Жиһадқа аттанған қазақстандықтарды азаматтығынан айыру керек пе?



жүктеу 2.93 Mb.

бет1/22
Дата31.01.2017
өлшемі2.93 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   22

Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет      

www.аlashainasy.kz

e-mail: info@аlashainasy.kz

ОЙ-КӨКПАР



Жиһадқа аттанған қазақстандықтарды азаматтығынан айыру керек пе? 

...дедім-ай, ау!

Сергей РАЙЛЯН,

журналист, спорт комментаторы:

– Биылғы жалғыз корпоративтік 

кеш – ұлымның жаңажылдық шыр-

шасы. Жарайды, бәрібір ішпеймін.



(Twitter-дегі жазбасы)

Алматы


 

-0..  -2


о

 

-10..  -12



о

 

-10.. -12



о

 

-13.. -15



о

Астана


ЭКОНОМИКА АЙНАСЫ

153,60

209,65

25,32

16221,14

892,37

1202,50

4,68

1,36

1444,18

111,50

ДОЛЛАР


ЕВРО

РУБЛЬ


ЮАНЬ

EUR/USD


DJIA

KASE


RTSI

BRENT


GOLD

(ICE)

(NYMEX)

с

с



с

с

Астана уақытымен сағат 18:00 бойынша

№223 (1134) 

24 желтоқсан, сейсенбі

2013 жыл

Оңғар қажы ӨМІРБЕК, 

ҚМДБ «Иман» журналының 

бас редакторы: 

ЖОҚ

-бетте

3

Бұған дейін еліміздің сарапшылары тарапынан «жиһадқа аттанған 



азаматтарды ұлттық қауіпсіздікті тасада қалдырғаны үшін 

азаматтығынан айыру керек» деген пікірлер бой көтеріп қалған-ды. 

Тіпті бұл пікірлерге қоса, халық қалаулыларының да біразы 

«балаларын соғыс аймағына алып барған оларды ата-аналық 

құқығынан айыру қажет» деп те мәлімдеген-ді. Алайда, 

қайсыбір тараптың байыптауынша, жиһадшыларға мұндай 

жаза қолдануға болмайды. Оларды азаматтығынан айыру

ата-ана құқын шектеу мәселені шешпейді. Керісінше, «біз 

мұндай шаралардан бұрын, діни сауаттылығымызды 

арттыруға дәстүрлі дініміз жайлы толық насихаттауды 

жетілдіруге тырысқанымыз абзал» деп ой өрбіте-

тіндер де баршылық. Пікірлер осылай екіге жарылып 

жатқан тұста, біз де қарап қалмай мамандардың 

ойын ортаға салуды жөн көрдік. Сонымен, 

жиһадқа аттанғандарды Қазақстанда не күтіп 

тұр? Оларды азаматтығынан айырған жөн бе? 

ДАТ!

Бизнес – тәуекелді, 

рухты, білімді 

қажет ететін сала



бетте

6

ҚҰҚЫҚ ПЕН ҚҰРЫҚ



Алматы облысы прокуратурасы баспасөз қызме ті-

нің хабарлауынша, К.Мұхаммедина, А.Әбілева, 

З.Әлішева деген үш азаматша ҚР Қылмыстық кодек-

сінің 133-бабы 2-бөлігінің «а» тармағы бойынша 

айып ты деп танылып, жалпы режимдегі түзеу коло-

ния сында бес жыл жаза өтейтін болды. Апелляциялық 

сот алқасының шешімімен үш жыл сынақ мерзімінен 

соң жаза шартты түрге ауысуы мүмкін. Бала саудасы 

дерегі маусым айында әшкере болған еді. Алайда бұл 

туралы келісім әлдеқайда ерте жасалған. Ұзынағаш 

ауылында пәтер жалдап тұратын жүкті Мұхаммедина 

Әбілевадан ішіндегі баласын босанғаннан кейін сатып 

алатын адамды тауып беруді сұраған. Әбілева Жамбыл 

облысында тұратын Әлішеваны тауып, сөз байласады. 

Сәби ақпан айында дүниеге келеді, перзентханадан 

шығатын күні сатып алушы көкек анаға 190 мың теңге 

төлеген. Сатылып кеткен сәбиді полицейлер балалар 

үйіне орналастырды.



Болатбек МҰХТАРОВ

Нәрестені саудаға 

салған үш әйелге 

жаза кесілді

Алматы облысында бала сатқан, сатып 

алған және осы саудаға делдал болған үш 

әйел бес жылға сотталды. Саудаға түскен сәби 

Жамбыл аудандық балалар үйінде 

тәрбиеленіп жатыр.

ҚР Экономикалық қылмысқа және сыбайлас жем-

қор лыққа қарсы күрес агенттігінің баспасөз қызметінің 

хабарлауынша, вице-министрге қатысты қылмыстық 

іс қозғалды. Жедел-іздестіру шараларының алдын ала 

мәліметі бойынша ол мемлекеттік сатып алу конкурс-

тарында жеңіске жетуге көмектескені үшін кәсіп кер-

лер 


ден 100 мың доллар көлемінде пара алған. 

Қылмыстық істі тергеу басталды. Айта кетейік, 1974 

жылы туған М.Өмірияев ауыл шаруашылығы вице-

министрі қызметін 2011 жылдан бері атқарады. Оған 

дейін «Азық-түлік келісімшарты корпорациясы» ҰК» 

АҚ басқарма төрағасының орынбасары болған.



Вице-министрге 

қатысты қылмыстық 

іс қозғалды

Өткен сенбі күні ҚР ауыл шаруашылығы 

вице-министрі Мүсілім Өмірияев қамауға 

алынды. Қаржы полициясы оған аса ірі 

көлемде пара алды деген күдік келтіріп отыр.

Исламбек САЛЖАНОВ:

АҢДАТПА

-бетте

3

– Меніңше, өз ұлтының қауіп сіз ді-



гін қалтарыста қалдырып, өзінің дәс-

түр 


лі дінін мойындамау, санасына 

енгізіп алған әлдебір әділеттілік үшін 

теріс жолға түсіп, жиһадқа аттанған 

аза маттарды  азаматтығынан  айыр  ған 

дұрыс. Ертең олар елге келіп те 

халыққа пайдалы іс қылмасы анық. 

Бізді ішімізден ірітіп, дәстүрлі дінімізді 

шатастырып, санамызға өзге бір 

дүние  лерді тықпалағысы келетін де 

осылар. Демек, бұларға барлық 

жағы 

нан шектеу қойылғаны жөн. 



Мен өзім білім алған Германияда 

мұн 


дай ұлтты іштен ірітушілерге 

бақылау қатты. Олар 

 

ды жергілікті 



әкім шілік,  феде ралдық  әкімшілік, 

ұлттық қауіпсіздік жүйесі – барлығы 

қатты қадағалауда ұстай ды. 

– Жоқ, мен мұндай пікірлермен 

келіс пеймін. Біздің қазақта «адас қан-

ның алды жөн, арты соқпақ» деген 

нақыл бар. Елдегі біраз жастардың 

адасып, теріс ағымның соңына ілініп, 

жи һадшылап кетуі – бұл бүкіл қоғам-

ның кәнісі, қоғамның дерті. Ал енді сол 

қоғамның дертін біз жиһад шыларды 

азаматтығынан айырып, жасырып 

жаба алмаймыз. Бұлайша оларға 

тоқтау сала алмаймыз. Ақын Сабыр 

Адай «Әр қазақ менің жалғы 

зым» 


демей ме?! Солайша азғана қазақты 

азаматтығынан айырып, ел ден алас-

татсақ, мәселе мұнымен шеші ле қал-

майды. Мұндай әрекеттің орын алуын 

мен бұған дейін де айтып келдім, қазір 

де айтамын. Бұл біздің халықтың 

басым бөлігінің  діни сауатсыздығынан 

орын алып отырған дүние.  



ИƏ

Аймара ТІЛЕУКИНА, 

әлеуметтанушы:

Қазақстандықтарды 

отандық автокөлік сатып 

алуға ынталандыру үшін 

не істеу керек?

Білім саласының сырт елдің жылт еткенінің бәрін үстіне 

жапсырып алып, соңында өзін де, өзгені де әуреге түсіруі 

жұрттың жүйкесіне тигені бүгін емес. Сондықтан шығар, 

реформашыл білімнің әсіресәнқойлығы кейінде жиі сынға 

ұшырай бастады. Реформадан реформа қоймай жүрген білім-

ғылым саласы күніне көйлегін бірнеше рет ауыстыратын, 

соңғы сәндегі көйлекті кимесе, ішкені бойына сіңбейтін сәнқой 

келіншек секілді кейде. Министрлер ауысқан сайын, сөйтіп, 

білімге су жаңа көйлек, анау-мынау емес, батыстың «брендтік» 

көйлектерін «кигізуге» кұмар-ақ...

Ондағы оқтын-оқтын емес, дүр-

кін-дүркін жүзеге асатын реформа 

мұғалімді де, баланы да, ата-ананы 

да, ең ақырында жоғары жақта ғы лар-

дың да жынына тигені мәлім. Ол бер 

жағы. Қарап отырып, «жүректері 

айнитын» болған. Олай етпей ше, 

білімнің маңдайына кейінгі 13 жылда 

жеті министрді жазыпты. Бағы ма, 

әлде соры ма, білмейміз. Бірақ 

министрі ауысқан сайын реформасы 

қоса ауысатын саланың өзі де бүгінде 

реформа десеңіз, құлын тастайтын 

күйге жетті. Өйткені мектепалды даяр-

лықтан бастап, ғылымға дейінгі 

аралықты қамтыған білім саласы 

сынақ алаңына айналып кеткелі 

қашан. Реформасы көбейгенімен, 

нәтижесі артпай тұрғаны да ешкімге 

құпия емес.

 Бұдан бұрын министрлік жария 

еткен мәліметтер реформаға әуес 

білімнің биіктен көріне алмай жүрген 

пұшайман кейпін көрсеткен-ді. Атап 

айтқанда, дәл қазіргі таңда Қазақстан 

«Бастауыш білім 

мен қамту» инди-

каторы бойынша – 118, «Ғылыми-

зерттеу 


ұйымда ры ның 

сапасы» 


бойынша – 108, ғалымдар мен инже-

нерлердің қолжетім ділігінде – 104, 

ЖОО мен бизнестің ғылыми-зерттеу 

және тәжірибелік жұмыстар арасын-

дағы ынтымақтастығы бойынша – 90, 

«математика мен жара ты лыстанудың 

сапасы» бо йынша 81 орын да екені 

белгілі болған-тын. Реформасы көп 

саланың реңі неге бұлай солғын?!

КӨРСЕҚЫЗАРЛЫҚ КӨСЕГЕНІ 

КӨГЕРТПЕЙДІ

Білімдегі бейдауа дертке айналған 

реформаторлық әдеттің жат жұртқа 

қарап, әуесқойлық екені айтылудан 

кенде емес. Халықаралық стандартты 

қалқан етіп ұстағандардың арқасында 

талай реформаның дәмін татқан 

білімде бүгінде, ең құрығанда, жібі 

түзу оқулық табу қиын. Ал ұстаздар 

мұғалімдікті қойып, қағазбастылықтан 

көз ашпайды.

Жалғасы 3-бетте 

Жалғасы 5-бетте 

Із тастап аққан 

бір жұлдыз...

«Арландар» 

қарсыластарын 

талап тастады



-бетте

-бетте

5

7



ҚҰМШАРЫҚ

Шетелдік психологтер өз кеңес-

теріне жүгінетін жасөспірімдерден: 

«Не үшін келдің? Нені үйренгің 

келеді?» – деп сұрағанда, көпшілігі: 

«Өз ойымды еркін жеткізе білуге 

үйренсем...» – деп жауап береді екен. 

«Неге бұлай? Неге олар өз ойын 

жеткізіп айта алмайды?» деген 

де, 


мамандардың айтатыны: «Оларды 

бала кезінен «Дұрыс жауап – жақсы, 

ал қате жауап – жаман» деп үйреткен. 

Соның  сал да  рынан  баланың  ой-өрісі 

бұғауланған, ал интуициясына мүлде 

«тыйым салын ған» дегенге саяды. 

Осы тұрғыдан алғанда, балалардың 

ой еркіндігін дамытып, ішкі түйсігін 

арттырудың бірден-бір жолы – оны 

кітаппен достастыру. Бұл оңай да 

шаруа емес,  отбасынан бастап

мектептің, тіпті мемлекеттік құры-

лымдардың жіті ден қоюын, көңіл 

бөлуін қажет ететін жайт.   

Сенімді дереккөздерге жүгінсек, 

балалардың кітапқұмарлығына 

қолдау көрсету туралы заң қабыл дап, 

арнайы ұлттық бағдарламаны жүзеге 

асырған әлемдегі жалғыз мемлекет 

Жапония екен. Осы заң аясында 

балалар әдебиетінің халық 

аралық 


кітапханасы Жапо 

нияның Ұлттық 

парламенттік кітапханасының бөлімі 

ретінде жарияланған. Жыл сайын 

кітап оқу аптасын ұйым дастыру бұл 

елде ежелден дәстүрге айналған, ал 

23 сәуір – ұлттық мереке, яғни 

Балалардың кітап оқу күні деп 

жарияланған. Норвегияда елдің 

мәдениет жөніндегі кеңесі балалар 

мен жасөспірімдер кітабын міндетті 

түрде сатып алу жоспарын жасаған. 

Сол бойынша ересектер әдебиеті мен 

балалар кітабы таралымының белгілі 

бір бөлігін үкімет баспалардан сатып 

алып, кітапхана 

ларға таратады. 

Осының нәтижесінде бас 

па 

герлер 


балалар әдебиетінің таралымын 

көтеруге мүмкіндік алған. Сонымен 

қатар мемлекет балалар жазушы-

ларының қаламақысын таралым 

құнының 22 пайызына дейін 

көтерген.  Оның  10%-ын  баспа,          

12 %-ын мәдениет жөніндегі кеңес 

төлейтін көрінеді. Сингапурда да елді 

елең  еткізер лік тей  бағдарламалар 

бар. Мысалы, онда соңғы бірнеше 

жылдан бері «Өмірге оқу үшін 

келгендер, бір-біріне бауыр басу 

үшін оқитындар» бағдарла 

масы 


тұрақты түрде жүзеге асырылуда. 

Кітапты, жалпы, әдебиет әлемін түнгі аспандағы жұл-

дыздарға теңеуге бо ла ды. Ол әркімнің көкірек кө зін ашады, 

санаға сәуле түсіре ді, түнектің ішінен жол табуға жетелейді. 

Қызғалдақ АЙТЖАНОВА

Біздегі білім реформасы күнде көйлек 

ауыстыратын сәнқой келіншек секілді

Баламыздың қандай кітап оқитынын бақылап жүрміз бе?

Абай ОМАРОВ (коллаж)



Республикалық қоғамдық-саяси ақпараттық газет      

 

e-mail: info@аlashainasy.kz

ОЙ-КӨКПАР



...дедім-ай, ау!

Сергей РАЙЛЯН,

журналист, спорт комментаторы:

– Биылғы жалғыз корпоративтік 

ке

ке

ш



ш

–  ұл


ұл

ым

ымны



ның

ң

жа



жа

ңа

а



жылдық шыр-

ша

ша



сы

сы. 


Жа

Жа

ра



ра

йд

йды,



ы б

бәр


әріб

іб

і



ір ішпеймін.

(Twitter-дегі жазбасы)

А

А



л

л

м



ма

ат

ты



ы

 

-0..  -2



о

-

-



1

1

00



.

.

.



.

  

 



-

-

1



12

2

о



о

-10.. -12

о

 

-13.. -15



о

Астана


ЭКОНОМИКА АЙНАСЫ

1

1

5

53

3

,

,

6

60

0

209,65

25,32

16221,14

892,37

1

1

2

2

0

0

2

2,

,5

5

0

0

4,68

1,36

1

14

4

4

44

4,

1

18

8

111,50

ДОЛЛАР


ЕВРО

РУБЛЬ


ЮАНЬ

EUR/USD


DJ

DJ

IA



IA

KASE


RT

RT

SI



SI

BRENT


GOLD

(ICE)

T

T



(NYMEX)

с

с



с

с

с



Астана уақытымен сағат 18:00 бойынша

№223 (1134) 

24 желтоқсан, сейсенбі

2013 жыл


Оңғар қажы ӨМІРБЕК,

ҚМДБ «Иман» журналының 

бас редакторы: 

ЖОҚ

-бетте

Бұған дейін еліміздің сарапшылары тарапынан «жиһадқа аттанған 

азаматтарды ұлттық қауіпсіздікті тасада қалдырғаны үшін

азаматтығынан айыру керек» деген пікір

рле

л

р 

р 

бой көтеріп қалған-ды. 

Ті

Тіпт

пт

і

і

бұ

бұл

л пі

пі

кі

к рлерге қоса, халық қал

ал

ау

аулы

лы

ла

ла

ры

ры

ны

ның 

ң да

да б

б

ір

іраз

аз

ы 

ы 

б

«балаларын соғыс аймағына алып б

барған оларды ата-аналық 

құқығынан айыру қажет» деп те мәлімдеген-ді. Алайда, 

қайсыбір тараптың байыптауынша, жиһадшыларға мұндай

жаза қолдануға болмайды. Оларды азаматтығынан айыру, 

ата-ана құқын шектеу мәселені шешпейді. Керісінше, «біз 

мұнд

д

ай

ай ш

ш

ар

ар

ал

ал

ар

ар

да

да

н

н бұ

бұры

рын,

н,

д

д

ін

ін

и

и сауаттылығымызды 

арттыр

ыруғ

уға

а 

дә

дә

ст

ст

үр

үрлі

лі

д

дін

ін

ім

ім

із

із

ж

жай

айлы

лы толық насихаттауды 

жетілдіруге тырысқанымыз абзал» деп ой өрбіте-

тіндер де баршылық. Пікірлер осылай екіге жарылып

жатқан тұста, біз де қарап қалмай мамандардың 

ойын ортаға салуды жөн көрдік. Сонымен, 

жиһадқа аттанғандарды Қаза

ақс

қ

та

та

нда не күт

ү іп

іп

 

тұ

тұ

р?

р? Оларды азаматтығына

а

н

н ай

айыр

ыр

ға

ға

н

н жө

жөн

н

бе

бе

?

?

ДА

АТ!

Т!

Т!

бетте

ҚҰ

Ы



ҚЫ

Қ 

Қ



ПЕН

 ҚҰРЫҚ


Ал

А

маты облысы прокуратур



урас

асы


ы

ба

басп



спас

ас

өз



өз қыз

ызме


ме тт

і-

і-



нің хабарлауынша, К.Мұхаммедина, А.Әбілева, 

З.Әлішева деген үш азаматша ҚР Қылмыстық кодек-

сінің 133-бабы 2-бөлігінің «а» тармағы бойынша 

айып ты деп танылып, жалпы режимдегі түзеу коло-

ния сы

сынд


нд

а

а



бес жыл жаза

за

 өтейтін болды. Апелляциялық 



со

от 


т 

ал

алқа



қа

сы

сы



ны

ны

ң



ң

ше

ше



ш

шімі


мі

ме

ме



н

н үш


үш

ж

жы



ыл сынақ мерзімінен 

соң жаза шартты түрге ауысуы мүмкін. Бала саудасы

дерегі маусым айында әшкере болған еді. Алайда бұл 

туралы келісім әлдеқайда ерте жасалған. Ұзынағаш 

ауылында пәтер жалдап тұратын жүкті Мұхаммедина

Әбілевадан ішіндегі баласын босанғаннан кейін сатып 

алатын адамды тауып беруді сұрағ

аған


н

.

Әбілева Жамб



мб

ыл 


об

облы


лы

сында тұратын Әлішеван

н

ы

ы 



та

тауы


уы

п,

п,



с

сөз


өз б

бай


айла

ласа


сады

ды



Сәби ақпан айында дүниеге келеді, перзентханадан 

шығатын күні сатып алушы көкек анаға 190 мың теңге 

төлеген. Сатылып кеткен сәбиді полицейлер балалар

үйіне орналастырды.



Болатбек МҰХТАРОВ

Ал

лма

ма

ты

ты

о

о

бл

бл

ыс

ыс

ын

ын

да

да б

бал

ал

а

а 

са

сатқан, сатып 

алған және осы саудаға делдал болған үш 

әйел бес жылға сотталды. Саудаға түскен сәби 

Жамбыл аудандық балалар үйінде 

тәрбиеленіп жатыр.

ҚР Экономикалық қылмысқа және сыбайлас жем-

қор лыққа  қарсы күрес агенттігінің баспасөз қызметінің 

хабарлауынша, вице-министрге

е

қ

қ



аттысты қылмыстық 

іс

іс қ



қ

оз

о



ғалды. Жедел-іздестіру ш

ш

ар



арал

ал

ар



ар

ын

ының



ың а

а

лд



лд

ын

ын



а

а

ла



ла

 

мәліметі бойынша ол мемлекеттік сатып алу конкурс-



тарында жеңіске жетуге көмектескені үшін кәсіп кер-

лер 


ден 100 мың доллар көлемінде пара алған. 

Қылмыстық істі тергеу басталды. Айта кетейік, 1974 

жылы туғ

у ан М.Өмірияев ауыл шаруашылығы вице-

ми

и

ни



нист

ст

рі



рі

қ

қыз



ыз

ме

ме



ті

ті

н



н 20

2011


11

ж

жыл



ылда

да

н



н

бері атқарады. Оған 

дейі

йін


«А

«Азы


зық-

қ тү


тү

лі

лік



к ке

келі


лісі

сімш


мшар

арты


ты корпорациясы» ҰК» 

АҚ басқарма төрағасының орынбасары болған.



Өткен сенбі күні ҚР ауыл шаруашылығы 


  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   22


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал