Жоғары мектепте,көптілді ортада қазақ тілін оқытудың жаңа технологиялары



жүктеу 43.62 Kb.

Дата28.05.2017
өлшемі43.62 Kb.

Жоғары мектепте,көптілді ортада қазақ тілін оқытудың жаңа технологиялары 

Алтыбаева А.Б. 

А. Байтурсынов атындағы Қостанай мемлекеттік университеті 

Костанайский государственный университет имени А.Байтурсынова 

Kostanay State University named after A.Baitursynov 

 

Педагогикалық  жаңа  технология  –  іс-әрекетке,  оқыту  барысында  жүзеге  асатын 



педагогикалық  жүйе.  Ол  дара  тұлғаны  жетілдіруге,  белгілі  бір  мақсатқа  жету  жолында 

арнайы  ықпалды  ұйғаруға  қажетті  байланысқан  әдіс-тәсілдер.  Жаңа  педагогикалық 

технология студенттің жетілген тұлға ретінде дамуы үшін маңызы зор. 

Жаңа технологияны қолдану мына кезеңдер арқылы іске асады:  

І кезең: оқып-үйрену; 

ІІ кезең: меңгеру; 

ІІІ кезең: ӛмірге ендіру; 

IV кезең: дамыту. 

 

Жаңа  педагогикалық  технология  мақсаты  –  оқытуды  ізгілендіруі,  яғни  оқу 



құралдары студенттердің ӛздігінен танымдық іс-әрекетін жүргізе алатындай болуы керек. 

Жаңа педагогикалық технология түрлері ӛте кӛп..  



Ойын  технологиясы. Педагогикалық  жұмысты  ойын  түрінде  ұйымдастырудың  әдістері 

мен  тәсілдерінің  жиыны.  Ойын  түріндегі  жұмыстар  сабақ  үстіндегі  қолайлы  деген 

жағдайларда пайда болып, оқушыларды қызықтырушы құрал ретінде қолданылады.  

Проблемалы оқыту технологиясы.  Проблемалы оқыту – мұғалім басшылығы мен қиын 

мәселелерді  туғызу  және оқушылардың белсенді  түрде ӛз беттерімен мәселелерді  шешу. 

Қорытындысында  олардың  ойлау  қабілеттері  дамып,  шығармашылық  іскерліктері  мен 

дағдылары қалыптасуына жағдай жасайды. 



Сын  тұрғысынан  ойлау  технологиясы. Информатиканы  оқытуда  тәжірибені  шыңдай 

түсуде  кӛп  жеңілдік  ашқан  технологиялардың  бірі  –  осы  технология.  Мақсат  пен 

міндеттердің орындалуы мынадай ұзақ жоспарлар арқылы іске асады: 

- ассоциация; 

- бірлестік қызмет;  

- кӛзқарасын талдау мен дәлелдеу түрінде қорғау. Бұл технология бойынша: 

- оқу үрдісінде қызығушылық артады; 

- оқушының ӛз бетімен білім алуына мүмкіндік беруі туады; 

- оқушының ақпараттық тіл байлығы жетіледі. 

Деңгейлік саралау технологиясыСаралап оқыту технологиясы, оқыту процесінің белгілі 

бӛлігін  қамтып,  ұйымдастырудың  шешімдері,  оны  оқыту  құралдарының  жиынтығы 

түрінде  кӛрінеді.  Сыныпты,  топтарды  оқытуға  әртүрлі  қолайлы  жағдай  туғызуды  қажет 

етеді;  әдістемелік  педагогикалық-психологиялық  және  ұйымдастыру-басқару  шаралары 

біріктіріледі 

1)  Деңгейлеп  оқыту  әр  оқушыға  ӛз  мүмкіндіктерін  пайдалана  отырып,  білім  алуына 

жағдай жасауға мүмкіндік береді;  

2)  Деңгейлеп  оқыту  әр  түрлі  категориядағы  балаларға,  олармен  саралай  жұмыс  істеуге 

мүмкіндік береді.  

3)  Деңгейлеп-саралап  оқыту  құрылымында  білімді  игерудің  бірнеше  деңгейі 

қарастырылады:  ең  тӛменгі  деңгей  (базалық),  бағдарламалық,  күрделенген  деңгей 

сондықтан әрбір оқушы меңгеруі тиіс.  



Жекелеп  оқыту  технологиясы.Жекелеп  оқыту  –  оқу  процесін  ұйымдастырудың 

мына түрлері мен үлгілерін қарастырады. 

- мұғалім бір ғана оқушымен жұмыс істейді

-  оқушы  тек  оқу  құралдары  мен  ӛзара  қатынаста  (оқулықтар,  компьютер,  т.б)  болады. 

Жекелік  оқудың  басты  жетістігі  баланың  қабілетімен  оқу  қызметінің  желісін  әдісі  мен 

мазмұнын ӛз қабілетіне қарай бейімдеуіне мүмкіндік береді. 



Оқытудың  ұжымдық  әдісі  (ОҰӘ). ОҰӘ  -  оқу  процесінде  адамдарды  ӛзара  және  жұптық 

еңбек әрекеттерін орындауы. 

ОҰӘ принциптері:- жоғары жетістікке талпыну; 

- алынған мәліметті бір-біріне лезде кідіріссіз жеткізу; 

- оқушылар арасындағы ӛзара кӛмек және ынтымақтастық; 

- әр түрлі деңгейлік; тақырып пен тапсырмалардың әр түрлілігі; 



Оқытудың компьютерлік технологиясы.Бұл технология – оқытудың 

бағдарламалық кӛзқарастарын дамытады, мүлдем жаңа технологиялық жолдар ашады. 

Оқытудың компьютерлік технологиясы – мәліметтерді компьютер кӛмегімен даярлау 

және беру әрекеттері. Бұл технология материал мазмұнын кейбір үлгілерді пайдалануға 

негізделеді.  

Презентациялар технологиясыБұл технология, бір жағынан, оқушыларға  

сабақтың жаңа материалды (бейнелеулер, фотографиялар, дидактикалық материалдар

т.с.с.) кӛрнекі кӛрсету құралы болатын болса, екінші жағынан, мұғалімдерге осы 

материалды дайындауды және оны қолдану процесін де жеңілдетеді. Алдынала 

жүргізілген тәжірибелер, презентациялар технологиясын информатика сабағында 

пайдалану балалардың оқуға деген ынталылығын арттырса, қазіргі танда барлық 

пәндердің қызғылықты ӛтуін қамтамасыз етіп, оған дайындалу мерзімін қысқартады, ең 

бастысы – мұғалімдерді жаңа ақпараттық желілік технологияларды пайдалануға 

дағдыландырады.  

Кезеңдеп оқыту технологиясы.Ойлау қызметін кезеңдер бойынша қалыптастыру, 

мақсаттың бағытталу технологиясы – бағдарлық білім, шеберлік және дағдыны әсерлі 

меңгеру. Бұл технология әрбір оқушының жұмыстарды, әрбір қадамын мұғалімнің 

бақылауын қажет етеді. Сабақ меңгерудің барлық кезеңдерінде бақылап отыру – 

технологияның ең маңызды құраушыларының бірі болады. Ол оқушыны қателесуден 

сақтандыруға бағытталады. 



Жеке пәндік педагогикалық технология.  

1. Ерте және ыждағатты сауаттылыққа оқыту технологиясы.Технология мазмұны оқу 

процесі бала миының танымдық қуатын жан-жақты жандандыра отыра, қызметі мен 

қатынастары арқылы баланың табиғи ойлауына негізделген. 

2. Әсерлі сабақтар жүйесіне негізделген технология. 

Мақсаттық бағыттары: 

- қалыпты білім, шеберлік дағдыны меңгеру

- ойлау қызметіне математикалық тәсілдерді меңгеру; 

- қабілетті балаларды дамыту

Альтернативті технологиялар.Вольдорф педагогикасы «гуманистік педагогика» 

мен «еркін тәрбие» идеяларын іске асырудағы әр түрдің біреуі болып табылады. Ол 

мұғаліммен одақтасуда жекеліктің ӛз бетінше таңдауы мен тануы жүйесінде кӛрінуі 

мүмкін. 


Өзіндік дамыту технологиясы [ 1] Мақсаттық бағыты: - жан-жақты дамыту; 

- жекелікті тәрбиелеу; 

- бала санасында ойлау қызметі мен пәндер түзгіштерін біріктіру. 

Басты мақсаты – оқыту дағдысы: қолдағы ұсақ моторлар, есті дамыту. 



Дамыта оқыту технологиялары

1.Л.В.  Занковтың  дамыта  оқу  жүйесі.  Оқыту  қызметінің  негізгі  мотивациясы 

танымдық  қызығушылық.  Занков  әдісі  әртүрлі  қызметтерге  тарту,  дискуссия, 

дидактикалық  ойындарда  оқытуда,  пайдалану,  сол  сияқты  есті,  ойлауды,  елестетуді, 

сөйлеуді байыту бағытындағы оқыту әдісі

2.  Д.Эльконин  –  В.Давыдовтардың  дамыта  оқыту  технологиясы.  Эльконин  – 

Давыдов  технологияларындағы  дамыта  оқыту  ең  алдымен  оның  мазмұны,  теориялық 

білімге  негізделе  отыра  құрылған.  Білімнің  теориялық  негізі  терең  түрдегі  жинақтаудан 

тұрады.  Дәстүрлі  технологиялардан  ӛзгешелігі  дамыта  оқыту  оқу  қызметін  басқаша 



бағалайды.  Оқушының  орындаған  жұмыстары  мен  сапасы  оқушыға  білімнің  жетімділігі 

мен  қабілетінің  жететіндігін  мұғалімнің  кӛзқарасы  бойынша  бағаланбай,  оқушының  ӛз 

мүмкіндігі тұрғысынан қаралады. 

 



Компьютердееркінжұмысжасайды;  

 



Оқытупроцесіндежаңатехнологиялардықолданаотырыпбіліміншыңдайды;  

 



Жаңа оқыту үрдісін қалыптастырады;  

 



Ӛздігіненізденімпаздыққабілетіартады;  

 



  Ақпараттық сауаттылығы мен ақпараттық мәдениеті қалыптасады.  

Мультимедиялықтехнологиялар - әртүрлітиптімәліметтердідайындау, ӛңдеу, біріктіру

ұсынуәрекеттерінақпараттықжәнебағдарламалықжабдықтардыпайдалануарқылыжүзегеас

ыратынқұралдар, әдістер мен тәсілдер жиынтығы.  

 

«Мультимедия»  терминілатынтілінің  «multi»  (кӛп)  және  «media»  (орта) 



сӛздерініңбірігуіненқұралған,  яғни 

«ақпараттық  орта»  деген  мағына  береді. 

Зерттеушілердің  пікірі  бойынша  дәстүрлі  оқу  әдісімен  берілген  материалдың  25%-ы, 

кӛруарқылы  33%-ы,  кӛру-естуарқылы  50%-ы,  ал  мультимедиялық  интерактивті  оқыту 

бағдарламасы кӛмегімен берілген материалдаң 75%-ы естесақталадыекен 

«Интерактивті»  сӛзін  ағылшын  тіліненаударғанда  «бірлесіп  әрекет  жасау»  деген 

мағынаны  білдіреді.  Білім  берудегі  интерактивтік  технология  -бірін-бірі  толықтыратын 

және  барлық  оқушылардың  қатысуын  ұйымдастыратын  оқыту  технологиясы.  Бұл  сабақ 

барысында оқушының ұжымдық жұмыс жасауға қатыспауы мүмкін емес. 

Интерактивтік тақта –дегеніміз не? 

Интерактивтік  тақта  (ИТ) – дәріскерге немесе оқытушыға екі  түрлі құралдарды, 

атап  айтқанда,  ақпарат  кескіні  мен  қарапайым  маркер  тақтасын  біріктіріп  қолдануға 

негізделген құрал.  

Интерактивтік технологияның жеделдетіп дамуына байланысты тақтаның түрлері де, 

оның типтері күннен күнге  даму үстінде.  

Интерактивті оқыту әдістемесі». 

1.

 



Егерде сабақ үстінде оқушылар мен  оқытушылардың арасында тығыз қарым-қатынас 

байқалса бұлайша оқытуды біз интерактивті деп атаймыз. Әдетте мұндай қарым-

қатынас оқушылар әлдебір мәселені талқылап, соның шешімін табуға тырысқан кезде 

байқалады. Интерактивті оқытудың басты мақсатының ӛзі сол- оқушыларды ӛз 

бетінше ой қорытып, жауап таратуға үйрету.  

2.

 



Интерактивті әдістеме ӛзара қарым-қатынастың мол ауқымын қамтиды.  

3.

 



Оқу процесінің барысында оқушылар мыналармен қарым-қатынасқа түседі:  

4.

 



оқытушымен (оқушылар оқытушының сұрағына жауап берген кезде);  

5.

 



шақырылған адамдармен (немесе топ оқушыларының ӛздері әлдебір ұйымдар  мен 

адамдарға баруы мүмкін);  

6.

 

ӛзге оқушылармен (бірігіп жұмыс істеу барысында);  



7.

 

шағын топтармен (3-5 оқушымен); 



8.

 

оқушылардың үлкен тобымен (кӛбіне пікірталас, топ болып әлдебір мәселені 



талқылау барысында); 

9.

 



оқушылардың тобымен және халықпен (топ әлеуметтік сауалнама жүргізеді); 

10.


 

кейбір техника түрлерімен (мысалға компьютермен). 

11.

 

«Ӛзара қарым-қатынас» әдісінің ерекшелігі- оқушы ӛзгелермен араласу барысында 



ашыла түсетін болады. 

Пайдаланған әдебиеттер 

1.

 



Назарбаев 

Н.Ә. 


Инновациялар 

мен 


оқу-

білімдіжетілдіруарқылыбілімэкономикасына

 

//  ЕгеменҚазақстан.  –  2006.  –  27 



мамыр. 

1.

 



Сулейменова  Э.Д.  Актуальные  проблемы  казахстанской  лингвистики:  1991-2001. 

А, 2001. 84с. 

2.

 

Қалиев Ғ. Тіл білімітерминдерініңтүсіндірмесӛздігі. Алматы, 2005. 440б. 



3.

 

Николаева  Т.М.  Лингвистика  текста:  Современное  состояние,  синтаксис  и 



перспективы //Новое в зарубежной лингвистике. Вып. 8. М, 1978.  

4.

 



Валгина Н.С. Теория текста. М: Логос, 2003.-280-б. 

 




©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал