Курсы бағдарламасының ж и н а ғ Ы



жүктеу 27.29 Kb.

бет23/23
Дата14.09.2017
өлшемі27.29 Kb.
1   ...   15   16   17   18   19   20   21   22   23

3.
 
Ойлан да, аяқта! 
– лимон қышқыл, ал қант...(тәтті) 
– егер үстел орындықтан биік болса, онда орындық... 
– екі, бірден кӛп, ал бір... 
– пышақ та, әйнек те...(ӛткір) 
4.
 
Ойлан да, аяқта! 
– Ат шабады, алқарлығаш... 
– Ит үреді, ал қарға... 
– Жылан жорғалайды, балық... 
5.
 
Қарама-қарсы сӛзді ата. 
Балалар  шеңберге  тұрады.  Жүргізуші  доппен  балалардың 
арасында  тұрады.  Жүргізуші  балаларға  кезекпен  допты  лақтырып, 
бір сӛзді айтады. Балалар сол сӛзге қарама  – қарсы сӛзді айтулары 
тиіс.  
Қара –  
Күн –  
Аласа –  
6.
 
 Менің кӛңіл кҥйім қандай? 
Балалар  ӛз  кӛңіл  –  күйлеріне  сәйкес  келетін  суретті  тауып 
атайды(кӛңілді  –  кӛңілсіз,  ренжулі,  қорқынышты,  ...т.с.с.).  Сол 
кездегі ӛздерінің кӛңіл – күйлерін баяндайды. Басқа суреттегі кӛңіл – 
күйге сәйкес болған жайды әңгімелеп береді. 

 
296 
 
7.
 
 Жаңа ертегі 
Жүргізуші  отырған  балаларға  ертегі  кейіпкерлерін  атайды, 
суреттерін  кӛрсетеді.  Мысалы:  кемпір,  шал,  түлкі,  арыстан, 
тышқан  т.б.  Аталған  кейіпкерлерді  біріктіре  отырып  жаңа  ертегі 
мазмұнын  құрастырып  айтуды  ұсынады.  Балалар  ертегі 
құрастырады.  Ең  қызықты  ертегі  ойлап  тапқан  бала  жүргізуші 
болып ойын жалғастырады. 
 
Оқушылардың шығармашылық жҧмыстары 
 
 
 
 
 
  
 
 
 
 
 
А.Хҧсайынов атындағы ОЖББМ 
                        4 сынып оқушысы Әмірова Аружан 
 
Жҧмбақтар 
 
Дӛп-дӛңгелек қазанша, 
Астында жатыр дәу патша.               (тасбақа) 
 
Бір қҧлағы бар, 
Екі бҧлағы бар. 
Бар керектіні қҧйып алатын 
Дәу бҧлағы бар.                              (сҥт машинасы) 
 
        Ӛтірік ӛлең     
                                                        
Заманға қарай кәзіргі,
 
Қой мен қасқыр дос бопты. 
Бір ӛрісте жайылып, 
Бір ӛзеннен су ішіпті. 
Тӛлдері де бірге ойнап, 
Жемдерін де бӛліскен 

 
297 
 
Бҥкіл әлем таңданып, 
Бҧларға бәрі ынтықты. 
Ҧстазым 
 
Ақылшымсың ҧстазым,, 
Ақылыңды тыңдаймын. 
Жақсы ҥлгіңіз кӛп сіздің, 
Әбестікті қылмаймын. 
Кішілерге ҥйретем, 
Білгенімнің барлығын. 
Сізден  алған біліммен
Босқа ӛтпейді әр кҥнім. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
А.Хҧсайынов атындағы ОЖББМ 
4 сынып оқушысы Қайратова Данира 
 
Жҧмбақтар 
 
Ӛзі қысқа, ӛзі нҧсқа, 
Сӛз қаймағын есіңде ҧста.                (мақал) 
 
Таппайтын тағат, 
Тығулы тҧр бір сағат.          (жҥрек) 
 
 
 
 
 

 
298 
 
Сӛзжҧмбақ 
 
1.
 
Кӛмірлі қала 
2.
 
Әсем кӛл 
3.
 
«3 ай» және саннан қҧралған кӛл 
4.
 
Бас қала 
5.
 
Ҧлт атауы 
6.
 
Хан тҧрағы 
7.
 
Қазақстан ақшасы 
8.
 
Етегінде Алматы қаласы 
орналасқан тау. 
9.
 
Дастархан байлығы 
 
Әке 
Мақтанышпен айтамын, 
Әке деген ҧлы есім. 
Пана болар әр дайым, 
Қамқорлығын білесің. 
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
                             А.Хҧсайынов атындағы ОЖББМ 
                          4 сынып оқушысы   Берикова Әдемі 
 
Жҧмбақтар 
Екі сӛзден біріккен
Оның атын біліппе-ең. 
Бірдей мағына беретін, 
Ӛсімдікті біліппе-ең.           (саңырауқҧлақ) 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
299 
 
Білім кҥні. 
   Бҥгін  бірінші  қыркҥйек.  Балалар  мектепке 
ағылуда.  Бәрі 
мҧғалімдеріне  гҥл  шоқтарын  беруде.  Олардың  кӛңіл-кҥйі  керемет. 
Бәрі сыныпқа кірді. Олар алғаш қолдарына ана тілін ҧстады.  
   Олар мектептен кӛңілді қайтты.  
Оқыған адам қор болмайды. 
 
Қамқорлық  
Аспанға ҧшар торғайды, 
Оны анасы қорғайды. 
Олармен біз ойнаймыз
Кетіп қалса  ойлаймыз.  
 
Отан 
Қазақтың жері кең-байтақ, 
Бабамның берген еншісі. 
Желбірей бер, кӛк байрақ, 
Отанымның белгісі. 
 
Туған ел 
Туған елім – тағдырым, 
Алысқа кетсем сағындым. 
Сен мәңгі жҥректе, 
Таусылмайтын ән- жырым. 
 
 
 
 
 
 
                                          
 
 
 
 
 
                           А.Хҧсайынов атындағы ОЖББМ 
      4 сынып оқушысы   Бисенғалиева Нҧрәсем 
 
Ӛтірік ӛлең 
Қыс келіп пенгвин ҧшты, 
Жаз келіп тауық ҧшты. 
 

 
300 
 
Қазіргі уақытта кітап оқу керек пе? 
 
Қазіргі  уақыт  кітап  оқуды  ӛте  қажет  етеді.  Ӛйткені,  адамдар  сол 
арқылы  ӛз  білімін  тереңдетеді.  Жҧмыста  тәжірибесі  мол  болу  ҥшін 
ізденіп, кӛп оқу керек. Қазіргі біз танып жҥрген, кӛріп жҥрген не бір 
ақын  да,  батыр  да,  ҧшқыш  та,  депутат  та  біз  секілді  оқыған. 
Сондықтан Абай атамыз «Оқу білім бҧлағы, білім ӛмір шырағы» деп 
бекер айтпаған. Балалар, Абай атамыздың ӛсиетін ҧмытпайық. 
 
Отан 
Отанымды саялаймын, 
Ақылдыны аялаймын. 
Халқымның мен баласымын
Еңбегімді аямаймын. 
 
 
Мен сабақтан бес алсам, 
Қуанады ата-анам. 
Тӛрттік, ҥштік баға алсам
Мҧңаяды ата-анам. 
Сондықтан да сабақтан 
Қалмай оқу тиімді. 
 
 
 
 
 
 
 
 
                                       
 
 
 
                         
А.Хҧсайынов атындағы ОЖББМ 
              4 сынып оқушысы   Хазиуллин Қасым 
 
Ана тілі 
Ана тілі бойыма 
Сіңеді ана сҥтімен 

 
301 
 
Қадірлісің мен ҥшін, 
Айбыны асқақ дара тіл. 
Ана тілі қадірлі тіл. 
Бойыма сіңді сҥтімен ана. 
Ана тілі айбынды тіл
Ӛзі таза, ӛзі дара. 
 
Сӛзжҧмбақ 
1.Ең ардақты жан 
2. Ас атасы –  
3.Ӛлең жазатын адам. 
4.Кӛкжиек тҧстарын 
анықтайтын қҧрал 
5. ............Жансҥгіров 
6.Тҥс 
7. Бҧрынғы қазақ ҥйі  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
А.Хҧсайынов атындағы ОЖББМ 
4 сынып оқушысы   Хайреденов Әділжан 
 
Санамақ 
Бір дегенім - бата, 
Бата берер ата. 
Екі дегенім - елім, 
 
 
А 
 
 
 
 
 
 
 
Н 
 
 
 
А 
 
 
 
 
 
Т 
 
 
 
 
 
 
 
 
І 
 
 
 
 
 
 
 
Л 
 
 
 
 
І 
 
 
 
 

 
302 
 
Тәуелсіз ол жерім. 
Ҥш дегенім - ҥміт, 
Боламын мен жігіт. 
Тӛрт дегенім - тӛзім, 
Ең қымбат ана ӛзің. 
Бес дегенім - бақыт, 
Бестік алар уақыт. 
Алты дегенім - Астана, 
Мәртебесі - бас қала. 
Жеті дегенім – жалау, 
Жанады от боп алау. 
Сегіз дегенім – сенім, 
Сенімге сенем ӛзім. 
Тоғыз дегенім – тілек, 
Әркімде бар жҥрек. 
Он дегенім – Отан, 
Отаншыл бол ботам! 
 
Ҧстазым 
Білім нәрін санамызға қҧясыз, 
Бойымызға тек ізгілік жиясыз. 
Әр балаға жалықпайсыз ҥйретіп, 
Уақытыңыздың бәрін бізге қиясыз. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
303 
 
                                      Қорытынды 
 
Қазақстан  Республикасының  білім  беру  тҧжырымдамасына 
сәйкес бастауыш сыныптарда меңгерілетін білім, білік, дағдылардың 
деңгейіне  қойылатын  мемлекеттік  стандарт  талабы  мен  оқу 
бағдарламаларының арасында тҥрлі қайшылықтар бар.  Олардың бірі 
–  бастауыш  сыныпта  әдебиеттік  білім  берудің  ҧтымды  жолдарын 
кӛрсететін, баланың  жеке шығармашылығын дамытуға жол  ашатын 
ғылыми-педагогикалық  тҧрғыда  негізделген  тӛл  тіліміздегі 
әдістемелердің аздығынан байқалады.  
   Соңғы  жылдары  оқушыларды  кітап  оқуға,  кӛркем  шығармаларды 
оқуға  қызықтыру  ӛзекті  мәселеге  айналып  отыр.  Ӛкінішке  орай 
кӛптеген  балалар  кітапты  амалсыздан  қҧлықсыз  оқиды  және  ӛте  аз 
оқиды.  Осы  жерде  «неліктен  балалардың  жылдан-жылға  поэзияны, 
әдебиет  шығармаларын  оқуға  деген  қызығушылығы  тӛмендеп 
барады?» деген сҧрақ туындайды. 
   Ең 
басты 
себеп 
– 
оқушының 
оқырмандық 
қабілетін 
қалыптастыратын  мақсатты  жҥйенің  болмауы.  Бастауыш  сыныпта 
әдебиеттік  білім  берудегі  ең  ӛзекті  мәселенің  бірі  ол  балада  ӛз 
бетінше  оқырмандық  қабілеттің  қалыптаспауы  болып  табылады. 
Осы кемшіліктерге сынаптай болса да кедергі болсын деп, қазақ тілі 
пәнінің  вариативті  негізінде  4  сынып  оқушылар  ҥшін    «Тіл 
патшалығы»  курсы  бағдарламасы  қҧрастырылды..  Басты  назарға  
оқушылардың  ауызекі  сӛйлеу  мәдениетін  дамыту,  сӛз  мәдениетін 
жетілдіріп,  шығармашылық  және  интеллектуалдық  қабілеттерін 
арттыру алынды. 
-
 
Оқушылардың ауызекі сӛйлеу кезіндегі тілдік қорлары молайды. 
-
 
Қазақ халқының ауыз әдебиеті тҥрлерімен сусындады. 
-
 
Қазақ  балалар  әдебиеті  жазушыларымен  танысып,  олардың 
шығармаларын оқуға деген қызығушылықтары артты. 
-
 
  Ӛз ойларын еркін, ашық тҥрде жеткізуді меңгерді. 
Әр сабақта оқушылар қазіргі заманға сай ыңғайланыдырылған әдіс-
тәсілдер  арқылы  кең  ауқымда  жҧмыстандырылып,  жеке  тҧлғалық 
мәдениетке  тәрбиеленді.  Ӛз  бетімен  ізденуге,  шығармашылық 
жҧмыстармен айналысуға, мектеп бағдарламасымен ғана шектелмей 
қосымша ақпараттар жинауға, кітап оқуға талпыныстары артты. 
   Тӛменгі    сыныптан  бастап-ақ  ынтасы  мен  талпынысы  оянып  келе 
жатқан  оқушыларым  да  бар.Атап  айтсақ,  Әмірова  Аружанның 
Республикалық  «Ертегілер  елінде»  журналына  (№  2,5  2015 
жыл)«Ҧстаз»  туралы  ӛлеңі  және  «Нҥктеден  нҥктеге  дейін» 
шығармашылық  тапсырмасының  шығуы,  Қайратова  Данираның  да 

 
304 
 
осы журналға (№4 2015жыл) «Әке» туралы ӛлеңінің басылуы дәлел 
бола  алады.  Сонымен  қатар  Хайреденов  Әділжан  жоғары  сынып 
оқушыларымен  қатарласа  мектепішілік,  аймақтық  «Жайдарман» 
ойындарына қатысып  
«Ең  тілі    шебер  ойыншы»  дипломымен  марапатталуы  оның  сӛзге 
шебер, ӛз ойын еркін жеткізе білетіндігінің арқасы деп есептеймін. 
  Қорыта  келгенде,  сабақта  осындай  жҧмыс  тҥрлері  жҥйелі 
ҧйымдастырылса,  оқушының  ӛз  ойын  еркін  жеткізіп,  әдеби-кӛркем 
шығармаларды оқуға деген қызығушылығы артатыны сӛзсіз. 
 
 
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР: 
 
1.
 
Жалпы білім беретін мектебінің оқу бағдарламалары. 
1-4 сыныптар Алматыкітап баспасы, Атамҧра баспасы  
2.
 
―Қазақ тілі дидактикалық материалдар‖. Алматы. Атамҧра.1910 
жыл  
3.
 
Б.Сайлаубаева. Қазақ тілінен оқу дидактикалық қҧрал.  
4.
 
«Ана тілім–азығым, адастырмас қазығым.» 
М.Шәбжантайқызы. Кӛкшетау.201 жыл. 
5.
 
«Айгӛлек» журналы №3. 2011 жыл 
6.
 
«Менің алғашқы әліппем» Алматы. 2010 жыл 
7.
 
Г.Х. Сейсекенова. «Қазақ тілінен әдістемелік қҧрал» 2011 жыл 
8.
 
 Ж. Кәрімқызы «Қазақ тілінен дидактикалық жаттығулар»   
Алматы. «Ӛлке» 2010 жыл. 
9.
 
«Ертегілер елінде » журналы №9 2014жыл 
10.
 
«Бастауыш сынып» журналы 2013-2015 жылғы басылымдар 
11.
 
«Бастауыш  сыныпта  оқыту  әдістемелігі»  журналы  2013-2015 
жылғы басылымдар 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 


1   ...   15   16   17   18   19   20   21   22   23


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал