Жиһадқа аттанған қазақстандықтарды азаматтығынан айыру керек пе?



жүктеу 2.93 Mb.

бет16/22
Дата31.01.2017
өлшемі2.93 Mb.
1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   ...   22

–Кітапханаңызда қазақ жазушыла-

ры ның  шығармалары бар ма?

– Әрине. О не дегеніңіз?! Әуезовтен 

бас тап  бүгінгі қаламгерлерге дейінгі қазақ 

әдебиеті бар десем де болады. Жақында 

Әу

Әу

ез



езов

о

 пен Нұрпейісовті қайталап



ап б

б

ір



ір о

оқы


қып 

п 

шы



шы

қт

қтым



ы

. Қазір оқып жатқаны

ы

м

м  –



– Тө

Төле


ле

н

н 



Әб діков,  Дулат Исабеков пен Смағұл Елу-

бай аға мыздың кітаптары. Үмбетбай Уай-

дин, Мұхтар Шаханов, Исрайл Сапарбай 

ағала рым ның  кітаптары да кітапханамыз-

дың төр

р

інде тұр. Жақсы кітап кездесіп жат-



са,  жи

жин


н

ай

ай



б

бер


ер

ем

ем



.. Бү

Бү

гі



гі

н 

н  оқ



оқ

ым

ым



ас

ас

ам



ам, ертең 

оқыр мын  деп.  Оның  үстіне, балаларым да 

өсіп келеді. Олар үйде не тұрса, соны оқи-

ды де гендей. Біздің кезімізде қазақша оқу-

ға мүм кіндік болмады. Ауылдағы жалғыз 

мектеп


п – о

о

ры



ры

с мектебі бо

б латын. Мектепті 

орыссша


ша б

б

іт



тір

ірге


ген

н

не



не

н

н ке



ейі

й

н



н

қа

қа



лғ

лған


ан о

оқу


қ

ларды 


да орыс ша оқуға тура келд

і

і.



А

Аллаға шүкір, 

екі ұлым ның тілі қазақша шықты. Ес жиып 

алғанша дүние таны мын  бөтен  тілмен 

былғаған жоқпыз. 

– Тамаша екен. «Ойды ой қозғайды» 

де

д

мекші, орысша оқыдым дег

еген

ен

не

н н 

шы

шы

 ғ

ғад

ад

ы. Біздің  билікте  болс

лсын

ын

,

,

би

би

з-

з-

нес те  болсын, орысша оқығандардың 

тұтас  бір  армиясы  бар. Жасыратыны 

жоқ, қоғам біздегі қайсыбір ұлттық мә-

се лелердің шешілмеуін дәл солар дан 

көреді. Билік пен бизнестің арасын да 

жүрген

ен ада

да

мс

мсыз

ыз

ғой

й



, ос

осығ

ығ

ан

ан

 не айтар 

едің

ңіз

із?

?

– Құнанбайдың Абайға таққан үш 

мінінің бірі  бүгін де өзекті күйінде қалып 

отырғаны шындық. Орыс жұртының мәде-

ниетін, өнерін үйрену бір басқа да, импе-

рия лық жымысқы саясатқа көзжұмбайлық 

жасау – екеуі екі бөлек дүние. Мен біреуді 

ба

ба



сс са

салып қаралаудан аулақпы

ы

н.

н. Б



Б

ір

і



ақ

ақ

 



ке

кей


й 

де

де қайсыбір жайттарға қара



а

п

п от



отыр

ыр

са



саң,

ң,

 



сондай тенденцияның бары байқалады. 

Әйтпесе орысша оқығандардың бірі өзім-

мін. Мәселе, қай тілді үйренгеніңде емес, 

қалай тәрбие алғаныңда болса керек. Қа-

рапайым мысал, күні кешегі Алаш қайрат-

кер лері


рін

н

ал



ал

ай

й



ық

ық



:

бә

бә



рі

рі

д



д

е 

е ор



ор

ыс

ыс



ша

ш

 оқыды, 



Ресе

е

йд



йде 

е  қы


қызм

зм

ет



ет

те

те



,

,

би



билі

лі

кт



кт

е

е бо



бо

лд

лды



ы. Солар 

кім ге қызмет етті? Солар кімдер үшін құр-

бан болды? Біз солар сияқты елге, жерге 

қызмет етіп жүрміз бе? Ойланатын нәрсе 

көп. Бізге қазір алауыздық емес, ауызбір-

шілік қажет. «Кетісе берсең – дұшпан көп, 

ке

ке

лі



лісе

се

 білсең – дос та мол» демей ме



ме

б

біз



із

ді

ді



ң 

ң 

қа



қаза

ақ.


қ.

С

С



он

он д


 д

ық

ық



та

а

н қазір ана қазақ, мына 



қа

қаза


зақ 

қ 

де



де

п

п



бө

бө л


 л

ііне


не

 бергенше, бір-бірімізді

і 

арқадан қағып, ортақ іске жұмыла білге-



німіз дұрыс дер едім. Бізде іскер азаматтар 

баршылық. Тек со лардың көкірек көзін 

ашып, ұлттық жоба ларға жұмылдыра білу 

үшін диалог орнату жағын ойластыру ке-

рек сияқты бірінші

ші..


– Ел-жұртқ

тқ

а 

а  қо

қо

лы

лы

мн

мнан

ан к

кел

ел

ге

ге

нш

нше

е

көмектесем деп жатырсыз. Жалпы, 

өзіңіз армандаған дүниелерді жүзеге 

асырған жайттар болды ма? 

– Болды, әрине. Осы өткенде ғана «Көр-

кейе бер, туған жер» акциясы аясында Ақ-

төбе облысының Қобда ауылында бой тү зе-

ге

ге

н «Н



«Н

ұр

ұр



лы

лы

б



б

ол

о аш



а

ақ» сияқты балабақ ша 

са

салу


лу д

 д

ы 



ы

өз

өзім



ім

б

б



ұр

ұр

ы



ыннан бір ойластырып жү-

-

ретін едім. Соған балабақшаның күрделі 



жөндеу жұмысына көмек сұраған аудан әкі-

мінің ұсынысы сеп бола кетті. Облыс ор та-

лығынан шалғайда жатқан ауыл ғой, дұры-

сы, жаңа балабақша салып берейік деп 

шеш тік.  Қуанаты

ы

ны



ным,

м,

қ



қ

ұр

ұр



ыл

ылыс


ысты

ты а


айт

йт

қ



қ

ан

ан



 

мер зімде  бітірі

і

п,

п,



е

е

л



л

иг

иг



іл

іліг


ігін

іне 


е

та

апс



псыр

ырд


 дық

ық

..



Балабақшаның сырт келбетіне ғана емес, 

ішкі мазмұнына дейін көңіл бөлдік. Соның 

бәрі ауыл баласы қала баласынан кем бол-

масын деген ниет біздікі. Әйтпесе, сол бала-

бақшаны облыс орталығы, я болмаса Аста-

на

на



м

м

ен



ен

А

А



лм

лм

ат



ат

ыд

ыда



а

да салуға болатын еді. 

Та

Та

ғы



ғы

б

б



ір

ір

к



к

өң

өң



іл

іл марқаятын нәрсе, ол мы-

-

на  анимациялық туындылардың қазақша 



сөйлей бастауы. Балаларға арналған қазақ 

тіліндегі сапалы дүниелердің тым аз екенін 

мен бір адамдай білемін. Ұлдарыма арнап 

талай іздегем. Талай р

рет өкініп, талай рет 

ой ландым.  Өзд

дер

ер

ің



іңіз

і д


д

е

е



ба

ба

йқ



йқ

ап

ап ж



ж

үр

үр



ге

ге

н



н

бо

бо-



лар сыздар, «Болашақ» ассоциациясы мен 

«Ал тын  Қыран» қоры соңғы үш жыл көле-

мін де әлемдік  деңгейдегі анимациялық 

туынды лар дың  қазақша  дыбысталуына үз-

дік сіз  түрде  демеуш

уші бо


бо

лып келеді. Со

Сол «Кө-

лік тер-2»  болсы

сы

н,

н,



«

«Ба


Баты

тыл


л жү

жү

ре



рек»

к»

п



п

ен

ен



 

«Монстр лар  университеті» 

б

болсын, қай-



й

қай-


й

сысын да өзіміздің қарадомалақтар құшыр-

лана көреді. Солардың қуанғанын кө ріп, 

өзім де қуанамын...Айта берсең,  әң гі ме  көп 

қой. Адамда арман таусылған ба, сірә?!

– Жа

Ж

с да

д ры

р ндарға, жас ақын-жазу-

шы

шыла

ла

р

р ме

мен 

н 

өн

өнер

е

 қайраткерлеріне кө-

-

мектесетінің

із

ді айтып жатырсыз. Жас 

кәсіпкерлер ше? Олар сіздің қамқорлы-

ғы ңызға  зәру емес пе сонда?

–Сұрағыңыз орынды. Біз бұл мәселені 

«Атамекенде» («Атамекен Одағы»Ұлттық 

Экономикалық П

Пал

алат


т

ас

асы – ре



р д.

д )) де


де

, Ұл


Ұл

т-

т



тық Кәсіпкерле

е

р 



р Па

Пала


лата

тасы


сынд

нда 


а

да

да к



к

үн

үн т



т

әр

әр



--

тібінен еш түсірген емеспіз. Қай салада 

бол масын,  жастар қашанда көмекке зәру. 

Кәсіпкерлер Палатасының Ақтөбе өңірлік 

кеңесінің төрағасы есебінде жақында Ақ-

төбе қала сында «Атамекен Startup» қоры-

мен жастар дың  бизнес-жобаларына бай-

қа

қа



у 

у 

ұй



ұй

ым

ымда



да

ссты


тырдық. Бас-аяғы 400-ге 

ж

жуық



ық а

а

да



дам

м қа


қа тт

ы

ыс қан байқауда 125 жоба



а 

қаралды. Ауыл-аймақтан келген кәсіп кер-

лер мен жастар  үш күн бойы өз бизнес-

ұсыныстарын қорғап, ірі кәсіпорын басшы-

ларынан тегін кеңес алды. Аталған байқау 

жастар арасында кә сіпкерлік қызметтің кең 

тарауына, кәсіп ке

е

р



рлі

л

к 



к 

ор

ор



та

та

ны



ны қ

қ

ал



ал

ып

ып



та

та

ст



ст

ы-

ы



ру ға және болаш

аш

ағ



ағ

ы

ы



зо

зо

р 



р би

бизн


зн

ес

ес



-иде


де

я

я



ла

лар-


р-

ды таңдап алу мақ сатымен өткізілді. «Ал-

тын Қыран» халық ара лық  корпоративтік 

қайырымдылық қоры бәйге жеңімпазда-

рына жалпы сомасы 15 миллион теңгенің 

жүлдесін тапсырды. Әлбетте, бұл жас кә-

сі

сі

пк



кер

ер

ле



ле

рд

рд



і

і

қо



қолд

л

ауға ар 



налған үлкен 

на

н уқ



уқ

ан

ан



ны

ның 


ң ба

ба

сы



сы ғған

ан

а.



а. К

Кел


е

ер

е  жылы, құдай 



бұ

бұйы


йы

рт

рт



са

са,


бі

б

з



з ақ

ақ

тө



тө

бе

белі



лі

к 

к 



кә

к

сіп керлерден 



«Бизнес періштелері» клубын құрып, жүл-

де қорын 1 млн АҚШ долларына жеткізуді 

жоспарлап отырмыз. Астын сызып айтатын 

нәрсе, біз осы қаржыны ең бірінші аудан 

мен ауылдардағы жас кәсіпкерлерді қол-

да

д



уға бағыттап отырмыз. Ба

а

сқ



сқа да

да

а



а

й

й



ма

ма

қ-



қ

т

тар біздің осы бастамамызд



зд

ы 

ы қо



қолд

лд

ап



ап

ә

ә



ке

ке

т



т-

се, нұр үстіне нұр болар еді, әрине. 



– Сол жобалардың ішінде өзіңізге 

ұнаған жобалар болды ма? Жалпы, биз-

нес саласында жүрген қазіргі жас тар дың 

аяқ алысына қандай баға берер едіңіз?

–  Қазақтың ұлттық тағамы – тарыны 

үл

үлке


ке

н

н на



на

ры

рыққ



ққа

а 

шы



шы

ға

ға



ру

ру

ж



жай

а лы жоба мен 

мү

мү

мк



мк

ін

ін



ді

дігі


гі

ш

ш



ек

екте


те

ул

уліі



жа

жанд


нд

а

арға арналған 



пандус салу идеясы басқаларына қараған-

да көш ілгері көрінді. Әрине, байқау бі-

рінші рет ұйымдастырылып жатыр ғой, 

оны да ескеру керек. Алда әлдеқайда мық-

ты жоба лардың  болатынына еш күмәндан-

ба

б ймын. Жобаның күрдел



еліл

ілігін


ін

е 

е 



қа

қа

ра



ра

й,

й  



ж

жүл делер 500 мың мен 

4



мл



млн

н те


теңг

ңг

ен



ен

ің

ің 



ара сында  бол ды.  Байқауда  берілген қара-

жатқа ешқандай пайыздық үстеме қосыл-

майды. Кәсіпкер жобасын іске асырып, 

шар уасын  дөңгелет кеннен  кейін, ақшаны 

қайтарады. Біз ол қар жыны тағы бір үздік 

жо

жоба



ба

ға

ға



қ

қ

ұя



ұя

мы

мы



з.

з.

Б



Б

ұл

ұл



ж

ж

ер



ер

де

де ескеретін бір 



жа

жа

йт



йт б

бар


ар. Бі

Бі

зз жа



жас

с 

кә



кә

с

с



іп

іп

ке



ке

рл

рл



е

ерге қаржылай 

көмектен басқа, аяғынан нық тұрып кет-

кен ше,  ақыл-кеңес  беріп, өз тәжірибеміз-

бен бөлісіп, үнемі қол дап отыратын бола-

мыз. Жалпы қазір талант ты жастар өте көп. 

Өз қабілет-қарымын көр сетуге берілген 

мү

м мкіндіктер де аз емес. М



Мен

ен

о



осы

сыны


ны

ж

ж



ас

ас

-



тарға жиі айтамын. Біз кәсіп керлікпен ай-

налыса  бастаған 90-жылдары маркетинг 

пен менеджментті оқыту түгіл, сауатты қар-

жыландыру жүйесі бар  бір де бір  банк 

болмайтын. Экономикалық,

қ, с


с

ау

у



да

д

-саттық 



қ

қатынастар үзілген, ел жосспа

парл

рл

ы



ы эк

эк

он



он

ом

оми-



и

кадан нарықтық экономикаға кө ші

і

п үл-


гермеген  бір өліара кезең еді. Онымен 

салыстырғанда қазіргі жастарда мүмкіндік 

көп дейтінім содан. Әрине, әр кезеңнің өз 

қиындығы болады. Жастардың кредиттік 

тө

төле


ле

мд

д



і азайту

у

,, ал



а ғыр

р

жастарды оқыту, 



жа

жас 


с 

кә

кәсі



сіпк

пк

ер



ер

ді

ді



ң

ң 

жа



жас 

с ше


шект

ктел


ел

імін 35 жасқа 

де

йі

н ұлға



йт

у сияқты ұсыныс- пікірлері кө-

ңіл ге қонымды. Шағын және орта бизнесті 

дамы туда басым бағыттардың біріне 

айналған жастар кәсіпкерлігін дамыту үшін 

қазір ақ параттық және ғылыми-методи ка-

лық қол  дау көрсетумен қата

ар,


р, кәс

әс

іпке



ке

рл

р



ік-

т

тің нор ма тивтік-құқықтық



ық

б

б



аз

аз

ас



ас

ын

ын ж



же-

е

тілдіру қажет. Олай дейтінім, дамыған ел-



дердің тәжірибесі көрсеткеніндей, ел эко-

номикасының ең ма ңызды «өсу нүктесі» 

басқа емес, дәл осы ша ғын және орта биз-

нес болып отыр. 



– Құпия  болмаса, өзіңіз алғашқы 

ка

к

пи

пи

та

талд

лд

ы

ы қа

а

ла

ла

й

й жи

жина

нады

ыңыз? 



Ме

Мені


ні

ң 

ң ал



лға

ға

шқ



шқы

ы ма


ма

ма

мандығым – хи-



рург. Ақтөбе медицина институтын бітірер-

бітірместен сауда-саттықпен айналысып 

кеттім. Оған сол кездегі жағдай мәжбүр 

ет ті. Мамандық бойынша жұмыс жоқ еді. 

Та былған  күннің өзінде айлығы мардым-

сы

с



з, бала-шағаны асырауғ

уға


а же

же

тп



тп

ей

ей



ті

т

н.



н  

Ж

Жасы ратын несі бар, ел 



не

не

  і



ст

ст

ес



есе,

е,

с



с

он

оны



ы

істеуге тура келді. Алғашында ірі-қара 

мал дың  терісін жинадым. Кейін қара ба-

зар ға шығып ет те, киім де саттым деген-

дей. Бәрі де алып-сатудан басталды. 

90- жыл дары бұл үй реншікті жағдай-тын. 

Ал

А ға


ға

шқ

шқ



ы

ы

ка



капи

пи

та



та

лд

лд



ы

ы

сө



сө

йт

т



іп,  дипломды 

қалтамызға салып қойып жүріп жинадық. 

Мо

Мо

ра



ра

ль

ль



ды

ды

қ тұрғыдан оңай емес, әр



әрин

ине.


е.

 

Бі



Бі

ра

рақ



қ оғ

оған


ан

еш өкінбеймін. 



– Сөйткен Салжановтың бүгінгі 

жетістігі қандай десек...

– Бүгін, құдайға шүкір, бірнеше сала 

бойынша жұмыс істейтін компаниямыз ба-

рынша  іргеленді. Астана, Ақтөбе, Атырау 

мен Ақта

а

у 



у қа

қала


ла

ла

ла



ры

ры

нд



ндағ

ағы 


ы 

тұ

тұ



ра

ра

қт



қт

ы

ы



қы

қы

з 



з 

мет-


керлерім

м

із



із

ді

дің



ң са

саны


ны 2

200


00

д



ен

ен

а



аст

ст

ы.



ы

Не

Негі



гізі

з

нен 



мұнай өнімдерінің көтерме сауда сы  мен 

көлік-логистика  қызметін  көр се тумен айна-

лы сатын «Алтын Қыранның» аталған қала-

лар да  бірнеше еншілес ком паниялары бар. 

Компаниялар тобының жұ мысы өнеркәсіп 

пе

пе



н 

н

эк



эк

ол

ол



ог

г

иялық  қа уіп сіздік  салалары



ры

б

б



о-

о-

йынша халықаралық стандарттарға сай 



болу және әлеуметтік жауапкершілік прин-

цип 


теріне негізделген. Біз осы уақытқа 

дейін  Қазақстан  экономи ка сының  дамуына 

ша

ш  мамен 300 миллион доллар көлемі



і

нд

нд



е 

ин

ин



 в

 вес


ес

ти

ти



ци

ция  құйдық. Биыл 20 жы

ылд

лд

ық



ық

 

мерей



й то

й

йын атап өткелі отырған компания-



мыз алдағы уақытта Ақтау қаласындағы 

халық аралық теңіз сау да портында мұнай 

өнім дерін қабыл дап, сақтап, ауыстырып 

құятын жоғары технологиялы терминал құ-

рылысын  а

аяқ


я

та

та



п,

,

 Атыра



р у 

у

қа



қа

ласынд


д

а бас-


талған тте 

е 

мі



мі

р

р 



жо

жо

л 



л 

ци

цис 



с

те

терн



р

ал

алар



арын

ын

б



б

ул

ул



ау

ау

,



, жуу 

цехы мен ва гондар тұрағы бар заманауи 

вагон-жөн деу де 

посының құрылыс 

жұмысын одан әр мен жүргізуді жоспарлап 

отыр. Сондай-ақ біз бү гінгі таңда компа-

нияның меншігінде тұрған 4000-ға жуық 

те

темірж



рж

ол

ол



ц

ц

истернасы мен жартылай ваггон



он-

да

дард



рд

ың

ың



с

сан


ан

ын алдағы уа қыт та 10 0

000

00



а

а



дейін жеткізсек деп ой лап отыр мыз.  Бұдан 

тыс, «Алтын Қыран»  ком па ния лар  тобы 

болашақта бірқатар жаңа ло 

гис тикалық 

жобаларды да іске асыр мақ. Оны уақытында 

өздеріңіз де ести жатар сыздар.




1   ...   12   13   14   15   16   17   18   19   ...   22


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал