«Көркем қолданбалы өнер жəне кəсіптік білім беру» кафедрасы



жүктеу 278.42 Kb.

бет2/3
Дата16.04.2017
өлшемі278.42 Kb.
1   2   3

Практикалық сабақ мазмұны:  

Зергерлік тастарды классификациялау жəне олардың қасиеттері. Қымбат тастарды 

баяндап  жазу.  Қымбат  тастардың  органикалық  тегі.  Жартылай  қымбат  тастар, 

өңдеу тастары. Жасанды тастар. Шыны, сүйек жəне мүйіз. 



ОЖСӨЖ  мазмұны:    Оқулықтардан,  музейлерден  реферат  тақырыптарына  сай 

ақпараттар жинау, тапсыру. 



СӨЖ мазмұны:  Тақырыпты жалғастыру. 

Əдебиет: 5,4,6,7,8,9 

 

9-апта 

 

 

 



 

 

11 



17-кредит сағат. 

№16 Студиялық жұмыс 

Тақырып: Зергерлік тастар  

Практикалық сабақ мазмұны:  

Зергерлік тастарды классификациялау жəне олардың қасиеттері. Қымбат тастарды 

баяндап  жазу.  Қымбат  тастардың  органикалық  тегі.  Жартылай  қымбат  тастар, 

өңдеу тастары. Жасанды тастар. Шыны, сүйек жəне мүйіз. 



ОЖСӨЖ мазмұны:   

Қоспа  компоненттердің  түрлі-түсті  жəне  қымбат  металдардың,  түр-түсінің 

өзгеруіне, бақылау температурасының төмендеуі жəне жоғарылауын, сұйық ағуын 

т.с.с. əсер етуін зерттеу. 



СӨЖ мазмұны:  Тақырыпты жалғастыру. 

Əдебиет: 5,4,6,7,8,9 

 

18-кредит сағат. 



№17 Студиялық жұмыс 

Тақырып: Зергерлік тастар  

Практикалық сабақ мазмұны:  

Зергерлік тастарды классификациялау жəне олардың қасиеттері. Қымбат тастарды 

баяндап  жазу.  Қымбат  тастардың  органикалық  тегі.  Жартылай  қымбат  тастар, 

өңдеу тастары. Жасанды тастар. Шыны, сүйек жəне мүйіз. 



ОЖСӨЖ мазмұны:   

Қоспа  компоненттердің  түрлі-түсті  жəне  қымбат  металдардың,  түр-түсінің 

өзгеруіне, бақылау температурасының төмендеуі жəне жоғарылауын, сұйық ағуын 

т.с.с. əсер етуін зерттеу. 



СӨЖ мазмұны:  Тақырыпты жалғастыру. 

Əдебиет: 5,4,6,7,8,9 

 

10-апта 

19-кредит сағат. 

№18 Студиялық жұмыс 

Тақырып: Қосымша материалдар жəне химиялық заттар.  

Практикалық сабақ мазмұны:  

Зергерлік  өнердегі  қышқылдар  жəне  оларды  қолдану.  Негіздері  туралы  жалпы 

мағлұматтар,  түрлері,  қолданылуы.  Тұздар  жəне  олардың  сипаттамасы.  Отқа 

шыдамды материалдар. Химиялық заттармен жұмыс кезіндегі техника қауіпсіздігі. 



ОЖСӨЖ мазмұны:   

Зергерлік 

өнерде 

қолданылатын 



көмекші 

материалдардың 

балқу 

температурасының кестесін жасау 



СӨЖ мазмұны:  Тақырыпты жалғастыру. 

Əдебиет: 5,4,6,7,8,9 

 

20-кредит сағат. 



 

 

 



 

 

12 



№19 Студиялық жұмыс 

Тақырып: Қосымша материалдар жəне химиялық заттар.  

Практикалық сабақ мазмұны:  

Зергерлік  өнердегі  қышқылдар  жəне  оларды  қолдану.  Негіздері  туралы  жалпы 

мағлұматтар,  түрлері,  қолданылуы.  Тұздар  жəне  олардың  сипаттамасы.  Отқа 

шыдамды материалдар. Химиялық заттармен жұмыс кезіндегі техника қауіпсіздігі. 



ОЖСӨЖ мазмұны:   

Зергерлік 

өнерде 

қолданылатын 



көмекші 

материалдардың 

балқу 

температурасының кестесін жасау 



СӨЖ мазмұны:  Тақырыпты жалғастыру. 

Əдебиет: 5,4,6,7,8,9 

 

11-апта  



21-кредит сағат. 

№20 Студиялық жұмыс 

Тақырып: Зергерлік бұйымдарды жасау.  

Практикалық сабақ мазмұны:  

Зергерлік жұмыс орны. Зергер құрал-саймандары. 



ОЖСӨЖ мазмұны:   

Қымбат металдарды балқытатын отқа төзімді материалдардан отбақыр дайындау. 



СӨЖ мазмұны:  Тақырыпты жалғастыру. 

Əдебиет: 5,4,6,7,8,9 

 

22-кредит сағат. 

№21 Студиялық жұмыс 

Тақырып: Зергерлік бұйымдарды жасау.  

Практикалық сабақ мазмұны:  

Зергерлік жұмыс орны. Зергер құрал-саймандары. 



ОЖСӨЖ мазмұны:   

Қымбат металдарды балқытатын отқа төзімді материалдардан отбақыр дайындау. 



СӨЖ мазмұны:  Тақырыпты жалғастыру. 

Əдебиет: 5,4,6,7,8,9 

 

12-апта 

23-кредит сағат. 

№22 Студиялық жұмыс 

Тақырып: Дайындау процесі жəне құрастыру операциялары.  

Практикалық сабақ мазмұны:  

Зергерлік жұмыс орны. Зергер құрал-саймандары.  

Дайындау процесі: балқыту жəне құю, жалпақтау, таптау. Лобзикпен кесу. 

ОЖСӨЖ мазмұны:   

Қымбат металдарды балқытатын отқа төзімді материалдардан отбақыр дайындау. 



СӨЖ мазмұны:  Тақырыпты жалғастыру. 

 

 

 



 

 

13 



Əдебиет: 5,4,6,7,8,9 

 

24-кредит сағат. 

№23 Студиялық жұмыс 

Тақырып: Дайындау процесі жəне құрастыру операциялары.  

Практикалық сабақ мазмұны:  

Зергерлік жұмыс орны. Зергер құрал-саймандары.  

Дайындау процесі: балқыту жəне құю, жалпақтау, таптау. Лобзикпен кесу. 

ОЖСӨЖ мазмұны:   

Қымбат металдарды балқытатын отқа төзімді материалдардан отбақыр дайындау. 



СӨЖ мазмұны:  Тақырыпты жалғастыру. 

Əдебиет: 5,4,6,7,8,9 

 

13-апта 

25-кредит сағат. 

№24 Студиялық жұмыс 

Тақырып: Балқыту жəне құю.  

Практикалық сабақ мазмұны:  

Сабақ  барысында  студенттер  қымбат  жəне  түрлі-түсті  металдарды  құюдың 

процесін үйренеді, қорғау, қабаттары, дəнекерлер жəне қышқылдар.  

ОЖСӨЖ мазмұны:   

Сабақ барысында қорытпалар құяды. 



СӨЖ мазмұны:  Тақырыпты жалғастыру. 

Əдебиет: 5,4,6,7,8,9 

 

26-кредит сағат. 

№25 Студиялық жұмыс 

Тақырып: Балқыту жəне құю.  

Практикалық сабақ мазмұны:  

Сабақ  барысында  студенттер  қымбат  жəне  түрлі-түсті  металдарды  құюдың 

процесін үйренеді, қорғау, қабаттары, дəнекерлер жəне қышқылдар.  

ОЖСӨЖ мазмұны:   

Сабақ барысында қорытпалар құяды. 



СӨЖ мазмұны:  Тақырыпты жалғастыру. 

Əдебиет: 5,4,6,7,8,9 

 

14-апта 

27-кредит сағат. 

№26 Студиялық жұмыс 

Тақырып: Балқыту жəне құю.  

Практикалық сабақ мазмұны:  

Сабақ  барысында  студенттер  қымбат  жəне  түрлі-түсті  металдарды  құюдың 

процесін үйренеді, қорғау, қабаттары, дəнекерлер жəне қышқылдар.  


 

 

 



 

 

14 



ОЖСӨЖ мазмұны:   

Сабақ барысында қорытпалар құяды. 



СӨЖ мазмұны:  Тақырыпты жалғастыру. 

Əдебиет: 5,4,6,7,8,9 

 

28-кредит сағат. 

№27 Студиялық жұмыс 

Тақырып: Балқыту жəне құю.  

Практикалық сабақ мазмұны:  

Сабақ  барысында  студенттер  қымбат  жəне  түрлі-түсті  металдарды  құюдың 

процесін үйренеді, қорғау, қабаттары, дəнекерлер жəне қышқылдар.  

ОЖСӨЖ мазмұны:   

Сабақ барысында қорытпалар құяды. 



СӨЖ мазмұны:  Тақырыпты жалғастыру. 

Əдебиет: 5,4,6,7,8,9 

 

15-апта 

29-кредит сағат. 

№28 Студиялық жұмыс 

Тақырып: Балқыту жəне құю.  

Практикалық сабақ мазмұны:  

Сабақ  барысында  студенттер  қымбат  жəне  түрлі-түсті  металдарды  құюдың 

процесін үйренеді, қорғау, қабаттары, дəнекерлер жəне қышқылдар.  

ОЖСӨЖ мазмұны:   

Ұлттық нақышта стилизацияланған зергерлік бұйым жасау. 



СӨЖ мазмұны:  Тақырыпты жалғастыру. 

Əдебиет: 5,4,6,7,8,9 

 

30-кредит сағат. 

№29 Студиялық жұмыс 

Тақырып: Балқыту жəне құю.  

Практикалық сабақ мазмұны:  

Сабақ  барысында  студенттер  қымбат  жəне  түрлі-түсті  металдарды  құюдың 

процесін үйренеді, қорғау, қабаттары, дəнекерлер жəне қышқылдар.  

ОЖСӨЖ мазмұны:   

Ұлттық нақышта стилизацияланған зергерлік бұйым жасау. 



СӨЖ мазмұны:  Тақырыпты жалғастыру. 

Əдебиет: 5,4,6,7,8,9

 

 

  

 

Əдебиеттер тізімі: 

Негізгі  əдебиеттер: 

1. 


В,Д.Чмырь «Лабораторные  работы по  материаловедение»1980 

 

 

 



 

 

15 



2. 

Флеров  А.  В.  «Материаловедение    и  технология    обработки  

металлов»Москва 1981 г. 

3. 


Бреполь Э. «Теория и практики ювелирного дела» Л.,1982         

4. 


Зотов Б.М.  «Художественное литье», М.,1988 

5. 


Балецкий  В.С.,  Лисицына  Е.Е.  Синтетические  аналоги  и  имитация 

природных камней М., 1981 г. 

6. 

 «Ювелирное дело » С:В Простаков «Феникс» 2000г. Учебный курс 



7. 

«Қазақ халқының колөнері.» С. Кисманов Алматы «Өнер.»1987 ж. 

8. 


 «Эхо …» У. Джанибеков 182-190 бет.  

9. 


«Казахские народные костюмы.» (иллюстрация) 

10. 


«Қазақ киімі » 8-25 бет. 

11. 


«Культура Казахстана » У. Джанибеков 143-182 бет. 

12. 


«Қазақтың ұлтық киімдер » Сымбат. С. Асанова 7-122 бет. 

13. 


«Қазақтан колөнері.» ƏмІрғазин Қайрат Алматы «Дайк- Прес» 2004ж. 

14. 


«Қазақтан халқының колөнері» Х. Арғынбаев Алматы «Өнер.» 1987ж. 

15. 


«Изделия 

мастеров- 

зергеров 

центральной 

азии.» 

альбом 


иллюстрированный 

16. 


«Орталық Азия зергерлерінің бұйымдары. » И. Тасмагамбетов А. 1997ж. 

17. 


«Ювелирное искусство Казахстана » Алматы  

18. 


«Казахское народное прикладное искусство » 2 том  

19. 


«Казахские национальные узоры» 

20. 


«Қазақтан халқының дəстүрлі өнері» М: Ш: Өмірбекова Алматы 2004ж. 

 

Қосымша əдебиеттер: 

1. 


«Чудеса Казахстана» Изд. «Аруна» 2001 г. 

2. 


«Национальные орнаменты » Изд. «Аруна» 2001 г. 

3. 


«Казахски ювелирные украшения » Изд. «Аруна» 2001 г. 

4. 


«Ою-орнектердің (бояуын өзің теп!) » құлыншақ Астана 2003ж. 

5. 


«Ер қаруы- бес қару » Баспасы «Аруна» 2001 г. 

6. 


«Ювелирное дело » С:В Простаков «Феникс» 2000г. Учебный курс 

7. 


«Ювелирное 

дело» 


С:В 

Простаков 

«Феникс» 

2003г. 


Начально-

профессиональное образование. 

8. 

«Справочник по ювелирному делу» С.Н. Зубриллина 2003г. 



 

3.  ПƏН  БОЙЫНША  ТАПСЫРМАЛАРДЫ  ОРЫНДАУ  ЖƏНЕ  ТАПСЫРУ 

КЕСТЕСІ 

 

  Жұмыс түрі 



Тапсырманың 

мақсаты  мен 

мазмұны 

 

Ұсынылатын 



əдебиеттер 

Орындау 

мерзімі 

жəне 

тапсыру 

уақыты 

(аптасы) 

Балл 

Бақылау т

 

 

 



 

 

16 



Аудиторияда 

тақырыптық 

жұмыс 


Логикалық 

ойлау қабілетін 

тексеру 

Берілген 

тақырыпқа 

байланысты  

Апта сайын  1% 

(оқу 


тапсырмасы 

түрінде 


бағаланады) 

практикалы

жұмысын 

тексеру


ОЖСӨЖ 


тапсырмаларын 

орындау  

(барлығы 

15 


тапсырма) 

Аналитикалық 

жəне 

танымдық 



қабілеттерін 

дамыту 


Семинар 

тақырыбына 

байланысты 

ОЖСӨЖ 


тақырыбына 

бөлінген 

уақыт 

кестесіне 



байланысты  

2% 


(Тақырып 

бойынша) 

Тапсырмаларды

орындалуын, 

сұрақ

жауап


беру қ

тексеру


Реферат 


 

Тақырып 


бойынша 

негізгі 


баяндама 

Семинар 


тақырыбына 

байланысты 

8 апта 

6% 


 

(үй 


тапсырмасы 

түрінде 


беріледі) 

Реферат ж

баяндама

Жеке тапсырма  Тақырып 



бойынша 

Семинар 


тақырыбына 

байланысты 

15 апта 

9% 


 

(үй 


тапсырмасы 

түрінде 


беріледі) 

Семинарда 

жауап 

беруі 


Емтихан 


Білімді 

кешенді 


тексеру 

 

 



Практикалық 

жұмыс 


 

 

4. ПƏННІҢ ОҚУ-ƏДІСТЕМЕЛІК ҚАМТЫЛУ КАРТАСЫ 

 

Барлығы 


 

№ 

 



Əдебиет атауы 

 

кітапхана



да 

 

кафедра



да 

 

Студентте



рдің 

қамтылу 


пайызы 

(%) 


Электро

нды түрі 

 

Ескерту 


 

1  2 









«Қазақ 



халқының 

колөнері» 

С. 

Кисманов 



Алматы 

«Өнер.»1987 ж. 

 



 



 

10 



 

 



«Қазақтан 



колөнері.» 

Эмирғазин 

Қайрат  Алматы 

«Дайк- 


Прес» 

 



 

 



60 

 



 



 

 

 



 

 

17 



2004ж. 

«Қазақтан 

халқының 

колөнері» 

Х. 

Арғынбаев 



Алматы  «Өнер.» 

1987ж. 


«Изделия 

мастеров- 

зергеров 

центральной 

Азии.» 

альбом 


иллюстрированн

ый 


«Орталық  Азия 

зергерлерінің 

бұйымдары.  »  И. 

Тасмагамбетов 

А. 1997ж. 

«Чудеса 



Казахстана» Изд. 

«Аруна» 2001 г. 

«Национальные 

орнаменты»  Изд. 

«Аруна» 2001 г. 

«Казахски 

ювелирные 

украшения 

» 

Изд. 


«Аруна» 

2001 г. 


«Ою-

орнектердің 

(бояуын 

өзің 


теп!) 

» 

құлыншақ 



Астана 2003ж. 

«Ер  қаруы-  бес 

қару  »  Баспасы 

«Аруна» 2001г. 

 



 



 

20 



 

 





                                                  

 

 



5. ПƏН БОЙЫНША ДƏРІСТЕРДІҢ КОНСПЕКТІСІ 

 

 

 

 



 

 

18 



7-семестр 

1-апта 

Дəріс 1. 

Тақырып: Кіріспе. Зергерлік өнерге кəсіптік мінездеме. 

Тақырып: Зергерлік өнерге кəсіптік мінездеме. 

Қарастырылатын сұрақтар: 

1. Зергерлік өнер туралы түсінік  

2. Зергерлік өнердің дұғалық қасиеттері. 

Дəріс мақсаты:  

Студенттерге  өз  елінің  өткен  тарихын,  халқының  салт-дəстүрлерін, 

қолөнердің мүмкіншіліктері мен ерекшеліктерін, оның жасалу жолдарын түсіндіру  

Дəріс мазмұны: 

«Зергерлік  өнер»  курсының  мақсаты  мен  мазмұны  жəне  оның  болашақ 

мамандар  дайындаудағы  маңызы.  Пəннің  оқу  жоспарындағы  басқа  пəндермен 

байланысы.  Зергерлік  өнердің  теориясы  мен  тəжірибесіне  қысқаша  тарихи  шолу. 

Зергерлік  бұйымдарды  классификациялау  ассортименті  жəне  конструкциялары. 

Зергерлік сəне, қазіргі заманғы зергерлік бұйымдар.  

Қазақтың  халықтық    зергерлік    өнері  ұлттық    мəдениет  тарихынан  ерекше 

орын  алады.  Өнердің  бұл  түрінің  түп  төркіні  мыңдаған    жыл  əріде  жатыр. 

Археология 

мен 


топонимикалық 

 

деректеріне 



 

қарағанда, 

Қазақстан  

территориясында  мыс, қалайы, алтын, тағы басқа асыл жəне түсті  металдарға бай 

кен  орындарын  игеру  ісінің  ежелгі  замандарда-ақ  қолға  алынғандығын 

айғақтайды.  Қазба  жұмыстары  кезінде  табылған  бұйымдардағы  қолтаңбалар 

ежелгі өнердің көркемдік деңгейінің  биік болғанын байқатады. 

Қазақ  халқының  металдан  əртүрлі  бағалы  бұйымдар  жасап  шығараған. 

Металл  бетіне  əртүрлі  нақыш  салғыштардың  көмегімен  бедерлі  өрнек,  бедерлі 

бейне  түсіру  тəсілін  бедерлеме  деп  атайды.  Бұл  əдістің  металды  көркемдеп 

өңдеуге мүмкіндігі мол. Батырған сызық түрінде өрнек бейне түсіріп қана қоймай, 

металды бедерлей қолдануға, тіпті мүсін жасауға болады.  

Қолөнер  бұйымдарының  ішінде  ерекше  көркем,  сəнділікпен  байланысты 

өнердің  түрі  –  зергерлік  өнер.  Ондай  бұйымдарды  жасаумен  шұғылданатын 

адамды  «ұста»,  «дархан»,  «шебер»  деп  атайды.  Халық  аузында  ұсталық  Дəуіт 

пайғамбардан  қалды  деген  сияқты  сөздер  бар.  Мұндай  өнердің  құрал-аспабын 

ұстаған адамдардың иесі, киесі болады делініп, халық арасында құрмет көрсетіліп, 

қадірленеді.  Бұрынғы  кезде  зергерлік  бұйымдардың  көпшілігіне  дұғалық  қасиет 

берілген.  Ол  қасиеттердің  екі  түрлі  мəндік  мағынасы  болды.  Бірінші  жағдайда, 

зергерлік бұйымдардың жеке элементтері мен композициясының біртұтас түзілімі 

дүние  құрылымы  жөніндегі  түсінікпен  байланысты  болды.  Оған  Есік  обасынан 

табыған 


«алтын 

жауынгер-көсемнің» 

киімі 

мен 


қару 

жарақтарының 

композициялық  шешімі  мысал  бола  алады.  Оның  космостық  мағынасы  жөнінде 

көптеген ғылыми зерттеулерде жазылды.  Зергерлік бұйымдағы дұғалық қасиеттің 

екінші  мағынасын,  ол  адамды  пəле-жала,  қауіп-қатерден  сақтайды  жəне  адамның 

іс-əрекетінің  сəттілігіне  игі  əсерін  тигізеді  деп  түсінген.  Осы  сенімдер  зергерлік 



 

 

 



 

 

19 



бұйымдардың  пішіндік  кескініне  ,  түзілімнің  анық  жəне  жинақы  болуына 

көркем образдық шешімнің біртұтастылығын анықтайды. 

Қазақтың  зергерлік    өнері  ежелгі  дəстүрлердің      сабақтастығы  мен    көрші 

халықтар  мəдениетінің    өзара    ықпалы  арқылы    қалыптасқан.  Үй    кəсібіне 

негізделген    ұлттық  қолөнердің    басқа  түрлеріне    қарағанда,  зергерлік  өнердің  

өзіндік  жасалу  жолы    ерекшелігіне    тəн    кəсіптік    мінездемесі  бар.  Қазақ  

зергерлері  («зер-зар»  парсы    тілінде  алтын ұғымын   білдіреді)    көбіне    жеке-дара  

жұмыс  істеп, өз өнерінің  қыр-сырын  ұрпақтан-ұрпаққа  үйретіп  отырған. 



Бақылау сұрақтары: 

1. 


Дұғалық қасиеттің бірінші мағынасы? 

2. 


Дұғалық қасиеттің екінші мағынасы? 

3. 


Зергер қай тілден алынған?  

Əдебиет: 12,13,16,18 

 

6. ПРАКТИКАЛЫҚ САБАҚТАРДЫҢ  ЖОСПАРЫ 

 

№ 

Тақырып 



Практикалық 

жұмыс мазмұны 

Апт

а  


Əдебиет 

 

1. 



 

 

 



 

 

 



 

7-семестр 

Зергерлік 

бұйымдар 

жасау 


үшін 

қажет 


материалдар. 

 

 



 

 

 



 

 

 

Металл, 


қоспа 

қорытындылары 

жəне 

олардың 


қасиеттері: 

физикалық, 

механикалық, 

технологиялық, 

химиялық.  Көркем 

өнеркəсіптегі 

қымбат 

металдар 



жəне 

оларды 


қолдану. 

Күміс, 


Алтын, 

Платина 


жəне 

серіктері. 

Қымбат 

металдар 



қорытпалары. 

Зергерлік 

бұйымдарға 

техникалық 

талаптар 

жəне 


оларды 

күту. 


Сынама. 

Сынау 


тексерісі. 

 

1-4 



 

 

 



 

 

 



 

 

5,13,16,18,15 



 

 


 

 

 



 

 

20 



2. 

Түрлі-түсті 

металдар 

жəне 


олардың 

қорытпалары. 

 

 

 



 

 

 



 

 

Түрлі-түсті 



металдар 

жəне 


оларды 

көркем 


өнеркəсіпте 

пайдалану, 

əрлеу 

тəсілінің 



методикасы. 

Мыс 


жəне 

оның 


қоспалары. 

Алюминий 

жəне 

магний. 


Никель 

жəне 


оның 

қоспалары.  Мырыш. 

Қорғасын 

жəне 


қалайы. Басқа түрлі-

түсті 


металдар. 

Түрлі-түсті 

металдан  жасалған 

бұйымдарды 

химиялық 

жəне 


электрохимиялық 

жолдармен əрлеу. 

5-6 

 

 



 

 

 



 

 

 



 

5,4,6,7,8,9 

 

3. 


Зергерлік тастар  

 

 



 

 

 



 

 



1   2   3


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал