Кодекстің бүкіл мәтіні бойынша «салауаттылығы», «салауаттылық»



жүктеу 5.01 Kb.

бет11/16
Дата22.04.2017
өлшемі5.01 Kb.
түріКодекс
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   16

   20-тарау. ПСИХИКАСЫНЫҢ БҰЗЫЛУЫНАН (АУРУЫНАН) ЗАРДАП 
ШЕГУШІ АДАМДАРҒА МЕДИЦИНАЛЫҚ-ӘЛЕУМЕТТІК КӨМЕК КӨРСЕТУ 
      116-бап. Психиатриялық көмек алуға жүгінудің еріктілігі
 
      1. Психиатриялық көмек психиканың бұзылуының (ауруының) профилактикасын, 
азаматтардың психикалық денсаулығын зерттеп-қарауды, психикасының бұзылуының 
диагностикасын, психикасының бұзылуынан (ауруынан) зардап шегуші адамдарды емдеуді, 
оларға күтім жасауды және медициналық-әлеуметтік оңалтуды қамтиды.
 
      2. Осы Кодексте көзделген жағдайларды қоспағанда, психиатриялық көмек адам ерікті 
түрде өтініш жасаған кезде оның жазбаша келісімімен көрсетіледі.
 
      3. Кәмелетке толмаған адамға, сондай-ақ сот әрекетке қабілетсіз деп таныған адамға 
психиатриялық көмек осы Кодексте көзделген тәртіппен олардың заңды өкілдерінің 
келісімімен көрсетіледі.
 
      117-бап. Кәсіптік қызметтің жекелеген түрлерін атқаруды
 
                шектеу
 
      1. Азамат психикасының бұзылуы (ауруы) салдарынан уақытша, соңынан қайта 
куәландыру құқығымен кәсіптік қызметтің жекелеген түрлерін, сондай-ақ жоғары қауіп 
көзіне байланысты жұмысты атқаруға жарамсыз деп танылуы мүмкін.
 
      
РҚАО-ның ескертпесі!
 
      1-тармақтың екінші бөлігі жаңа редакцияда көзделген - ҚР 29.03.2016 
№ 479-V
 
Заңымен (01.01.2017 бастап 
қолданысқа
 енгізіледі).
 
      Жарамсыз деп тану тиісті сараптаманы жүзеге асыруға лицензиясы және (немесе) 
аккредиттеу туралы куәлігі бар мамандандырылған психиатриялық медициналық ұйымда 
құрылатын дәрігерлік комиссияның шешімі бойынша жүргізіледі.
 
      Азамат аталған комиссияның шешіммен келіспеген жағдайда, ол жөнінде сотқа 
шағымдана алады.
 
      2. Кәсіптік қызметтің жекелеген түрлерін, сондай-ақ жоғары қауіп көзімен 
байланысты жұмыстарды жүзеге асыруға арналған медициналық психиатриялық қарсы 
көрсетілімдер тізбесін уәкілетті орган бекітеді және жинақталған тәжірибе мен ғылыми 
жетістіктер ескеріле отырып, кемінде бес жылда бір рет қайта қаралады.
 
      
Ескерту. 117-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 29.09.2014 
N 239-V
 Заңымен (алғашқы 
ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi).
 
      118-бап. Психиатриялық көмек көрсетілетін азаматтардың
 
                құқықтары мен мүдделерін қорғау
 
      1. Азамат өзіне психиатриялық көмек көрсетілген кезде өзінің құқықтары мен заңды 
мүдделерін қорғау үшін өз таңдауымен өкілді шақыруға құқылы. Өкілдікті ресімдеу 
Қазақстан Республикасының Қылмыстық іс жүргізу кодексінде және Қазақстан 
Республикасының Азаматтық іс жүргізу кодексінде белгіленген тәртіппен жүргізіледі.
 

      2. Кәмелетке толмаған адамның немесе сот әрекетке қабілетсіз деп таныған адамның 
психиатриялық көмек көрсетілген кездегі заңды мүдделерін қорғауды олардың заңды өкілдері 
жүзеге асырады.
 
      3. Азаматқа психиатриялық көмек көрсетілген кезде оның құқықтары мен заңды 
мүдделерін қорғауды адвокат немесе заңды өкіл жүзеге асырады. Психиатриялық көмек 
көрсететін ұйымның әкімшілігі осы Кодекстің 97-бабы 3-тармағының екінші бөлігінде және 
123-бабының 5-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, адвокат шақыру мүмкіндігін 
қамтамасыз етеді.
 
      119-бап. Психиканың бұзылуының (ауруының) диагностикасы
 
                және оны емдеу
 
      1. Психиатр-дәрігер психиатриялық көмек көрсетеді.
 
      2. Психиканың бұзылуы (ауруы) диагнозын клиникалық көріністерге, зертханалық 
деректерге, объективті мәліметтерге сәйкес психиатр-дәрігер қояды. Мәжбүрлі тәртіппен 
ауруханаға жатқызылған адамға диагнозды психиатр дәрігерлер комиссиясы қояды. Диагнозды 
азаматтың қоғамда қабылданған моральдық, мәдени, саяси және діни құндылықтармен 
келіспеуіне не оның психикалық денсаулық жағдайына тікелей байланысы жоқ өзге де 
себептерге негіздеуге болмайды.
 
      3. Психикасының бұзылуынан (ауруынан) зардап шегуші адамға диагноз қою және оны 
емдеу үшін Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау саласындағы заңнамасымен рұқсат 
етілген медициналық құралдар мен әдістер қолданылады.
 
      4. Медициналық құралдар мен әдістер аурулы ауытқулардың сипатына қарай 
диагностикалық және емдеу мақсаттарында ғана қолданылады және оларды адамды жазалау 
түрінде пайдалануға тыйым салынады.
 
      5. Дәрігер психикасының бұзылуынан (ауруынан) зардап шегуші адамға, егер ол 
жазылған ақпараттың мәнісін дұрыс қабылдай алатын болса, немесе оның заңды өкіліне 
психиканың бұзылуының (ауруының) сипаты, емдеу мақсаттары мен әдістері туралы жазбаша 
ақпаратты, сондай-ақ ұсынылатын емдеудің ұзақтығы, ықтимал ауруды сезіну, жанама әсерлер 
туралы және күтілетін нәтижелер туралы деректерді психиатриялық куәландыру жүргізілген 
кезден бастап қырық сегіз сағат ішінде береді. Медициналық құжаттамада берілген ақпарат 
туралы жазба жасалады. Қалған жағдайларда бұл ақпарат осы Кодекстің 95-бабының 4-
тармағына сәйкес ұсынылуы мүмкін.
 
      6. Осы баптың 7-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, психикасының 
бұзылуынан (ауруынан) зардап шегуші адамды емдеу оның немесе оның заңды өкілдерінің 
келісімі алынғаннан кейін жүргізіледі.
 
      7. Психикасының бұзылуынан (ауруынан) зардап шегуші адамның келісімінсіз немесе 
оның заңды өкілінің келісімінсіз емдеу Қазақстан Республикасының заңнамасында 
белгіленген негіздер бойынша медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын қолданған кезде 
ғана, сондай-ақ осы Кодекстің 94-бабының 1-тармағында көзделген негіздер бойынша 
ауруханаға мәжбүрлеп жатқызған кезде жүргізілуі мүмкін. Ауруханаға шұғыл жатқызылған 
реттерді қоспағанда, мұндай жағдайларда емдеу психиатр-дәрігерлер комиссиясының шешімі 
бойынша жүзеге асырылады. Адамды оның келісімінсіз ауруханаға жатқызу кезінде оны 
психиатриялық ұйымға орналастырған кезден бастап қырық сегіз сағат ішінде психиатр 
дәрігерлер комиссиясының емдеу тәртібі туралы шешімді қабылдау қамтамасыз етілуге тиіс.
 
      8. Осы баптың 7-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, психикасының 
бұзылуынан (ауруынан) зардап шегуші адамның немесе оның заңды өкілінің ұсынылып отырған 
емдеуден бас тартуға немесе оны тоқтатуға құқығы бар.
 
      9. Емделуден бас тартқан адамға не оның заңды өкіліне емдеуді тоқтатудың ықтимал 
зардаптары түсіндірілуге тиіс. Емделуден бас тарту оның ықтимал зардаптары туралы 
мәліметтер көрсетіле отырып, психикасының бұзылуынан (ауруынан) зардап шегуші адамның 
немесе оның заңды өкілінің және психиатр-дәрігердің қолы қойылып, медициналық 
құжаттамаға жазбамен ресімделеді.
 

      
Ескерту. 119-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 2010.12.29 
N 375-IV
 (алғашқы ресми 
жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен.
 
      120-бап. Психикасының бұзылуынан (ауруынан) зардап шегуші
 
                адамдардың құқықтары
 
      1. Психикасының бұзылуынан (ауруынан) зардап шегуші адамдар Қазақстан 
Республикасының Конституциясында көзделген, азаматтардың барлық құқықтары мен 
бостандықтарына ие болады.
 
      Психикасының бұзылуына (ауруына) байланысты азаматтардың құқықтары мен 
бостандықтарын жүзеге асыруын шектеуге Қазақстан Республикасының заңдарында көзделген 
жағдайларда ғана жол беріледі.
 
      2. Психикасының бұзылуынан (ауруынан) зардап шегуші адамдардың бәрі өздеріне 
психиатриялық көмек көрсетілген кезде:
 
      1) психиатриялық көмекті тұрғылықты жері бойынша, сондай-ақ қажет болған жағдайда 
жүрген жері бойынша алуға;
 
      2) емдеудің кез келген сатысында медициналық құралдар мен әдістерді пайдаланудан, 
ғылыми зерттеулерден немесе оқу процесінен, суретке түсіруден, бейне жазудан немесе 
киноға түсуден бас тартуға;
 
      3) осы Кодекспен реттелетін мәселелер бойынша дәрігерлік комиссияда жұмыс істеу 
үшін психиатриялық көмек көрсетуге қатысатын маманды (оның келісімімен) тартуға;
 
      4) егер пациент он сегіз жасқа толмаған болса, жалпы білім беретін мектептің 
немесе интеллектуалдық дамуы бұзылған балаларға арналған арнаулы мектептің бағдарламасы 
бойынша білім алуға;
 
      5) хат-хабар алысуға, посылкалар, бандерольдер, ақша, почта аударымдарын алуға 
және жіберуге, телефонды пайдалануға, келушілерді қабылдауға, мерзімді баспа 
басылымдарына жазылуға;
 
      6) ең қажетті заттарды ұстауға және сатып алуға, өз киімін пайдалануға құқылы.
 
      3. Жіті байқау жасалатын мамандандырылған үлгідегі мемлекеттік психиатриялық 
мекемелерде медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шаралары қолданылатын, психикасының 
бұзылуынан (ауруынан) зардап шегуші адамдардың осы баптың 1 және 2-тармақтарында 
көрсетілген құқықтардан басқа:
 
      1) қосымша тамақ сатып алуға;
 
      2) тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемінен тыс медициналық 
қызметтер алуға;
 
      3) жеңіл керек-жарақтар, киімдер, аяқ киімдер сатып алуға;
 
      4) қалааралық телефон байланысын пайдалануға;
 
      5) қолма-қол ақшаны бақылау шотын пайдалануға құқығы бар.
 
      Аталған құқықтарды іске асыру осы құқықтар берілетін адамның қаражаты есебінен 
жүзеге асырылады.
 
      121-бап. Психикасының бұзылуынан (ауруынан) зардап шегуші
 
                адамдарға қатысты медициналық сипаттағы
 
                мәжбүрлеу шаралары
 
      1. Психикасының бұзылуынан (ауруынан) зардап шегетін, қоғамға қауіпті әрекеттер 
жасаған адамдарға қатысты медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шаралары сот шешімі бойынша
Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген негіздер бойынша және тәртіппен 
қолданылады.
 
      2. Медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шаралары денсаулық сақтау жүйесінің 
психиатриялық ұйымдарында:
 
      1) амбулаториялық мәжбүрлі байқау және психиатрдың емдеуі;
 
      2) жалпы үлгідегі психиатриялық стационарда мәжбүрлеп емдеу;
 
      3) мамандандырылған үлгідегі психиатриялық стационарда мәжбүрлеп емдеу;
 

      4) жіті байқау жасалатын мамандандырылған үлгідегі психиатриялық стационарда 
мәжбүрлеп емдеу түрінде жүзеге асырылады.
 
      3. Медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын қолдану үшін психиатриялық 
стационарға орналастырылған адамдар психиатриялық стационарда болған бүкіл кезеңінде 
еңбекке жарамсыз деп танылады.
 
      4. Жеке және заңды тұлғалардан түсетін ақша, оның ішінде зейнетақы төлемдері мен 
мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақылар жіті байқау жасалатын мамандандырылған үлгідегі 
мемлекеттік психиатриялық мекеменің (бұдан әрі - мекеме) қолма-қол ақшасын бақылау 
шотына мекемеде мәжбүрлеп емдеуде жатқан психикалық науқастың пайдалануы үшін 
аударылады.
 
      5. Ақшаны пайдалану тәртібін уәкілетті орган айқындайды.
 
      6. Мекеменің қолма-қол ақшасын бақылау шотының қаражатын пайдалану жөніндегі есеп 
пен есептілік, сондай-ақ олардың пайдаланылуын бақылау Қазақстан 
Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.
 
      
Ескерту. 121-бапқа өзгеріс енгізілді - ҚР 29.09.2014 
N 239-V
 Заңымен (алғашқы 
ресми жарияланған күнінен кейiн күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi).
 
      122-бап. Мемлекет кепілдік берген психиатриялық көмек
 
                көрсету және әлеуметтік қорғау
 
      1. Мемлекет:
 
      1) шұғыл және жоспарлы психиатриялық көмекке;
 
      2) психиатриялық сараптамаға, еңбекке уақытша жарамсыздықты айқындауға;
 
      3) психикасының бұзылуынан (ауруынан) зардап шегуші адамдарға, оның ішінде 
оңалтудың жеке бағдарламасына сәйкес - мүгедектерге әлеуметтік-тұрмыстық көмек көрсетуге 
және еңбекке орналасуына жәрдемдесуге кепілдік береді.
 
      2. Психикасының бұзылуынан (ауруынан) зардап шегуші адамдарға психиатриялық көмек 
көрсетуді қамтамасыз ету үшін және оларды әлеуметтік қорғау мақсатында мемлекет:
 
      1) психиатриялық көмек көрсетуді ұйымдастырады;
 
      2) психикасының бұзылуынан зардап шегуші кәмелетке толмағандарға, оның ішінде 
оңалтудың жеке бағдарламасына сәйкес - мүгедектерге жалпы білім беретін және кәсіптік 
оқытуды ұйымдастырады;
 
      3) өндірістік-емдеу ұйымдарын, сондай-ақ еңбек терапиясына, мүгедектерді қоса 
алғанда, психикасының бұзылуынан (ауруынан) зардап шегуші адамдарды осы ұйымдарда 
еңбекке орналастыру үшін жаңа мамандықтарға оқытуға арналған еңбек жағдайлары 
жеңілдетілген арнайы өндірістер, цехтар немесе учаскелер құрады.
 
      123-бап. Психиатриялық куәландыру
 
      1. Психиатриялық куәландыру зерттеп-қаралатын адамның психикасының бұзылуын 
(ауруын) анықтау, психиатриялық көмек көрсету қажеттігін және оның түрлерін айқындау 
мақсатында, сондай-ақ қорғаншылық, еңбекке уақытша жарамсыздықты айқындау туралы 
мәселені шешу үшін жүргізіледі.
 
      2. Психиатриялық куәландыру, сондай-ақ профилактикалық қарап-тексеру зерттеп-
қаралатын адамның өтініші бойынша немесе жазбаша келісімімен немесе оның заңды 
өкілдерінің куәландыру себептері көрсетілген жазбаша өтініші бойынша; кәмелетке толмаған 
адамға немесе сот әрекетке қабілетсіз деп таныған адамға қатысты - олардың заңды 
өкілдерінің өтініші бойынша немесе жазбаша келісімімен жүргізіледі.
 
      Зерттеп-қаралатын адамды психиатриялық куәландырудың деректері мен оның психикалық 
денсаулық жағдайы туралы қорытынды медициналық құжаттамада тіркеледі, онда психиатр-
дәрігерге көріну себептері мен медициналық ұсынымдар да көрсетіледі.
 
      3. Тексерілетін адамның немесе кәмелетке толмаған адамның заңды өкілі қарсылық 
білдірген немесе ол болмаған жағдайда куәландыру қорғаншы және қамқоршы органның шешімі 
бойынша жүргізіледі, оған сотқа шағым жасалуы мүмкін.
 

      4. Осы баптың 5-тармағының 1) тармақшасында көзделген жағдайларды қоспағанда, 
психиатриялық куәландыру жүргізетін дәрігер зерттеп-қаралатын адамға және оның заңды 
өкіліне өзін психиатр ретінде таныстыруға міндетті.
 
      5. Зерттеп-қаралатын адам психикасының бұзылуы (ауруы) асқынған деп жорамалдауға 
негіз болатын іс-әрекеттер жасаған кезде, оған өзінің келісімінсіз немесе заңды өкілінің 
келісімінсіз психиатриялық куәландыру жүргізілуі мүмкін, мұның өзі:
 
      1) оның өзіне және айналасындағыларға тікелей қауіп төндіруіне;
 
      2) оның дәрменсіздігіне, яғни тиісті күтім болмаған жағдайда негізгі тіршілік 
қажеттерін өз бетінше қанағаттандыруға қабілетсіздігіне;
 
      3) егер адамға психиатриялық көмек көрсетілмей қалдырылатын болса, психикалық жай-
күйінің нашарлауы салдарынан оның денсаулығына елеулі зиян келуіне байланысты туындайды.
 
      6. Егер зерттеп-қаралатын адам осы Кодекстің 124-бабының 2-тармағында көзделген 
тәртіппен динамикалық байқауда тұрса, оған оның заңды өкілінің келісімінсіз 
психиатриялық куәландыру жүргізілуі мүмкін.
 
      7. Әртүрлі психиатриялық сараптамалар мен адамды психиатриялық куәландыру 
Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау саласындағы заңнамасына сәйкес жүргізіледі.
 
      8. Осы баптың 5-тармағында көзделген жағдайларда психиатриялық куәландыру туралы 
шешімді психиатр дәрігерлер комиссиясы адамның заңды өкілін хабардар ете отырып, 
қабылдайды.
 
      9. Осы баптың 6-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, адамды өзінің 
келісімінсіз немесе оның заңды өкілінің келісімінсіз психиатриялық куәландыру туралы 
шешімді мұндай куәландыру үшін осы баптың 5-тармағында санамаланған негіздердің бар-жоғы 
туралы мәліметтер қамтылған өтініш бойынша психиатр-дәрігер қабылдайды.
 
       10. 
Алып тасталды - ҚР 2010.12.29 
N 375-IV
 (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін 
күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен.
 
       11. 
Алып тасталды - ҚР 2010.12.29 
N 375-IV
 (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін 
күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен.
 
      12. Психиатриялық куәландыру туралы өтініш жазбаша түрде болуға, онда мұндай 
куәландырудың қажеттігін негіздейтін толық мәліметтер және ол адамның (не оның заңды 
өкілінің) психиатр дәрігерге көрінуден бас тартатыны туралы деректер қамтылуға тиіс. 
Психиатр дәрігер шешім қабылдау үшін қажетті қосымша мәліметтер сұратуға құқылы. 
Психиатр дәрігер өтініште осы баптың 5-тармағында көзделген мән-жайлардың жоқ екенін 
анықтап, психиатриялық куәландырудан жазбаша түрде дәлелді себеппен бас тартады.
 
      
Ескерту. 123-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 2010.12.29 
N 375-IV
 (алғашқы ресми 
жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен.
 
      124-бап. Психикасының бұзылуынан (ауруынан) зардап шегуші
 
                науқастарды динамикалық байқау
 
      1. Осы баптың 2-тармағында көзделген жағдайларда психикасының бұзылуынан 
(ауруынан) зардап шегуші адамның немесе оның заңды өкілінің келісіміне қарамастан 
динамикалық байқау белгіленуі мүмкін және ол психиатр-дәрігердің тұрақты қарап-тексеруі 
арқылы адамның психикалық денсаулығының жай-күйін байқауды және оған қажетті медициналық 
және әлеуметтік көмек көрсетуді көздейді.
 
      2. Динамикалық байқау психикасының бұзылуы тұрақты немесе созылмалы болып, ауыр, 
өзгермейтін сипат алған, асқынған ауру белгілері жиі болатын адамға белгіленуі мүмкін.
 
      3. Динамикалық байқауды белгілеу қажеттігі және оны тоқтату туралы мәселені шешуді 
амбулаториялық психиатриялық көмек көрсететін психиатриялық ұйымның әкімшілігі 
тағайындайтын психиатр-дәрігерлер комиссиясы немесе денсаулық сақтау органы 
тағайындайтын психиатр-дәрігерлер комиссиясы қабылдайды, комиссияда кемінде үш дәрігер 
болады.
 

      4. Психиатр-дәрігерлер комиссиясының дәлелді шешімі медициналық құжаттамаға 
жазбамен ресімделеді. Динамикалық байқауды белгілеу немесе оны тоқтату туралы шешімге 
осы Кодексте белгіленген тәртіппен шағым жасалуы мүмкін.
 
      5. Психикасының бұзылуынан (ауруынан) зардап шегуші адам сауыққан немесе оның 
психикалық жай-күйі айтарлықтай әрі тұрақты жақсарған кезде бұрын белгіленген 
динамикалық байқау тоқтатылады. Динамикалық байқау тоқтатылғаннан кейін сол адамның 
өтініші бойынша немесе келісімімен не оның заңды өкілінің өтініші бойынша немесе 
келісімімен психиатриялық көмек консультация және емдеу түрінде көрсетіледі. 
Психикасының бұзылуынан (ауруынан) зардап шегуші адам психикалық жай-күйі өзгерген кезде 
осы Кодекстің 123-бабында көзделген негіздер бойынша және тәртіппен өзінің келісімінсіз 
немесе заңды өкілінің келісімінсіз куәландырылуы мүмкін. Мұндай жағдайларда психиатр-
дәрігерлер комиссиясының шешімі бойынша психикасы бұзылған (ауырған) науқастарға 
динамикалық байқау қайта жалғастырылуы мүмкін.
 
      6. Динамикалық байқауды тоқтату туралы мәселені қарау психикасының бұзылуынан 
зардап шегуші адамның өзінің бастамасы бойынша, сондай-ақ оның заңды өкілінің бастамасы 
бойынша осы баптың 3-тармағында көзделген тәртіппен жүзеге асырылуы мүмкін.
 
      
Ескерту. 124-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 2010.12.29 
N 375-IV
 (алғашқы ресми 
жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен.
 
      125-бап. Психиатриялық стационарға жатқызу
 
      1. Адамның психикасының бұзылуы (ауруы) және психиатр-дәрігердің оған зерттеп-
қарау жүргізу немесе оны стационар жағдайында емдеу қажеттігі туралы шешімі оны 
психиатриялық стационарға жатқызу үшін негіз болып табылады.
 
      1-1. Психиатриялық стационарға мәжбүрлеп жатқызуға сот шешімінің негізінде жол 
беріледі.
 
      Сот шешім шығарғанға дейін адамды психиатриялық стационарға мәжбүрлеп жатқызуға 
тек қана осы Кодекстің 94-бабы 1-тармағының 2), 3) және 4) тармақшаларында көзделген 
салдарға жол бермеу мақсатында жол беріледі.
 
      Сот шешімінсіз ауруханаға мәжбүрлеп жатқызудың әрбір жағдайында психиатриялық 
ұйымның әкімшілігі адамды психиатриялық стационарға орналастырған кезден бастап қырық 
сегіз сағат ішінде прокурорға жазбаша хабарлама жібереді.
 
      Жұбайы-зайыбы, жақын туыстары және (немесе) заңды өкілдері туралы мәліметтер 
болған кезде психиатриялық ұйымның әкімшілігі адамды психиатриялық стационарға 
орналастырған кезден бастап қырық сегіз сағат ішінде оларды хабардар етеді.
 
      2. Психиатриялық стационарға жатқызу Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау 
саласындағы заңнамасында белгіленген тәртіппен сот-психиатриялық сараптама жүргізу 
қажеттігімен байланысты болуы мүмкін.
 
      3. Осы Кодекстің 94-бабында көзделген жағдайларды қоспағанда, адамды психиатриялық 
стационарға жатқызу оның өтініші бойынша немесе оның жазбаша келісімімен ерікті түрде 
жүзеге асырылады.
 
      4. Кәмелетке толмаған адам психиатриялық стационарға ата-анасының немесе өзге де 
заңды өкілінің жазбаша келісімімен жатқызылады.
 
       5. 
Алып тасталды - ҚР 2010.12.29 
N 375-IV
 (алғашқы ресми жарияланғанынан кейін 
күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен.
 
      6. Заңды өкілі қарсы болған немесе заңды өкілі болмаған жағдайда кәмелетке 
толмаған адамды психиатриялық стационарға жатқызу қорғаншы және қамқоршы органның шешімі 
бойынша жүзеге асырылады, ауруханаға жатқызу туралы шешім қабылданған кезден бастап 
жиырма төрт сағат ішінде прокурорға жазбаша хабарланып, ол туралы сотқа шағым жасалуы 
мүмкін.
 
      7. Адамды ауруханаға жатқызуға алынған келісім медициналық құжаттамаға жазбамен 
ресімделеді, оған сол адам немесе оның заңды өкілі және психиатр-дәрігер қол қояды.
 

      8. Адамның психиатриялық стационарда мәжбүрлеп ұсталуы оны ауруханаға жатқызу 
жөніндегі негіздер сақталатын уақыт ішінде ғана жалғастырылады.
 
      9. Психиатриялық стационарға мәжбүрлеп жатқызылған адам алғашқы алты ай ішінде 
оның ауруханада жату мерзімін ұзарту туралы мәселені шешу үшін психиатриялық ұйымның 
психиатр-дәрігерлер комиссиясының кемінде айына бір рет куәландыруына жатады. Ауруханада 
жату мерзімін алты айдан астам уақытқа ұзарту ауруханаға мәжбүрлеп жатқызу және емдеу 
мерзімін ұзарту қажеттілігі туралы психиатриялық стационардың өтініші негізінде сот 
шешімі бойынша жүргізіледі, оған психиатр-дәрігерлер комиссиясының қорытындысы қоса 
беріледі.
 
      10. Ауруханаға мәжбүрлеп жатқызылған адамды кезектен тыс куәландыру пациенттің 
өзінің немесе оның заңды өкілінің, адвокаттың қалауы бойынша жүргізілуі мүмкін.
 
      Осы Кодекстің 94-бабының 1-тармағында көзделген негіздер бойынша психиатриялық 
стационарға жатқызылған адам ауруханаға жатқызылған кезден бастап қырық сегіз сағат 
ішінде ауруханаға жатқызудың негізділігі туралы шешім қабылдаған психиатриялық ұйымның 
психиатр-дәрігерлер комиссиясының міндетті түрде куәландыруына жатады. Ауруханаға 
жатқызу негізсіз деп танылып, жатқызылған адам психиатриялық стационарда қалғысы 
келмеген жағдайларда, ол дереу шығарылуға тиіс.
 
      11. Ауруханаға мәжбүрлеп жатқызуға келіспеген жағдайда, психикасының бұзылуынан 
(ауруынан) зардап шегуші адам немесе оның заңды өкілі сотқа жүгінуге құқылы.
 
      
Ескерту. 125-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 2010.12.29 
N 375-IV
 (алғашқы ресми 
жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi); 31.10.2015
 № 
378-V
 (01.01.2016 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңдарымен.
 
      126-бап. Заңды өкілдерінің өтініші бойынша немесе олардың
 
                келісімімен психиатриялық стационарға
 
                орналастырылған кәмелетке толмаған адамды немесе
 
                сот әрекетке қабілетсіз деп таныған адамды
 
                куәландыру
 
      1. Психиатриялық стационарға орналастырылған кәмелетке толмаған адам немесе сот 
әрекетке қабілетсіз деп таныған адам осы Кодекстің 123-бабында көзделген тәртіппен 
психиатриялық ұйымның психиатр-дәрігерлер комиссиясының міндетті түрде куәландыруына 
жатады.
 
      2. Кәмелетке толмаған адам немесе сот әрекетке қабілетсіз деп таныған адам 
ауруханада жату мерзімін ұзарту туралы мәселені шешу үшін алғашқы алты ай ішінде кемінде 
айына бір рет психиатр-дәрігерлер комиссиясының куәландыруына жатады. Ауруханада жату 
мерзімін алты айдан астам уақытқа ұзарту туралы шешім Қазақстан Республикасының 
денсаулық сақтау саласындағы заңнамасында белгіленген тәртіппен психиатр-дәрігерлер 
комиссиясының өтініші негізінде сот шешімі бойынша шығарылады.
 
      3. Психиатр-дәрігерлер комиссиясы немесе психиатриялық стационардың әкімшілігі 
кәмелетке толмаған адамның немесе сот әрекетке қабілетсіз деп таныған адамның заңды 
өкілдері оларды ауруханаға жатқызу кезінде қиянат жасауға жол берілгенін анықтаған 
жағдайда психиатриялық стационардың әкімшілігі көрсетілген мән-жайлар анықталған кезден 
бастап жиырма төрт сағат ішінде бұл туралы прокурорға және қамқорлыққа алынған адамның 
тұрғылықты жері бойынша қорғаншы және қамқоршы органға хабарлайды.
 
      
Ескерту. 126-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 2010.12.29 
N 375-IV
 (алғашқы ресми 
жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен.
 
      127-бап. Психиатриялық көмек көрсету кезінде қауіпсіздікті
 
                қамтамасыз ету шаралары
 
      1. Стационарлық психиатриялық көмекті, ауруханаға жатқызылған адам мен басқа да 
адамдардың қауіпсіздігін қамтамасыз ететін неғұрлым аз шектеулі жағдайларда, медицина 
персоналы оның құқықтары мен заңды мүдделерін сақтай отырып, жүзеге асырады.
 

      2. Ауруханаға мәжбүрлеп жатқызылып, психиатриялық стационарда болған кезінде 
ауруханаға жатқызылған адамға күш қолданып, қысым жасау және оны оқшаулау шаралары, 
психиатр-дәрігердің пікірінше, оның өзіне немесе басқа адамдарға тікелей қауіп 
төндіретін іс-әрекетін өзге әдістермен тыю мүмкін болмаған кезде қолданылады және ол 
медицина персоналының тұрақты бақылауымен жүзеге асырылады. Күш қолданып, қысым жасау 
немесе оқшаулау шараларының түрлері мен қолданылу уақыты туралы медициналық құжаттамада 
жазба жасалып, оның заңды өкіліне хабарланады.
 
      3. Құқық қорғау органдарының қызметкерлері медицина қызметкерлеріне мәжбүрлеп 
куәландыруды, мәжбүрлеп ауруханаға жатқызуды жүзеге асырған кезде жәрдемдесуге, 
ауруханаға жатқызылатын адамды қарап-тексеру мақсатында оның қасына бару үшін, сондай-ақ 
ауруханаға жатқызылған адам (ауруханаға жатқызылуға тиіс адам) тарапынан 
айналасындағылардың өмірі мен денсаулығына қауіп төнетін жағдайларда қауіпсіз 
жағдайларды қамтамасыз етуге міндетті.
 
      
Ескерту. 127-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 2010.12.29 
N 375-IV
 (алғашқы ресми 
жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен.
 
      128-бап. Психиатриялық стационардан шығару
 
      1. Психиатриялық стационардан шығару пациент сауыққан немесе оның психикалық жай-
күйі стационарда одан әрі емдеуді қажет етпейтіндей жақсарғаннан кейін, сондай-ақ 
стационарға орналастыру үшін негіз болған зерттеп-қарау немесе сараптама аяқталғаннан 
кейін жүргізіледі.
 
      2. Психиатриялық стационарда өз еркімен жатқан пациент одан өзінің жеке өтініші, 
оның заңды өкілінің өтініші бойынша немесе оны емдеуші дәрігердің шешімі бойынша 
шығарылады.
 
      3. Психиатриялық стационарға мәжбүрлеп жатқызылған пациентті одан шығару психиатр-
дәрігерлер комиссиясының қорытындысы, сот шешімі не прокурордың қаулысы бойынша бойынша 
жүргізіледі.
 
      4. Соттың ұйғарымы бойынша медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шаралары қолданылған 
пациенттің шығарылуы сот ұйғарымы бойынша ғана жүзеге асырылады.
 
      5. Психиатриялық стационарға өз еркімен орналастырылған пациентті, егер 
психиатриялық ұйымның психиатр-дәрігерлер комиссиясы оны осы Кодекстің 94-бабының 1-
тармағында көзделгендей ауруханаға мәжбүрлеп жатқызу негіздерін анықтайтын болса, одан 
шығарудан бас тартылуы мүмкін. Мұндай жағдайда оның психиатриялық стационарда болуы, 
ауруханада жату мерзімін ұзарту және стационардан шығарылуы туралы мәселелер 125-
баптың 8-10-тармақтарында және осы баптың 3-тармағында белгіленген тәртіппен шешіледі.
 
      
Ескерту. 128-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 2010.12.29 
N 375-IV
 (алғашқы ресми 
жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен.
 
      129-бап. Адамдарды психоневрологиялық ұйымдарға
 
                орналастыру үшін негіздер
 
      1. Кәмелетке толмаған адамды психоневрологиялық ұйымға орналастыру үшін - 
психологиялық-медициналық-педагогикалық консультацияның қорытындысы; сот әрекетке 
қабілетсіз деп таныған адам үшін психиатр дәрігердің қатысуымен дәрігерлік комиссияның 
қорытындысы негізінде қабылданған қорғаншы және қамқоршы органның шешімі негіз болып 
табылады.
 
      Психикасының бұзылуынан (ауруынан) зардап шегуші, бірақ әрекетке қабілетсіз деп 
танылмаған, кәмелетке толған адамды психоневрологиялық ұйымға орналастыру сот шешімі 
бойынша жүзеге асырылады.
 
      Қорытындыда адамның оны әлеуметтік қамсыздандыруға арналған мамандандырылмаған 
ұйымда болу мүмкіндігінен айыратындай болып психикасының бұзылғаны (ауруы) туралы, ал 
адамның әрекетке қабілеттілігіне қатысты - сот алдында оны әрекетке қабілетсіз деп тану 
туралы мәселе қоюға негіздің жоқтығы туралы мәліметтер де куәландырылуға тиіс.
 

      2. Қорғаншы және қамқоршы органдар психоневрологиялық ұйымға орналастырылатын 
адамдардың мүліктік мүдделерін қорғау үшін шаралар қолдануға міндетті.
 
      3. Кәмелетке толмаған адамды арнайы оқыту мақсатымен психоневрологиялық ұйымға 
жіберу үшін адамның психикасының бұзылуы (ауруы) негіз болып табылады. Ол ата-анасының 
не оның заңды өкілінің өтініші және республикалық, облыстық немесе қалалық 
психологиялық-медициналық-педагогикалық консультациялар қорытындысының негізінде 
жіберіледі. Қорытындыда кәмелетке толмаған адамды интеллектуалдық дамуы бұзылған 
балаларға арналған арнаулы мектеп жағдайында оқыту қажеттігі туралы мәліметтер қамтылуға 
тиіс.
 
      4. Психиатр-дәрігер, психологиялық-медициналық-педагогикалық консультация қатысқан 
дәрігерлік комиссияның мамандандырылған психоневрологиялық ұйымда тұруға не оқуға 
медициналық көрсетілімдердің жоқтығы туралы қорытындысы психикасының бұзылуынан 
(ауруынан) зардап шегуші адамды психоневрологиялық ұйымнан немесе арнайы оқытатын 
мектептен жалпы үлгідегі осындай ұйымға ауыстыру үшін негіз болып табылады.
 
      5. Психоневрологиялық ұйымнан немесе арнайы оқытатын мектептен шығару:
 
      1) психикасының бұзылуынан (ауруынан) зардап шегуші адамның жеке өтініші бойынша, 
психиатр-дәрігер қатысқан дәрігерлік комиссияның денсаулық жағдайы бойынша бұл адамның 
жеке тұра алатыны туралы қорытындысы болған кезде;
 
      2) шығарылатын кәмелетке толмаған адамға не сот әрекетке қабілетсіз деп таныған 
адамға күтім-жасауды жүзеге асыруға міндеттенетін ата-анасының, өзге де туыстарының 
немесе заңды өкілінің өтініші бойынша жүргізіледі.
 
      
Ескерту. 129-бапқа өзгерту енгізілді - ҚР 2010.12.29 
N 375-IV
 (алғашқы ресми 
жарияланғанынан кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi) Заңымен.
 

1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   16


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал