Жиһадқа аттанған қазақстандықтарды азаматтығынан айыру керек пе?



жүктеу 2.93 Mb.

бет5/22
Дата31.01.2017
өлшемі2.93 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   22

Дайындаған Қуаныш ӘБІЛДӘҚЫЗЫ

Азат 

ҚОНЫСБЕК, 

кәсіпкер:

– Халықтың сұранысына ие болуы үшін ең алдымен 

отандық өнімнің сапасы мықты болуы керек. Сапасы 

шетелдікінен озып тұрса, бәрі отандық көлікке ұмтылар еді. 

Тіпті шетелдіктердің өзі біздің көлікке қол жеткізуге асығар еді. 

Көбінесе су жаңа отандық көліктен гөрі бірнеше жыл мінілген 

болса да, шетелдік көлікті алуға ұмтылады. Бағасы бірдей 

болса да, сапасы мықты шетелдік көнеге қызығады. Жапонияда 

он жыл мінілген көліктің отандық су жаңа көлікке қарағанда 

ұзағырақ мінілетінін қазір кез келген отандасымыз айтады. 

Сондықтан ең алдымен отандық көліктің сапасын арттыруымыз 

керек. Екіншіден, отандық көліктердің сапасына қарамастан, 

бағасы қалтаңды тесіп жібере жаздайды. Мұның өзі көпшілікті 

қашыратындай себеп. Қазақстандықтарды отандық автокөлік 

сатып алуға ынталандыруды жолға қою үшін сол баға мен 

сапаға мән беру керек. 

ОЙ-КӨКПАР

Басы 1-бетте

Жиһадқа аттанған қазақстандықтарды 

азаматтығынан айыру керек пе?

МӘСЕЛЕ


6-жасқа дейінгі балалардың 86,6 пайызы, 

3 жастан 6 жасқа дейінгі балалардың 98 

пайызы балабақшамен қамтылған деген 

дерек бар. Солай бола тұрса да, облыста 

12 мыңнан астам бала кезекте тұр. Сол 

себепті 2015 жылға дейін 2555 орынға 11 

балабақша тұрғызылады деп күтілуде. Бұл 

– бір аймақтағы жағдай. Мұндай мәселе 

кез келген өңірдің басында бар. 

Бұдан соңғы мектепалды даярлықтағы 

ахуал да үмітіңізді алдағы күнге жалғауға 

мәжбүрлейді. Мысалы үшін даярлық сы-

ны бындағы балаға оқулық жыл сайын өз-

гереді. Күз бойы ата-аналар сол кітап тар-

ды іздеумен шаршайды. Бір баланың ба-

сында кемі – 15 оқулық. Ол 15-ті 5 жасар 

ба 

ла қалай оқып, миына қондырады. 



Әзір ге ата-аналар үшін жұмбақ. Бірақ бі-

лім бағдарламасы сондай. Бұл әуелгі ірге-

тас тың бір бөлшегіндегі ахуал. 

МЕКТЕПКЕ РЕФОРМА НЕ БЕРДІ?

Кейбір сараптамалар дамыған елдерді 

білім саласында реформа 10 жылда бір 

жүргізіледі дейді. Ал бізде министр ауыс-

қан сайын. Мысалы, кейінгі жиырма жыл-

да бізде онның жуан ортасына жуық ре-

форма, кемі бес тұжырымдама, дәл сонша 

стандарттар қабылданыпты. 

Есесіне, апатты жағдайдағы мектептер 

мен материалдық-техникалық базасы, 

мұғалімдері жетіспейтін мектептер аз 

емес. Апатты жағдайдағы мектептердің 

ба сым бөлігі ауылда екені және белгілі. 

Мәселен, жалпы Қазақстандағы апатты 

мектептің 93 пайызы қазақтың қаймағы 

саналған ауылдардың пешенесіне жа-

зылған. 

ҒЫЛЫМНЫҢ ХАЛІ НЕШІК?

Еліміздің қай саласында болмасын ин-

новациялық технологияларды, компью-

терлік бағдарламаларды пайдалану кеңі-

нен етек алған. Қазіргі дамуды онсыз елес-

тету мүмкін емес. Ал оның түп бастауында 

ғылым тұр. Зиялылықтың да, зияттылық-

тың да негізгі арқауы. Ақпараттар селдей 

тасыған мына заманда ғылымның алар 

орны алабөтен ерекше. Ғылым үшін қай 

саланың да материалдық-техникалық ба-

засының, зертхана жабдықтарының, оқу 

және әдістемелік әдебиеттердің зама науи 

талаптарға жауап беретіндей бол 

ғаны 

жөн.


Ғылым соңғы кезде іске асатын қандай 

жетістіктерге жетіпті. Қаншама ұсыныстар 

жасағанымен, оның нәтижелері көңіл то-

лар лықтай емес. «Қазіргі таңда қолы жет-

кендер Мәскеуге, аяғы жеткендер Біш-

кекке барып докторлық, кандидаттық ғы-

лыми дәрежелерін бұрынғыдай алып ке-

ліп жатыр» дейді ғаламторда мұң шаққан 

мұңлықтар. Рас, қазір ғылым тоқырап тұр. 

Нұрлан ДУЛАТБЕКОВ, заң ғылымының 

докторы, профессор, ҚР Ұлттық Ғылым 

академиясының корреспондент-мүшесі:

– Қазір университеттерде бұрынғы-

дай Ғылыми кеңес жоқ. Содан барып 

ЖОО-ларда ғылыми атағы бар оқыту-

шылар құрамының пайыздық деңгейі 

тоқтап қалды. Көтерілмейді. Неге? 

Өйт кені ғылыми атағы болғанымен, 

көбі университетке келіп жұмыс істе-

мей ді. Ал қорғағысы келетін білімді із-

де нушілер қорғай алмайды, жүйе бас-

қа. Енді PhD доктор деген шықты. Ол да 

дұрыс шығар. Бірақ мұнда талап өте 

қатаң. Бұл жүйе арқылы қорғау үшін 

импакт-фактормен мақала шығуы 

керек. Ол – әлемнің бірнеше елінде 

ғана шығарылатын ғылыми журнал. Ал 

оған қатардағы мұғалімнің мақала 

шығаруға шамасы келмейді. Себебі 

Біздегі білім реформасы күнде көйлек 

ауыстыратын сәнқой келіншек секілді

Дариға НАЗАРБАЕВА, 

ҚР Парламенті Мәжілісінің әлеуметтік-

мәдени даму комитетінің төрайымы: 

– Қазақстандық білім жүйесін, бұл 

жиырма жылдан бері айтылып келе 

жатыр, реформаторлық әуестенушілік 

жайлап алды. Біз көптеген, аяғына де-

йін жетілдірілмеген реформалардың 

куәсі әрі қатысушысы болып келе жа-

тыр мыз. Халықаралық стандарттар ға 

сілтеу сәнге айналып кетті. Оның айту-

ын ша, барлық-дерлік дамыған елдер 

қазіргі мақтан тұтатын стандарттарға 

жеткенше ұзақ және күрделі даму жо-

лы нан өтті.Біз сәулеті, дәулеті, келісті 

мектептер салуды үйрендік. Бірақ бұл 

жеткіліксіз. Білім жүйесінің жүрегі ұстаз 

болып табылады. Біз ұстаздардан қыс-

қа уақытта мүмкін емес дүниелерді та-

лап ете алмаймыз. Ол үшін ұстаздарға 

барлық жағдайды жасау керек. Олар 

ағылшын тілінде сөйлеп, компьютерлік 

сауаттылықты меңгеруі үшін батыс білі-

мін алып, халықаралық стандарт тар ды 

тәжірибеге енгізуі үшін тиісті жағдай 

керек. Бүгінгі күні мұндай жағдай жоқ. 

Сондықтан бұл саладағы реформалар 

өте баяу жүріп жатыр

БІЛІМ ІРГЕТАСЫ БЕРІК ПЕ?

Елдегі білімнің іргетасы саналатын ба-

лабақша, ресми тілмен айтқанда, мектеп-

ке дейінгі тәрбиемен қамту әлі күнге өзек-

тілігін жойған жоқ. Мысалы, елде бала-

бақ ша кезегінде 458 мың бала тұрса, Қа-

ра ғанды облысында ол көрсеткіш 12 мың-

ды құрайды. Оған себеп, білім басқарма-

сы ның айтуынша, туу көрсеткішінінің 2,3 

па йызға артуы. Бұған қарамастан, мектеп-



ке дейінгі тәрбиемен қамтылған 1-ден 

бағасы өте жоғары. Ойлап қараңыз, 

оқы тушы екі айлық жалақысына мақа-

ла шығара ма әлде бала-шағасын асы-

рай ма? Рас, мақала шығару математи-

ка, физика, техника секілді нақты ғы-

лым саласындағыларға жеңілірек. 

Өйткені бұл бағытта біздегі ғылым дең-

гейі шетелден жоғары және журналға 

осы бағыттағы ғылыми мақалалар 

қабылданады. Олардың мүддесіне сай 

келмейтін біздегі қазақ әдебиеті, қазақ 

тілі, Қазақстан тарихы немесе қазақ 

философиясы, қазақ құқығына қатыс-

ты мақалалар шығарылмайды. Шетел-

дік басылымға мұның қажеті жоқ. 

Айталық, қазақ тіліндегі етістік, көсем-

ше нің жұрнағы я қазақ әдебиетіндегі 

қандай да бір кейіпкердің рөлі ағыл-

шынның импакт-факторы бар жур-

налға қажет пе? Қажет емес! Міне, 

осыдан келіп біз тығырыққа тірелдік. 

Мысалы, ғылыми атақ алу үшін іздену-

ші лердің көбісі Қырғызстанға ағылуда. 

Бұл не деген сұмдық?! Қазақ ғалым-

дары енді барып қырғыздың ғылымын 

көтере ме? Бұл мәселені ойланып ба-

рып іске асыру қажет еді. Ғылыми ке-

ңестерді жапқанда, осындай салдары 

ескеріліп барып қадам жасалуға тиіс 

еді. Айталық, Ғылыми кеңестер жабы-

лады деген хабар тарағаннан кейінгі 

соңғы бес айда кімдер қорғағанын 

білесіз бе? Қорғағандардың басым 

бөлігі – таныс-тамыры барлар. Ал ғы-

лымға шын жанашырлардың көбісі 

далада қалды. Осы істе ғылымға ба-

ғыт-бағдар болып отыратын министр-

лік тиісті қадамға бара алмады, мә се-

ленің оң шешім табуы жолындағы үде-

ден шыға алмады. 

Қарағанды

Оңғар қажы ӨМІРБЕК, ҚМДБ «Иман» 

журналының бас редакторы

Әзімбай ҒАЛИ, саясаттанушы: 

– Ата-анасының, айналасындағылардың сөзін құлаққа 

ілмей қайдағы бір әділдік үшін күресетін жиһадшыларды 

тоқтату қиын. Бұл тұрғыда Қазақстанның тәжірибесіздігі 

өзгелер үшін пайдалы да болмақ. Сондықтан азаматтықтан 

айыру аса қажет деп ойламаймын. Себебі біздің қазақ 

баласын теріс ағымға жетелеп жүргендердің көздегенінің өзі 

– осы. Біз мұны ұмытпағанымыз жөн. Оларды азаматтығынан 

айырып, соншама азаматты керексіз қылып тастасақ, 

қайсыбіреулер соны қатты пайдалануы ғажап емес. Сондықтан 

бұл жерде ондай қатаңдық танытудың қажеті жоқ. Оларды 

керексіз қылып тастамау керек. Жиһадқа еріп кеткендердің 

барлығы ақымақ емес. Керісінше, солардың діни сауаттылығын 

арттырып, кәдеге жаратқанымыз жөн. Сонда ғана теріс ағымда 

жүрген қауымды дұрыс жолға бағыттай аламыз. Біз олардан 

сырт айналмауымыз керек. Олардың бізге пайдасының 

тигізгенін, қоғамнан алыстамай дұрыс жолға түсуін үнемі 

қадағалап отырғанымыз жөн. Сонда ғана олар қазақ қоғамына 

керектігін сезініп, дәстүрлі дінді мойындай бастайды.

ИƏ

ЖОҚ

Аймара ТІЛЕУКИНА,

әлеуметтанушы

 Қазір біздің елімізден діни көзқарасына 

сәйкес, Сирияға аттанған жиһадшыларды 

қай тарып алуға ата-аналары көмек сұрау-

да. Тіпті сол жиһадқа аттанғандардың бі-

ра зы интернет-желілері арқылы өздерінің 

алдап-арбауға түскенін айтып Қазақ үкі-

ме тінен көмек сұрауда. Байыптап қараса-

ңыз, сол жиһадшылардың ішінде ақыл 

тоқ татқан 34-35 жастағы азаматтар да 

бар ғой. Сонда олардың жасы 40-ты еңсе-

ріп қалса да, алдауға көнетін болғаны ғой. 

Күні ертең елдің басына күн туса толар сақ-

тан қан кешетін азаматтар осындай алдау-

ға көнетін болса, олардан не қайыр?! Гер-

ма ния федералдық әкімшілігі бұлайша 

еліне, ұлттық қауіпсіздігіне қарсы қадам 

жасайтын азаматтарды бірден елінен ал-

ас тап, шығарып тастайды. Қытай өкі меті-

нің бұл реттегі жазасы бірден өлім жазасы 

екенін ескерсек, біздің оларға рақымшы-

лық жасауымыз қисынға келмейді. Сон-

дық тан жиһадқа аттанған азаматтарды 

азаматтықтан айырып елден шығарып 

жіберуге тырысқанымыз жөн. Бұлай ет-

песек, олар ертең елімізді жымысқы жау 

іспетті іштен ірітуі де ғажап емес. Біз осы 

уа қытқа дейін оларға тосқауыл қою мақ-

са тында біраз дүниелерді жүзеге асырдық. 

Бақылауды, қадағалауды күшейттік. Ға-

лам тор беттерінде дәстүрлі дінді насихат-

тау жағын қолға алдық. Мешіттерде на си-

хат жүргізу ісін күшейттік. Дегенмен бұл 

іс тердің барлығы теріс ағымды жандардың 

көзқарасын аса өзгерте қоймады. Олар 

елімізде әлі де бар. Ендігі кезекте оларды 

азаматтық мәселесімен шектеу қоятын 

болсақ, олар ойлана түсер ме еді? Егер ді-

ни теріс көзқарасы үшін «Қазақстан азама-

ты» деген аттан айырылар болса, оларды 

қандайда бір ел өзіне тіркеуге алуға қор-

қады. Себебі қазірде дүниежүзі бойынша 

діни теріс ағымның жетегіне еніп кеткен-

ағым дағы жандардың көбейіп кетуі, бір 

ғана азаматтықтан айыру арқылы шешіл-

мей ді. Бұл жерде біз мынаны ескергеніміз 

абзал. Бізге нақ қазір ең қолайлысы қаза-

қы рухты асқақтату үшін бағыт-бағдары 

ұлт тық мәдениеті, тілі, тарихы санасына 

сің 


ген қазақ ұлтының сапасын арттыру 

қажет. Ол үшін, әрине, сананы тазалау, са-

наға ислами дәстүрді сіңіруге талпынғаны-

мыз жөн. Қазірде біздің қоғамда дәстүрлі 

ислами ағымдарды шатастырып алып, 

өмірден қайтқан адамға құран бағыш-

тауды ширк, қайтыс болған адамды екі күн 

үйде ұстауды, екі күн өткен соң барып ару-

лап, жаназасын шығарып жерлеуді ширк 

кө ріп жүргендер баршылық. «Исламның 

тілі – қазақ тілі емес, араб тілі. Сондықтан 

араб мәдениетіне жүгінген жөн» деп өзде-

рі толық сауатты болмаса да, анадан-мы-

на 


дан шала-шарпы оқып алып, санасы 

ша та сып жүргендер жетіп-артылады. Біз-

дің қоғамға экстремизм, жиһад деген 

ұғым ды әкеліп жүргендер осы шатасып, 

қате лес кендер. Сондықтан өз басым бұл 

жерде санамызды өсіруге, жетілдіруге 

тырысу біз үшін үлкен сын болмақ. Ал теріс 

жолға  түскендерді азаматтықтан айырудың 

еш қажеті жоқ. Себебі өзі аз ғана қазақты 

адас тың екен деп елден шеттетіп, азаматты-

ғынан айырсақ, онсызда аңысымызды аң-

дып отырғандарда қолайлы сәт тумақ. 

Сон дықтан қателескенді жөнге салып, тәр-

тіп пен, заңмен түзетіп, олардың қоғамға 

сіңісуіне жағдай жасаған абзал...

БЕЙТАРАП ПІКІР

  Дінді теріс насихаттаудың жемісі. Егер 

біз әу бастан дәстүрлі дін негіздерін орта 

мек тептерде сауатты оқытқанымызда мұн-

дай жайттар орын алмайтын еді. Жас ба-

ла 


лардың дәстүрлі дінге деген сауатын 

те 


реңдікпен аша білгенімізде осындай 

әрекеттер бой көтермес еді. Қазірде бізге 

дінтану сабақтары арқылы әлемдік діндер-

дің басқа түрін оқытудың қажеті жоқ. Осы 

дінтану сабағы дәстүрлі исламды ғана 

оқы туға арналуы керек. Осы арқылы қазақ 

ба ласының санасын көтеруге тиіспіз. Діни 

сауаттылығы мектеп жасынан қалыптасқан 

болса, ешбір қаракөз қазақтың баласы 

бас қа ағымның жетегінде кетпейді. Жал-

пы, елімізде радикалды экстремистік 

дер ге бақылау, қадағалау күшейіп отыр. 

Олардың азаматтығы болмаса, кө ші-қон 

саласы бір тексереді, ұлттық қауіпсіздік 

комитеті бір қыспаққа алады, қылмыстық 

атқару жүйесі бір тексеруге алады. Енде-

ше, бұл жерде бақылаудың күшейетінін 

ескерсек, мұндай жүйе керек. Бұдан соң 

өзге елде азаматтық алу оларға айтарлық-

тай қиындық тудыратындықтан, олар да 

жайлап жөнге келе бастайды. Өзге елдің 

азаматтығын алған күннің өзінде шет 

жердің заңы қатаң, дәстүрі бөлек екенін 

ескерсек, оларға басқа ортаға сіңісіп кету 

де оңай емес. Сондықтан мұндай шектеуді 

енгізген жөн. Бұл қажет деп ойлаймын.



Дайындаған Қарлығаш ЗАРЫҚҚАНҚЫЗЫ

Абай ОМАРОВ (коллаж)

КЕЛІСІМ

«Бiз елдегi кәсiпкерлiктiң дамуына қа-



жеттi құқықтық, экономикалық, әлеу метт iк 

жағдайларды жоғары деңгейде қамта-

масыз етуiмiз керек. Осы тұрғыда мемле-

кеттiк органдар мен кәсiпкерлiктiң жұмыла 

жұмыс iстеуi маңызды», – дедi Бас проку-

рор Асхат Дауылбаев. Ал Тимур Құлыбаев 

қазiргi уақытта Үкiметте Салық кодексiн 

жетiлдiру бойынша жұмыстар талқыланып 

жатқанын меңзеп, электронды мемлекет-

тiк сатып алу туралы заң жасалып жатқа-

нын да тілге тиек етті. «Осы салалар бiздiң 

бiрлескен күшiмiздiң арқасында реттелуi 

тиiс. Бiзде ортақ оң тәжiрибе бар. Соны 

ары қарай дамытамыз», – деп атап өттi өз 

кезегiнде Тимур Құлыбаев. Меморандум, 

негізінен, экономика салаларындағы 

құқық бұзушылықтардың алдын алу және 

оларды жою жолдарын анықтау, кәсiпкер-

лiк субъектiлерiнiң құқықтарын қалпына 

келтiру бойынша жұмыстарды күшейтуге 

бағытталған. Бұдан бөлек, Бас прокуратура 

мен Ұлттық кәсіпкерлер палатасы арасын-

да қол қойылған Өзара әріптестік жөнін-

дегі меморандум аясында Қазақстанда 

кә сіпкерлер проблемаларының картасын 

жасау туралы уағдаластыққа қол жетті. 

Меморандумға қол қою барысында 

Бас прокурор Асхат Дауылбаев барлық 

облыс прокурорларына кәсіпкерлік субъ-

ектілеріне жасалатын тексерістердің заң-

дылығын бақылауды тапсыруды да ұмыт 

қалдырған жоқ. «Әріптестерге, жергілікті 

жер лердегі прокурорларға Ұлттық кәсіп-

кер лер палатасының аймақтық бөлініс-

тері мен  жан-жақты  қарым-қатынас  орна-

тып, Бас прокуратура мен Ұлттық кәсіпкер-

лер палатасының бүгінгі шарасы негізінде 

өзара ықпалдастық және әріптестік жөнін-

де меморандумдарға қол қоюға, кәсіпкер-

лер 


дің құқықтарын қорғау жұмысында 

тығыз байланыс орнатуды тапсырамын. 

Облыс прокурорларына кәсіпкерлік субъ-

ек ті леріне жасалатын тексерістердің заң-

ды лығын тексеруді және Мемлекет Бас-

шы сы бізден талап еткеніндей, олардың 

санын қысқарту бойынша шараларды қа-

былдауды жүктеймін», – деді ол. 

Дей тұрғанымен, прокурор мырзалар 

заңдылықтың тек мемлекеттік органдар 

та ра пынан ғана емес, кәсіпкерлердің де 

тарапынан қатаң ұстануы қажеттігін еске 

салады. Яғни бұл «біз заңсыз тексерісті 

тый 


ғалы жатырмыз, сендер де заңсыз 

кәсіпті қойыңдар» деген ескертуге саяды. 

Осы тұрғыда Бас прокурор Ұлттық кә-

сіп керлер  палатасымен  әріптестік  болаты-

нына сенім артты. «Мемлекеттік органдар-

дың басты мақсаты бизнесті заңсыз қол 

сұғудан қорғау екендігін нақты түсінуіміз 

керек. Құқыққа қайшы әрекеттерді соттық 

тәртіпте алдын алуымыз қажет. Өз кезе-

гінде кәсіпкерлер қатарларында заң бұза-

тын қара ниетті кәсіпкерлердің санын аз-

ай туға өздері де барынша атсалысулары 

шарт», – деп атап өтті Асхат мырза Да-

уылбаев. 

Тоқтала кететін жайт, 2013 жылы кә-

сіп керлерге қатысты заңсыз тексерістердің 

саны 10 есеге азайыпты. Атап айтқанда, 

бизнес субъектілеріне жасалуы тиіс негіз сіз 

жоспарлы тексерістердің 2,5 мыңнан 

астамы алынып тасталған көрінеді. Кәсіп-

кер лердің құқықтарына қатысты 997 заң-

сыз актілер жойылған немесе өзгертілген. 

13 мыңнан астам кәсіпкердің құқықтары 

қорғалып, түрлі жауапкершіліктерге 1220 

тұлға тартылған. 

Еске сала кетейік, Елбасы өткен жұма-

да ғы жиында бизнесті тексеретіндердің 

бірсыпырасы оны қолдан ұйымдастыра-

тын дығын, сөйтіп, тексеру үшін себеп із деп 

тұратындар пайда болғанын айтып еді. 

«Егер жағдай осылай жалғаса берсе, 

Қазақстанда тексерумен шұғылданатын 

кейбір ұйымдарды тарату жөнінде шешім 

қабылдауым да бек мүмкін» деген Мем-

лекет басшысы соңғы ескерту жасағандай 

да болды. «Заңсыз тексеруге келген тек-

серушіні бүкіл ел болып жария етіп, жа-

рық қа алып шығуымыз керек. Қаржы по-

ли циясы, сіздер неге бизнеске сұғынасыз-

дар? Сіздердің міндеттеріңіз – мемлекет 

қаржысына қол салған ұрыны анықтау. 

Өйт 


кені сыбайлас жемқорлық – бізде 

мем лекеттік қызметкерге қатысты құбы-

лыс. Соларды ұстаңыздар да, тексеріңіз-

дер. Ал экономикалық мәселемен салық 

қызметі айналысатын болсын. Сыбайлас 

жемқорлықпен қаржы полициясы, про-

куратура органдары шұғылдансын», – 

деген еді Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы. 



Жангелді ҚАРЖАН,

Астана

Прокурор заңсыз тексерісті тыйса, 

ал кәсіпкерлер өз қатарын қара 

ниеттілерден тазартуы тиіс

Өткен аптадағы Индустрияландыру күнінде Елбасы Нұрсұлтан 

Назарбаев бизнесті жөн-жосықсыз тексеруге қатысты билікті тағы 

бір мәрте сынға алып, шағын кәсіпкерлікті дамытуға мүмкіндік 

бермейтін бюрократиялық кедергілерді керту туралы нақты 

тапсырма жүктеген болатын. Осындай міндеттер үдесінде, кеше 

Астанада Бас прокурор Асхат Дауылбаев пен Ұлттық кәсiпкерлер 

палатасының төрағасы Тимур Құлыбаев Өзара әрiптестiк туралы 

меморандумға қол қойды.

ИГІ ІС


Жұбайы Оксанамен бірге көкөніс 

түрлерін көптен өсіріп келе жатқан жігіт 

үйреншікті ісі кейін оңтайлы кәсіпке айна-

латынын ойламапты. «Жұмыспен қам-

ту-2020» мемлекеттік бағдарламасының 

қолдауының арқасында 1 миллион теңге 

несие алдым. Бұл маған бес қазіргі заман-

ғы жылыжай сатып алуға мүмкіндік берді, 

– дейді кәсіпкер Эдуард. 

Кәсібі нәсіп болған кәсіпкер келер көк-

темде қызанақ пен бұрыштың, қырыққабат 

пен құлпынайдың көшеттерін өсіруді қолға 

алмақ. Кәсіпкер сату жағының қиындық 

туғызбайтынына сенімді. Өйткені, сапалы 

әрі экологиялық таза өнімге аймақта қа-

шан да сұраныс жоғары, – дейді ол. 



Абзал АЛПЫСБАЙҰЛЫ,

Ақмола облысы

Ақмолалық кәсіпкер жекеменшік 

жылыжай бизнесін қолға алды

Қыстың көзі қырауда болса да, жылыжай бизнесін жүргізген 

кәсіпкерде көкөністің бәрі бар. Сандықтау ауданының орталығы 

Балкшино селосының тұрғыны Эдуард Гуров жеке жылыжай 

бизнесін дөңгелетіп келеді.

Басы 1-бетте

Мансұр ХАМИТ (фото)

№223 (1134) 

24.12.2013 жыл, 

сейсенбі


www.alashainasy.kz

e-mail: info@alashainasy.kz

y

y

РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ АҚПАРАТТЫҚ ГАЗЕТ



Дайрабай 

ҮСІПБАЕВ,

«Қазимпэкс А

А

қта

қта

у» 

у» 

қорының дире

иректо

кторы,

ры,

 

экономист:

Шалатай 

МЫРЗАХМЕТОВ, 

Мәж

Мәж

ілі

ілі

с д

д

епу

епу

тат

тат

ы:

ы:

– Қазақстандықтарды отандық автокөліктерге ынталандыруды 

ең алдымен еліміздегі осы саламен айналысатын мамандар ойлауы 

керек. Олар халықтың арасына өнімін кең таратуы үшін түсетін пай-

дадан гөрі халықтың көңілінен орын алуды ойлап, біршама же-

ңі

ң



лд

лд

ік



к

те

те



р 

р 

жа



жа

са

са



уы

уы

қ



қ

аж

ажет



ет.

.

Шы



Ш

нын айту керек, қазір от

т

ан

ан



ды

ды

қ



қ

кө

кө



-

лі

л



кт

ктер


ерді

дің 


ң ба

ба

ға



ғасы

сы қ


қым

ымба


ба

т.

т. Т



Т

іпті отандық су жаңа автток

ок

өл

өлік



кте

тер 


р

Ре

Ре



--

сейдің көліктерінен 1,5 есе қымбат көрінеді. Ал мұндай бағаны кез 

келген қазақстандықтың қалтасы көтере бермесі белгілі. Біз 

халықты отандық көлікті алуға ынталандыру үшін ең алдымен 

бағасын қолжетімді етуіміз керек еді. Әрине, алғашқы кезде табыс 

болмаған соң өнімнің құнының қымбат болуы да заңдылық. Бірақ 

сол бағасын реттеудің жо

олд


лд

ар

арын



ын

қ

қ



ар

ар

ас



ас

ты

тыру



ру

к

к



ер

ер

ек



ек

е

е



ді

д



Дәл қазір 

отандық ав токөліктердің

ң

а

алу



лушы

шы

сы



сы

тт

ек



ек м

м

ем



ем

ле

ле



ке

ке

тт



ттік

ік

м



мекемелер 

болып отыр. Олардың өзі күштеумен алады. Бұлай бола берсе, 

отандық көлік саласын дамыта алмай қаламыз. Сондықтан түрлі 

жолдарын қарас тыру керек.

– Бұл жерде басты нәрсе – отандық автокөліктің бағасы. 

Екіншіден, автокөліктердің қосалқы бөлшектерінің жоқтығы.

Менің жолдасым Қостанайдан құрастырылған отандық автокөлік 

сатып алып, бір бөлшегі сынып кеткен соң екі ай көлігі жүрмей, 

бос, қаңтарылып  тұ

тұрд


р

ы.

ы



С

С

еб



ебеб

ебі і от


от

ан

ан



ды

ды

қ



қ

ав

ав



то

токө


к

ліктің қосалқы 

бөлшегін ел айна

алы


лып

п 

та



таба

ба

а



а

лм

лм



ад

ад

ы.



ы. К

Кез


ез к

кел


елге

ген 


н кө

көлік шыққан соң, 

оның қосалқы бөлшегі де шығуы керек. Темір болған соң ұрыл-

май, соғылмай, сынбай тұрмайды. Сол кезде ауыстыратын бөл-

ше гі болмаса, көлік тұрып қалады. Бұл да болса отандық көлік-

теріміздің бір мәселесі болып тұр. Тағы бір айта кетер жайт, отан-

дық автокөліктеріміздің бағасы мен шетелдік көліктердің бағасы 

де

деңг



ңгей

ей

ле



лес.

с. С


С

ос

ос



ын

ын

б



б

әр

ә



і сапасы да тексерілген,

н, б


б

өл

өлше



ше

гі

гі



д

д

е 



е 

оң

оң



ай

ай 


та

та

бы



был

 лат


атын

ын ш


шет

ет

ел



ел

ді

дік



к көлікке ұмтылады. Егер

ө

өзі



зімі

мізд


здің

ің к


көл

өлік


ік

а

ар-



р-

зандау болып тұрса, отандық өнімге жүгірер еді. Дәл қазіргі таңда 

отандық көліктердің кең таралуына осындай мәселелер қолбай-

лау болып тұр деп ойлаймын. 




1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   22


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал