Жиһадқа аттанған қазақстандықтарды азаматтығынан айыру керек пе?



жүктеу 2.93 Mb.

бет8/22
Дата31.01.2017
өлшемі2.93 Mb.
1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   22

н.

н.

О

Осы

сынд

нд

ай

ай

м

м

ін

інде

детт

ттер

ер ү

ү

десінде, кеше 

Астанада Бас прокурор Асхат Дауылбаев пен Ұлттық кәсiпкерлер 

палатасының төрағасы Тимур Құлыбаев Өзара әрiптестiк туралы 

меморандумға қол қойды.

ИГІ ІС


Жұбайы Оксанамен бірге көкөніс 

тү

тү



рл

р ер


рін көптен өсіріп келе жатқан ж

жіг


і

іт

т 



үй

үйре


ре

нш

нш



ік

кті


ті

 ісі кейін оңтайлы кәсіпке

е

а

а



йн

йн

а-



а-

латынын 


ой

ламапты. «Жұмыспен қам-

ту-2020» мемлекеттік бағдарламасының 

қолдауының арқасында 1 миллион теңге 

несие алдым. Бұл маған бес қазіргі заман-

ғы жылыжай сатып алуға мүмкіндік берді, 

– дейді кә

әсі


сі

пк

кер



ер Э

Э

ду



ду

ар

ард.



д. 

Кәсібі нәсіп болған кәсіпкер келер көк-

темде қыза

а

на



н

қ пен бұ


ұ

ры

р штың, қырыққабат 



пе

пен 


н

құ

құлп



лпын

ынай


ай

ды

ды



ң

ң кө


кө

ше

ш



ттерін өсіруді қолға 

алмақ. Кәс

іп

кер сату жағының қиындық 



туғызбайтынына сенімді. Өйткені, сапалы

әрі экологиялық таза өнімге аймақта қа-

шан да сұраныс жоғары, – дейді ол. 

Абзал АЛПЫСБАЙҰЛЫ,

р

Ақ



Ақ

мо

мо

ла

ла о

о

бл

бл

ыс

ыс

ы

ы

Қы

Қыст

ст

ың

ың

к

к

өз

өзі қы

қыра

рауд

уд

а

а

бо

бо

лса да, жылыжай бизн

знес

есін

н

ж

ж

үр

үр

гі

гізг

зген

ен 

кә

ә

сі

сіпк

пкер

ер

де

де к

к

өк

өкөн

өн

іс

іст

тің 

ң

бә

бә

рі

рі

б

б

ар. Сандықтау ауданы

ныны

ның 

ң ор

ор

та

та

лы

лы

ғы

ғы 

Балкшино селосының тұрғыны Эдуард Гуров жеке жылыжай 

бизнесін дөңгелетіп келеді.

Басы 1-бетте

Мансұр Х


ұр АМИТ (фото)

ф


№223 (1134) 

24.12.2013 жыл, 

cейсенбі


www.alashainasy.kz

4

e-mail: info@alashainasy.kz

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ

Зейнетақыны қалай есептеуге болады?

Демалыс орындарындағы 

депозиттік төлем заңға қайшы

НАРЫҚ

Мeddaily.ru интернет порталының хабарлауынша, АҚШ-тың ғалымдары депрес сияның 

бір адамнан екінші адамға жұғатынын ғылыми түрде дәлелдеген. Зерттеуші мамандар Ин-

диана штатындағы Нотр-Дам уни верситетінің 206 студентінің арасынан жүйкесі сыр 

бергендерін анықтап, іріктеп, олардың жатақ ханасына көршілес колледждің бірін ші курс 

студенттерін орналастырады. Арада үш ай өткен соң тексерістен өткен колледж студенттерінің 

жүйке жүйе сінде ауытқулар пайда болғаны анықталды. Ал алты айдан соң бұл зерттеу 

ғылыми түрде расталып, дә лелденді. Сон дықтан психологтер мен дәрігерлер моральдық 

күйзеліске ұшыраған адамдардан неғұрлым бойды алшақ ұстау керектігін ес кертеді.

ҚЫЗЫҚ ДЕРЕК

ИГІЛІК


ӨНДІРІС

Түркістанға «көгілдір 

отын» жетті

Жаңа зауыт жол 

сапасын арттырады

Астанадағы Тәуелсіздік сарайында ҚР Президенті 

Н.Ә.Назарбаевтың қатысуымен еліміздің Индустрияландыру  

карта сының нысандарын іске қосуға арналған «Қуатты Қазақ-

стан ды бірге көркейтеміз! Жаса, Қазақстан!» атты жалпыұлттық 

телекөпір өтті. Оған Оңтүстік Қазақстан облы сы да аталмыш бағ-

дарлама аясын да жүзеге асырылған  тың жоба лары таныс ты рыл-

ды. Соның жарқын дәлелі Түркістан қаласына тартылған газ құбы-

рының ресми түрде салтанатты жағдайда іске қосылу рәсімі еді.

Елді индустрияландырудың аясында ағымдағы жылы 125 

нысан іске қосылған болатын. Ұлттық экономикаға тың серпін 

беретін сондай ірі жобалардың бірі – Маңғыстау облысында бой 

көтерген жаңа битум зауыты. Қытаймен бірлесе отырып ашылған 

жол битумын өндіретін өндіріс құрылысы желтоқсан айының 

басында толық аяқталып, Мемлекет басшысының қатысуымен 

өткен жалпыұлттық телекөпірде іске қосылған болатын. 

Серік СҰЛТАНҒАЛИ,  «ҚазТрансГаз» 

АҚ бас директоры: 

– Аса құрметті Елбасы! Сіздің 

қол дауы ңызбен жақында ғана іске 

қосыл ған  Бейнеу-Бозой-Шымкент 

газ құбы ры арқылы оңтүстік өңірге 

отандық отын көзі жеткізіле бас-

тады. Болашақта осы магистраль 

бойындағы 500-ден астам елді 

мекен, жүздеген кәсіпорын табиғи 

газдың игілігін көрмек. 240 мыңнан 

астам халық қоныстанған, 40 

мыңнан астам тұрғын үйі бар киелі 

Түркіс тан шаһары осы оқиғаны 50 

жыл дан астам уақыт күтті. Тәуел сіз-

діктің жемісі арқасында қазақ стан-

дық газға қосылатын оңтүстіктегі 

алғаш 

қы қала өз тарихында 

тұңғыш рет экологиялық «көгілдір 

отынға» қол жеткізбек. Алғаш қы 

алауды жағып, қалаға газ жібе руге 

рұқсат етіңіз.

Телекөпір 

барысында 

Елбасы    

Н.Назар баев 

Шымкент–Түркістан 

арқы  лы  авто кө лік  дәлізі  салынды. 

Темір жол бар. Енді газ келіп жатыр. 

Сіз дер үшін бұдан артық не керек? 

Жақсылап жұмыс істеңіздер. Табыс ты 

болыңыздар. Еліміз үшін қызмет жаса-

ңыздар. Жобаны іске қосуға рұқсат», 

– деді.

ҚР Президентінің арнайы рұқсатын 



ал ған бас директор Серік Сұлтанғали 

газ қон дыр ғысының тетігін іске қосты. 

Тұсаукесер рәсімге Оңтүстік Қазақстан 

облысының әкімі Асқар Мырзахметов 

қатысып,  түр кіс тандықтардың  қуа ны-

шы мен бөлісті. Елба сының қол дауы-

мен тұрғындарды «көгілдір отын мен» 

қамтамасыз еткен «ҚазТрансГаз» АҚ 

басшысына облыс халқының атынан 

ризашылығын білдірді. 



Асқар МЫРЗАХМЕТОВ,  Оңтүстік 

Қазақ стан облысының әкімі:

– Мінеки, еліміз бойынша 

тарихи жобалардың жүзеге асы-

рылып жатқа 

ны 

на куә болдық. 

Оның екі жобасы оңтүстікте жүзеге 

асты. Соның бірі – «Батыс Еуропа 

– Батыс Қытай» халық 

ара 

лық 

автокөлік дәлізінің Түркістан–

Шым 

кент бөлігінің пайдалануға 

берілуі болса, екіншісі – Бейнеу-

Бозой-Шым кент магистральды газ 

құбыры келешекте Оңтүстік Қазақ-

стан облысының солтүс 

тігін 

де 

орналасқан сегіз ауданға қарасты 

900 мыңға жуық тұрғыны бар 284 

елді мекенді табиғи газбен жаб-

дық тау мәселесін толық шешетін 

болады. Міне, ең бірінші болып 

Түркіс тан қаласына «көгілдір отын» 

келді. 

Шынында да, түркістандықтар үшін 

бұл – тарихи күн. Еліміз Тәуелсіздік 

тойын той 

лап, облысымыз биылғы 

жылды мол табыс пен қорытындылап 

жат қан тұста киелі қалаға «көгілдір 

отын ның» қосылуы Энер гетиктер күні-

не тап  тырмас тарту болды. Аталған ау-

дан дарға газ тарту үшін  бірінші кезек-

те автоматтандырылған сегіз үлкен 

стансы салу керек. Бұл нысандар құры-

лыс тарының 

жобалық-сметалық 

құжат  тарына  рес публикалық,  облыс-

тық бюджеттен тиісті қаржы бөлінді. 



Нұршат ТӨКЕН,

Оңтүстік Қазақстан облысы

Өткен аптадағы Индустрияландыру 

күнін де Елбасы нысанды телебайланыс 

арқылы іске қоса отырып: «Осы зауыт-

тың салынуына қатысты мен бірнеше 

рет Қытай Халық Республикасының 

басшыларымен келіссөз жүргіздім. 

Оңай болған жоқ. Өйткені жолға 

төсейтін битумды Ресейден, Башқұрт-

станнан сатып алып келдік. Өзімізде 

шикізат болды, асфальт болған жоқ. 

Енді мыңдаған шақырым жолдарымыз 

өзіміздің битуммен қамтамасыз етіле-

тін болады. Бұл – үлкен қуаныш. 

Барша   ңыз ды  зауыттың  іске  қосы-

луымен құттық таймын. Барлық тары-

ңыз жұмыс орнын алдыңыздар. Елге 

үлкен пайда түсетін болды», – деп 

ерекше атаған еді. 

Қазақстандағы Үдемелі индус трия-

лық-инно 

вациялық даму бағдар-

ламасы аясын 

да ашылған зауытқа 

келісімшарт бойынша үш жыл Қытай, 

үш жыл Қазақстан тарапы басшылық 

жасайды. Жобаның 80 пайызын Қытай 

банкісі қаржыландырған. Енді елі міз-

дегі жол құрылысына Маңғыстау 

облы 


сы ерекше үлес қосады деп 

күтіліп отыр. Жылына 600 тонна битум 

өңдейтін зауыт Қазақстандағы сұра-

нысты өтеуге қауқарлы. «Каспий 

Битум» зауыты – еліміздің батыс 

өңіріндегі ірі кешендердің бірі сана-

лады. Зауыт құрылысына үш жарым 

жыл ішінде 43,5 млрд теңге қарас-

тырылған. Мұнда жылына битумнан 

бөлек, миллион тоннаға жуық мұнай 

өңделіп, 255 мың тонна бен 

зин-


дизельдік отын, сондай-ақ 330 мың 

тонна вакуумдық газойль шыға 

ры-

лады. Шикізат іргедегі Қаражанбас кен 



орнынан алынады, сон дықтан дайын 

өнімнің құны да төмен болады деп 

жос парлануда. 

Айта кететіні, жаңа зауыт Маңғыс-

тау облысының дамуына және 

әлеуметтік салаға көп-көрім септігін 

тигізбекші. Бірін ші кезекте аймақтағы 

жол құрылысы жоға 

ры деңгейде 

жүріп, бірқатар жұмыс орын 

да 

ры 


ашылып отыр. Осы ретте 300-ге жуық 

маңғыстаулық жаңа зауытқа жұмыс қа 

қабылданды. 

Сапалы өнім дайындап шығару 

үшін білікті мамандар ауадай қажет. 

Осы орайда алдын ала отандық мұнай 

өңдеу зауыт та рында – 36, Қытайда 33 

маман іс-тәжі ри беден өтті. Сонымен 

қатар жергілікті жұмыс 

пен қамту 

мақсатында  Х.Өзбек қа лиев  атындағы 

Маңғыстау политехникалық  кол лед жі-

мен  келісімшарт  негізінде  сту дент   терін 

тәжірибеден «Каспий би тум» зауы-

тынан өткізу көзделіп отыр.  

Сейілхан ЖҮСІПБЕКОВ,  «Каспий 

Битум» зауытының техникалық дирек-

торы: 

– Қазіргі уақытта жаңадан 

салы 

нып жатқан жолдар  ыстық 

күнде еріп кетеді. Сол жағын ойлас-

тырып, көптеген елдер модифи-

кацияланған битум шығаруды 

қолға алды. Оның ішіне арнайы 

қоспа қосылады. Полимер, резеңке 

қосып, байланысын одан да 

күштірек қыламыз. Бұдан темпе-

ратуралық төзімділігі арта түседі. 

Қазіргі таңда технологиялық 

құбыр  ларын  жылумен  оқшаулау 

жұмыс тары жалғастырылуда. Сон-

дай-ақ кабельдерді төсеу мен 

оларды бақы 

лау-өлшеу және 

автоматика  құрал да рына  сұрыптау 

желісінің электр жы лыт қыштарын 

монтаждау жөніндегі жұмыстар 

толық аяқталды. «Ыстықтай» сын-

нан өткізу технологиясына әзірлік 

жұмыстары жүргізіліп болып, 

резер вуар ға 980 тонна көлемінде 

пеш отыны қабылданды. 

Өмірұзақ БАУЫРЖАН, 

Астана – Ақтау – Астана

ТҮЙТКІЛ


СТРАТЕГИЯ

Келесі жылы зейнетақы 9 пайызға өседі деген ақпаратты естідім. Мұны қалай есептеуге 

болады, сонда жалпы зейнетақы көлемі қанша болады?

Қыдырғали, Қарағанды облысы

Базалық төлем ең төменгі күнкөріс деңгейінің 

жаңа өлшеміне сәйкес артады. Егер ағымдағы 

жылы базалық зейнетақы 9330 теңге болса, ендігі 

жылдың 1 қаңтарынан бастап ол ең төменгі күн-

көріс деңгейінің 0,5 көлеміне тең келеді, яғни 

9983 теңгеге. 

Ал тоғыз пайыздық өсім индексі мемлекеттік 

қамсыздандырудағы зейнетақыға тікелей қатысты. 

Мәселен, ортақ зейнетақы көлемінен – 45 000 

теңгеден 9330 (базалықты) теңгені алып тастасақ, 

онда 35 670 теңге, яғни мемлекеттік қамсыз-

дандырудағы зейнетақы сомасы шығады. Енді осы 

соманы 1,09 (9%) көбейтеміз, теңдеу нәтижесі 

– 38 880 теңге. Оған (жаңа мемлекеттік қамсыз-

дандыру зейнетақы көлеміне) 9983-ті (жаңа 

базалықты) қосамыз, демек, 1 қаңтардан бастап 

осыған дейін 45 мың теңге көлемінде зейнетақы 

алып жүргендер енді 48 863 теңге алатын болады. 

Осындай есеп тізбегі бойынша әр зейнеткер өзінің 

зейнетақы көлемін айқындап алуына болады. 

Сондай-ақ ең төменгі есеп көрсеткішінің – 

1852 теңге болып артуына байланысты келесі 

жылдан бастап еліміздегі жоғарғы табыс 72 228 

теңгені (39 АЕК-ті), жаңадан тағайындалған ең 

жоғарғы зейнетақы көлемі 54 171 теңгені (39 

АЕК-тің 75%) құрамақшы. 

Күйзеліс – экономиканың жауы

Озсақ инновациямен озамыз

Қазіргі таңда адамзаттың 4 пайызына 

күйзеліс диагнозы қойылған. Күйзелістен 

жалпы ғаламшардың 7 пайызы зардап 

шегетін көрінеді. Бұл зерттеулерді Квинслед-

тегі австриялық университеттің зерттеу-

шілері жария етіпті. Олардың зерттеулеріне 

үңілсек, Қазақстандағы күйзеліске ұшырау-

шылардың деңгейі АҚШ-пен пара-пар 

келіпті. Ол – 4,5 пайыз.



ӘЛЕМ НЕ ДЕЙДІ?

ДСҰ-ның деректеріне жүгінсек, жыл 

сайын 150 миллион адам күйзелістен еңбек 

қабілеттілігінен айырылады. АҚШ-тың эко-

номикасына күйзелістің салдарынан келетін 

зиян 50 млрд.доллардан астам көрінеді. Бұл 

босқа кеткен 290 күн екен. Онымен қоймай, 

2020 жылы күйзеліс ауру 

лардың 

«көшбасшысына» айналады деген дерек те 



бар. Күйзеліс жұқпалы жүрек-қан тамырлары 

ауруларын қуып жетеді екен. Бүгіннің өзінде 

әйелдер қауымы жиі ұшырайтын ең көп 

тараған дертке айналып үлгеріпті. 

Американың психиатрия қауым дасты-

ғының мәліметінше, АҚШ-та күйзеліске 15 

млн адам шалдығады. Ал басқа зерттеулер 

бұл көрсеткіштен әлдеқайда артықтығын 

айғақтапты. Ол көрсеткіштер әйелдер 

арасында – 26 пайыз. Ер адамдар арасында 

12 пайыз дейді. АҚШ-та тіпті еңбекке 

жарам 


сыздығы туралы парақ беретін 

дерттер арасында екінші орынға шықса, 

Швецияда бірінші орынды алады. Сонымен 

қатар АҚШ-тың тағы бір зерттеуі адамның 

өзге дерттерге қарағанда күйзелістен көз 

Расында, бастапқы Тәуелсіздік алып, ұзақ 

жылдар бойғы қалыптасқан саяси фор ма-

ция дан мүлде жат басқасына аяқ басуымыз-

да біздің ес жиып, бойымызды тіктеуге 

біршама уақыт қажет болды. Сондықтан 

Қазақ елі алдымен тек шикі зат ты игеруге 

басымдық беріп, одан түскен табысқа кере-

гімізді шетелден алдыртамыз деп ойлады. 

Алайда араға уақыт сала нарық заманында 

бәсекеге қабілеттілер ғана топты жарып, 

алға суырылып шыға 

тын 

дығына көзіміз 



жете түсті. Сөйтіп, шикізаттың мол табысын 

осы амбициялық мақсатты орындауға 

бағыт тау туралы елдік шешім шығарылды. 

Ең алдымен әлемдегі бәсекеге қабілетті 

мықты дамыған 50 елдің, ал бүгіндері оның 

отыздығы қата ры нан көріну туралы алды-

мызға міндет қойдық. Осы міндетті орын-

даудың барлық бағдарламалық тетіктері 

Елбасымыздың жыл сайынғы халқына 

Жолдауынан көрініс тауып отырды. Соның 

бастысы – екі кезеңді қамтитын Үдемелі 

индустриалдық-инно вациялық 

даму 

мемлекеттік бағдарламасы. 2010-2014 



жылдарғы Индустрияландыру карта 

сына 


құрылысы барысында 220 мың адамды, ал 

пайдалануға берілгеннен кейін 180 мың 

адамды жұмыспен қамтитын, сомасы 11,2 

трлн теңгені құрайтын 779 жоба енген екен. 

Индустрия және жаңа тех 

нологиялар 

министрлігінің мәлі ме тін ше, өткен үш жыл 

барысында 57 мың тұрақ ты жұмыс орнын 

қалыптастырған, жалпы сомасы 2,1 трлн 

теңгенің 537 жаңа өнеркәсіп орны іске 

қосылыпты. Бүгінгі таңда аталған кәсіп орын-

дардан 142 түрлі өнім өндіріледі. Қысқа 

мерзім ішінде бұл –ауыз толтырып айтар-

лықтай көрсеткіш. Әрине, біз инновациялық 

жобаларға сүйе нетін өнеркәсіптерді құруда 

оған үлкен дайындықпен келдік.

КСРО-дан бай ғылыми қорды мұра еткен 

отандық ғалымдар тың өнертабыстан кенде 

болмады. Алайда үздік ғылыми ізденістер 

бар болғанымен, оны сынау жағы ақсап 

жұмуы көбейіп келе жатқандығын айтады. 

Өз-өзіне қол салатындардың 45-60 пайызы 

осы күйзелістің шеңгеліне түскендер. 

Голландиялық ғалымдар жалпы күйзе-

ліспен ауыратын адамдар өз өмірін 4-6 

жылға қысқартатынын дәлелдеген. Олар 

санаулы адамға емес, бақандай 2,4 мың 

адамға эксперимент жүргізген.Соның нәти-

жесі жоғарыдағы пікірді дәлелдеп беріпті. 

ҚАЗАҚСТАНДЫҚТАРДЫҢ 30 ПАЙЫЗЫ 

ДЕПРЕССИЯҒА ШАЛДЫҚҚАН

Біздің елде де бұл дерттің белең алғаны 

аян болып отыр. Айталық, еліміздегі емха-

наларда жүргізілген емхана 

эпи 

демио-


логиялық зерттеулер 1650 адамның 

арасында 626-да күйзелістік ауытқулар бар 

екенін анықтаған. Ол – 37,9 пайыз. Оның 

жартысынан астамы ауылдық жерлерде 

тұрады. Тек оның 13 пайызы ғана жүйке 

ауруларына тиесілі болған. Жалпы 

зерттеулер күйзеліске ұшырағандардың 50 

пайызы дәрігерге мүлде қаралмайтынын, ал 

қалған 25-30 пайызы психиатр қабыл-

дауында болатындығын көрсеткен.

Ғаламторда жарияланған мәліметтер 

қазір 40 жастан асқандардың 10 пайызы 

депрессияға түседі деседі. Сонда оның 

үштен екісі жолы жіңішке қауым. Сонымен 

қатар 65 жастан асқандар арасында басым 

екені де мәлім болған. Ал қазақ 

стан-

дықтардың 30 пайызының жан дүниесі 



жабырқап, жабығып жүреді. Оның себептері 

әр алуан дейді психологтер. Мәселен, 

жақын 

дарын жоғалту, апатқа ұшырау 



немесе қызметтік ауыс-түйістегі сәтсіздіктер, 

адамдар арасындағы қатынастан туын-

дайтын кикілжіңдер сияқты ұзыннан-ұзақ 

жалғаса береді. Осының бәрі-бәрі бүгінгі 

күйзелістің түрткісі.

жатты. Ал сынамалық жұ мыс  тарды ынта-

ландырсақ, оны өндіріске енгізу немесе 

коммерцияландыру жағы қиындық туғызды. 

Міне, осы мәселелер бір-бірлеп қолға 

алынып, белгілі бір деңгейде уақыт өте келе 

шешімін тауып жатты.

Елімізде 2006 жылы ғылыми қызметті 

және тәжірибелік-конструкторлық жұмыс-

тар 


ды дамыту мақсатында Ғылым қоры 

құрылды, ол 2008 жылдан бастап «Пара сат» 

ұлттық ғылыми-технологиялық хол 

дингі 


құрамына енді. Аталған холдингтің басты 

мақсаты экономиканың әр секто рына озық 

технологияларды енгізу үшін серпінді ғылы-

ми және инновациялық жобаларды жүзе ге 

асыру болып табылады. Оған 12 компания 

енеді, оның тоғызы ғы лы ми зерттеумен, 

нано  те х но ло гия лармен 

айналысады. 

Холдинг компа ния ларында 2338 қызметкер, 

24 академик, 114 ғылым докторы, 238 

кандидат еңбек етеді.

Жалпылай алғанда, 2010 жылдың 

статистикасы бойынша елімізде 424 ғылы ми 

ұйым тіркеліпті, оның 133-і ғылыми-зерттеу 

институты, 26-сы конструкторлық жобалау 

және технологиялық орталығы, 121-і жоға-

ры оқу орындары, 11-і өнді рістік кәсіп орын-

дар болып табылады. Ал еліміз бойынша 

бүгінгі таңда 1341 ғылым докторы, 59 PJ 

докторы, 3012 ғылым кандидаты бар екен. 

Ғылыми жаңалықты сөз еткенде, 

«Парасат» холдингіне енетін бір компания 

негізінде мысал келтіре кетейік, өйткені бар-

лығын тізбелеп айту мүмкін емес. Мысалы, 

Елбасымыз 2015 жылға дейін еліміз 

де 


алтын өндірісі көлемін екі есеге арттыру 

туралы отандық ғалымдарға тапсыр 

ма 

берген. Аталған холдинг құра мындағы «Жер 



туралы ғылымдар, метал лургия және кен 

байыту орталығы» АҚ бұл тапсырманың 

орындалуын өз міндеті деп санайды. 

Олардың алған бағыты – алтын өндіру 

кезінде кеніштің 30-40 пайызы зая кетеді, 

міне, осы шығынды кем дегенде 10 пайызға 

қысқарту. Осыған байланысты алтын өндірі-

сін идентификациялау бағ 

дар 

ламасы 


қабыл данып, оған тың жаңа лықтары бар 

отандық ғалымдардың 35 жобасы нысанаға 

алынған. Онда геология, тау-кен ісі, метал-

 Бақытгүл ТҰРЫСБЕК, психолог:



–Адамның күйзеліске шалдығып-

шалдықпауы өз қолында. Қандай да бір 

оқиғаларға бола күйгелектеніп, өзін де, 

өзгенің де жанын жегідей жеудің ақыры 

осындай депрессияға ұрындырады. 

Күйзеліске отбасы, жұмыс және коғам-

дағы жағымсыздықтар әсер етеді. 

Күйзелісті дер кезінде аңғарып, оны 

болдырмау керек. Ол үшін ең қолайлы 

қарапайым әдістер бар. Мысалы үшін, 

адам бұрын болған жағымсыз оқиға-

ларды және болуы мүмкін жағымсыз 

оқиғалар туралы ойламауы керек. Тек 

қана бүгінгі күнге үлкен мән беріп, зейін 

коюы қажет. Өзінің ортасына бейімделуі 

де депрессияның алдын алады. Сонымен 

лургия секілді салалардың жаңа тәсілдері 

мен технологиясы кеңінен қамтылыпты. 

Міне, бір саланың бір бағыты бойынша 

тапсырманы орындауда отандық ғалымдар 

тектен-текке қарап отырмағанын аңғаруға 

болады. Тіпті қазір бізге ғылыми кадрлар 

жетіспей жатыр. 

Сондай-ақ 2008 жылы сегіз аймақтық тех-

н 

опарк ашылды. Онда жергілікті ғалым 



-

дардың ғылыми ізденісі үшін бар лық жағдай 

жасалды. Қазақстандық тех но логиялардың 

тарнсферт желісі де қалыптастырылды. 

Мәселен,  қазақ-корей технологиялық орта-

лықтары  ынты мақ тас ты ғы  аясында  үш  бірік-

кен өзара инно ва циялық жоба қолға алынған: 

біріншісі – Қазақстанның иннова 

циялық 

саласында бірқатар R&D зертха налары мен 



ғылыми-зерттеу институттарын ашу, онымен 

«Зер де» ұлттық ақпараттық технологиялық 

қоры мен корейдің элек 

троника және 

телекоммуникация зерт 

теу институты 

шұғылданды; екіншісі – баламалы энергия 

көздерін дамыту, оны Қазақстанның индус-

трияны дамыту институты және корей 

дің 


энергетикалық зерттеулер инс титуты қолға 

алған, үшіншісі – тін жасу ша ларын пайдалану 

арқылы ісіктің жасу 

ша 


лық тера 

пиясы 


жобасына ҚР Ұлттық био тех нология орталығы 

мен корейдің биоло 

гиялық ғылым және 

биотех но логиялық институты түрен салған. Ал 

қазақ-француз трансферт орта 

лығы бас-

тапқыда күн батареясын өндіруші жоба 

ға 


жұмыл дырылған болатын. Бүгінгі таңда екі 

тарап ғарыш, атом және сирек кездесетін 

металдар өндірісінің иннова циялық жоба ла-

рына ден қойған. Қазір қаржы бөлініп 

қойғандықтан, мұнда FreKaREL біріккен 

зертханасында кен және кеніш қалдық-

тарының химиялық құрамын анық таушы және 

сирек кездесетін материалдарды алу 

технологиясын жасап шығу бойынша 

жұмыстар жүргізіліп жатыр. Демек, инно ва-

циялық жетістіктер бойынша халық ара лық 

деңгейде тәжірибе алмасу, бірігіп ғылыми 

жұмысқа бас қою бағытында да Қазақстан 

қалыс қалып жатқан жоқ. Сол секілді біз 2020 

жылдарға белгіленген ТМД елдерімен 

инновациялық  ынты мақ тастық  жөніндегі 



бірге өзіне, өзінің қазіргі жалпы 

жағдайына қанағаттана білуі тиіс. Сонда 

келеңсіз ойлар кимелеп, көңілді 

жабықтырмайды. 

 Сондай-ақ күйзеліс жүйкені айтпағанда, 

көптеген ағза ауруларының пайда болуының 

негізгі себебі дейді мамандар. Ұзақ уақыт 

күйзелісте болғаннан тамырлар жиырылып, 

тамырлардың қатаюына әкеп соғады екен. 

Соның әсерінен адам ағзасының ең негізгі 

мүшелері: ми, жұлын, жүрек, бүйректегі қан 

айна лымының жетіспеушілігі орын алады 

деседі. Қазір ауру-сырқаулы отан 

дас-

тарымыз жиілеп кетсе, онда күйзелістің де 



ықпалы жоқ емес. Осындайда дамыған 

елдердегідей дамыл таппайтын психологтер 

қажет-ақ.

мемлекетаралық  бағ дар ламаға  қатысамыз. 

Бұл бағдарламаның басты мақсаты – ұлттық 

инновациялар жүйесін біріктіруші мемле кет-

аралық инно вациялық кеңістікті құру болып 

табылады. Міне, эконо микамызды әрта рап-

тандыруда инновацияға басымдық беруде 

осындай іргелі институттар мен тетіктер құру да 

біз дің еліміз Ғаламдық инновация рей тин-

гісінде жыл өткен сайын өз көрсеткішін жақ-

сартып келеді. Аталған халықаралық көр-

сеткіште Орталық және Оңтүстік Азия өңірі 

бойынша Қазақстан екінші орынды қамтыған. 

Ал Ресей Шығыс Еуропаға жатқы зылып, оған 

басқа аймақ бойынша баға беріліпті. Әйтпесе 

өңір бойынша біз солтүстік көрші мізбен иық 

теңестіруге әлі жете қойға 

нымыз жоқ. Ол 

заңды да. Себебі, мәселен, Қазақстан ғылы ми 

ізде ніс терге жылына 259 млн доллар жұмсаса, 

Ресей 33 млрд 368 млн доллар бағыт тайды. 

Сусап отырған ғылым сала сын да қаржы үлкен 

рөл атқаратыны белгілі. 

Еліміздің «жасыл» экономикаға өтуі, 

ЕХРО–2017 халықаралық көрмесін өткізуге 

байланысты дайындық шаралары, индус-

трияландырудың кезекті жаңа толқыны – 

осы сапалы өзгерістердің бар лығы көзге 

ілінбей қалуы мүмкін емес. Осы жағынан 

алғанда, таяу болашақта инновациялық 

даму жағынан еліміздің рейтингісі жақсара 

түсетіндігі айқын. Қалай дегенмен де 

инновациялық даму бағы 

тында қазақ 

ғылымына бөлінетін қаржыны жыл өткен 

сайын ұлғайту, ғалым дар құрамын жасарту, 

техникалық кадр ларды даярлау ісін жетіл-

діру, өнертабысты коммерцияландыру 

тетіктерін көбейту және т.б мәселелер әлі де 

өзектілік танытып отыр. Сондықтан мәселе 

шешімінде осы атал ған жайттар назардан 

тыс қалмағаны жөн.

Ұлы Абай атамыз: «Тегінде адам бала сы 

адам баласынан ақыл, ғылым, ар, мі нез 

деген нәрселермен озады. Одан бас 

қа 

нәрсемен оздым ғой демектің бәрі де – 

ақымақшы лық» деп айтқанындай, егер 

біздің мемлекетіміз нақ осы көрсеткіштер 

бойынша озып жатса, онда кемелденген 

мемлекет құра алдық деп мақтана аламыз. 

Қазір біз осы жолдың сүрлеуінде келеміз.



1   ...   4   5   6   7   8   9   10   11   ...   22


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал