ҧстағандай  ӛзгерді. 
Мен осы пәнді ӛте жақсы кӛремін. 
Бҧл пән ӛткізілетін кабинеттің ӛзі ерекше, кішкене сҥйіспеншілік 
әлемі сияқты. Мҧнда бір-бірімізді ренжітуге жол жоқ. 
Біз осы пән арқылы адам бойындағы асыл қасиеттерді 
адамгершілік, инабаттылық,мәдениеттілік, сҥйіспеншілік пен 
бауырмалдық, қайырымдылықты меңгердік. 
Аты аңызға айналған қаһарман атамыз Бауыржан 
Момышҧлы адамның мінез – қҧлқын табиғатқа теңеген ғой. 
Қайырымсыз, қатал адамдарды қара бҧлтқа, қайырымды, 
адамгершілігі мол адамдарды кҥнге теңеген. 
Мен  де  кҥн  сияқты  кҥлімдеген,  ай  сияқты  ажарлы, 
әдепті,ҥлкенге қҧрмет кӛрсете білетін, кішіге қамқор бола білетін 
ақылды қыз болғым келеді. 
«Ӛзін-ӛзі тану» пәнінің бағдарламасын жазып ҧсынған Сара 
Алпысқызына алғысымыз шексіз. 
 
                      Ҧстаздық еткен жалықпас 
                      Ҥйретуден балаға 
                      Бақыт, шаттық тілейміз 
                      Алпысқызы Сараға! 
Еліміз  тыныш,  балалар  бақытты  болсын!  Қазақстанымыз 
гҥлдене берсін! Менің сәби тілегім осы! 
 
                                   
Рафикова Айнамкӛз    3
а
 сынып оқушысы
 
 
 
 

 
58 
 
Шығарма 
Мейірімділік жан шуағы 
 
Кҥн  жер  бетіндегі  барлық  адамзатқа  ӛз  жылуын,  шуағын, 
нҧрын шашады.  Ол оның адам баласына деген  мейірімділігі  деп 
тҥсінуге болады. Демек кҥн мен адам баласының арасында ҥлкен 
байланыс бар. Сол сияқты адам мен адам арасында да байланыс 
міндетті  тҥрде  болады.  Бірақ  ол  кҥн  мен  адам  арасындағыдай 
болып  кездесе  бермейді.  Себебі  адамдар  бір-бірімен  әр  тҥрлі 
қарым-қатынас  жасайды.  Біреулер  жақсы  қарым-қатынас  жасай 
біледі.  Мҧндай  адамдарды    адамгершілігі  мол  адам  дейміз.  Енді 
біреулері  қатал  болып,  ешкіммен  араласпайды.  Мҧндай  адамдар 
адамгершілігі жоқ адамдар болып саналады. 
Адамгершіліктен 
келіп 
мейірімділік, 
қамқорлық, 
кшіпейілділік бәрі-бәрі тарайды. 
Мейірімді  адам  деп  кез-келген  адамға  жаны  аши  білетін, 
кӛмектесетін,  аялайтын,  қамқор  бола  білетін  адамды  айтамыз. 
Мысалы,  ана  мен  бала  арасында  мейірімділік  ҥнемі  жҥріп 
отырады. Ӛйткені ана баласы ҥшін қолынан келгенше еңбектеніп, 
оған қамқорлық жасайды. 
Мейірімділік  тек  ана  мен  бала  арасындағы  қарым-қатынас 
деп  қарауға  болмайды.  Ол  адамдар  арасындағы,  ҥлкен  мен  кіші, 
ҧстаз бен оқушы арасында да кездеседі. Әр адам ӛз мейірімділігін 
әр тҥрлі кӛрсетеді. 
Егер адамдар арасында  мейірімділік  қасиеті  кең  орын алса, 
еліміз ынтымағы жарасқан халықты ел болар еді. 
Мейірімді  адамның  қасында  жолдастары  да  кӛп  болады. 
Сондықтан да таңдамай бір-бірімізге мейірімділік, кішіпейілділік 
кӛрсете білейік дегім келеді. 
                                          
                            Едигиев Мерген   4
а
 сынып оқушысы  
 
 
 
 
 
 
 
 

 
59 
 
Қорытынды 
 
     Бҧл  тест  жинағы  бойынша  ӛз  білімін  толықтырған  оқушы  
заман  талабына  сай  дҥниетану  пәнінің  қоғамдық-әлеуметтік 
мәнін тҥсінген, қаруланған тҧлға  болып қалыптасады. 
   Дҥниетану  пәнінің  әрбір  тарауына  байланысты  ғылыми 
теориялық  білімдерін  толықтырып,  қоршаған  орта  туралы 
ғылыми 
ҧғым 
қалыптастырады. 
Оқушылардың 
ғылыми 
танымдық  қабілеттері  (байқағыштық,  зейінділік,  есте  сақтау) 
қалыптасады.  Ӛзін  қоршаған  әрбір  зат,  әрбір  қҧбылыс,  тіпті 
кішкене ғана ерекше кӛзге тҥсетін нәрсе оқушыны елең еткізбей 
қоймайды.  Оқушының  қызығушылығын  ғылыми  тҧрғыдан 
негіздеу және дамыту дҥниетанудан білім беру барысында жҥзеге 
асады.    Нәтижесінде  оқушылардың    қҧлшыныстары  әртҥрлі 
шараларға  қатынасуында  байқалды.  Мәселен,  олимпиадаларға, 
интеллектуалдық  ойындарға,  сыныптан  тыс  іс  шараларға, 
апталықтарға қатысып 
  
Қолданылған әдебиеттер: 
 
     1.Ф.Ш.Оразбаева, Т.Т.Аяпова, Г.Т.Бейсенбекова   
      «Қазақ тілі оқу кітабы» орта деңгей 2010 ж 
2.Ф.Ш.Оразбаева,Т.Т.Аяпова, Г.Т.Бейсенбекова 
 «Қазақ тілі оқу кітабы» ортадан жоғары деңгей 2010 ж 
3.
 
С.Иманасов «Жәнібек пен атасы» Алматыкітап 2007 ж 
4.
 
Е.Елубаев «Балаларға базарлық» Алматыкітап 2007 ж 
5.
 
Ш.Ахметов «Қазақ балалар әдебиетінің хрестоматиясы» 1,2 
кітап Арман баспасы 2004 ж 
6.
 
«Қуырмаш» Алматыкітап 2007 ж 
7.
 
«Жыл он екі ай» 2012 жылғы жинақтар 
8.
 
Р.К.Раева. Алматыкітап  2007 ж 
9.
 
Қазақ балалар әдебиетінің хрестоматиясы 2004 ж 
 
  
 
 
 
 
 

 
60 
 
Тақырыбы: «Кӛркем жазу»  4-сыныптарға арналған 
 
Қҧрастырушы: А.Т.Себепова  Орал қаласы №1 ЖББОМ 
Рецензенттер: З.Ж.Мутиев- М.Ӛтемісов атындағы  БҚМУ доценті 
А.Б.Ешимова- №1 ЖОББМ  ДОӘІЖО, жоғары  санатты қазақ тілі мен 
әдебиеті   пәні  мҧғалімі 
 
Кіріспе 
Аналитикалық бӛлімі 
 
1.1
 
Кӛркем жазу пәнінің теориялық негіздері. 
Егеменді  еліміздің  болашағы  білімді,  сауатты,  ӛнегелі  ҧрпақ 
болуы  тиіс.  Қазіргі  заман  талабына  сай  жаңа  буын  оқулықтарымен 
оқыту,  соның  негізінде  жасалған  бағдарламалар,  оқыту  мазмҧнының 
жаңартылуы  әр  бастауыш  сынып  мҧғалімдерінен  шығармашылық 
ізденіспен, жаңаша жҧмыс істеуін талап етеді. 
«Кӛркем  жазу»  таңдау  пәнінің  негізгі  мақсаты  қазақ  тілі 
сабақтарындағы  алған  білімдерін  одан  әрі  шыңдау.  Сабақ  ҥстінде 
оқушылардың  негізгі  білім,  білік  дағдыларын  қалыптастыру  болса, 
ауызша  айтқандарын  дәптерге  каллиграфия  ережелерін  сақтап  жазу 
қиын  да,  маңызды  да  қағидалардың  бірі  болып  табылады.  Ал 
каллиграфия  ережелерін  сабақ  ҥстінде  оқушыларға  толық  меңгерту 
оңайға тҥспейді. Оқушылардың каллиграфиясын қалыптастыруда бҧл 
пәннің рӛлі ерекше. 
Ҧсынылып  отырған    бағдарлама    4  -  сынып  бағдарламасына 
сәйкестендірілген.  Жатқа  жазу,  кӛшіріп  жазу,  шағын  шығармалар 
оқушылардың  зейінін,  есту  қабілеттерін,  есте  сақтауды  дамытады. 
Сондай  -  ақ  жоспарда  оқушылардың  шығармашылық  қабілетін 
дамытатын  жҧмыс  тҥрлері  бар.  Сонымен  қатар  оқушылардың  ой  - 
ӛрісі мен дҥниетанымын кеңейтуге ӛз ықпалын тигізеді. Кӛркем жазу 
оқушыларды  сауаттылыққа,  ҧқыптылыққа  тәрбиелейді,  сӛздік  қорын 
кӛбейтіп, сӛйлеу тілін жетілдіреді.  
Бҧл  факультатив    Қазақстан  Республикасы  ҥкіметінің  2012 
жылғы 23 тамыздағы №1080 қаулысы мен бекітілген ҚР мемлекеттік 
жалпы білім беру стандарты негізінде Қазақстан Республикасы Білім 
және  ғылым  министрінің  2012  жылғы  8  қарашадағы  Қазақстан 
Республикасындағы бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім берудің 
ҥлгілік оқу жоспарларын бекіту туралы №500 бҧйрығына негізделген. 
Кӛркем  жазу  оқушының  келген  кҥнімен  жазуымен  басталады. 
Әдемі жазуды меңгерудің әр адамға маңызы ӛте зор. Әдемі жазу бҧл 
мәдениеттің  белгісі,  әрі  сол  жазуды  оқитын  адамға  кӛзқарасы, 
қҧрметі.  Кӛркем  жазудың  негізгі  ерекшелігі  -  дҧрыс,  анық  және  тез 

 
61 
 
жазуды  қалыптастыру.  Оқушының  каллиграфиялық  қабілетін 
қалыптастырудың    педагогикалық  қоғамдық  тәрбиелік  мәні 
зор.Мектептегі оқыту ҥрдісі сауат ашудан басталатыны белгілі. Сауат 
ашу жҧмысының негізгі мақсаты - балаға хат таныту, яғни оған жазу 
мен  оқуды  ҥйрету.  Сауат  ашу  -  аса  жауапты  да,  кҥрделі  жҧмыс. 
Ӛйткені  сауат  ашу  кезеңінде  оқушылар  дыбысты  әріппен  таңбалай 
білуге  (  фонетика  -  графикалық  жазуға  )  ҥйретіліп  қоймайды, 
сонымен бірге каллиграфиялық талапқа сай жазуға дағдылануы тиіс. 
Демек,  сауат  ашудың  міндеті  әріпті  жаза  білуге  ҥйрету  емес,  оның 
әрбір элементін дҧрыс сақтауға,  дәптерге қалай болса солай жазбай, 
оңға қарай, біркелкі кӛлбеу, таза, анық жазуға машықтандыру міндеті 
тҧр.  Осы  талаптарды  орындау  негізінде  оқушының  кӛркем  жазу 
дағдысы (каллиграфия) қалыптасады. 
Әдемі жазу – ӛнер. Таза, анық, әдемі жазуды оқуда жеңіл, ондай 
жазумен  берілген  ойды  тҥсіну  де  оңай.  Әріп  таңбаларын  әдемі, 
кӛркем 
етіп 
салуға 
жаттықтыру 
мақсатында 
жҥргізілетін 
жҧмыстардың  оқушы  бойында  жақсы  қасиеттердің  қалыптасуына 
ықпалы  бар.    Мектепке  алғаш  келгеннен  бастап,  баланың  жазуына 
жете кӛңіл бӛлмеу кӛп жағдайда оның ӛз ісіне салдыр салақ қарауына, 
жауапкершілікті  сезінбеуге  әкеп  соғады.  Таза,    әдемі  жазуды  талап 
ету  оқушының  әсемдік  сезімін  оятып,    мінез  қҧлқын  тәрбиелеп, 
жауапкершілікке  тыңғылықтылыққа,  ҧқыптылыққа  ҥйретеді.  Әдемі, 
анық  жазуға  ҥйрету  арқылы  мҧғалім  оқушыны  еңбексҥйгіштікке, 
ҧқыптылыққа, әдемілікке тәрбиелейді. Жазу процесінде оқушы дҧрыс 
отыру  керек,  қаламсапты  дҧрыс  ҧстауы,  дәптерді  партаға 
орналастыру, осының әрі баланың кӛзіне, жазуына жҧмыс қабілетіне 
әсерін  тигізеді.  Отырғанда  орындық  партаға  кіріп  тҧруы  керек,  сол 
қол  дәптерді  басып  тҧрады,  ал  оң  қолдың  басы  дәптер  де  жатады. 
Бала  мен  партаның  арасына  жҧдырық  сыятындай  болуы  керек.  Кӛз 
бен  дәптердің  арасы    30  см  болуы  шарт.    Жарық  сол  жақтан  тҥсуі 
керек.  Жазу ҧзақтығы 1 сыныпта 5 минут, 2 сыныпта             8 минут, 
3  сыныпта  12  мин,  4  сыныпта  15  мин.  Одан  ҧзақ  жазу  баланы  
шаршатады. Арасында балаларды демалдырып, сергіту жаттығуларын 
жасаған жӛн. Мектепке алғаш келген баланың жетекші әрекеті ойын, 
ал  штрихтау  ойын  тҥрінде  жҥргізіледі.  Әр  тҥрлі  зат  бейнесін, 
геометриялық 
фигураларды 
 
штрихтау, 
баланың 
қолын 
жаттықтырмайды,  оның  сӛйлеуі  мен  ойлауын  дамытады.  Штрихтар 
арқылы сурет салу жаттығуларын сурет альбомына орындатқан жӛн. 
Штрихтарды  ӛзара  қосып  сурет  салу  кезінде  балалар  заттардың 
пішінін,  қҧрылысын    жазықтықта  орналасу  қалпын  еркін  қабылдап, 

 
62 
 
оң,  сол,  шеті,  жоғары,  тӛмен,  тҥзу,  қисық,  дӛңгелек  т.  б  ҧғымдард 
ымеңгереді. 
 

1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   23


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал