Жылжымайтын мүлік на­ рығында жасалған ке лі сім ­



жүктеу 0.73 Mb.

бет1/6
Дата14.09.2017
өлшемі0.73 Mb.
  1   2   3   4   5   6

иә

– Жылжымайтын мүлік на­

рығында  жасалған  ке лі сім ­

шарт тың  50  пайызы  ұйым дас­

паған  нарыққа  тие сілі.  Біздің 

қа уымдастықтың 

жүр гізген 

зерт теуіне сү йен сек, республи­

ка мызда  жыл  са йын  жылжы­

май тын мү лік ке қатысты сома­

сы  2  миллиард  долларды  құ­

рай тын шамамен 5000 ке лісім­

шарт  жасалады  екен.  Міне, 

осын дай орасан көлемді со ма­

ға  қарамастан,  бұл  келісім­

шарт тың  тең  жартысы  ұйым­

дас паған  нарыққа,  ал  35  па­

йы зы «қара маклер» деп атау­

шы ларға тиесілі. Яғни жыл жы­

майтын  мүлік  нарығынан  жы­

лы на  алынбай  қалған  (жал та­

рыл ған)  салық  шамамен  700 

мың долларды құрайды. 

Жоқ 

–  Жылжымайтын  мүлік  на­

ры ғын да заңсыз жұмыс істей тін­

дер ді ауыздықтау үшін ғана заң 

қа былдау керек деген қате пі кір. 

Риэлторлық  қызмет  жыл жы ­

майтын мүлік нарығына ті ке лей 

байланысты  барлық  са ла мен 

ұштасады. Демек, бұл – еліміздің 

тұрғын  үй  сая са ты нан  бастап, 

екін ші  деңгейдегі  банк  тер дің 

ипо те калық  сая са ты на  де йін 

тығыз  қарым­қа ты нас  та  қа рас­

ты  ры латын кешенді мә селе. Ха­

лық аралық 

тә жі ри бе ге 

сү­

йенсек,  мә селен,  Еу ро па ның 



қа лалық  мэ рияларында  баспа­

на ны  сату­сат пауға  рұқсат  бе­

ретін  арнайы  бөлім  бар.  Олар 

на рықта  бөтен  адам дар ға,  әсі­

ре се қысқа мер зім  де көп пай да­

ға кенелгісі кел ген ше тел дік ком­

 панияларға ты йым салады. 

Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет      

Салидат қайырбекова, 

денсаулық сақтау министрі:

  –  Бізде  экстракорпоралды 

ұрық тандырудың  инновациялық 

әді сі және ерлердің репродуктивті 

функ циясын көтеретін инновация­

лық технологиялар жетілдірілу үс­

тін де.

(Үкімет отырысында сөйлеген 

сөзінен. http://www.masa.kz/ 

сайты.)

№72 (524) 

28 сәуір

бейсенбі


2011 жыл

 

...де



дiм-ай, а

у!

3-бетте

Уәлихан Төлешов, 

саясаттанушы:

асқар Мұқашев, Қазақстан 

риэлторларының біріккен 

қауымдастығының президенті:

2-бет

5-бет

7-бет

Ой­көкпаР 

Екі «арланымыз» 

жараланып қалды

арыстарымыз 

басқан ізді қастерлей 

аламыз ба?

Ортақ жазу – түркі 

бірлігінің бастауы

Тұрғын үй нарығын «риэлторлық қызмет туралы» заңмен реттейтін уақыт жеткен жоқ па?

Оқиға


Оқиға  сейсенбі  күні  түскі  сағат  12:30­дар  шама­

сын да Медеу ауданы аумағында тіркелді. полицияға 

шағымданған  «алматы  ЭнергоТранс»  ЖШС  өкілінің 

айтуынша, №1 бағытындағы троллейбусты Республика 

саябағының  қасында  орналасқан  бағыттың  соңғы 

аял да масынан айдап әкеткен. Суық хабар алысымен 

учас келік полиция қызметкерлері бірден ұрының со­

ңына түсті. көп кешікпей қылмыскердің де беті ашы­

ла ды. Тәртіп сақшылары троллейбусты ағашқа соғы­

лып  қалған  жерінен  тауып  алған.  қо ғам дық  көлікті 

заңсыз  «тақымына  басқан»  ұры  алматы  об лысының 

18 жастағы азаматы болып шықты. қазіргі таң да аза­

мат  қамауға  алынып,  тексеру  жұмыстары  жүргізіліп 

жа тыр. 


Салтанат әзірбек, 

Алматы қалалық ІІД баспасөз қыз метінің жетекшісі: 

–  Оқиға  Медеу  ауданына  қарасты  Гоголь  мен 

Бұ  зырбаев  көшелерінің  қиылысында  болды.  Ұр­

лан ған  троллейбус  №1  бағыт  бойынша  жүретін 

«Ал  маты ЭнергоТранс» жауапкершілігі шектеулі се­

рік тестігінің  меншігі  саналады.  Қазіргі  күні  ұрлық 

жа  саған азаматтың Алматы облысының 18 жастағы 

тұр  ғыны екені анықталып отыр. Көлік ұрлаған кез­

де ол мас болмаған. Өзі бұрын сотталмаған. Оның 

жұмыссыз  екені  белгілі  болды.  Дегенмен  ол  өз 

кінәсін  түсіндіріп  бере  алмай  отыр.  Қазіргі  кү ні 

күдікті азамат қамауға алынды, 10 күннің ішін де іс 

сотқа жіберіледі.

американың  ақпарат  құралдарының  жазуынша, 

ки рилл Денякин соңғы екі жыл бойы жергілікті жер­

дегі «Ренессанс» мейрамханасында аспаз болып қы з­

мет атқарған. «кешқұрым полицейлер 454 Green кө­

ше сіндегі пәтердің бірінде ұрлық болғаны туралы ақ­

па рат алады. Тәртіп сақшылары жергілікті арналардың 

бі рі  арқылы  аталған  пәтердің  есігін  қағып  тұрған 

адам ды  байқайды.  полицейлердің  түсіндіруінше, 

аза мат олардың әміріне құлақ аспаған, қолын ер бең­

детіп, офицерлерге қарсы жүреді. Осыдан ке йін олар 

оқ жаудыруға мәжбүр болған»,– дейді батыс ақ парат 

құралдары.  қазақстанның  Сыртқы  істер  ми нистрлігі 

аталған  азаматтың  жерлесіміз  екенін  растап  отыр. 

қазіргі  күні  қР  СІМ  қазақстанның  Вашингтондағы 

елшілігіне  мәселенің  мән­жайын  анықтауды,  құқық 

қор ғау  органдарымен  байланыста  болуды  және  ең 

бас тысы,  мәйітті  елге  алып  келуге  көмектесуді  тап­

сырды. айта кетерлік тағы бір мәселе, кирилл Деня­

киннің  өліміне  қатысты  мәліметті  еліміздің  құзырлы 

орындары оның туыстарынан білген. ал халықаралық 

конвенциялар бойынша бұл туралы ақпаратты ақШ­

тың  құқық  қорғаушылары  еліміздің  мемлекеттік  де­

пар таментіне хабарлауы тиіс болатын. 



асқар әбдірахМанов, ҚР Сыртқы істер 

министрлігінің ресми өкілі: 

– Қазір мәселенің мән­жайы анықталып жатыр. 

Кирилл Денякин нің жерлесіміз екені рас. Дегенмен 

оның қалай өлтірілгені туралы то лық ақпарат бере 

алмаймыз.  Бұл  ту ралы  Қазақстанның  Вашинг тон­

да ғы  елшілігі  тексеру  жүргізгеннен  ке йін  белгілі 

болады.

нұрмұхаммед МаМырбеков

алматыда тал түсте 

троллейбус ұрланды

ақш полициясы қазақстан 

азаматын атып тастады

кеше алматыда тал түсте белгісіз азамат 

аялдамада тұрған троллейбусты ұрлап айдап кетті. 

құқық қорғау органдарының хабарлауынша, бұл 

қоғамдық көлікті заңсыз иемденудің теңдессіз 

оқиғасы болып саналады.

осыған дейін ақш-тың полицейлері қазақстан 

азаматы кирилл денякинді атып тастағаны туралы 

айтылған болатын. қазіргі күні қазақстанның 

ақш-тағы елшілігі бұл мәселенің егжей-тегжейін 

анықтап жатыр.

батыс еуропа–батыс қытай автодәлізі – сөз 

жоқ, халықаралық маңызы бар ғасыр жобасы. 

Мемлекетіміздің қазынасына қосар қомақты 

үлесімен қатар, саяси ұпай да сыйлайтын 

маңызды нысан. бәлкім, жобаның шикі 

жасалуынан болар, жоқ әлде басқа себебі 

бар ма, әйтеуір, дәлізге қатысты кертартпа 

келеңсіздіктер бірінен кейін бірі көрініс беріп 

отыр. көрші Жамбыл облысының аумағынан 

өтетін бөлігінде жұмыс қызу жүріп жатқанда, 

оңтүстік қазақстанда жер саудасы қызып 

жатты. Жұмысты жеделдету үшін арнайы 

астанадан үлкен лауазым иелері бір емес

бірнеше рет ат басын тіреді. Сонымен, әйтеуір, 

сең қозғалғандай болып еді. Сөйтсек...

ДАТ!

6-б

етте

Мырзахан ЭгаМбердиев:

Барлық мектептер мен жоғары оқу 

орындарына «түркі халықтарының 

тарихы» немесе «жалпы түркі тарихы» 

пәні енгізілсе дұрыс болар еді

ықпа


л

Д

а



СТ

ық

Түбі бір түркілер түбінде бір бірігер ме екен?



Жаһандану заманының зор талабы 

бар, бұл – ықпалдастық. Сондай талаптың 

үдесінен шығып, ынтымақтаса ықпалдасуға 

ұмтылғандар көп жағдайда ұтады. «ықпалдасу 

кімге тиімді?» десек, мұның түп-тамыры һәм 

тегі бір, тілі ұқсас, мәдениеті ортақ бауырлас 

мемлекеттерге ең алдымен қажеттігі анық. бір 

сөзбен айтқанда, жаһанданудың жағымсыз 

құбылысына жұтылып кетпей, бірлесіп әрекет 

жасау, бауырласып тірлік кешу, ынтымақтасып 

қарым-қатынас орнату бүгінгі түркі 

жұртшылығы үшін өте-мөте маңызды. әйтсе 

де маңыздылықты біле тұра, түрлі сипаттағы 

жаһанданудың жағадан алғанын көре тұра, 

түркі әлемінің бір шаңырақ астына жиналуы 

оңай шаруа болмайтыны байқалып жүр.

www.аlashainasy.kz

e-mail: info@аlashainasy.kz

145,38

212,17

5,23

22,27

1,46

12595,37

2022,55

1695,08

123,59

1503,00

қазақтың құнды жәдігерлері қашанғы 

қара жол астында қала бермек?

Тарихқа Сәл шегінСек...

Бұған дейінгі түркілік бірлікке ана до лы­

лық түріктер ең бірінші мүдделі болып, сол 

та раптан үлкен қолдау болғаны анық. Тә уел­

сіз діктің алғашқы жылдары әлем картасында 

пайда болған жас әрі жаңа бес түркі мем ле­

кетін  алғашқы  болып  мойындаған  Түркия 

ата түріктің аманатына адалдық танытты. өт­

кен ғасырдың 90­жылдары Түркиядағы ұлт­

шыл­тұраншыл көзқарастағы тұлғалар бас­

та уымен  һәм  түрік  және  Тұран  ұлт шыл ды­

ғының  нышанына  айналған  Ұлтшыл  қоз­

ғалыс партиясының негізін қалаған марқұм 

ал  парслан Түркештің идеясымен Түркітілдес 

мем лекеттердің құрылтайы біраз жыл ру ха­

ни  жақындасуға  азық  болды.  кейінгі  жыл­

да ры  Түркітілдес  мемлекеттер  басшыла ры­

ның  саммитін  өткізу  де  дәстүрге  айналды. 

Сон дай  саммиттер  барысында  Түркі  ака ­

де мия сын  енгізу,  ақсақалдар  кеңесін 

ұйым дас тыру,  Түркітілдес  мемлекеттер 

парла мент тік  ассамблеясын  құру,  түркі 

жұр ты ның  ортақ  мәдени  мұрасын  сақтау 

се кілді бас та ма лардың бір парасы қазақ­

стан  пре зиденті  тарапынан  ұсынылды. 

Сосын 


сая си 

және 


эко номикалық, 

әлеуметтік­гу ма  ни тарлық 

са лалардағы 

өзара  жа қын да су дың  мұ ра тын  жүзеге 

асыру үшін Түр кпа құ рылды.  

Жалғасы 2-бетте   

Жерге қатысты дау әлі толастамапты. Дәліз 

тү сетін жер телімінің иелері учаскенің құнын 

бірден  аспандатып,  жұмыртқадан  жүн  қыр­

қып қалуға жанын да, барын да салып жат­

қан ға ұқсайды. 

«Халықаралық  автожол  өтетін  жерлерді 

са тып алуда әсіресе Сайрам ауданы тұр ғын­

да ры тарапынан көптеген кедергілер мен ке­

лең сіздіктер болып жатыр. Мәселен, осы ау­

дан ның  Т.С.  деген  тұрғыны  бағалаушыларға 

ұсын ған  өзінің  жерінде  ауылшаруашылық 

өнім дерін өндіретінін көрсеткен. Онда су тар­

татын  скважина,  ағаш  бағаналардың  бар 

еке нін  алға  тартып,  мемлекет  қазынасының 

14  миллион  теңгесін  әмиянына  түсірген. 

алай да  кері  тексеру  барысында  айтылған 

жайт  тар  анықталмаған.  прокуратураның 

ұсы   нысы  бойынша  Сайрам  аудандық  со­

тының  үкімімен  аталған  азамат  алаяқтығы 

үшін екі жыл шартты жазаға тартылып, мем­

ле кет  пайдасына  13  599  758  теңгені  кері 

қай та ру ға  мәжбүр  болды»,  –  дейді  облыс 

проку ро рының орынбасары а.Байшолақов. 

Бұдан бөлек, үш жер иесіне төлем жа сау 

опе рациясы  сотта  қаралуына  бай ла нысты 

тоқ татылып тұрса, төрт жер иесінің келтірген 

мә ліметтері кері тексерілуде. 



Жалғасы 4-бетте 

бүгіндері тұрғын үй нарығы бизнесінде «қара 

маклерлердің» ісі өрге дөңгелеп тұр. Үйді сатушы мен 

сатып алушы арасындағы делдалдарға бұлайша «қара» 

деп айдар тағуда үлкен мәніс бар. өйткені олар 

жылжымайтын мүлік нарығында заңсыз жұмыс істейді, сол 

себепті олар салықтан жалтарады, тіпті алаяқтыққа да 

барады. Соған қарамастан, бүгіндері статистика көрсетіп 

отырғандай, нарықта жасалған келісімшарттың тең 

жартысынан көбісі нақ осы «іскерлерге» тиесілі екен. орта 

жолдан нәпақасын айырып, өздерінің имиджін де аяусыз 

таптап жүрген бұларды «арнайы заңмен ауыздықтау 

керек» деп қазақстан риэлторларының біріккен 

қауымдастығының дабыл қаққанына да біраз болды. бірақ 

аталған сала заң жобасын қабылдауда халық қалаулылары 

тіпті асығар емес. Жалпы, біздің тұрғын үй нарығы 

осылайша өз бетімен дами беруі керек пе, «риэлторлық 

қызмет туралы» заң жобасын қабылдайтын  

уақыт жеткен жоқ па?

шадияр Молдабек, 

 гүлжан көшерова

қанат қазы

РеспубликалыҚ ҚоҒамдыҚ-саяси аҚпаРаттыҚ газет

№72 (524) 



28.04.2011 жыл, бейсенбі

www.alashainasy.kz

2

e-mail: info@alashainasy.kz



?

Б i л г i м   к е л г е н   Б i р   с џ р а ћ

Б i л г i м   к е л г е н   Б i р   с џ р а ћ

ТүркПА қашан құрылды?

Тарихтағы түркі жұртының 

құрылтайлары

СаяСи  бюро

ықПАлдАсТық

ой

ТА

лқы



Бүркіт НҰРАСЫЛ

осын дай түркілік ұйымның астына Өз­

бек стан  мен  Түрікменстан  секілді  жас 

мем лекеттердің  ұмтылмауы  нені  аң ғар­

тады? Түркі жұртына ортақ бастамалардың 

мұн дай 


немқұрайдылыққа 

ұшырауы 


неліктен?

ТүркПА­ға бүгінге дейін төраға болып 

кел ген  Әзірбайжан  Милли  Меджлисінің 

төрағасы  оқтай  Асадов  кеше  қазақстан 

Пар ламенті Мәжілісінің спикері орал Мұ­

ха меджановпен  кездесе  отырып,  осы 

жайтқа  қынжылыс  білдіргендей  болды. 

«ТүркПА­ның ендігі төрағасы – қазақстан. 

Ендеше, бұған дейін бірікпей келген түр кі­

тіл дес басқа да мемлекеттер қазақстандық 

тө рағалықта ұйымға қош келетінін күтемін 

әрі бұған зор сеніммен қараймын», – деді 

әзір байжандық  парламентші  кездесу  ба­

ры сында.  Расында,  бөрілі  байрағын  биік 

ұстап,  өр  намысын  ешкімге  таптатпаған 

ежел гі түркі халықтарының қазіргі ұрпақ­

тары  бір­бірімен  рухани  туыстық  қана 

емес, сан­салалы қарым­қатынасты қайта 

жан дандырудан  неге  қашқақтайтыны  тү­

сі ніксіз.

Түркі  жұртының  ынтымақтастығын 

қол дайтындар  келешекте  қызмет  ететін 

Былтыр  ғана  құрылған  Түркітілдес 

мем  ле кеттердің Ақсақалдар кеңесі – ортақ 

әліп би туралы бастама көтергенін білеміз. 

Бұл  жалпы  түркі  халықтары  бірлігінің  ке­

пілі – өзара ортақ әрі түсінікті жазу мен тіл 

екенін білдірсе керек. Алайда бұл қан ша­

лық ты өміршең ұсыныс және оған қашан 

қол  жеткізе  аламыз?  Енді  аз­кем  әңгіме 

осы төңірегінде. 

АЛғАшқЫ ой АНАдоЛЫ еЛіНде 

АйтЫЛдЫ

ортақ әліпби туралы алғашқы ой 1993 

жылы Анкара қаласында түркі халықтары 

басшыларының  үлкен  саммитінде  сөз 

ортақ  мүдделерді  қаузағанда,  негізінен, 

тіл дегі бірлік пен пікір бірлігіне, сосын іс­

тегі  бірлікке  баса  мән  береді.  Мұны  ши­

ратып айтсақ, тілдік бірлігіміз түсінікті, ал 

пі кір бірлігі – саясат, істегі бірлік – эко но­

мика.  саясаттағы  солқылдақтық  про бле­

масын түсіну қиын шаруа емес. Әйтсе де 

бір түркі мемлекетінің проблемасы барша 

болған еді. ол жерде аса мән берілген не­

гіз гі мәселенің бірі түбі бір түркі ха лық та­

рына  ортақ  тіл  қалыптастыру  болатын. 

латын графикасына сүйене отырып, күллі 

түркі  жұртшылығына  ортақ  әрі  түсінікті 

болатын  жаңа  әліпби  жасау  жайы 

талқыланды. Ақыры, саммитке жиналған 

мемлекет басшылары ортақ тіл мәселесін 

бірлесіп шешеміз деп уағдаласып тарасқан 

еді. Алайда Анадолы елінде басталғандай 

бол ған ірі мақсат белгілі себептерге бай­

ла нысты жүзеге асырылмай қалды.

Бұл  ғажайып  идея  2006  жылы  қайта 

тү леді.  дәл  осы  жылы  қазақ  елінің  Пре­

зиденті  Нұрсұлтан  Назарбаев  Ан та лия­

дағы саммитте бірнеше жалпытүркілік құ­

рылым құру туралы, яғни Түркітілдес мем­

ле кеттер  басшыларының  Тұрақты  ор га­

нын,  Түркітілдес  мемлекеттердің  Пар­

ламенттік Ассамблеясын және Ақсақалдар 

кеңесін  құру  туралы  ұсыныстар  жасады. 

түр кі  еліне  ортақ  болуы  тиіс  екендігін  тұ­

ран шыл­түркішілдер алға тартады. Ал іс­

тегі  бірлік  туралы  Түркияның  үкіметбасы 

Р.Ер доған «түркі мемлекеттері арасындағы 

эко номикалық және энергетикалық сала­

лар  дағы байланыстар және оларды жүзеге 

асы ру  жөніндегі  карта  жасалса»  деген 

ойын  бірнеше  мәрте  білдіргені  белгілі. 

осы  бастама  бойынша  2008  жылы  қа­

занда  Парламентаралық  Ассамблея  құ­

рылды. 2009 жылы Әзірбайжанның Нах­

чы ван  қаласында  өткен  түркітілдестердің 

саммитінде  түркі  халықтарының  тілін, 

тарихын, әдебиетін, мәдениетін зерттейтін 

Түркі  дүниесі  академиясын  құру  туралы 

бастама көтерілді. қазақстан басшысының 

осынау  ойлары  кейін  Анкарада  одан  әрі 

өрбітіліп, нақты келісімдерге қол жеткізілді. 

осылайша  мәдени­рухани  мұрасы  мол 

түркі әлемінің тыңына түрен салып, зерт­

тейтін Түркі академиясы құрылды. 



ӘзіРше ЛАтЫН қАРпіНің 

БӘСі БАСЫм...

Бүгінгі таңда Өзбекстан, Түрікменстан, 

Әзірбайжан сынды бірқатар мемлекеттер 

өз  алдына  жеке­жеке  әліпби  қабылдап 

үлгерді.  Әрине,  бұл  ортақ  әліпби  қалып­

тасып  келеді  дегенді  білдірмесе  керек. 

сонымен,  ортақ  жазу  қай  қаріпке  негіз­

дел мек? Ғалымдардың бір тобы көне түркі 

жа зуы  –  руна  таңбасын  ұсынса,  біразы 

латын қарпін ұсынып отыр. Бұл дауда әзір­

ге латын қарпінің бәсі басым тұр. оған се­

беп те жоқ емес секілді. Біріншіден, түр кі­

тектес мемлекеттердің көш бастаушысы – 

Түркия  мемлекеті  латын  қарпін  пай да­

Түр кітілдестер  арасында  теміржол  ба ғы­

тын тартудың экономикалық өзектілігі ха­

қы сынан ғана емес, халықтар ара лас тығы 

тұрғысынан  қарау  туралы  мәлімде ме­

лердің бұған дейін болғаны да белгілі. Бір 

сөзбен айтқанда, түркі бірлігі бір бағытта 

емес,  әр  бағытта  қамтылуды  сұранады. 

сон да  ғана  оның  маңызы  артады.  Мә­

селен,  Мұстафа  Кемал  Ататүріктің  «Ей, 

түрік  ұланы,  сен  түрік  болып  туғаныңа 

мақ тан»  дейтін  құдыретті  сөзін  қазақ 

жұрты  да  өз  сөзіндей  қабылдайды  емес 

пе? Ендеше, ортақ рухани құндылықтары­

мыз ды жинап, барымызды түгендеп, жо­

ғы мызды іздеу үшін түркі дүниесінің бір­

лігін жан­жақты дамыту өте маңызды. Тү­

рік ақыны Фейзуллах Будак қазақтың да­

рынды  ұлдарының  бірі  Мағжан  Жұма­

баевқа арнаған өлеңінде: «Бауырым, сен 

о жақта, мен бұ жақта, Не таптық, шашы­

ра ғанда шартарапқа? Барлығын күш­қай­

раттың жинау керек, Атадан мирас болған 

ұлы  отанда!»  дейтіні  де  сол  бірлік  емес 

пе?! Ендеше, түркі жұртының бірлігі – тіл­

дік, діндік, пікірдегі һәм істегі шаралардан 

кө рініс  тапса,  сол  дамыса  игі.  қазақстан­

ның ТүркПА­ға төрағалығы бұған өз сеп­

тігін ти гізетініне сеніммен қараушылар да 

осылай дейді. 

ланады. Екіншіден, кейбір тіл ма ман да ры­

ның  пікіріне  қарағанда,  латын  қарпінің 

не  гізі  түркі  мәдениетімен  астасып  жатыр. 

«ла  тын  әліпбиінің  таңба  ретіндегі  түпкі 

ата сы  түркі  жазуынан  шыққан»  деген 

болжам  ай тушылар  да  бар.  Түркітанушы 

се  рік  Ер ғалидің  айтуынша,  латын  қарпін 

жа саған латындар емес. Ерғали мырзаның: 

«оның (латын әліпбиінің) ежелгі гректерге 

де қатысы шамалы. Ежелгі гректер мен қа­

зіргі гректердің өркениеті екі басқа. Ежел гі 

грек тердің  мәдениетінің  қалып тасуына 

түркілер  үлкен  үлес  қосты.  қазіргі  латын 

әліп биі  –  ежелгі  орхон­енисей  таң ба ла­

ры  ның  негізінде  жүйеленіп  жасалған  тү­

рі», – деген пікір айтқаны бар. 

сондай­ақ  ол  «ортақ  әліпбиді  қазіргі 

ағылшын нұсқасындағы қаріп түрінде жа­

саған  дұрыс»  деген  пікірде.  «себебі  бар­

лық  техникалық,  электрондық  бағдар ла­

ма лар ды қайта жасап, уақыт пен ақ шаны 

шығындауға тура келеді. Ал ағы л шын әрпі 

әзір  тұр  және  оның  қыруар  тех ни калық 

әлеуеті де дайын. Тек қана әліп би ді соған 

негіздеген дұрыс болар», – дейді ол. 



«оРтАқ жАзу» дАуЫ қАшАН 

шешіміН тАБАдЫ?

Бұған  әзір  нақты  жауап  жоқ.  қалай 

бол ған күнде де ортақ әліпбидің жасалуы 

түркілік  бірліктің  бастауы  болатыны  еш 

талас тудырмайды. Тек оның жүзеге асуы­

на уақытша талас­тартыс қана кедергі кел­

ті ріп отыр. Енді осы ортақ әліпбидің тиімді 

тұс тарын өзімізше саралап көрелік: 

Ең бастысы, басында айтып өтке ні міз­

дей,  қатал  жүйенің  салдарынан  алыстап 

кет кен  түркі­тамырлық  байланысымыз 

нығаяды.


Екіншіден,  күллі  түркі  жұртшылығы 

бір­бірімен  ортақ  әрі  түсінікті  әліпби  ар­

қы лы оп­оңай байланысады. 

Үшінші,  ортақ  әліпбиді  жасау  ба ры­

сында қазақтан өзге кейбір халықтардың ң, 

қ,  ө,  ғ  сынды  жоғалып  кеткен  ұлттық  си­

паттағы  ерекше  әріптерін  қайта  қалпына 

келтіруге  мүмкіндік  туады.  Яғни  әр  халық 

өзінің  төл  дыбысымен  қайта  қауышады 

деген сөз. қазіргі түріктердің өздері төл ды­

быстарын  беретін  осындай  үш­төрт  әріп 

таңбаларынан айырылып қалғаны белгілі.

Төртінші,  бесінші...  деп  соза  беруге 

болады.  Түсінген  адамға  осының  өзі 

жеткілікті болар деп ойлаймыз. 



  1   2   3   4   5   6


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал