Жылу құбырын ауыстыру үшін теп-тегіс жатқан асфальт жол дың бойын қопарып



жүктеу 0.75 Mb.

бет2/6
Дата08.09.2017
өлшемі0.75 Mb.
1   2   3   4   5   6

–Әңгімеңізге рақмет.

сұхбаттасқан сәкен КӨКЕнОв

Ойшы ой ойлағанша,

 тәуекелші іс бітіреді

Бүк


ПЕС

із 


Ә

ң

Гім



Е

ЕҚЫҰ-ның  жоғарғы  органы 

ре тінде ұйымға мүше елдер бас-

шыларының  саммитін  ай туға 

бо лады.  Сыртқы  істер  ми нистр -

ле рінің  кеңесі  –  жылына  бір 

мәр те  аса  маңызды  мәселелер 

бо йынша  тиісті  шешімдерді  қа-

былдайтын  орталық  ди рек ти-

ва лық,  басшылық  етуші  ор ган 

бо лып  табылады.  тұрақты  ке-

ңес  –  ЕҚЫҰ-ның  күнделікті  же -

дел  қызметі  үшін  жауап  бе реді. 

Қауіпсіздік  саласындағы  ын ты -

мақтастық  форумы  –  ЕҚЫҰ  өңі-

ріндегі  қауіпсіздік  пен  тұ рақ ты-

лық ты  нығайтуға  қатысты  оты-

рыс  тар  өткізеді.  Парламенттік 

Ас  сам блея  –  ұйым  шеңберінде 

пар  ламенттік  бақылау  жасайды. 

үш жыл мерзімге сайланатын Бас 

Бүркіт нҰРасЫл

Премьер-министр  кәрім  мәсімовтің 

өзі қатысқан алқа мәжілісіне агенттіктің 

тыңғылықты  дайындалғаны  байқалып 

тұрды.  Ойдан-қырдан  ақпарат  беріп 

тұрған мониторларды самсатып қойып, 

Ақ параттандыру және байланыс агент тігі 

төрағасы Қуанышбек Есекеев пен тағы үш 

бірдей лауазымды қызметкері баяндама 

жасады. Олардың айтуынша, «2009 жыл 

күрделі 

болғанына 

қара мастан, 

ақпараттандыру  және  бай ланыс  сала-

сының  дамуы  қарқы нынан  жа ңыл май, 

өзіне жүктелген барлық тап сыр ма лар ды 

мінсіз  орындап  шығыпты.  мә се лен, 

биылдан бастап электронды әкім дік және 

электронды  нотариат  жүйелері  іс ке 

қосылмақ. «Бұл өз кезегінде құжат рә сім-

деу жұмыстарына  жеңілдік әке леді. Енді 

адамдар  нотариусқа  келгенде  құ жат-

тарының  барлығын  алып  кел мейді.  тек 

жеке  басының  куәлігі  болса  жет кілікті. 

Өзге  деректердің  барлығы  мем лекеттік 

базаға  енгізіліп  жатыр.  Оған  онша  көп 

уақыт  керек  емес.  ке ле шекте  құжат 

айналымы  тек  электронды  нұс қада 

жүргізіледі»,  –  дейді  «зерде»  ұлт тық 

инфокоммуникациялық  хол дин гі» 

басқармасының  төрағасы  Әділ бек 

Сәрсенов.



ғалаМтОР «ғаЖайЫБЫ» – 3G 

телекоммуникация  саласындағы  тү-

бе гейлі өзгерістер мұнымен шектеліп қал-

майды. Бұл жаңалықты Қуанышбек Есе-

кеевтің  өзі  жария  етті.  «3G  деген  жа ңа 

мобильді жүйе түрін аштық. Ол осы Ал-

маты  мен  Астанада  көктемде,  қал ған 

өңірлерде жылдың соңына дейін іске аса-

ды. түгел ресурс, осы 3G жиілігіне өте ді. 

Демек, интернет жүйесі кез келген жер-

ден  қолжетімді  болып,  ұялы  бай ланыс 

арқылы  интернетке  кіру  жыл дам дығы 

анағұрлым  артады.  2015  жылға  дейін 

барлық  аудан  орталықтары  осы  жүйеге 

көшеді. Ал жыл ортасына де йін Астанада 

4G форматы іске қо сы лады», – деп кәрім 

Қажымқан ұлы на қарады. Алайда құны 5 

млрд  теңге  бо ла тын  3G  жүйесі  енгі-

зілгенімен, SмS жә не ұялы телефон бай -

ланыстарының  құ ны  бұрынғы  деңгейде 

сақталатын бо ла ды. Бейне байланыстар 

біршама қым баттауы мүмкін.

Сондай-ақ  биылғы  жылы  ғаламтор 

жү йесіндегі қазақша веб-порталдардың 

да үлес салмағын арттыруға ерекше кө ңіл 

бөлініп  отыр  екен.  Сол  себепті  агент тік 

жанынан мемлекеттік тілде сапалы сайт-

тар  әзірлеумен  айналысатын  «те мір-

қазық» деген атпен арнайы жұмыс то бы 

құрылыпты.  мысалы,  биыл  қазақ ша 

үйренем  деген  адамдарға  арнайы  веб-

портал ашылады. мемлекеттік тілді мең-

герем деген адам ғаламтор арқылы қа зақ 

тілін меңгере алады.



ОтандЫҚ ЖҮйЕ ОЗЫҚ БОлУЫ тиіс

Ақпараттандыру  және  байланыс 

агент  тігінің есеп-қисабын асықпай тың-

дап шыққан Премьер-министр отан  дық 

ақпараттандыру жүйесіндегі же тіс тіктерге 

жоғары  баға  берді.  «тек  тоқ ме йілсуге 

болмайды. Біз ба ғын дыратын асу лар әлі 

алда.  Қазақстанның  ақ па рат тық-

коммуникация секторын Авс тра лия мен 

канаданың деңгейіне те ңес тіруге ұмтылу 

қажет. Әзірге Қазақстан ұялы байланыс 

жүйесін пайдалану шы лар саны бойынша 

59-орында  болса,  ин тер нет  жүйесін 

тұтынушылар  көр сет кішінде  64-орынға 

табан  тіреді.  Сон дықтан  еліміздің 

ақпараттық-ком му никациялық секторын 

тездетіп дамыту аса маңызды», – деп атап 

өтті. 


«Біздің  еліміздегі  әрбір  азамат  үшін 

қыз меттердің жеткізілуі, интернетті пай-

далану  әдеттегі  қалалық  телефонды,  су 

құ бырларын, газды пайдаланумен бірдей 

болуы тиіс», – деген кәрім Қажымқанұлы 

агенттіктің алдына 4G  форматын дамыту 

арқылы сандық телевизияны алға дамыту 

мүмкіндігін қарастыруды тапсырды.



Астана

Иә, тәуелсіздік күніне орай, абақтыда 

отыр ғандардың біршамасы шығады де-

лін ген  болатын.  Бірақ  еліміздің  Әділет 

ми нистрі  Рашид  түсіпбеков  2010  жыл-

дан ерте амнистия жариялануы  мүмкін 

емес  тігін жеткізген еді. Егер министрдің 

уә жіне  сүйенсек,  амнистия  биылғы 

жы  лы  мін детті  түрде  жүзеге  асады. 

Егер  ра қым  шы лық  жасалып  жатса,  17 

мыңнан  аса  бас  бостандығынан  айы-

рыл ған  азамат  ер кін дік ке  шы ғатын 

болады.  Амнистияға  ал ғаш қылар  бо-

лып  кәмелеттік  жасқа  тол ма ған  дар, 

әйел дер,  және  кәмелеттік  жасқа  тол -

ма ған және мүгедек балалары бар аза -

мат тар  ілігіп,  бас  бостандығын  алады. 

тә   уел сіздік алған кезден бастап мұндай 

нау   қан елімізде алты рет орын алды. Ең 

соң  ғы амнистия 2006 жылы тәуелсіздік 

ме  рекесіне  орай  іске  асырылды.  Ол 

кезде  34  253  адам  мерзімінен  ерте 

босатылған болатын.

Жыл басталысымен 

мемлекеттік мекемелер 

жаппай жетістіктерін 

жариялап жатыр. Бейсенбі 

күні ақпараттандыру және 

байланыс агенттігінде 

өткен алқа мәжілісінде 

агенттік төрағасы 

Қуанышбек Есекеев 

отандық телекоммуникация 

саласының алдағы 

бес жылы өрлеу жылы 

болатынын сүйіншіледі. 

Енді электронды құжат 

айналымы екі есеге артып, 

ғаламтор желісі әрбір ауыл 

тұрғыны үшін қолжетімді 

болмақ. 

Әлем назары Гаити аралына ауып тұр. Қаңтардың 12-сі күні болған 

жойқын зілзала елдің астанасын жермен-жексен етті. Шамамен 100 

мыңдай адам опат болып, үш млн адам баспанасыз тентіреп қалды. 

апат құрбандары қатарының әлі де көбеюі мүмкін екенін ешкім жоққа 

шығара алмай отыр. саны едәуір азайып қалған жергілікті халық 

соңғы екі ғасырда болып тұрған алапат апатты кезінде көріпкелдер 

болжап кеткен ақырзаманға теңейді.

хатшы – ұйымның бас әкімшілік ла уазым 

иесі  ретінде  әрекет  етеді.  Варшавадағы 

Де мократиялық  институттар  мен  адам 

құқықтары жөніндегі бюро – адам құқық -

тарын  қамтамасыз  ету,  де мо кра тияның 

дамуын  және  заң  үс тем дігін  ор нық-

тыруды  қамтамасыз  ету  мә се лелеріне 

жәрдемдеседі. БАҚ бос тандығы жөніндегі 

ЕҚЫҰ  өкілі  –  ЕҚЫҰ  қағидаттарының 

негізінде  еркін  және  тәуелсіз  БАҚ-ты 

дамытуға атсалысады. Гаагада орналасқан 

Аз  ұлттар  жөніндегі  Жоғарғы  комиссар 

–  этникааралық  шиеленіс  жағдайларын 

анық тайды және олардың шешілуіне жәр-

демдеседі.  Бұлардан  бөлек  ЕҚЫҰ-ның 

тыс тағы 19 миссиясы жұмыс істейді.

Розақұл халМҰРатОвМәжіліс депутаты:

БЕт ҚатталЫП ЖатҚанда:

ҚР Президенті Нұрсұлтан Назарбаев алапат жер сілкінісіне байланысты Гаити 

халқына көңіл айтып, ел президенті Рене Первальдің атына жеделхат жолдады. 

Онда  Қазақстан  үкіметінің  Гаитиге  қолдан  келгенше  гуманитарлық  көмек 

көрсететіні жазылған.

Басы 1-бетте

м

ансұр Х



А

м

И



т (

фо

то)



РеспубликалыҚ ҚоҒамдыҚ-саяси аҚпаРаттыҚ газет

№4 (230) 



16.01.2010 жыл, сенбі

www.alashainasy.kz

3

e-mail: info@alashainasy.kz



Басы 1-бетте

Ой-КөКпар



Амангелді МОМЫШЕВ, 

Мәжіліс депутаты

Ілияс ИСАЕВ, 

экономист 

Қала көшелерін қайта қопарып, қосымша шығын шығармай, 

жылу құбырларын жер үстімен жүргізуге болмай ма?

 Қазір біз құбыр жарылған уақытта 

жолды  қазып  тастау  арқылы  жол  бо-

йын дағы  көліктердің  кептелісін  де  кө-

бейтіп  отырмыз.  Мәселен,  алматы  – 

көлік  кептелісі  онсыз  да  көп  қала.  ал 

кейде  жылу  құбыры  жарылған  уақытта 

екі-үш 


көшені 

қатарынан 

қазып 

тастайды.  Бұдан  соң  жол  қозғалысы 



еріксіз  қиын дайды.  Жер  астында 

жарылған құбыр дың жарығын тез арада 

таба қою да оңай шаруа емес. 

Жер астындағы жылу құбырларының 

жылуы далаға кетіп жатыр. ал егер жер 

бетіне шығарсақ, оның бойындағы жы-

луын  сақтауға  да  мүмкіндік  бар.  Мә се-

лен, қазіргі таңда құбырлардағы жылуды 

мұқият  сақтайтын  сыртынан  қаптауға 

ар налған материалдар баршылық. Осы-

лайша, құбырларды жер бетіне шығару 

ар қылы  оның  шығынын  бір  азайтсақ, 

жолды  жаралауға  жол  бермей,  шығы-

нын  екі  есе  азайта  аламыз.  Сондықтан 

жылу құбырларын жер бетіне шығаруды 

бір тіндеп қолға алған дұрыс. 

  Бұл  арқылы  қала  салу  ғылымының 

біз де  жоқ  екенін  көрсетіп  отырмыз.  Құ-

быр  ларды  жер  бетіне  шығарсақ,  бі рін ші-

ден,  қалалардың  ортасындағы  қаптаған 

құ  бырлар  көзге  әдемі  көрінбейді.  Екін ші-

ден,  жердің  астын  өз  пайдамызға  асыра 

ал  маймыз. 

Біз  құбыр  салғанда  оны  жер  астына 

көме  са ла мыз.  ал  Еуропа  елдері  құ быр-

ды  салып  бол ған  соң,  бір  қабат  бос  кө-

міледі.  астында,  екін ші  қабатында  ға на 

құбыр  орналасады.  Осы лайша,  құ быр 

салу  үшін  алдын  ала  екі  қабат  ой лас-

тырылады.  Дамыған  Еу ро па  ел де рінің 

бәрінде  осындай.  Біз  де  да мыған  мем-

ле кеттер  қатарына  қосыл ғы  мыз  кел се, 

олар дың  осындай  озық  тә жі ри белерін 

пайдалануымыз  керек.  рас,  олар да  да 

жерасты  құбырларына  тән  өзін дік  мә-

селелер бар. Мәселен, су құ быры жа рыл-

са,  жер  астына  түгелімен  су  толып  ке те ді. 

алайда  құбыр  жарылған  ме зетте  ар на йы 

мамандарға  электрондық  құ рылғы  ар-

қылы белгі беріліп, арнайы жол мен судың 

ағып  кетуі  немесе  де реу  су 

сорылып  алынуы  се кіл ді 

іс-әрекеттер  ал дын  ала  ой-

ластырылған. 

Бізде  әлі  күнге  қала 

салу  ғылымы  қа лып тас па -

ған.  Біздің  қала  сала  бас -

таға нымыз  енді  ғана.  Қа -

лаларымыздың көбісі – Ке -

ңес  Одағы  кезеңінде  ша  ла 

салынған, 

«со циа лис тік 

жа   рыс»  ке зе ңін де  қалай 

бол    са  со  лай  бой  кө тер ген 

қа ла лар.  Ол  уа қыт та  құ быр ларды  дұрыс 

орналастыруға уа  қыт және қаржы тапшы 

болды.  ал  қа зір  Тәуелсіздік  алған  соң 

қалаларды өз қа  лағанымызша, игілігімізге 

сай са лып алуы  мызға болады. Сондықтан 

ес кі ден қал ған тәжірибеден арылып, жа-

ңа да мы ған елдердің тәжірибесін пай да-

ла на тын кез жетті. Жалпы, шетелдің озық 

тә жі ри бе  сі тұрғанда, құбырларды жер бе-

ті не шы  ғару – күлкілі нәрсе. 



Дайындаған Қуаныш ӘБІлДӘҚЫзЫ

С

ар



ап

Та

М



а

қоғам


Тоқтар ЕСІРКЕПОВ, экономика ғылымының докторы, профессор: 

– Жылу құбырын жер бетіне шығарудың пайдасымен қатар, зияны да бар. 

Сондықтан жан-жақты пайдасы мен зиянын есептеп алып қана шешім қабылдау 

керек. Құбырлар жер астында 50 жылға шыдас береді деп есептелінеді. Қазіргі 

таңда тіпті одан да ұзақ уақытқа шыдайтын құбырлар бар көрінеді. Мұндай 

жағдайда жер астында жата бергені де дұрыс. Алайда аяқастынан жарыла 

қалса, баяғы сол асфальтты бұзуға тура келеді. Рас, жер бетіне шықса, мұндай 

мәселе жоқ. Бірақ жер бетіне шыққан құбырлар көше бойын одан әрмен тарылтып 

жібермей ме? Сондықтан келіп-кетер осы секілді шығындар мен пайдасын есептей 

отырып, арнайы мамандардың талқысынан соң ғана іске кірісу керек. 

БЕ

й

ТАРАП

 

ПІКІР

алаш-аҚпараТ

Сүйінші!

Құрылы


С

Қас қағымда 

қос қайғы

Ақпанда 

100 көшенің 

аты өзгереді

Көксарай 

су реттегіші 

іске кіріспек

Хабарда  айтылғандай,  Opel  Omega 

автокөлігінің  жүргізушісі  жол  бойында  

жаяу  жүргіншіні  қағып  кетеді.  «Опель» 

жүргізушісі көлігін тоқтатып, зардап шек-

кен жаяу жүргіншіге көмек көрсетпек бо-

лып  оқиға  орнына    жүгіреді.  Ол  жол дан 

өтіп  бара  жатқанда,  оны  әзірге  анық тал-

маған  екінші  бір  автокөлік  қағып  кеткен. 

25 жасар бірінші автокөлік жүргізушісі әр-

түрлі  жарақатпен  Балқаш  қаласының  ау-

ру ханасына  жеткізілген.    өкінішке  қарай, 

52  жасар  жаяу  жүргінші  оқиға  орнында 

мерт болды.



Қ.КөМЕКБАЕВ

–  «Қобыланды  батыр»  жырындағы 

әй гілі  кейіпкердің  бірі,  тарихи  тұлға  ақ-

қо зы  батырдың  есімін  есте  қалдыру  ту-

ралы  бір неше  жылдан  бері  баспасөзде, 

тиісті орын дарға мәселе көтерген едік, – 

дейді Орал қаласында тұратын зейнеткер 

Ескен дір Сұлтанғалиев. – Ономастикалық 

ко мис  сияның  шешіміне  ризамыз.  Енді 

кейінгі жас ұрпақ аққозыдай батыр баба-

ла рының ер лік істерінен хабардар болып, 

үлгі алып жүр се дейміз.

Кейбір  орыстілді  басылымдар  көше 

атау ларының  өзгеруі  туралы  жаңалықты 

қы жырта  жазып,  астамшыл  ұлттың  күні 

өт кен  күңкілін  жария  қылғанымен,  оң 

өзгеріс мұ нымен аяқталмайды. Облыстық 

тілдерді дамыту басқармасының мәлі ме-

тіне қа ра сақ, облыс бойынша 2552 көше 

бар  екен.  Соның  348-і  Орал  қаласында 

ор наласқан. Қа ла маңындағы кенттік ок-

руг тарды қоса есеп тесек, көше саны 564-

ке жетеді. 

–  Біздің  анықтағанымыздай,  облыс 

ор та лығындағы 159 көшенің заңдық құ-

жа  ты жоқ, – дейді аталмыш басқарманың 

оно  мастикалық  жұмыс  және  көрнекі  ақ-

па  ратты  бақылау  бөлімінің  бас  маманы 

Гүл  нәр  Әлжанова.  –  Сондықтан  ақпан 

айын  да  өтетін  облыстық  ономастикалық 

ко  мис сияның  отырысында  қаладағы 

100-ге  жуық  көшенің  атауын  ұлттық 

дәстүрге сай өзгерту жоспарлануда.

айтпақшы,  бұдан  біраз  бұрын  ақсай 

қа ласындағы Фокс көшесіне байланысты 

дау-дамай бүкіл қазақ газеттерінің бе тін-

де жа рия болған еді. Көпшіліктің на ра зы-

лы  ғы нан соң, Бөрлі ауданының орталығы 

ақ сай қалалық мәслихаты заңсыз шешім-

нің  кү шін  жойып,  көшенің  бұрынғы  За-

вод ская атауын қайтарған болатын. «Кө-

ше  атауы  ақыры  ауыстырылған  соң,  не-

лік тен Тәуелсіз Қазақстанның идеология-

сына сәйкес атау берілмеді?» – деп сұра-

дық біз. 

– Бұл шешім бұрынғы заңсыз ше шім-

нің кү шін жойып отыр ғой, – дейді Гүлнәр 

Жәр демқызы. – Жаңа атау қойылуы үшін 

қо   ғамдық  пікір,  дайындық  жұмыстары 

ке  рек. Бөрлі ауданы өндірістік аймақ бол-

ған   дықтан, аудан орталығындағы 74 кө-

ше нің  алтауы  ғана  заман  талабына  сәй-

кес  ке леді.  Қалғаны  –  Северная,  Депов-

ская,  Ком  сомол,  Трудовая,  Электростан-

цион ная,  ра бочая,  Торговая,  Заводская, 

Сов хоз,  ав то ротовский,  школьный,  Ту-

пи  ко  вая,  Тран спорт ная,  Буденный,  Ов-

раж ная, Мос товая, алек сеева, Безымян-

ный,  Октя брь ская,  Ко оперативная,  Эле-

ва тор  ная,  Советская,  пер вомайская, 

про летар ская,  Садовая,  За падная,  Цен-

траль ный, линейная, лу го вая, Утвинская, 

Цви линга,  Теміржол,  Степ ной,  Юби лей-

ная, Мир, Жаңа, Вахта, Құ ры лыс, Южная, 

Мо ло деж ная,  Совхоз  №7,  пе пел,  Гугня, 

Жар  кий, Дружба народов т.б. секілді ке-

ңес кезіндегі атаулар. Сон дық тан олардың 

да  орнына  қазақы  атау лар  келетін  күн 

алыс емес.

Қазбек ҚҰТТЫМҰРАТҰлЫ

шымкент әуе-

жа йынан  тік ұшақ 

ар қылы 


бір  ден 

Көк   са рай ды  бет-

ке ал ған ми нистр 

он  дағы  құ ры лыс 

жағ  да йы мен,  дә-

лі рек  айт қан  да, 

бір-біріне жа нас-

қан қос бө гет пен 

көпір  құ ры лы сы-

мен 


та нысты. 

Жал пы  ал  ған да, 

Көк  са рай  су  рет-

те  гі ші нің  толық 

құ  рылысын үш жыл мерзімде аяқ  тау жос-

пар  ланған.  Қазір  Сырдария  өзе  нінде  су-

дың көтерілетін мезгілі. Оның үс  тіне, шар-

да ра су қоймасынан секундына 600  шар-

шы метр су жіберілуде. Көксарай кө   мек ке 

кел месе, бұл жайт жылдағы қа уіп  ті қай та-

лай тыны сөзсіз.  

Бірнеше мемлекеттің шекарасын қиып 

өте тін  Сырдария  өзеніне  қатысты  ортақ 

мә міле қажеті бұрыннан сезілетін. алайда 

Көк сарай құрылысы басталмай тұрғанда, 

кө бінше  Қазақстан  тарапынан  көктемде 

су ды  азайту,  жазда  арттыру  өтінішімен 

көр шілерге  кіріптарлық  көрінісі  сезілетін. 

Ен дігі жерде Сырдариямен «сырлас» көр-

ші лес үш мемлекетпен – өзбекстан, Қыр-

ғыз стан  және  Тәжікстанмен  терезесі  тең 

дә режеде сөйлесе алатын болады. Жылда 

ұйым дастырылатын  Орталық  азияның 

Халықаралық координациялық су шаруа-

шы лығы комиссиясының отырысы шым-

кент те  өткізілуде.  Күн  тәртібіндегі  басты 

мә селе – Сырдария суын ортақ пай да ла-

ну дағы  мәмілелерді  реттестіру.  Осы  оты-

рыс тан  кейін  бірқатар  ортақ  келісімдерге 

қол қойылатын болады. 

  

Шадияр МОлДАБЕК

Қарағанды облысы 

аумағында, Екатеринбург-

Алматы тас жолының «Рубеж» 

бекетінің маңындағы 640-

шақырымында сәрсенбі 

күні бір сәтте екі жол-көлік 

оқиғасы орын алды. Жол-

көлік оқиғасы салдарынан 

бір адам қаза болып, 

екіншісі әртүрлі жарақатпен 

Балқаштағы ауруханаға 

жеткізілді. Бұл туралы 

Қарағанды облысының ТЖД 

баспасөз қызметі хабарлады. 

Жақында Орал қалалық 

мәслихатының шешімімен 

облыс орталығындағы 10 

көшеге өлкемізге танымал 

азаматтардың есімі берілді. 

Ал зашаған кенттік округіне 

қарасты Жақсы ауылындағы 

екі жаңа көшенің біріне әйгілі 

Аққозы батырдың есімі 

берілсе, екіншісіне мемлекет 

қайраткері, ғалым Ахмет 

Дауылбаевтың аты қойылды.

Кезінде көп талқылауға 

тап болған Көксарай су 

реттегішінің алғашқы кезегі 

іске қосылып, ақпанның 

алғашқы күнінен бастап су 

қабылдауы тиіс. Бұл жөнінде 

облысқа іссапармен барған 

төтенше жағдайлар жөніндегі 

министр Владимир Божко 

мәлім етті. 

АҚШ-Иран текетіресіне Қазақстанның қатысы қанша?

аҚш  әскері  орталық  қолбасшылығы 

соң ғы  күндері  Иранға  қарсы  шабуыл 

нақты  жоспарланып  отырғанын  сез діртті. 

Иранның  ядролық  бағдар ла ма сына  қоса 

йемендегі «Әл-Қайде» ұйы мы ның әрекеті, 

Ирак пен ауғанстандағы ар палыс, таусыл-

майтын  араб-Израиль  түйт кілі  –  соңғы 

күндердегі Таяу шығыс ай ма ғы ның сипа-

ты  осындай.  Осылардың  ішін де  жоспар-

жобаға  сыйғызуы  қиыны  да  –  Иран 

мәселесі.  өйткені  бұл  ел  өзінің  яд ро лық 

бағдар ламасына  қатысты  то лықтай  ха-

лықаралық  қауымдастықпен  әріптестік 

ор натып  отыр.  Сөйтіп  отырып,  өздерінің 

бей біт  мақсат та ғы  ядролық  бағ дар ла ма-

сын  дамытатынды ғын  айтып,  тақымдап 

ке леді. Бір қызығы, қысым көбейген сайын 

иран дықтар  жаны ғып  алған.  Әсіресе  ақ 

үй тізгінін Буш қолға алған тұста аҚш бас-

та масымен  Бұұ  Қа уіп сіздік  кеңесі  та ра-

пынан  бес  бірдей  санк ция  жарияланды. 

Бі рақ соның өзінде қызылбас қауымы яд-

ро лық  бағдарламаны  дамытудан  еш  бас 

тарт қан емес. Қайта центрифугаларды кө-

бей тіп, уранды 3,5 пайыз дәрежеге дейін 

байыта  алатын  болып  алды.  Бұл  –  2005 

жылы М.ахмадинежад президент болып 

сайлан ғаннан кейінгі жетістік. Оған дейін 

Иран ядролық бағдарламаның техникалық 

жағымен  айналысып,  уран  байытуға  мо-

ра торий жариялаған болатын. ал 3,5 па-

йыз ға  шала  байытылған  уран  ядролық 

отын болып жарытпайды. Сондықтан қа-

ра ша айынан бері Иран мен Халықаралық 

атом агенттігі арасында мәселені оңтайлы 

ше шу жағы қарастырылып келеді. агенттік 

Иран ның  1200  тонна  шала  байытылған 

ура нын  ресейде  20  пайызға  дейін  ба йы-

тып, Францияда отын ретінде өңдеп бе ру-

ді  ұсынса,  Тегеран  оған  сенімсіздік  біл ді-

ру де. Қазір шала байытылған 1500 тонна 

уранға ие Иран кеткен ураннан айырылып 

қа ламыз  деп  қорқады.  ал  агенттік  жағы 

Иран ураны отын ретінде өңделгенше, уа-

қыт тан  ұтып,  мәмілені  жалғастыруға  бо-

ла ды деп үміттенеді. Есесіне, ирандықтар 

агент тікке өз талабын ұсынуда. Те ге ран да-

ғы лар 400 тонна шала байытылған Иран 

ура нына  20  пайызға  байытылған  шетел 

ура нын  айырбастағысы  келеді.  Сондағы 

үд де  –  бардан  айырылмау.  20  пайызға 

ба йы тылған уран ғылыми-зерттеу жұмы-

сын жа сау үшін кәдеге жаратылмақ. Иран 

өз та лабы орындалмаған жағдайда керекті 

уран ды керекті мөлшерге дейін (20 пайыз) 

өз дері-ақ  байытып  алатынын  айтуда. 

агент тік  Иранға  ойлануға  бір  ай  уақыт 

бер се,  бұл  мерзім  желтоқсанда  бітіп 

қалды. ал ирандықтар оларға екі ай уақыт 

берген.  Егер  қаңтардың  соңына  дейін 

мәселе  ше шілмесе,  аҚш  тағы  да  тізеге 

салмақ.  Он дай да  Бұұ  Қауіпсіздік  кеңесі 

арқылы  тағы  да  кезекті  санкция  жария-

ланбақ. алайда оған кеңестің тұрақты мү-

ше лері – ресей мен Қы тай келіспейтін тә-

різ ді. Сондықтан аҚш үшін ең қолайлысы 

қолға  қару  алмас  бұ рын  «ақпараттық 

соғысты» күшейту болып та б ылады. 



1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал