Курсы бағдарламасының ж и н а ғ Ы



жүктеу 27.29 Kb.

бет14/23
Дата14.09.2017
өлшемі27.29 Kb.
1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   23

 
«Тапқыр достар» танымдық ойын-сауық сайысы. 
 
Мақсаты:  Оқушылардың  зеректік  қабілеттерін  дамытып,  ой  ӛрісін 
кеңейту,  білімге  қҧштарлығын,  тапқырлықтарын  анытау,логикалық 
шапшаң ойлау дағдысын арттыру,  озық ойлы топты шығару. 
Дамытушылық: 
Оқушылардың 
дҥниетанымын, 
білімге 
қызығушылығын  арттыру,  ойды  жҥйелеу  қабілеттерін  дамыту. 
Тәрбиелік: жеңімпаз, озат болуға тәрбиелеу 
Сабақтың тҥрі:топтық ойын. 
Кӛрнекілігі: даналық сӛздер, интерактивтік тақта, слайдта кӛрсетілген 
сҧрақтар 
Барысы: 
І.Кіріспе бӛлім. 
Мҧғалім: 
Ӛмір деген кӛк мҧхиттың толқыны 
Бір-бірімен жатқан шулап, жалғасып 
Бір-бірімен жатқан тулап арбасып 
О,толқындар, арпалысып алға шық 
Ӛмір деген мәңгі гҥл деп жататын 
Қҧштарлықтың толғағы мен толқыны,-дегендей ӛмірдің ӛзі сайыс, 
ӛмірдің ӛзі ойын. 
 
Қҧрметті  оқушылар  мен  ҧстаздар  бҥгінгі  біздің «Тапқыр  достар» 
танымдық  ойын-сауық  сайысына  қош  келдіңіздер!Міне  бастауыш 
сынып  онкҥндігі  ӛтіп  жатыр.  Мектебіміздің  2,3-  сынып  оқушылары 
қазір  алдарыңызда  кҥш  сынасып,  ӛздерінің  білімдері  мен 
тапқырлықтарын кӛрсетпекші. Олай болса сайысымызды бастайық. 
Шақырамыз, келіңдер жарысуға 
Кҥш, ӛнер, білімменен алысуға 
Бар ӛнерді салайық, сайысуға! – деп сайыскерлерімізді қошеметтеп 
ортаға шақырамыз. Сайыс болған соң әділ-қазы алқасы да болу керек
Ендеше  
Жҥйрік озар сайыстада неше бір 
Сарапқа сал әділдікпен шеше біл! Деп Әділқазы алқасымен 
таныстырып ӛтейін: 
1.Оқу ісінің меңгерушісі- Калимова Ж.М. 
2.Бастауыш сыныптың әдістемелік жетекшісі-Гумарова А.С. 
3.Психолог: -Жәдиева А.А. 
-Енді ойынымыздың шарттарымен таныстырып 
ӛтейін.Сайысымыз   10 кезеңнен  тҧрады. 

 
175 
 
I.кезең «Таныстыру»  . 
II.кезең «Сен білесің бе?» 
ІІІ-кезең: «Сӛз тапқанға қолқа жоқ». 
 ІҤ-кезең: «Мен жаңылмаймын!» жаңылтпаш айту 
Ҥ-кезең: «Ӛнер алды қызыл тіл» 
ҤІ-кезең: «Ойлан , тап....». 
VІІ кезең:. «Кім жылдам?» 
ҤІІІ кезең: «Туған елім-Қазақстан» 
ІХ-кезең:. «Биле, биле» Ӛнер сайысы. 
Х кезең: Жеңімпаздарды анықтап, марапаттау 
  
Мҧғалім: 
-Жарыстың тәртібі, барысымен таныс болдық, ендеше, ойынымызды 
бастайық. 
I-кезең : «Таныстыру» .Топтардың ӛздерін таныстыру сәті. 
1-топ «Алға» 
2-топ: «Тапқыр» 
Мҧғалім : 
-Енді ойынымыздың ІІ-кезеңі «Сен білесің бе?» деп аталады. Бҧл 
кезеңде кезекпен әр топ ҧяшықтарды таңдап, сол ҧяшықтағы 
тапсырманы орындаса ҧпайды қоржындарына салады. Топпен 
ақылдаса отырып жауап береміз. 
 
Мҧғалім: 
-Енді ойынымыздың IIІ кезеңі «Сӛз тапқанға қолқа жоқ» деп аталады. 
Таңдап  алынған  әріптер  арқылы  сҧраққа  дҧрыс  жауап  беру. 
А,Б,С,Д,Е,Ж,Қ,  О,Т,М,  әріптерін  таратып  әріп  таңдап  алады  да  екі 
топқа  сҧрақ  қойылады.Әріптер  арқылы  сҧрақтарға  бір  минут  ішінде 
қысқа да, нҧсқа, дҧрыс жауап кҥтеміз. 
1. Суды немен ішесің? 
2. Сенің досың кім? 
3. Бҥгін сенде неше сабақ? 
4. Қандай пәнді ҧнатасың? 
5.Жасың нешеде? 
6.Ағаңның есімі кім? 
7.Қай жануар ҧнайды? 
 8. Ҥй тапсырмасын шығаруға кім кӛмектеседі 
2-топқа. 
1.Қай ауылда тҧрасың? 
2.Тақтаға немен жазасың? 
3.Досың қандай адам? 

 
176 
 
4.Мҧғалім сыныптан шығып кеткенде не істейсің? 
5.Қандай тағамды ҧнатасың? 
6.Қай кӛшеде тҧрасың? 
7.Пырылдап ҧйықтайтын не 
 8.Дос қызыңның есімі ? 
  
 Келесі  ІҤ-кезеңімізге  кӛшейік  Ол  «Мен  жаңылмаймын»  жаңылтпаш 
сайысы.   Әр  топтан  бір  бала  жаңылтпашты  қайталап  айтасыңдар. 
Балалар  қазір  қандай  мезгіл.  Қыста  не  жауады?  Қар  Ендеше  қар 
туралы жаңылтпашты жаңылмай айтайық. 
1-топқа 
Бҧл қар- 
Сҧр қар. 
Сҧр қар- 
Кір қар. 
Ҥстінде ойнама, 
Ҥстіңді былғар. 
2-топқа 
Қырбық қар қҧрғақ па? 
Қҧрғақ қар қҧрғақ па? 
Қырбық қар да қҧрғақ, 
Қҧрғақ қар да қҧрғақ. 
Мҧғалім: 
-Сайыскерлеріміз  шаршаған  болар  «Сергіту  сәтін»  жасап  алсақ 
қалай  болады?  Мен  қазір  музыка  қосамын.  Алдарыңа  шығып  бір 
қимылды  кӛрсетемін  сендер  қайталайсыңдар.  Сосын  келесі  оқушыға 
сен деп қолымен кӛрсетемін. Сол кӛрсеткен оқушы ортаға шығып бір 
қимыл  кӛрсетеді,  қалғандары  қайталайды.Ол  келесі  оқушыны 
кӛрсетеді ол қимыл жасайды қалғандары қайталайды. Сӛйтіп музыка 
біткенше жалғасады. Тҥсінікті болса бастайық.. 
Ал сергіп алсақ келесі Ҥ-кезеңге кӛшеміз. Ол «Ӛнер алды-қызыл тіл» 
деп аталады  бҧл кезеңде 4-тапсырмадан тҧрады. 
1-тапсырма  «Берілген  әріптерге  5  сӛз  қҧрау»  Мысалы:  «Б»  әрібін 
таңдасаңдар,  барыс,  бауырсақ,  білім,бесік,  сияқты.  2-топ  екі  әріпті 
таңдап 5 сӛз қҧрауға дайынбыз ба? 
2-тапсырма.  Карточкамен  жҧмыс  .2-топқа  бір  жҧмбақ  жасырылған. 
Жауабын  тауып,  Сол  сӛзге  дыбыстық  талдау  жасап,  әділқазы 
алқасына тез апарып бересіңдер. 
3-тапсырма.  «Ребусты  шешіп»  шыққан  сӛзге  сӛйлем  қҧрау.Ол  да 
карточкамен жҧмыс. 
4-тапсырма. Схема бойынша сӛйлем қҧрау. 2-топқа 2-схема беріледі. 

 
177 
 
ҤІ кезең: «Ойлан, тап» Экраннан сурет шығады Соған байланысты 
мақал-мәтел қҧрау. 
 1.Батыр елінде 
   Балық кӛлінде, 
2.Батыр туса ел ырысы 
Жаңбыр жауса жер ырысы. 
3.Ағаш жапырағымен 
Жер топырағымен 
4.Бір тал кессең, он тал ек 
5.қалың ағаштың қисығы болмайды. 
6.Қой аузынан шӛп алмас 
7.Балалы ҥй базар 
Баласыз ҥй мазар 
Балалы ҥйдің ҧрлығы жатпас 
8.Қой семізі қойшыдан 
Қой ӛлсе, қозы қалады, 
Келер жылы ӛзі болады 
Қой алты кҥн аштыққа шыдайды 
Кҥн, жеті 
Жеті атасын білмеген жетесіз. 
Баланың тілі бал 
Бала баланың ісі шала 
Қыздың кӛзі қызылда 
Қыз ауыр ма тҧз ауырма 
Қыздың  аңқауынан сақта 
Ҧлдың жалқауынан сақта 
Бесік 
Кӛз қорқақ қол батыр 
Қоянды қамыс батырды намыс ӛлтіреді 
Балық басынан шіриді 
ҤІІ кезең кім жылдам?- Бҧл кезеңде ауызша айтады 
1-топқа тапсырма:Нешінші қабат? Нешінші пәтер? 
2-топқа тапсырма: Ҥйшік қандай геометриялық пішіндерден 
қҧрастырылған? 
ҤІІІ кезең: «Туған елім –Қазақстан» ҚР Мемлекеттік рәміздері 1-ші 
сҧрақ барлығына ортақ қойылады. Әр топқа 2  сҧрақ қойылады 
ІХ кезең: «Биле, биле» ӛнер сайысы. Әр топ ӛз ӛнерлерін кӛрсетеді. 
  
Ойын толқын жатқандай асып, тасып, 
Біреу мығым, біреулер шалыс басып 
Бҧл ойыннан ӛтеді ғҧлама ойлар, 

 
178 
 
Жеңсең де, жеңілсең де қалма жасып,-дей отыра бҥгінгі 
сайысымызды аяқтаймыз. Осы сайыста сендер ӛздеріңнің 
білімдеріңді, ӛнерлеріңді, тапқырлықтарыңды кӛрсете білдіңдер. 
Ойынның тартысты ӛтуіне ат салысқандары-ңызға алғыс айтамыз. 
Оқушыларымыздың тапқырлығын саралау ҥшін сӛз кезегі 
әділқазылар алқасына беріледі. Әділқазы есептегенше барлығыңды 
ортаға биге шақырамын . 
Х кезең: Марапаттау.ҚҧттықтауКеш соңында жеңіске жеткен топ 
марапатталады. 
Жеңімпаз топты қҧттықтаймыз.Келешекте білімдеріңді одан әрі 
шыңдап, биіктерден кӛрінетіндеріңе тілектеспін! Келесі кездескенше, 
аман – сау болыңыздар. 
  
Сабақтың тақырыбы:   Хайуанаттар бағындағы қызықтар 
 
Сабақтың мақсаты:   Балаларға хайуанаттар бағы туралы тҥсінік беру, 
жабайы  аңдар  туралы  білімдерін  тиянақтау.  Аңдардың  кейбір 
ерекшеліктерін  салыстыра  айтуға  ҥйрету  арқылы  ойлау  қабілеттерін 
дамыту. 
Жан 

жануарларды 
қорғауға, 
қамқор 
болуға, 
сҥйіспеншілікпен қарауға тәрбиелеу. 
Кӛрнекіліктері: аңдардың, тордың суреттері, ойыншықтар, суреттер. 
1. Кіріспе бӛлім. 
а)  Сабаққа  дайындық  ретінде  балалар,  қазір  біздер  хайуанаттар 
бағына        саяхаттаймыз.  (  Суретпен  жҧмыс).  Хайуанаттар  бағынан 
алған  әсерлері  ҥйден  салып  келуге  тапсырылған  суреттерінен 
байқалады. 

 
179 
 
Хрестоматияда берілген «Жануарлар әлемі» атты мәтінді оқып беру. 
Осы мәтін арқылы әлемдегі ең ҥлкен жануар - кӛк китті таныту. Ол 
теңіздегі ең ірі сҥтқоректі жануарлар болып табылады. 
  
 
Әлемдегі  ең  ҧзын  жануар  –  керік.Ол   жануарлардың  ішінде  ең 
жҥрегі ҥлкен аң. Керіктің тілі – қап-қара болады екен. 
 ә) Сҧрақ - жауап әдісі арқылы мәтіннің мазмҧнын айтқызу. Балаларға 
жануарлар  әлемі  туралы  теледидардан,  бейнетаспалардан  кӛруге 
болатындығы  және  кӛптеген  кітаптар  бар  екені  айтылады.  Астана 
қаласындағы  «Мҧхит  аралы»,  Алматы  қаласындағы  хайуанаттар 
паркінен  кӛптеген  жануарлардың  тҥрін  кӛруге  болатындығы 
айтылып, олардың суреттері кӛрсетіледі.  
 
 2. Негізгі бӛлім. 

 
180 
 
 
а)  Хайуанаттар  бағы-жабайы  жануарларды  қолда  (торда, 
қоршауда)  немесе  жартылай  қолда  (табиғи  мекендеу  ортасына 
жақын  кӛлемде  қоршалған  аумақ)  ҧстайтын  ғылыми  ағарту 
мекемесі.  Онда  біздің  елде  мекен  етпейтін,  теледидардан  ғана 
кӛре  алатын,  жыртқыш,  жабайы  жануарларды  адамдар  ӛз 
кӛздерімен  кӛруге  мҥмкіндік  жасалған.  Оларды  хайуанаттар 
бағының  қызметкерлері  баптайды.  Хайуанаттар  бағындағы 
жануарларға кез-келген тамақты беруге тиым  салынған.  Ӛйткені 
олар ауырып қалуы мҥмкін. 
ә) Сӛздік жҧмысын жҥргізу. 
Хайуанат - жан - жануарлардың жалпы атауы. 
Хайуанаттар бағы - жан - жануарларды бір араға жиып, 
кӛпшілікке кӛрсету шараларымен шҧғылданатын мекеме. 
б) Сурет бойынша әңгіме жҥргізу. 
Дәптердегі хайуанаттар бағы бейнеленген суретті пайдаланып, 
әңгіме қҧрастырады. Балалар кӛмек арқылы торда тҧрған қасқыр, 
аю, кӛжек туралы әңгімелейді. 
  
Қасқыр  -  ит  тҧқымдас  жануар.  Тҥсі  -  сҧр.  Оны  жыртқыш  дейді. 
Қасқырдың баласын бӛлтірік деп атайды. 
 
 
 

 
181 
 
 
Қоян  -  ҧзын  қҧлақ  жабайы  жануар.Қоянды  ҥйде  де  асырайды. 
Оның  тҥсі  аппақ,  сҧр  болады.  Ол  -  ӛте  қорқақ  аң.  Қоянның 
баласын кӛжек деп атайды. 
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Аю - ірі денелі, икемсіз жануар. Ол - жыртқыш аң. Ақ аю, қоңыр 
аю, қара аю болады. Аюдың баласын қонжық деп атайды.  
 

 
182 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Піл – жер бетіндегі ең ірі,ең мықты, тӛрт тізесі бар жалғыз 
жануар. Оның аяғы жуан,тҧмсығы ҧзын болады. 
Сондай  -,  мҥйізтҧмсық,  жолбарыс,  т.б.  аңдар  және  қҧстар, 
бауырымен 
жорғалаушылар 
(жылан, 
кесіртке, 
тасбақа, 
қолтырауын) туралы да қысқаша мағлҧмат беріледі, суреттерін не 
солар туралы тҥсірілген фильм кӛрсетуге болады. 
в)  Қоян,  аю,  қасқыр  сӛздерін  қатыстырып,  бірнеше  сӛз 
тіркестерін  қҧрастыру.  Мысалы,  қорқақ  қоян,  сҧр  қоян,  аппақ 
қоян, ақ аю, қорбаңдаған аю, сҧр қасқыр, т.б. 
 
г) Жҧмбақтар шешу. 
Тәтті кӛрсе бас салар, 
Айнымайды баладан. 
                                    (Аю) 
 
Қаңғырамын, ҥйім жоқ, 
Ауылдардың қойы кӛп. 
Ҧрлық, зорлық кәсібім, 
Танамақтанар-нәсібім. 
                                (Қасқыр) 
 
        «Адасқан кӛжекті хайуанаттар бағына жеткіз» дидактикалық 
ойыны. Шытырман жолдардың ішінен баққа апаратын жолды 
сызып кӛрсетеді. 
 

 
183 
 
3. «Кім тез табады?» ойыны. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Екі  баланы  тақтаға  шығарамыз.  Плакаттағы  суреттен  кірпінің 
жолын дҧрыс, тез тапқан баланы мадақтаймыз. 
 
3. 
Сабақты қорытындылау. 

 
184 
 
 
а) Сҧрақ - жауап әдісі арқылы сабақта алған білімдері пысықталады. 
 
ә) Сабақ балалардың жануарлар туралы білетін ӛлең - тақпақтар 
айтуымен аяқталады. 
 
Сабақтың тақырыбы: Тӛрт тҥлігім ырысым 
 
Сабақтың мақсаты:  
Білімділік: ҥй  жануарлары,  олардың  тӛлдері  туралы  мәлімет  беру, 
сӛздік  қорын  жаңа  сӛздермен  толықтырып,  сол  сӛздерді  тілдік 
қатынаста қолдануды ҥйренеді.  
Дамытушылық: тіл  дамыту,  ойлау,  сӛйлеу  қабілеттерін  арттыру, 
сӛздік қорын молайту.  
Тәрбиелік: ҥй  жануарларын  кҥтуге,  оларды  жақсы  кӛруге  тәрбиелеу, 
оқушыларды еңбекке баулу.  
 
Сабақтың тҥрі: аралас сабақ.  
Сабақтың әдісі: сҧрақ-жауап, тҥсіндіру, ойын тҥрі.  
Сабақтың кӛрнекілігі: ҥй жануарлары туралы слайдтар, ҥй 
жануарларының дыбыстары, сӛзжҧмбақ, ребус, мәтін, ойын 
элементтері, ҥй жануарларының ӛрісін кӛрсету, жайлаумен 
таныстыру.  
 
Сабақтың барысы:  
l. Ҧйымдастыру кезеңі.  
a) Сәлемдесу  
ә) Оқушыларды сабаққа бейімдеу  
б) Сӛйлесу  
Жылулық шеңбері:  
 
Амансың ба, алтын кҥн  
Амансың ба, кӛк аспан  
Амансың ба, жер-ана  
Амансың ба, қонақтар  
Сіздерді кӛрсем қуанам  
Мҧғалім сӛзі:  
Қара достар жан-жаққа  
Дайынсың ба, сабаққа  
Орныңда ма, қараңдар  
Кітап, дәптер қаламдар.  

 
185 
 
- Балалар сыныпта бҥгін кім кезекші?  
- Жылдың қай мезгілі?  
- Аптаның нешінші кҥні?  
- Ақпанның нешесі? 
Ҥй тапсырмасын тексеру:  
106 бет, жаңа сӛздерді жаттау, 1-жаттығу(мазмҧндау), 107 бет 5-
жаттығу (жазбаша)  
Сҧрақ-жауап әдісі:  
Жануарлар неше топқа бӛлінеді?  
Жабайы жануарлар қайда тіршілік етеді?  
Жабайы жануарларды ата.  
Ҥй жануарларына нелер жатады?  
Мҧғалім жаңа сабақтың мақсатымен таныстырады:  
-  Балалар,  бҥгін  сабақта  жаңа  тақырыппен  танысамыз,  жаңа 
сӛздермен  танысамыз,  мәтінді  оқып  аударамыз,  сҧрақтарға  жауап 
береміз,  сергіту  сәтін  жасаймыз,  топпен  жҧмыс  жҥргіземіз, 
карточкамен  жҧмыс,  дәптермен,  тақтамен  жҧмыс,  сӛзжҧмбақ,  ребус 
шешеміз, ән айтамыз, ҥй жануарларының дыбыстарымен танысамыз.  
 
Жаңа сабақ: Тӛрт тҥлігім ырысым  
Ҥй жануарлары слайдтан кӛрсетіледі.  
 
1. Мҧғалімнің кіріспе әңгімесі.  
-  Тӛрт  тҥлік  малға  қой,  жылқы,  сиыр,  тҥйе,  ешкі  жатады.  Тӛрт  тҥлік 
малдың  пайдасы  зор.  Олардың  сҥті,  еті-тағам,  жҥні  мен  терісі-киім. 
Жылқы 
мен 
тҥйені 
кӛлік 
ретінде 
пайдаланды.  
Оқушыларға мәтін таратылады.  
Ҥй жануарлары адамға қызмет  етеді. Олар адамға киім,тамақ береді. 
Тҥйе  сҥтінен  шҧбат,  жылқы  сҥтінен  қымыз  жасайды.Сиыр  мен  ешкі 
де сҥт береді. Біздің халық бҧл жануарларды тӛрт тҥлік деп атайды.  
Тҥйе-малдың ҥлкені,  
Жылқы-малдың ҥркегі,  
Сиыр-малдың сҥттісі,  
Қой-тҥліктің қҧттысы.  
 
Жаңа сӛздер: таныстыру, оқу, жазу  
тӛрт тҥлік мал- четыре вида домашнего скота  
шҧбат-напиток из верблюжьего молока  
қымыз-напиток из кобыльего молока  
қызмет етеді-служат  
ҥркегі-пугливый  

 
186 
 
қҧттысы-приносящий благо  
тӛл-приплод, детѐныши  
пайда әкеледі-приносят пользу  
 
Мәтінді оқып, аудару. Сҧрақтарға жауап беру.  
Ҥй жануарларын ата.  
Бҧлар адамға қалай қызмет етеді?  
Шҧбат ненің сҥтінен жасалады?  
Қымыз ненің сҥтінен жасалады?  
Халық ҥй жануарларын қалай атайды?  
Тӛрт тҥлік малдың тӛлдерін ата.  
 
Сергіту сәті:  
Қошақаны қойдың  
Қайда қалып қойдың  
Бҧлтиып тҧр бҥйірің  
Қай ӛрістен тойдың  
 
Топпен жҧмыс:  
1-топ Шопан ата  
2-топ Қамбар ата  
Екі топқа екі тҥрлі тапсырмалар таратылады.  
 
Карточкамен жҧмыс:  
1.Лақ,  Қозы,  Қҧлын,  Бота,  Бҧзау  осы  сӛздерді  тақтаға  шығып  жазу.  
 
2.  Кӛп  нҥктенің  орнына  тиісті  сӛздерді  қойып,  сӛйлемдерді 
кӛшіріп жаз.  
 
Сиырдың  тӛлі  -  ...  .  Қойдың  тӛлі  -  ...  .  Жылқының  тӛлі  -  ...  . 
Тҥйенің  
тӛлі  -  ...  .  Ешкінің  тӛлі  -  ...  . Кӛп  нҥктенің  орнына  тиісті  сӛздерді 
қойып, сӛз тіркестерін кӛшіріп жаз.  
... қозы, ... қҧлын, ... бҧзау, ... бота.  
Керекті 
сӛздер: 
жҥйрік, 
сҥйкімді, 
момақан, 
тентек  
Слайдпен жҧмыс: Ҥй жануарларының дыбыстарын тыңдату.  
 
 
 
 
 

 
187 
 
3. Сӛзжҧмбақ шешу:  
 
  
 
 
Ребусты шеш: Тҥйе  
 
Ән: Қошақан  
 
Сабақты қорытындылау, бекіту:  
- Балалар, бҥгін сендермен қандай тақырыппен таныстық?  
- Ҥй жануарларын ата.  
- Бҧлар адамға қалай қызмет етеді?  
Шҧбат ненің сҥтінен жасалады?  
Қымыз ненің сҥтінен жасалады?  
Халық ҥй жануарларын қалай атайды?  
Тӛрт тҥлік малдың тӛлдерін ата.  
 
Бағалау:  
Ҥйге тапсырма:  
 
Сабақтың тақырыбы:  Жыл  мезгілдері. 
 
Сабақтың  мақсаты
1.Жыл мезгілдеріне  толығырақ  тоқталу,оқушылардың білім деңгейін 
кӛтеру 
2.Осы  тақырып бойынша білім, білік дағдыларын қалыптастыру. 
Сӛйлеу тілін дамыту. 

 
188 
 
3. Қоршаған ортаға деген қызығушылықтарын, сҥйіспеншіліктерін 
арттыру. 
 
Сабақтың тҥрі:    жаңа сабақ 
Сабақтың әдісі: сҧрақ-жауап, әңгімелеу. Қолданатын стратегиялар  
«Кубизм»  «Тҥртіп алу» «INSERT» 
 
Сабақтың кӛрнекілігі:   суреттер 
Сабақтың барысы:  
I.Ҧйымдастыру кезеңі    
а) сәлемдесу 
ә)оқушыларды тҥгендеу 
2.Психологиялық ахуал (оқушылар келген 
қонқтармен                           амандасады) 
3.Тіл дамыту 
Берекесін  сыйлауға 
Ӛлкемізге кҥз келді. 
Жемістерін жинауға, 
Шақырады біздерді. 
 
Жаңа сабақты тҥсіндіру 
 
                 
 
 
Сызба  арқылы мҧғалім жаңа  тақырыпты тҥсіндіреді       
Мағынаны  тану    «Кубизм»  стратегиясы  бойынша 
1.Суреттеңіз. Жыл  мезгілдерін атаңыз. 
2.Салыстырыңыз.    Кҥз бен жаз мезгілінде адамдар қандай еңбекпен 
айналысады? 
3.Саралаңыз.  
Адамдар қай жыл мезгілін қалайды? 
Мәтінмен  жҧмыс.  Ауа-райы 
      Жылдың   тӛрт  мезгілі  бір-біріне  ҧқсамайды.  Қыста  қатты  аяз, 
жазда ыстық, кҥзде қоңыр салқын кҥндер жиі болады. Кӛктемде кҥн 
жылына бастайды.  
кҥз 
кӛктем 

 
189 
 
Жазда  желсіз,  аспан  кӛбінесе  бҧлтсыз  ашық  болады.  Жаңбыр 
онша  кӛп  жаумайды.  жазда  кҥн  ҧзақ,  тҥнқысқа  болады.  Маусымның 
22-сінде кҥн мен тҥн теңеледі. 
Жаздан  кейін  қоңыр  салқын  кҥз  де  кепіп  жетеді.  Қараңғылық 
ерте  тҥседі.  Аспанды  қара  бҧлт  қаптап,  жауын  да  жиі  жауады.  Қар 
аралас жауын-шашын болады. 
Қыста  дала,  орман,  ҥйлер  ақ  қар  жамылады.  Ӛзендер  мен 
кӛлдердің бетін кӛгілдір мҧз жабады. Кҥн аязды, жер тайғақ болады. 
Қыстан кейін кӛктем де келеді. Оңтҥстіктен жылы жел еседі. 
Жылдың  әр  мезгілінде  ауа-райы  ӛзгеріп  тҧрады.  Ауа-райын 
болжаумен метеорология ғылымы айналысады.Ауа-райын болжайтын 
қарапайым  аспаптардың  бірі-барометр.  Ал  жердің  жасанды  серіктері 
жоғарыдан  ауа  райының  жағдайын  ӛзгерісін  бақылайды  да,  радио 
арқылы жерге хабарлап тҧрады. Ауа-райының қҧбылысын алдын ала 
біліп  отыру  кеме  капитандарына,  ҧшқыштарға  егіншілерге  және 
малшыларға аса қажет. 
INSERT-пенжҧмыс істеу 
Оқыңыз, аударыңыз,қарындашпен белгі қойыңыз. 
( V) – білемін 
(-) – білмеймін 
( +)- жаңа нәрсе 
( ?) –тҥсініксіз,білгім келеді. 
Тҥртіп алудың  жеке картасын толтырыңыз: 




  
  
  
  
  
   
Ой қозғау: 
1.Кҥзде қараңғылық қашан тҥседі? 
2.Кҥн мен тҥн қашан теңеледі? 
3.Ӛзендер мен кӛлдер қашан қатады? 
4.Адамдар ауа-райының ӛзгеруін қайдан біледі? 
 Сызбаны  толықтыр: 
 
 

 
190 
 
Сабақты қорытындылау:   Бес жол ӛлең қҧрастыру,ҧстаздың 
кӛмегімен. 
1. Жыл мезгілдері 
2. Алтын, тамаша 
3. Ӛзгереді, ӛседі 
4. Жыл мезгілдері ӛте тамаша. 
 5. Уақыт 
 
Дидактикалық материалдар 
Жаңылыспай жаңылтпаш айтып жарысып,  тілімізді 
жаттықтырайық. 
 
«Жалғыз әріп ӛзгерсе, сӛз шығады ӛзгеше» 
 
-Сӛз сиқырын ҧғыңдар,   
Қҧрақ сынды ӛсімдік 
Осал емес бір әріп   
 
Жасыл кӛркі жағаның 
Сӛз бен сӛйлем туындар           Енді мені десін жҧрт 
Бір әріптен қҧралып 
 
Мҥлкі арба, шананың 
 
Егер «А»дан бастасақ 
 
«Б» дан бастап оқысаң 
Аспанда менің тҧрағым   
Аң семіздік телінген 
«А» алдына «С»қойсақ   
«Т» дан бастап оқысаң 
Сай-салаға ағамын   
          Ыдыс тіккен теріден 
 
Байыптысақ, барласақ   
Тәндегі танамен-мең 
«Апа» деген сӛзге егер   
Кӛмірдей қап-қара 
«Н» әріпін жалғасақ 
 
Ал енді болам мен 
«Апан» болып ӛзгерер   
Мақтадай тап-таза  (қал-қар) 
 
Және байқап барласақ   
Кең тӛсіне даланың 
Ата» деген сӛзге егер 
 
Салғаңылыспайн белгі табанның 
«Н» әріпін жалғасақ 
 
Қос екеуін ҧғынып 
«Атан» болып ӛзгерер   
«Айдын» дейді мҧны жҧрт 
 
Әсем, ірі қаламын   
 
Сӛз сиқырын ҧғыңдар 
Тау аты да бҧр әрі   
 
Қҧбылатын алмасша 
«Л» ӛзгерсе боламын 
 
Ӛзге бір сӛз туындар 
Дихан-баба қҧралы  
          Жалғыз әріп алмасса 
 
Біресе-тҧрады  
 
           Ал балалар, толғанып 
Ӛзінше шақырып   
 
Сӛз қҧрайық ендеше 

 
191 
 
Біресе-қуады   
 
 
Ӛзгергенде соңғы әріп 
Зілденіп ақырып   
 
Сӛз шығатын ӛзгеше 
 
Жҧп-жҧмыр,   
 
 
«А» әрпінен бастасаң, 
Қап-қатты 
 
 
 
Ағзасымын адамның, 
Таспамын ӛрілген   
 
«А»-ны алып тастасаң, 
Енді мен, 
 
 
 
Сҥттен жасалған тағаммын 
Тәп-тәтті, 
Жеміспін тӛгілген. 

1   ...   10   11   12   13   14   15   16   17   ...   23


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал