Үкімет төрт жыл бұрын елдегі қалыптас­ қан эко номикалық ахуалға сәйкес орта кәсі би



жүктеу 0.8 Mb.

бет1/7
Дата14.09.2017
өлшемі0.8 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7

иә

– Үкімет төрт жыл бұрын елдегі қалыптас­

қан эко номикалық ахуалға сәйкес орта кәсі би 

дең ге йі бар жұмысшы табын қалыптастыру қа­

жет ті гі туралы мәселе көтерді. Осыған сәй кес 

ар на йы бағдарламалар легі жасақталды. Тіпті 

қай сыбір ауылдық жерлерде бұрынғы кеңестік 

ке зеңде жұмыс істеп, әйтсе де нарықтық эко­

но микаға көшер тұсымызда талапайға түскен 

кә сіптік­техникалық училищелерді жан дан ды­

ру жұмысы да басталып кетті. Былайша айт­

қан да, қолдауға тұратын бастама. Иә, біздің 

бү гінгі «ұлттық кәсіби жұмысшы табын қа лып­

тас тырудағы қадамдарымыз көңіл көншітеді» 

десе  болады.  Қазір  Үкімет  инновациялық 

даму жағына жіті көңіл бөліп отыр. Ал ин но­

ва циялық жолда кәсіби білікті мамандар қал­

та рыста қалуы мүмкін емес. Бүгінде біртіндеп 

өн діріс орындары ашыла бастады. Зауыт­фаб­

ри калар іске қосылуда. 



Жоқ 

– Бұл ретте менің айтарым, ұлттық кәсіби 

жұ мысшы  мамандарды  дайындаудағы  қа­

дам дар бізде жоқтың қасы. Жасыратыны жоқ, 

1992­93 жылдары дайындалған кәсіби тех­

ни калық  мамандықтардың  базасы  бұл  күні 

на рықтық заманға сәйкес келмей қалды. Қа­

зір жаңарған техниканың тілін білетін қазақ 

аза маттары некен­саяқ. Ал мамандарды жа­

ңа шылдыққа бейімдеу жағына келгенде, сал­

ғырт тық танытып, осы мәселеге мән бермей 

отыр мыз.  Осыдан  барып,  сырттан  ағылған 

гас тарбайтерлер мен шетелдік білікті ма ман­

дар легінің Қазақстанға келу үрдісі арта бас­

та ды. Бұл үдеріс айналып келгенде, отандық 

ма мандарымызды жұмыссыз қалдыруда. Өз 

ба сым бұл істе белгілі бір жүйе жоқ дер едім. 

Бұл  істе  жергілікті  жердегі  әкімшіліктер  де 

бей қамдық танытпай, бұрынғы кәсіптік­ тех­

ни калық білім ордаларының жұмысын жан­

дан дыруға күш салуы қажет.  

Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет      

Виктор ЯнукоВич, 

Украина президенттігіне үміткер: 

– Ялтада Чехов шығармашылы­

ғы ның  150  жылдығын  атап  өтіп 

жат  қанынан  хабардармын.  Бұның 

бә  рі Украинаның ұлы ақынын жа­

ды  мызда сақтау үшін...



(29.01.10. Тікелей эфир 

барысында сөйлеген сөзінен)

(Анығында орыстың жазушы- 

драматургі Антон Чеховтың 

шығармашылығына емес, өзінің 

туғанына 150 жыл толды).

№12 (238) 

30 қаңтар

сенбі


2010 жыл

 

...де



дiм-ай, а

у!

5-бетте

Тоқтамыс МЕҢДЕБАЕВ, 

техника ғылымының докторы

профессор:

Жұмаділ БАЙҒҰнШЕкоВ, 

экономика ғылымының докторы, 

профессор:

Қы

Ж



ыл

4-бет

5-бет

7-бет

Ой­кӨкпАр 

Алматы Ақ 

Азиадаға дайын ба?

«күлтегінде»  

қате жоқ па?

БАҚ қоғам алдындағы 

өз міндетін атқарып 

отыр ма?

Ұлттық кәсіби жұмысшы табын қалыптастырудағы 

қадамдарымыз көңіл көншітерлік пе?

Біздің бүгінгі сөз етпегіміз, көптен 

бері қоғамда қызу талқыланып 

жүрген жайттардың бірі – ұлттық 

кәсіби жұмысшы табының құрылысы. 

Жалпы, біздің Үкіметтің  орта кәсіптік 

мамандарды жетілдіру бастамасының 

жаңғырғанына біраз уақыт болды. 

осы аралықтағы нәтиже қандай? 

кезінде кеңестік кезеңдегі кәсіптік-

техникалық училищелердің әлеуеті 

жоғары еді. Ал қазір біз  заманға сай 

кәсіби-техникалық мамандар легін 

қалыптастыра аламыз ба? Ұлттық 

кәсіби жұмысшы табын 

қалыптастырудағы қадамдарымыз 

көңілден шыға ма? Міне, осы 

төңіректе біз мамандардың пікірін 

ой-көкпарға салдық.

ҚА

З­ҚА



лпынд

А

 



«қазақ тілі» қоғамы «анна тілін» насихаттай ма?

БҰРЫн кЕЛГЕннІҢ ЫРЫМЫ

Мәжіліс  үйіне  елдің  алды  болып  сағат  9:42­де 

сү ліктей  қара  «Тойота  камримен»  қап­қара  киін ген 

пра вославие  шіркеуінің  астаналық  және  ал ма ты­

лық  митрополиті  Архимандрит  Сарапион  жетті.  Қы­

зық, былтырғы Жолдауға бірінші болып киелі Ма рия 

архиепархиясының  митрополиті  –  католик  ар хие ­

пископы  Томаш  Бернард  жеткен  еді.  Ал  біздің  Бас 

мүф ти  Әбсаттар  қажы  дербісәлі  сағат  10:23­де  есік 

аш ты.  Архимандрит  Сарапионнан  41  минут  ке йін. 

Ми нистрлерден  бірінші  келген  ішкі  істер  ми нистрі 

Се рік Баймағамбетов болды. Саяси партия бас шы ла­

рының үздігі болып Қазақстан коммунистік ха лық тық 

партиясының төрағасы Владислав косарев кірді. 



ЕЛДЕн ЕРЕк ЕкІ ЖҰЛДЫЗ

Сағат тура 10­да бірін­бірі қолтықтап қос Сергей 

келді.  Анығында,  Қостанай  облысының  әкімі  Сер­

гей  кулагин  кезінде  Үкіметті  басқарған  Сергей  Те ре­

щенконы  қолтықтап  кірді.  Қос  Сергей  түскен  кө лік 

«лексус»  (LX  570)  маркалы  жол  таңдамайтын  ма­

ши на  екенін  де  ескерте  кетейік.  Айта  кетерлігі,  Сер­

гей  кулагин  әкімдердің  арасындағы  ең  ерте  келгені 

бол ды. Қос Сергейден тура жарты сағат кейін келген 

«Азат» – ЖСдп тең төрағаларының бірі Болат Әбілов 

іш ке бірден кірмей, есік алдында біразға дейін тұрып 

ал ды. Сөйтсек, өзінің саясаттағы серігі, «Азат» – ЖСдп 

ода ғының тағы бір тең төрағасы  Жармахан Тұяқбайды 

кү тіп тұр екен. Екеуі жұптасып бірге енді.



ТӨТЕ қАРАЛҒАн

 ТӨТЕнШЕ МәСЕЛЕ

Әдетте бірді­екілі сақшысы тұратын Мәжіліс үйінде 

кү зет күшейген. Ішкі­сыртқы есіктердің бәрінде қа ра­

уыл. Жолдау сәтінің бір ерекшелігі – елдегі барлық сор­

па бетіне шығарлардың бір жерде, бір уақытта басы 

то ғысатыны. Басқасын былай қойғанда, бұл күн – оп­

по зиция  өкілдерінің  парламент  партасына  отырып, 

би  ліктегілермен  бет  көрісетін  мезеті.  Жолдаудағы 

үл  кен  жиын  журналистерге  ғана  емес,  алыстан  кел­

ген  әкімдерге  де  орайлы  уақыт  болғаны  анық.  Олай 

дейтініміз,  Шығыс  Қазақстан  облысының  әкімі  Бер­

дібек Сапарбаев төтенше жағдайлар министрі Вла ди­

мир Божконы көрген жерден қолтықтай жөнеліп, бұ­

рыш қа қарай бөлектеп алды. Министрге бес минуттай 

«әң  гіме»  айтқан  әкім  облысындағы  қыс  ызғарынан 

қа тып қалған құбырларды айтып, төте келген төтенше 

жағ  дайға жәрдем сұрап тұрған секілді. 

МАРчЕнконЫҢ «МАЛАқАЙЫ»

Бәрінен  қызығы,  Ұлттық  банк  төрағасы  Григорий 

Мар ченконың бас киімі болды. Сары түсті гүл жо лақ­

тары  кестеленген  қара  кепешін  милықтатып  тұрып 

кеп тей  киген  бас  банкир  залға  екпіндей  кіргенде, 

езу  тартпаған  жан  қалмағаны  анық.  Оның  сырын 

бас киімін шешкенде білдік. Әдетте спортшылар мен 

жас тар  киетін  тоқыма  кепеш  жуына  салып,  Мә жі ліс 

үйіне  асыққан  Марченконың  шашын  басуға  ар нал­

ған секілді. Бұл бас киімнің бір ерекшелігі бас қа лар­

дікіндей  орын  да  алмайды,  бас  банкир  оны  ақырын 

ға на тонының қалтасына тыға салады екен. 



Мұрат АЛМАСБЕкҰЛЫ

Салтан СәкЕн

Жолдауға кім 

қалай келді?

ДАТ!

6-б

етте

Дихан қАМЗАБЕкҰЛЫ:

АрАБ ТІлІн ЖЕТІк БІлГЕн АБАй 

«АллА» дЕйдІ, БІрАҚ БІЗдІң БҮГІнГІ 

«МыҚТылАр» ТІл ТАБИғИлығын 

МЕнСІнБЕй «АллАһ» 

дЕГЕндІ ШығАрды



Соңғы уақыттарда 

қазақ тілінің мәселесі 

бұрынғыдан да жиі 

көтеріле бастады. 

нақты істерден 

гөрі есеп пен сән-

салтанатқа құрылған 

тіл төңірегіндегі 

мыңдаған жиындар 

жиырма жылдан бері 

бөркімізді аспанға 

ататындай оң нәтиже 

бермегендігіне кім 

сенеді?! әрине, туған 

тілінен мемлекет 

қашан да аянып 

қалған емес. Елдің 

есінде болса, осыдан 

жиырма жыл бұрын 

«Тіл туралы» Заң 

қабылдағанымызда 

«қазақ тілі» қоғамы 

деген салмақты қоғам 

құрылған болатын. 

www.аlashainasy.kz

e-mail: info@аlashainasy.kz

148,19

208,09

4,89

21,71

1,3967

10120,46

1447,93

1847,60

72,39

1082,4

Алмат иСәДІЛ

Арнайы  анықтамалықтарда  жазылғандай,  қазір  бұл 

бұ қа ралық  ұйым  «Халықаралық  қазақ  тілі  қоғамы»  қо-

ғам дық бірлестігі деп аталады. Қоғамның негізгі мақсаты 

– қазақ тілінің республика және одан тыс жерлерде ке ңі-

нен  қолданылуына  байланысты  мемлекеттік,  қоғамдық 

әр түрлі ұйымдар мен ұлттық мәдени орталықтарға және 

аза маттарға көмек көрсету, кеңес беру.

ресми билік бұл қоғамға әлі де болса қолдау көрсетіп 

келеді.  десек  те,  тілге  байланысты  атқарылмай  жатқан 

шаруалар  мен  жіберген  қателіктерімізді  біз  басқа  емес, 

сол  «Қазақ  тілі»  қоғамынан  сұрайтын  әдет  таптық.  Ті лі­

міз дің өркендей алмай жатқанына бейне бір осы қоғам 

ға на кінәлі сияқты. Сосын бір ойладық: неге біз осы тілге 

қа тысты  қара  басқан  тұстарымызды  «Қазақ  тілі»  қо ға­

мынан  көре  береміз?  Осы  орайда  біз  өз  тарапымыздан 

жиыр ма  жылдық  тарихы  бар  қоғамның  арғы­бергі  жұ­

мы сымен  жақынырақ  таныс  болу  мақсатында  олардың 

ға ламтордағы арнайы сайттарына (www.kaztil.kz) кіріп 

көрген едік. Өкінішке қарай, бүгінгідей ақпараттық тех­

но логия күн сайын дамып, алға озған кезеңде тіліміздің 

ин тернет  кеңістігіндегі  онсыз  да  мүшкіл  халін  осынау 

бет ке ұстар қоғамымыздың сайтындағы халі тіптен мүш­

кіл  екен...  Сайттағы  сілтемелердің  басым  бөлігі  орыс 

мұжы ғы ның тілінде берілген. Мысалы, ондағы мұ рағат 

бө лі мін дегі  ай  аттары  сентябрь,  октябрь,  ноябрь  деп 

бе рілсе,  ап та  күндерінің  атаулары  «өзімізге  үйрен шік ті 



по  не дель никвторник, среда деп жазылған. 

Бұл қалай болды екен деп қоғамның Алматыда орын 

теп кен штаб­пәтеріне хабарласқанымызда (2 71 66 49) 

қиыл ған хатшы қыз: «кеңседе ешкім жоқ, сайтымыздың 

қа шаннан бері жұмыс істейтінін нақты айта алмаймын, 

ал  қа телік­кемшіліктеріміз  болса,  алдағы  уақыттарда 

түзету ге  ты рысамыз»,  –  деп  қысқа  ғана  жауап  қа йыр­

ған дай  бол  ды.  Өткен  жылы  ғана  жиырма  жылдығын 

жан­жақты  атап  өткен  «Қазақ  тілі»  қоғамының  «элек­

трон ды бейнесі» осын  дай жұтаң болса, тілдің насихаты 

қай бағытта өр бі мек.

Жалғасы 5-бетте 

С.

БО



нд

А

рЕ



нк

О

, Б.



О

ТА

рБ



АЕВ

 (

фо



то

)

Жаңа онжылдық, жаңа экономикалық өрлеу 



– қазақстанның жаңа мүмкіндіктері

қазақстан Республикасының Президенті н.назарбаевтың қазақстан халқына Жолдауы

қҰРМЕТТІ қАЗАқСТАнДЫқТАР!

Ел тарихының ХХІ ғасырдағы аса бір күр де лі 

кезеңі аяқталып келеді. дүние жүзінің эконо ми ка­

сын  тұралатқан  жаһандық  дағдарыс  дауылы  әлі 

басыла  қойған  жоқ.  Алайда  ол  өзінің  алғашқы 

ала пат  қуатынан  айырылды.  Біз  тастүйін  дайын 

бол   ғандықтан,  оның  салдары  біздің  еліміз  үшін 

сон   ша лықты  ауырға  соққан  жоқ.  дағдарысқа 

де   йінгі кезеңде біз Қытай, Үндістан және өзге де 

эко  но микасы қарыштап алға басқан мемлекеттер 

қа  тарында дамудың жоғары деңгейіне көтерілдік. 

Өйт  кені  біз  оған  қалай  қол  жеткізуге  болатынын 

біл  дік. Бәрін дұрыс жоспарлап, сауатты іске асыр­

ған  дықтан, біздің дамуымыз сәтті болды. Біз жа­

сам   паздыққа  жұмыла  кіріскендіктен,  дамудың 

даң  ғыл жолына түстік. 

Толағай табыстарымен дүние жүзін мойын дат­

қан Қазақстанның әлеуеті артып, экономикасы сер ­

пінді бола түсті. дамуымыздың маңызды ал ғы шар ­

тына айналған қазақстандық бірліктің өнегелі үл  гісі 

ғаламшардағы мемлекет басшылары мен кон  фес­

сия жетекшілерінен лайықты бағасын ал ды. 

Осылайша  Қазақстан  қуатты  да  табысты 

мем  ле  кетке  айналып,  өзінің  бастамалары  ар­

қы лы  жо ғары  халықаралық  беделге  ие  болды. 

Жа сам  паз дық  қуатымен  дүние  жүзінде  даңқы 

арт қан Қа зақ стан әлемді өз жетістіктерімен таң­

ғал дырды. Сондықтан Қазақстанға Еуропадағы 

қа уіпсіздік  және  ынтымақтастық  ұйымына  төр­

аға лық  ету  мәртебелі  миссиясы  сеніп  тап сы­

рыл ды.

Жалғасы 2-3-беттерде 


РеспубликалыҚ ҚоҒамдыҚ-саяси аҚпаРаттыҚ газет

№12 (238) 



30.01.2010 жыл, сенбі

www.alashainasy.kz

2

e-mail: info@alashainasy.kz

жолдау

Жаңа онжылдық, жаңа экономикалық 

Біз  жаңа  онжылдығымызды  әлемдік 

дең гейдегі осындай абыройлы тарихи оқи­

ғамен бастадық. Мен біздің алдағы барша 

же тістіктеріміз осындай жарқын болады деп 

се немін. 

Менің  басты  мақсатым  –  еліміздің  ал­

дағы онжылдықтағы экономикалық өрлеуін 

қам тамасыз етіп, жаңа мүмкіндіктерге жол 

ашу.  «Қазақстан  –  2030»  стратегиясын 

орын дай отырып, біз алғашқы онжылдыққа 

бағ дарлама жасап, оны тәмамдадық. Ендігі 

мақ сат – осы Стратегияның келесі он жыл ды­

ғына қарай қадам жасау.



1. 2010 стратегиялық Жоспарын 

Жүзеге асыру – ел дамуының 

маңызды белесі

1997 жылы біз 2030 жылға дейінгі ел 

дамуының  стратегиясын  қабылдап,  онда 

басты мақсаттар мен басымдықтардың ұзақ 

мерзімге арналған күн тәртібін белгіледік. 

Одан кейінгі уақытта бұл бағдарлама 2010 

жылға дейінгі арналған стратегиялық жос­

па рымызда логикалық жалғасын тапты. Біз 

жос парлағандай өмір сүріп, алға қойған нә­

ти желерге қол жеткізіп отырдық. Қа зақ стан­

ның 2030 жылға дейінгі стратегиясын бас­

шы лыққа ала отырып, біз XXI ғасырдың бі­

рін ші  онжылдығына  белгіленген  барлық 

мін  деттерді  шештік.  2000  жылмен  са лыс­

тыр ғанда  2008  жылы  жалпы  ішкі  өнімнің 

кө лемін мерзімінен екі жыл бұрын екі есеге 

арт тырдық. Мемлекет өзіне алған әлеуметтік 

мін  деттемелерді тиімді атқара отырып, осы 

жылдар ішінде орташа айлық жалақы 5 есе, 

ал зейнетақының орташа мөлшері 3 есе өсті. 

Ал табысы күнкөрістің ең төменгі деңгейіндегі 

тұр ғындардың үлесі 4 есе кеміді. Халық ден­

сау лығының  негізгі  көрсеткіштері  жақсара 

түс ті. Күтілген өмір сүру ұзақтығы 65 жастан 

68 жасқа ұлғайды. Сондай­ақ ана өлімі екі 

есе төмендеп, бала туу көрсеткіші 1,5 есеге 

арт ты. 10 жылдың ішінде елімізде 652 мек­

теп және 463 денсаулық сақтау нысаны са­

лын ды. Бүгінде елімізде әлемдік деңгейдегі 

ме дициналық  орталықтар  бар.  Мәселен, 

Ұлт тық ана мен бала орталығы, Ней ро хи­

рур гия институттарын атап өтуге болады. Ал 

биыл жоғары деңгейлі кардиологиялық ор­

та лықты  іске  қосамыз.  Қазақстандықтарға 

бар лық сала бойынша медициналық қызмет 

көр сету жақсарып келеді. Осының арқасында 

біз  мыңдаған  азаматтарымыздың  өмірін 

сақ тап қаламыз. 

Біздің  жетістіктерімізді  мойындай  оты­

рып,  Біріккен  Ұлттар  Ұйымы  өзінің  2009 

жыл ғы баяндамасында Қазақстанды адами 

әле ует тері  жоғары  елдердің  санатына  кір­

гізді. Бұл – халықтың әл­ауқатының артуы­

ның  дау сыз  куәсі!  Сондай­ақ  соңғы  10 

жылда 350 мың отбасы, шамамен алғанда, 

1 мил лион 200 мыңнан астам адам бас па­

налы бо лып, Қазақстан жолдарының үштен 

бір бө лігі, яғни 32 мыңнан астам шақырым 

жол  жөн деуден  өтті.  Еліміз  2030  жылға 

дейінгі даму стратегиясында анықталған әр 

ба сым дық қа жіті мән бере отырып, ХХІ ға­

сыр дың алғашқы онжылдығына жоспарлан­

ған  бар лық  мақсат­міндеттерді  орындай 

алды. 


2. дағдарыс кезеңі – дұрыс 

шешімдер қабылдайтын уақыт

Әлемдік қаржылық­экономикалық дағ­

да рыс экономиканың өсу қарқынына әсер 

ет ті, бірақ біздің дамуымызды тежеген жоқ. 

Елі міздің жинақталған экономикалық әлеуеті 

соң ғы үш жылдағы қиын дағдарыс кезеңінде 

тұ рақтылықты қамтамасыз етті. Біз еліміздің 

қар жы жүйесін қорғап, жүйеқұрушы банк­

тер ді құтқарып қалдық. Біз шағын және орта 

биз нестің қиын жағдайда қалуына жол бер­

ме дік. Агроөнеркәсіптік кешенге бұрын­соң­

ды  болмаған  көмек  көрсетілді.  Мемлекет 

үлес тік құрылыстарды аяқтауы үшін барлық 

шы ғындарды өтеуді өз мойнына алды. 

  «Жол  картасы­2009»  бағдарламасы 

арқасында ел өңірлерінде тұрғын үй ком му­

нал дық шаруашылығын қайта қалпына кел­

тіру бойынша 862 жоба жүзеге асырылды. 

737 шақырым электр желілері, 1029 ша қы­

рым сумен қамтамасыз ету жүйесі, сондай­

ақ  284  шақырым  жылу  беру  трассалары, 

ав то жолдар, жүздеген ауруханалар мен мек­

теп тер, мәдениет пен спорт нысандары жөн­

делді. Әр ауылға дейін жеткен бұл бағыттағы 

ма ңызды шаралар бірінші рет жүзеге асып 

отыр. Халық біз атқарған жұмыстарға өз де­

рі нің  алғысын  білдіруде.  Менің  қа да ға­

лауым мен  барлық  жұмыстар  жедел  әрі 

бұқаралық  түр де  өткізілді.  Біз  рецессияға 

жол берген жоқ пыз, өйткені не істеу керектігін 

білдік жә не тез арада іске асырдық. Кезінде 

ұлы  Неру:  «Кім  жедел  қимылдай  білсе, 

соның ісі сәтті болады» деген. Ал біз батыл 

қимылдадық.  2009  жылы  экономиканың 

өсімі  1,1  па йыз ды,  өнеркәсіптің  өсімі  1,7 

пайызды құрады. Біз өсу қарқыны жоғары 

елдердің «серпінді то бынан» көріндік. Ұлт­

тық қордың халық ара лық деңгейдегі жал пы 

резервтерінің  бү гін де  50  млрд  доллардан 

асып, соңғы 10 жыл да оның өсімі 25 есеге 

көбейді.  Баршаға  мә лім,  біз  өткен  жылы 

дағдарысқа бай ла нысты қордың қаржысын 

біраз шы ғындадық. Ал бүгінгі күні қордың 

қаржысы өткен жыл дың желтоқсан айында­

ғы дан көп. Біз осыған дейінгі мүмкіндікте рі­

міз ді  қалпына  келтірдік.  Ұлт тық  қордың 

мүмкін дігін пайдалана оты рып, біз тек дағда­

рыс ты еңсеріп қана қоймай, ке зінде сатуға 

мәжбүр  болған  мемлекеттің  ак тивтерін  де 

қайтара  алдық.  Олардың  қа тарында 

Екібастұз  МАЭС­1,  «Богатырь»  раз ре зі, 

«Қашаған»,  «Маңғыстаумұнайгаз»  АҚ­та 

біз дің үлесіміз және үш мұнай өңдеу зауыты 

бар. Сондай­ақ жұмыссыздық дең ге йі 6,3 

пайызды құрады, бұл – дағдарысқа де йін гі 

кезеңмен салыстырғанда төмен көр сет кіш. 

Жұмыспен  қамту  стратегиясын  тиімді  іске 

асыру  арқасында  елде  400  мыңнан  ас там 

жұмыс орындары ашылды. Біз ая ғы мыз дан 

тұрдық. Енді біз 2020 жылға дейінгі стра­

тегияны жүзеге асыруға кірісетін бо ла мыз. 

3. 2020 стратегиялық Жоспары – 

көшбасшылыққа Жетудің 

қазақстандық Жолы 

Біріншіден,  экономиканы  дағдарыстан 

ке йінгі дамуға дайындау. 

Екіншіден,  инфрақұрылымды  дамыту 

мен жедел индустрияландырудың есебінен 

эко но миканың орнықты өсіміне қол жет кізу. 

Үшіншіден, Қазақстанда болашақта адам 

ка питалының бәсекеге қабілеттілігін арттыру 

үшін белсенді инвестициялар салу. 

Төртіншіден, қазақстандықтарды сапалы 

әлеуметтік  және  тұрмыстық­коммуналдық 

қызметпен қамтамасыз ету. 

Бесіншіден, Қазақстанда ұлтаралық ке лі­

сім ді нығайту, ұлттық қауіпсіздік деңгейін кө­

теру және халықаралық қатынастарды одан 

әрі дамыту міндеттері тұр. 



3.1. Экономиканы әртараптандыру 

– табысқа Жетудің кілті

Таяу онжылдықтағы индустриялық­ин­

но вациялық даму жеделдетілген ди вер си­

фи кация,  ұлттық  экономиканың  бәсекеге 

қа білеттілігін арттыру есебінен қамтамасыз 

етілетін болады. Еңбек өнімділігінің кешен ді 

өсімі маңызды тапсырмалардың бірі болып 

та былады. Қазақстанда, егер эконо ми каны 

то лығымен алып қарасақ, бір жұ мыс шы жы­

лына 17 мың доллардың ғана та уа рын өн ді­

реді. Ал дамыған елдердегі бұл көрсеткіш 90 

мың доллардан асып түсе ді. Бұдан шығатын 

қорытынды өте қа рапайым – біз бұл жағ­

дай ды түзеуіміз керек. Бұл үшін еңбек өнім­

ді лігін көтеріп, иннова ция ны ендіруіміз қа­

жет. Осы критерий бо йын ша бағалау, қар­

жылай қолдау көрсету сияқ ты барлық бас қа­

ру жұмыстарына бақылау жүргізу Үкі мет тің 

бас ты міндеті болмақ. Тек инно вация ғана 

ең бек өнімділігінің шұғыл көтерілуіне мүм­

кін  дік  береді.  Менің  тапсырмам  бойынша 

«Үкі мет үдемелі индустриалдық даму және 

ел дің детальды даму картасы» деп аталатын 

мем лекеттік бағдарлама жасады. Бұл екі құ­

жат – таяу бес жылда қашан, қалай және не 

іс  тей тінімізге нақты жоспар. Қазір 6,5 трлн 

тең  гені құрайтын 162 инвестициялық жо ба­

ларды жүзеге асыру туралы айтылуда. Бұл 

еліміздің  ІЖӨ­нің  40  пайызынан  астамын 

құрайды. Бұл дегеніміз – алдағы үш жылда 

200  мыңнан  астам  тұрақты  жаңа  жұмыс 

орындарын  ашуға  мүмкіндік  береді.  Бес 

жылдың ішінде қуатты газ­химиялық кешен, 

минералды  тыңайтқыштарды  өндіретін 

зауыттар  –  Балқаш  ЖЭС­і,  Мойнақ  СЭС­і, 

Екібастұз ГРЭС­2 жаңа блогы және т.б. бір қа­

тар ірі электр­энергетикалық стансылар са­

лы натын болады. Ал 2014 жылы үш бірдей 

мұнай  өңдейтін  зауытты  қайта  жаңартып, 

осы  саладағы  ішкі  сұранысты  толығымен 

қамтамасыз ететін боламыз. 

Аймақтардағы әрбір индустриалдық жо­

ба лардың жүзеге асырылуы тек қана жер­

гілікті биліктің ғана емес, қоғамның да ай­

рықша бақылауына алынуы тиіс. Бұл жұмыс­

тар алдағы 10 жылда жалпыұлттық міндет 

бо луы  қажет.  Бағдарламалардың  жүзеге 

асы рылуын  қадағалау  үшін  Премьер­ми­

нистр  басқаратын,  аймақтарда  әкімдерге 

бағынатын біртұтас басқару орталығы (штаб) 

құрылады. 2009 жылы «Жол кар тасын» жү­

зеге  асырғандағыдай  жұмыс  істеу  керек. 

Ми нистрлер мен әкімдер барлық ағымдағы 

мә селелердің  шешілуіне  жауапты  болады. 

Олар  барлық  ресурстарын  жұмылдыруы 

тиіс. Индустриялық даму – бұл біздің жаңаша 

онжылдықтағы жаңа мүмкіндігіміз. 

Қазақстанның  индустриалды  держава 

болатынына мен кәміл сенемін. 

Әртараптандырудың  ең  маңызды  сег­

мен тінің бірі – агроөнеркәсіп ке шені. Оның 

да муы басты үш бағытта өрбуі тиіс. 

Біріншіден, негізгі күш еңбек өнімділігінің 

өс уі не салынуы қажет. Біздің ауыл шар уа шы­

лығындағы еңбек өнімділігі ең төмен, бұл 

бір жұмысшыға 3000 долларды ғана құ рай­

ды. Ал дамыған елдерде ол 50 мыңнан 70 

мың дол ларға дейін жетеді. Әрине, қолайлы 

ауа райы жағдайында мол астық алып, сол 

үшін мақтануға болар. Диқан дар дың еңбегі 

бар.  Алайда  біздің  ауыл  қазір  қандай 

деңгейде екенін қарасақ, орасан зор жұ мыс 

күтіп  тұр.  Сондықтан  2014  жылға  қарай 

ауыл шар уа шылығындағы еңбек өнім ділігін 

кемінде  екі  есеге  көтеру  керек.  Осы нау 

күрделі  мәселені  ше шу  тек  ин дус трия лық 

әртараптандыру ар қы лы, яғни ауыл шар уа­

шы лығы  өнімдерін  өң  деуді  арттыру  жаңа 

тех нология, жаңа жаб дықтар мен жа ңаша 

қадамдар  есебінен  ға на  мүмкін  болады. 

Өзгелерде бар тәжірибені те зі рек қолға алу 

керек.


Екіншіден, елдің азық­түлік қауіпсіздігін 

қам тамасыз  ету  маңызды  мәселе.  2014 

жыл ға қарай азық­түлік тауарларының ішкі 

на р ығының 80 пайызын отандық азық­түлік 

өнім дері құрауы тиіс. Бізде бұған толық мүм­

кін діктер бар.

 Үшіншіден, экспорттық мүмкіндіктерді 

бі рінші кезекте Кеден одағы елдері ая сында, 

Ор талық Азия және Кавказ, Таяу Шы  ғыс ба­

ғытында  дамыту.  Біз  қазірдің  өзін  де  Шы­

ғыста  Қытаймен  арада  Жетіген­Қор  ғас 

теміржолын салып жатырмыз, Түрікменстан 

ар қы  лы  Парсы  шы ғанағына  шығатын 

теміржол салу жұ мыстары жүргізілуде. Батыс 

Қы  тай  –  Батыс  Еу ропа  тас  жолы  биылдан 

бас   тап салына бас тайды. Бұл біздің тауар ла­

  рымыздың осы ай мақтарға шығуына мүм ­

кіндік береді. Осы арада «Экономика бо  ла­

шағы»  секторына  жеке  тоқталғым  ке леді. 

Оның  негізі  жемісті  және  тиімді  ұлттық 

инновациялық  жүйе  бо луы  тиіс.  Астанада 

құрылатын  жаңа  уни вер ситеттің  аясында 

жаңа 3 ғылыми орталық бо лады. Біріншісі 

– өмір туралы ғылым ор та лы ғы. Ол әлемдік 

ғылыми орталықтармен бір лесіп, жасанды 

өкпе,  жүрек,  жасуша  се кіл ді  органдарды 

трансплантациялау мә се лелерімен айна лы­

сады. Екіншісі – энер ге ти ка лық зерттеу лер 

орталығы, ол қайта қал пына келетін энер ге­

тика,  физика,  жоғары  қуат  техника лары 

мәселелерімен  айналы са ды.  Үшіншісі  – 

дисциплинарлық­инструмен тал дық  ор та ­

лық, инженерлік орталық, зерт ха на лық база 

және конструкторлық бюро қы з метін атқа­

рады.  Аталған  үш  орталық  та  биыл  құ ры­

лады және онда әлемге танымал ма ман дар 

жұмыс істеуі тиіс. Сондықтан Үкі метке 2020 

жылға  дейін  ғылыми­техни ка лық  дамуды 

қамтитын  салааралық  жоспар  әзір леуді 

тапсырамын.  Сонымен  қатар  «ғы лым 

туралы» жаңа заңның жобасын да йын дау  ды 

тездету  керек.  Бұл  біздің  болашақ  да  муы­

мызда маңызды рөл атқарады. 



  1   2   3   4   5   6   7


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал