Жүсіп баласағҰНИ. ҚАзақ тілі мен әдебиеті орыс



жүктеу 3.57 Kb.

бет1/9
Дата14.06.2017
өлшемі3.57 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9

Адамға екі нәрсе тірек тегі:
Бірі - тіл, бірі - ділің жүректегі.
                                   
Жүсіп БАЛАСАҒҰНИ.
   ҚАЗАҚ ТІЛІ МЕН 
   ӘДЕБИЕТІ ОРЫС 
       МЕКТЕБІНДЕ 
Казахский язык и литература 
             в русской школе
РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҒЫЛЫМИ – ПЕДАГОГИКАЛЫҚ 
БАСЫЛЫМ
 2001 жылдың
қаңтар айынан          
 6/2011  
МАУСЫМ
бастап шығады
РЕСПУБЛИКАНСКОЕ НАУЧНО – ПЕДАГОГИЧЕСКОЕ   
ИЗДАНИЕ
АҚЫЛДАСТАР АЛҚАСЫ:
   
Жаңылхан  АДАМБАЕВА,  Рақыш  ӘМІРОВ, 
Берікжан 
ӘЛМҰХАМБЕТОВ, 
Айша 
ӘЛІМЖАНОВА,  Шәмша  БЕРКІМБАЕВА,  Роза 
БАТТАЛ,  Әлімхан  ЖҮНІСБЕК,  Қарлығаш 
ЖҮНІСХАНОВА, Мәрия КӨПЖАСАРОВА, Қайсар 
ҚАДЫРҚҰЛОВ,  Ольга  МЫРЗАГЕЛДИНОВА,       
Фаузия  ОРАЗБАЕВА,  Күлпәш  САРИЕВА,  Пиалаш 
СҮЙІНКИНА. 
 
 
«Білім және 
Ғылым» 
жауапкершілігі 
шектеулі 
серіктестігінің 
ай сайын 
шығатын 
республикалық 
ғылыми - 
педагогикалық 
жұрналы 
 

                          МАЗМҰНЫ – СОДЕРЖАНИЕ
                                          Тиімді әдіс - баршаға ортақ
Эльмира РАХМЕТОВА.                Бастауыш сыныптарда интерактивті модульдік
                                                            технологияны оқытудың тиімді жолдары..........3
Айгүл ТӨЛЕКТЕМІРОВА.          Тұлғаны өзіндік әрекетке бағыттайтын оқыту
                                                            технологиялары арқылы оқушының ауызша 
                                                            және жазбаша тілін дамыту...............................10
                                            В мире педагогики
Кульпаш САРИЕВА.                       От образов и символов к слову..........................19
Айжан ТОКСАМБАЕВА.              Педагогические условия качественного 
                                                            проведения итоговой аттестации учащихся 
                                                            в форме ЕНТ и ПГК...........................................31
                                      
Сабақ кілті - көрнекі құрал     
Айтбала ҚАЙЫРБЕКОВА.           Жалпы білім беретін орыс, ұйғыр және өзбек 
                                                            мектептерінің 1-4-сыныптарына арналған 
                                                              көрнекі құралдар................................................34
                                        
Тіл дамыту жолдары
Алма МҰСАБЕКОВА.                   Практикалық тапсырмалар жүйесін орындау
                                                            арқылы кәсіби қарым-қатынас тілін дамыту...39
                              
Әдістеме әлемінде: қазақ әдебиеті
Гауқар ЖҮСІПОВА.                      Ыбырай Алтынсарин әңгімелерінің 
                                                            тәрбиелік мәні....................................................46                              
Индира БАЛТАБЕКҚЫЗЫ.         Мағжан Жұмабаев.«Мен жастарға сенемін!».54 
Шынар ЕДРЕСОВА.                      Шоқан Уәлиханов - ұлы ғалым.........................59
                                          Пәнаралық байланыс 
Б.ЕЛУБАЕВА.                                 Дүниетанымды кеңейткен қазақ халқының 
                                                            салт-дәстүрлері...................................................62
                                        
Білім негізі - бастауышта
Роза ТЕЛЕУБАЕВА.                       Мәдени орындар................................................68
Балжан КЕНЖЕБАЕВА.               Сөйлеу дағдыларын қалыптастырған екі дос..71   
                                   
Әдістеме әлемінде: қазақ тілі
Нұрлан ЖОЛБАРЫСОВ.              Сын есімнің шырайларын оқыту......................73
Бақыт ШЫНБАЕВА.                     Шылау сөздерді қайталау..................................76
Гүлнәр БАДЖАНОВА.                  Қазақстандағы білім беру жүйесі......................81
Ғайни ТӨЛЕМІСОВА.                  Себеп-салдар салалас құрмалас сөйлемді 
                                                           оқыту.....................................................................85
Ақмарал МЕЙІРМАНОВА.         Сан есімді қайталау.............................................91
Гүлхан АМАНОВА.                       Мамандығым - мақтанышым.............................95
Ақбота АШЕНОВА.                       Еңбексүйгіштікке тәрбиелеген жай 
                                                            сөйлемдер..........................................................101
Қарлығаш БЕСБАЕВА.                Ойлау қабілетін арттыратын - Астана.............106
   
                                              Әдеби кеш   
Дана МАЛДЫБАЕВА.                   «Біз қазақша сөйлейміз!»...................................110      
                                           Білім сынағында
Гүлмира ҚҰРМАНҒАЛИЕВА.    Кешенді қайталауға арналған 
                                                            тапсырмалар.....................................................114
Светлана СҮЛЕЙМЕНОВА.        Жаратылыстану-математика бағыты бойынша
                                                           10-11-сыныптарға арналған қазақ әдебиетінен 
                                                           жылдық бақылау тест сұрақтары.....................118
Гүлсара МӘМЕЛБАЕВА.             Астанаға саяхат..................................................121
                                       Сыныптан тыс шара
Жамал БІТІМБАЕВА.                   Батырлар ұмытылмайды..................................125
Гүлім НҰРМАҒАНОВА.               Ұлттарды біріктірген ел...................................132
Н.ШАКУРОВА,                               Құрбан айт - ұлық мереке................................140
З.СРАЖАНОВА.

3
Тиімді әдіс 

 баршаға ортақ
Эльмира РАХМЕТОВА, 
Ақтөбе қаласындағы                                
                           №23 орта мектеп-лицейдің  
қазақ тілі  мен  әдебиеті 
пәнінің мұғалімі.
БАСТАУЫШ СЫНЫПТАРДА 
ИНТЕРАКТИВТІ МОДУЛЬДІК 
ТЕХНОЛОГИЯНЫ ОҚЫТУДЫҢ 
ТИІМДІ ЖОЛДАРЫ
Қазақ  тілінің  мемлекеттік  мәртебе  алуы  –  ел  өміріндегі 
ең  маңызды  оқиғаның  бірі.  Еліміздің  іргелі  ел  болып, 
егемендігін  алған  асулы  жылдарында  мұғалім  алдына 
жаңа  талаптар  мен  міндеттер  қойылуда.  Яғни,  болашақ 
ұрпағымызды білімді де білікті, мәдениетті де саналы етіп 
тәрбиелеуде мемлекеттік тілді заман талабына сай жаңаша 
оқыту  мұғалім  тарапынан  өмірлік  зор  маңызға  ие  болып 
отыр. Қазіргі уақытта педагогика ғылымының бір ерекшелігі 
–  баланың  тұлғалық  дамуына  бағытталған  жаңа  оқыту 
технологияларын шығаруға ұмтылуы.
Педагогикалық  технологиялар  –  білімнің  басымды 
мақсаттарымен  біріктірілген    пәндер  мен  әдістемелердің: 
оқу-тәрбие  процесін  ұйымдастырудың  өзара  ортақ 
тұжырымдамамен  байланысқан міндеттерінің, мазмұнының, 
формалары   мен  әдістерінің  күрделі  және  ашық жүйелері, 
мұнда  әр  позиция    басқаларына  әсер  етіп,  ақыр  аяғында 
оқушының  дамуына  жағымды  жағдайлар  жиынтығын  
құрайды.  Бүгінгі  таңда  П.М.Эрдниевтің  дидактикалық 
бірліктерді шоғырландыру  технологиясы, Д.Б.Эльконин мен 

4
В.В.Давыдовтың 
дамыта 
оқыту 
технологиясы, 
В.Ф.Шаталовтың  оқу  материалдарының  белгі  және 
сызба  үлгілері  негізінде  қарқынды  оқыту  технологиясы, 
М.Чошановтың проблемалық модульді оқыту технологиясы, 
П.И.Третьяковтың, 
К.Вазинаның 
модульді 
оқыту 
технологиясы,  В.М.Монаховтың,  В.П.Беспальконың  және 
басқа  көптеген  ғалымдардың  технологиялары  кеңінен 
танымал.
Қазақстанда  Ж.А.Қараевтың,  Ә.Жүнісбектің  және 
т.б.  ғалымдардың  оқыту  технологиялары  белсенді  түрде 
қолданылуда.  Қазақстан  Республикасының  «Білім  туралы» 
Заңында оқыту формасын, әдістерін, технологиялар таңдауда  
көп нұсқаулық қағидасы бекітілген, бұл білім мекемелерінің 
мұғалімдеріне,  педагогтарының  өзіне  оңтайлы  нұсқаны 
қолдануға, педагогикалық процесті кез келген үлгімен, тіпті, 
авторлық үлгімен құруға мүмкіндік береді. [1,103].
Мемлекеттік тілдің іргетасын қалау бастауыш мектептен 
басталары  анық.  Демек,  мектептің  оқушыларға  ұсынатын 
білім  беру  материалдары  осы  заман  ғылымының  дәрежесі 
мен талабына сай болуы керек. Соңғы жылдары білім беру 
үрдісінде бой көрсете бастаған ғалым М.Жанпейісованың 
модульдік  технология  әдісі  бойынша  қазақ  тілін  басқа 
ұлт  өкілдеріне  үйрету    тиімді  әдістердің  бірі  екенін 
№  23  орта  мектеп-лицейінің  қазақ  тілі  мен  әдебиеті 
кафедрасы мойындап келеді. Мектебіміздің әр кафедрасы 
интерактивті  тақтамен  жабдықталған.  Соның  ішінде 
көп жылдан бері қазақ тілі пәнін модульдік технология 
негізінде  білім  беріп  келген  қазақ  тілі  мен  әдебиеті 
кафедрасы  заман  талабына  сай  АҚТ  (ақпараттық, 
қарым-қатынастық  технологиясы)  мүмкіндіктерін 
қолдану  арқылы,  интерактивті  модульдік  технология 
қағидаларын  іске  асыру  барысында  оқушылардың 
танымдық  белсенділігін,  білім  сапасын,  қазақ  тіліне 

5
деген қызығушылығын жоғарылатып келеді. Модульдік 
технология қазақ тілін үйретуде оқушының өз бетімен білім 
алуына  тікелей  басшылық  жасайтынын  ұғындыру,  жадына 
сақтау, ой-пікір дамыту, қисынды ойлау қабілеттерін күшейту, 
шығармашылық  тапсырмалар  орындату  үшін  мүмкіндігі 
мол әдіс-тәсілдерді пайдалану- бүгінгі күннің тиімді жолы. 
Осы  жерде  модульдік  технологияның  ерекшеліктеріне 
тоқталып кеткен жөн деп санадық. «Модуль» деген – қандай 
да бір жүйенің бөлігі, яғни, оқу процесінің ортақ құрылымы, 
бірақ  әр  түрлі  мазмұны  бар  жекеше  бөліктерден  тұрады. 
Модуль – латынның «өлшем», «шама», «мөлшер» деген сөзі. 
[6,156]. Модульдік оқыту технологиясы баланы оқытып қана 
қоймай,  оның  танымдық  іс-әрекетін  ұйымдастыруға,  оқу 
процесін «диалогтік» қарым-қатынас негізінде құруға тиімді 
болып саналады.   Сабақтарда АҚТ мүмкіндіктерін қолдану 
барысында  осы  ерекшеліктерді  ескеру  қажет.    Модуль 
жүйесін оқу процесіне кіргізудің өз мақсаттары бар. 
Олар:

Берілген материалды терең меңгерту;

Оқушыны ойлату, ой салу;

Пәнге деген танымдық қызығушылығын арттыру;

Оқушы  алдына  қойылған  мақсатты  міндетті  түрде 
орындату;

Сол арқылы оқушыны жеке тұлға ретінде қабылдап, 
оқытудың тиімділігін арттыру. [3,47]
Оқу  модулі  оқу  циклі  ретінде  үш  құрылымды  бөліктен 
тұрады. Бұл:

Кіріспе бөлім (модульге, тақырыпқа енгізу).

Сөйлесу  бөлімі  (оқушылардың  танымдық 
қызметін өзара сөйлесу негізінде ұйымдастыру).

Қорытынды бөлім (бақылау).
Әрбір оқу модуліне бөлінген сағат саны әр түрлі. Бұл оқу 
бағдарламасы  бойынша  тақырыпқа,  тақырыптар  тобына, 

6
тарауға бөлінген сағат санына байланысты.
Білім  негізі  –  бастауыштан  басталатындығын  жоғарыда 
атап  кеткен  болатынбыз.  Мектептiң  бастауыш  сатысында 
оқытудың мақсаты: 
-  оқытудың  келесi  сатысындағы  оқу  бағдарламаларын 
игерту 
мақсатында 
оқушылардың 
танымдық 
қабiлеттіліктерін және бiлiктіліктерін дамытуды қамтамасыз 
ететiн қарапайым бiлiм негiздерiн меңгерту; 
- негiзгi оқу iс-әрекетi дағдыларын қалыптастыру; 
-  ұлттық  дiлiн,  өз  елiнiң  мәдени-тарихи  ерекшелiктерi 
мен  дәстүрлерiн  ескере  отырып,  отандық  және  әлемдiк 
мәдениеттi таныту.  
Жалпы  бастауыш  бiлiм  (1-саты)  оқуды,  жазуды, 
санауды,  оқу  әрекетiнiң  негiзгi  бiлiктерi  мен  дағдыларын, 
теориялық ойлаудың элементтерiн, оқу әрекеттерiне өзiндiк 
бақылаудың  қарапайым  дағдыларын,  өзiн-өзi  ұстау  және 
сөйлеу мәдениетiн, жеке бас гигиенасы мен салауатты өмiр  
салтының негiздерiн меңгертудi қамтамасыз етедi. [4,33]
Бастауыш сатыда оқытуда оқушы үшін тіл қарым-қатынас 
құралы  ғана  емес,  қоршаған  ортаны  тануға,  адамның  тілі 
мен ақыл-ойын дамытуға, адамдардың бір-біріне өзара әсер 
етуіне, оларға эстетикалық және адамгершілік тәрбие беруге 
мүмкіндіктер  ретінде  көрінеді.  [5,8]  Модульдік  технология 
лексикалық  тақырып  пен  грамматикалық  тақырыпты 
байланыстыра  отырып  жұмыс  жасауға  үлкен  мүмкіндіктер 
тудырады. 
4  «А»  сынып  оқушыларын  4  адамнан  шағын 
топтарға бөліп, оқытудың ойын түрін және интерактивті 
модульдік  технологияның  белсенді  формаларын  (сурет 
бойынша  сөйлем  құру,  кеспе  қағаздарымен  жұмыс,  ой 
шақыру,  талдау,  тест  орындау,  рефлексия,  т.б.)  ашық 
сабағымда қолдандым.                  

7
«Дәрігер»  тақырыбы  «Буын  түрлері»  грамматикасынан 
басталады. Соны өткенде оқушылардың жас ерекшеліктеріне 
сәйкес,  орфографиялық  дағдыларын  қалыптастыру  үшін 
проблемалық  сұрақ-жауап,  ауызша-жазбаша  түрде  ойын 
жеткізу  (әңгімелеу),  түрлі  талдау,  сурет  бойынша  сөйлем 
құрау    әдістерін  қолдандым.  Сергіту  сәтінде  оқушылар 
интерактивті тақтада көрнекі жазылған мақалды көзбен көру 
арқылы  тез  шешіп,  мағынасын  ашты.  Сол  арқылы  ақыл-
ойын, ынтасын, зейінін дамытуға болады. [9,125] Тақырыпты 
пысықтау үшін оқушыларға әр түрлі тапсырмалар, тест және 
«әр адамның денсаулығына не пайдалы?» деген сұрақтарға ой 
жинақтау беріледі. Сабақ барысында өткен «Кім шапшаң?» 
ойыны  арқылы  оқушылар  күнделікті  өмірде  естілетін 
сөйлемдерді    ауызша  жеткізіп,  аударады.  Бұдан  шығатын 
нәтиже:  сөздік  қорлары,  жүйелі  ойлау  дағдысы  дамиды. 
Баяндама  соңында  3-модульдің  «Дәрігер»  тақырыбына 
жасалған  ашық  сабақ  жоспарын  интерактивті  тақтада 
слайд арқылы ұсынамыз.
Интерактивті  тақтамен  жұмыс  істеу  -  заттар  мен 
құбылыстардың өзіне тән жаратылыс бітімін, сыр-сипатын, 
сезім мүшелері арқылы көзбен көріп, қолмен ұстап, құлақпен 
естіп қабылдауға баулитын дидактикалық үрдіс.
Ұлы Абайдың: «Адам баласы.... көзбен көріп, құлақпен 
естіп,  қолмен  ұстап,  тілмен  татып,  мұрынмен  иіскеп, 
тыстағы  дүниеден  хабар  алады»  деген  даналығы  педагог- 
классиктердің пікірлерімен ұштасады.
Сонымен,  интерактивті  тақтаны  пайдалану  сабақтың 
негізгі тапсырмаларын білуді жеңілдетеді, заттар жөніндегі 
мәліметтерді, деректерді есте берік сақтауға ықпал жасайды. 
Оқушылар өтетін тақырыппен жұмыс жасауға әуес, ынталы 
келеді.  Өйткені,  берілген  тақырып  бойынша  жаңа  сабақты 
түсіндіру,  өткен  материалды  қайталау  не  бекіту  кезінде 
пайдалану  әрбір  сабақтың  әсерлілігін  және  мазмұнын 
арттырады.

8
Сабақта интерактивті тақтаны дұрыс пайдалану мазмұнды 
ұғымдардың  қалыптасуына  көмектеседі,  оқушылардың 
логикалық ойлау және сөйлеу қабілетін дамытуға, нақтылы 
құбылыстарды  қарастыру  және  талдау  негізінде,  кейін 
тәжірибеде  қолданылатын  тұжырымдарға  келулеріне 
көмектеседі.
Қазақ тілін оқыту процесінде Activ Studio бағдарламасын 
қолданғанда мынадай мәселелер анықталады:
1. техникамен жабдықтандыру мәселесі;
2. психологиялық кедергілері;
3. компьютерлік біліктілігінің төмен болуы.
Бірінші  мәселені  шешу  үшін  барлық  кабинеттер 
интерактивті  тақтамен  жабдықтандырылуы  керек.  Біздің 
кафедра  әзірге  бір  интерактивті  тақтамен  жабдықталған. 
Тақта  бір  кабинетке  берілгендіктен,  қалған  мұғалімдер 
интерактивті  тақтамен  жұмыс  жасау  үшін  алдын  ала 
құрылған  кестеге    сәйкес   Activ  Studio    бағдарламасының 
мүмкіндіктерін  тиімді  қолдана  отырып  сабақ  жүргізе  
алатындай мүмкіндік жасалған. [8,29]
Қазақ тілі пәнін оқытудың басты мақсаты – оқушылардың 
(2-4-сыныптар) оқуға, сауатты жазуға үйрету, негізгі тілдік 
ұғымдармен  таныстыру,  өз  ойы  мен  пікірін  еркін  жеткізе 
алатын  дара  тұлға  тәрбиелеу.  Қазақ  тілін  оқытуда  сөйлеу 
туралы  түсінік  беру,  ауызекі  және  жазба  тілде  қарым-
қатынас  жасау  дағдыларын  дамыту,  тілдік  құбылыстарды 
талдау, 
орфографиялық 
дағдылар 
қалыптастыру, 
пунктуациялық ережелерді практикалық тұрғыда меңгерту, 
сөйлеу  мәдениетін  дамыту  міндеттері  қойылады.  Қазақ 
тілі  сабағында  АҚТ  мүмкіндіктерін  қолдана  отырып, 
интерактивті  модульдік  технология  қағидаларын  іске 
асыру келесі нәтижелерге қол жеткізеді:
1. Уақыт үнемдейді.
2. Сабақтың сапасын көтереді.

9
3.  Оқу  әдісі  мен  құралдарын  таңдауға  мүмкіндік 
тудырады.
4.  Оқушының  белсенділігі  мен  қызығушылығын 
арттырады. [7,12]
Сонымен,  бастауыш  сыныптарда  интерактивті  тақтаны 
қазақ  тілі  сабақтарында  пайдалану  -  сабақтың  негізгі 
тапсырмаларын  білуді  жеңілдетеді,  мәліметтер  мен  жаңа 
ұғымдарды есте берік сақтауға ықпал жасайды. Ұсынылып 
отырған  технологияда  заман  талабына  сай  интерактивті 
тақтаның мол мүмкіндігін пайдалану - оқушы тұлғасының 
танымдық  қабілеттерін  арттырып,  белсенді  сөздік  қорын, 
ауызша  және  жазбаша  тілін  дамытып,  шығармашылық 
қырын қалыптастырады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1.  Г.Рахматулина.  Модульдік  технологияны  сабақта 
тиімді пайдалану. «Қазақ тілі мен әдебиеті орыс мектебінде» 
№10/2009. 
2.  А.Қайырбекова,  Қ.Барақова.  «Қазақ  тілі.  Оқыту 
әдістемесі». А., Атамұра, 2004.
3.  М.М.Жанпейісова.  «Модульдік  оқыту  технологиясы 
оқушыны дамыту құралы ретінде». А., 2006.
4.  А.А.Люблинская.  «Бастауыш  мектеп  оқушысының 
психологиясы жөнінде». А., «Мектеп», 1981.
5. С.Рахметова. «Қазақ тілін оқыту методикасы». А., «Ана 
тілі», 1991.
6. Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме 
сөздігі: педагогика және психология. А., «Мектеп», 2002.
7. 
www.bsh.kz
 Қазақ тілі сабағында АҚТ мүмкіндіктерін 
қолдана  отырып,  интерактивті  модульдік  технология 
қағидаларын  іске  асыру  арқылы  оқушылардың  танымдық 
белсенділігін арттыру. Авт. Г.С.Балпекова.
8. 
www.kmg-sko.kz
. Интерактивті тақтамен жұмыс істеуде 
пайдаланатын жаттығулар жүйесі. Авт. Д.Арынова.

10
9. Н.Бектасова. Бастауыш сыныптарда  модульдік  техно-
логия  арқылы  оқушылардың  сөйлеу  тілін  дамыту.  «Қазақ 
тілі мен әдебиеті орыс мектебінде», №6/2009. 
   
   
 
Айгүл ТӨЛЕКТЕМІРОВА,
Павлодар қаласындағы
№16 лицей-мектебінің 
қазақ тілі және әдебиеті 
пәнінің мұғалімі.
ТҰЛҒАНЫ ӨЗІНДІК ӘРЕКЕТКЕ 
БАҒЫТТАЙТЫН ОҚЫТУ 
ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫ АРҚЫЛЫ 
ОҚУШЫНЫҢ АУЫЗША ЖӘНЕ 
ЖАЗБАША ТІЛІН ДАМЫТУ
Оқу орыс тілінде жүретін мектептерде қазақ тілі пәнінің 
мақсаты      оқушылардың  қарым-қатынасын  қалыптастыру, 
дамыту, тілдік және танымдық біліктілікпен қамтамасыз ету 
екендігі  Қазақстан  Республикасының  жалпы  білім  берудің 
мемлекеттік стандартында көрсетілген.
Мұғалім үшін басты міндет – оқушының қызығушылы-
ғын арттыру, оның дамуына жағдай туғызу, сөйлеу қабілетін 
дамыту.
Жаңа  технологияларды  күнделікті  сабақ  үрдісінде 
пайдалану  оқыту  мақсатына  жетудің  тиімді  жолдарын 
көрсетеді.  Оқытудың  жаңа  әдістерін  пайдалану  арқылы 

11
мұғалім 
оқушының 
белсенділігін, 
шығармашылық 
ізденісін  арттырады,  пәнге  деген  қызығушылығын  оятады.
Қазіргі  оқыту  барысында  қолданылып  жүрген  көптеген 
технологиялар  жеке  тұлғаның  жетілуіне,  оқытудың 
тиімділігінің негізін құрауға бағытталған. Әр ұстаздың жаңа 
технологияны  дұрыс  пайдалана  білуі,  өзінің  негізгі  мақса-
тын айқын көре алуына ізденіс туғызады. Оқыту барысында 
қолданылатын  ең  озық,  тиімді  технологиялар  тәжірибеге 
енгізілуде.  Мемлекеттік тілді орыс мектептерінде оқытуда 
оқушыларды қазақша дұрыс сөйлеуге, оқуға, сауатты жазуға, 
бір-бірімен қарым-қатынас жасауға үйрету, ойлау қабілетін 
дамыту, ойын қазақша жеткізе алатындай болуы көзделеді. 
Қазақ тілінің асыл мұрасы – сөз байлығын, шебер сөйлеудің 
озық үлгілерін игерту, тілімізді қадірлеп, қастерлеуге шақыра 
білу – педагогтардың басты міндеті.                                  
Қазіргі  заман  талабы  –  өзін-өзі  басқара  алатын,  жан-
жақты  дамыған,  мемлекеттік  тілді  жетік  білген  дара  тұлға 
етіп шығару.
Сабақта  бұл  мәселенің  шешу  жолдарының  бірі  – 
әр  түрлі  әдіс-тәсілдерді  тиімді  қолдана  отырып,  жаңа 
технологияларды  енгізу.  Қазір  технологиялардың  түрлері 
көп: 
1.  М.М.Жанпейісованың   «Модульдік    оқыту    техноло-
гиясы»;
2. Ж.Қараевтің «Дамыта оқыту технологиясы»;
3.  Қ.Бітібаеваның   «Жаңа  тақырыпты  меңгеру  техноло-
гиясы»;
4. Тихомировтың «Ойын технологиясы»;
5. Ә.Жүнісбековтың «Үндесе оқыту технологиясы»;
6. Компьютерлік технология;
7. Деңгейлеп оқыту технологиясы;
8. Сын тұрғысынан ойлау технологиясы.

12
Әр 
сабақта 
менің 
алға 
қойған 
мақсатым: 
технологиялардың  тиімді  тәсілдерін  қолдана  отырып, 
қазақ  тілінің  орфографиялық  нормасын  оқытуды 
қалыптастыру,  қазақша  сауатты  жазу,  сөздерді  бір-бірімен 
дұрыс  байланыстырып,  сөз  тіркесін  жасау  арқылы  оларды 
сөйлемдерде  дұрыс  орналастырып,  сөйлем  құрау,  сөйлем 
арқылы  ойын  басқаға  жеткізу,  басқаның  сөзін  түсіну  де  – 
оқушының тілін  дамыту. Сондықтан басқа ұлтқа қазақ тілін 
оқыту, ауызекі сөйлеуге үйрету – қиын да қызық жұмыс. Тіл 
дамыту жұмысында ауызша сөйлеу мен жазбаша тілінің бір-
бірімен байланыстылық принципі менің жұмысымда басты 
орын алады. Оқушылардың тілін қалай дамытамын?


  1   2   3   4   5   6   7   8   9


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал