Қызықты психология пси-афоризмдер



жүктеу 414.83 Kb.

бет1/5
Дата25.02.2017
өлшемі414.83 Kb.
  1   2   3   4   5

Қызықты ПСИХОЛОГИЯ

40

Қызықты ПСИХОЛОГИЯ



Пси-афоризмдер

Бастысы – жїру. Жол тауысылмайды, ал 

маќсат – жїрушініѕ кґзін їнемі алдайды: ол 

бір шыѕєа жетсе, таєы келесі біреуі кґрінеді... 

Егер мен ґзгерсем жəне ќайтып ґзгермесем, егер 

ќозєалмасам жəне ештеѕеге ўмтылмасам, меніѕ 

ґлген адамнан ќандай айырмашылыєым бар? 

Таудыѕ басынан ќараєандаєы кґрініс, соєан 

жеткенше еѕбектенген аяќтар талып ауырєанда, 

дененіѕ дем алудан рахат алєанында єана 

ќуанышќа бґлейді. 

О дїниеге аттанар сəт туєанєа дейін, мен басќаєа 

айналєым келеді. 

Адам болу дегеніміз – ол барлыєы їшін жауапты 

екеніѕді сезінуде. 

Кез-келген мəдениеттіѕ негізі – ол адамныѕ 

бойында. Еѕ алдымен – ол адамєа тəн 

жылулыќќа кґзсіз ўмтылу. Содан соѕ, ќате 

їстіне ќателік жасай отырып, адам отќа 

апаратын жолды табады. 

Кез-келген жоєарыєа ґрмелеу азапты. Ќайта 

туылу ауыр болады. Ќиналмасам, əуенді тыѕдай 

алмаймын. Азапќа тїсу, кїш салу əуенніѕ 

ойналуына кґмектеседі. 

Еѕ алдымен адамды алдыєа сїйрейтін, ол кґзбен 

кґруге болмайтын ўмтылыстар. Адамды рух 

алып жїреді. 

Есіѕде болсын: шешілмейтін мəселе, бір-бірімен 

келіспейтін ќарама-ќайшылыќтар сені ґзіѕді 

ґзіѕ жеѕуге мəжбїрлейді, ол ґсуді білдіреді - 

əйтпесе оларєа шамаѕ келмейді. 

Міне меніѕ ќўпиям, ол ґте ќарапайым: тек 

жїрек ќана ќыраєы. Еѕ бастыны кґзбен кґре 

алмайсыѕ. 

Ќатты жынысты жарып ґтіп алмаса, алмас 

тастыѕ ќандай ќўны болар еді? Егер жауыѕ 

болмаса, ќылыштыѕ ќажеті не? 

Егер сен ґзіѕе дўрыс тґрелік жасай алсаѕ, онда 

сен шынымен де данышпансыѕ. 

Кедр аєашыныѕ желден жасырынєанын кім 

кґрді? Жел оны шайќайды жəне кїш береді. 

Жамандыќтан жаќсылыќ ала білген, сол 

даналыќќа ќол жеткізеді. 

Тауєа ґрмелеуші жолаушы ґзініѕ əрбір ќадамына 

шектен тыс мəн беріп, жол сілтеуші жўлдызбен 

баєытын баќылауды ўмытса, ол оны жоєалтуы 

жəне жолдан адасуы мїмкін. 

Барлыќ нəрсеге уаќыт бар, иə, ол рас – нені 

егетініѕді таѕдауєа, таѕдау жасалєан соѕ егінді 

ґсіріп, жинау жəне оєан ќуану уаќыты келетін 

болады. 

Ґмір маєан наєыз жїректіліктіѕ не екенін 

їйретті: ол ортаныѕ айыптауына ќарсы тўруєа 

ќабілеттілік.



РЕСПУБЛИКАЛЫҚ  ЕКІ АЙДА БІР ҚАЗАҚ 

ЖӘНЕ ОРЫС ТІЛДЕРІНДЕ ШЫҒАТЫН 

ҒЫЛЫМИ-ӘДІСТЕМЕЛІК, ТАНЫМДЫҚ-

ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ ЖУРНАЛ

(Мамыр-маусым)

№3

(15)

  

/

  

2010

(Июнь-июль) 

РЕСПУБЛИКАНСКИЙ НАУЧНО-

МЕТОДИЧЕСКИЙ, ПОЗНАВАТЕЛЬНО--

ПСИХОЛОГИЧЕСКИЙ ЖУРНАЛ 

БҰЛ САНДА – В ЭТОМ НОМЕРЕ

ОТБАСЫ ПСИХОЛОГИЯСЫ

Шарайна  ЛИЕВА 

ОТБАСЫНДАҒЫ ТӘРБИЕЛЕУ ТӘСІЛІНІҢ 

БАЛА ТҰЛҒАСЫНЫҢ  ҚАЛЫПТАСУЫНА 

ӘСЕРІ


ПСИХОТЕРАПИЯ

Вячеслав ЛЕТУНОВСКИЙ

ФЕХТОВАНИЕ КАК МЕТОД 

ЭКЗИСТЕНЦИАЛЬНОЙ ТЕРАПИИ

Виктория ЧЕБОТНИКОВА

ВЛИЯНИЕ ДЫХАТЕЛЬНЫХ ПРАКТИК НА 

ТВОРЧЕСКОЕ ВООБРАЖЕНИЕ

ПСИХОДИАГНОСТИКА

айни С ЛТАНОВА

БІРІНШІ СЫНЫП ОҚУШЫЛАРЫНЫҢ 

МЕКТЕПКЕ ДАЙЫНДЫҒЫН ЗЕРТТЕУ 

ДИАГНОСТИКАСЫ



ДЕВИАНТОЛОГИЯ

Жанат  АРАЖАНОВА

ДЕВИАЦИЯ ТИПТЕРІ ЖӘНЕ ДЕВИАНТТЫ 

МІНЕЗ-ҚҰЛЫҚТЫҢ ПАЙДА БОЛУ 

ФАКТОРЛАРЫ



ТАНЫМДЫҚ ЖАТТЫҒУЛАР

.АРЫ БАЕВ

ОЙЛАУ ҚАБІЛЕТІ МЕН ТАНЫМДЫҚ 

БЕЛСЕНДІЛІГІ ТӨМЕН ОҚУШЫЛАРМЕН 

ТРЕНИНГ САБАҚ



ТАБЫСҚА ЖЕТКІЗЕР ФОРМУЛА

Н рхат ШАКУЗАДА ЛЫ

ЖЕТІСТІККЕ ЖЕТУ ТЫЛСЫМЫ.

ЖЕТІСТІККЕ ЖЕТУ ЖОЛЫНДА

03

2008 жылдың қаңтар айынан шыға бастады

07

11

14

16

ИНТЕРВЬЮ С ПСИХОЛОГОМ

ИНТЕРВЬЮ С ПСИХОЛОГОМ 

КАСЫМОВОЙ ГУЛЬНАРОЙ 

МАРУПОВНОЙ



МЕКТЕП АЛДЫ ДАЯРЛЫҚ ТО-

БЫНА АРНАЛҒАН ЖАТТЫҒУЛАР

Н рс лу СЕЙІТОВА

ОЙЛАЙЫҚ ТА ОЙНАЙЫҚ



ПРОФИЛАКТИКАЛЫҚ   

ЖҰМЫС

Тайып БАЛЫМБЕТ

ЖАНҰЯ БАЛА КӨЗІМЕН



КОНФЛИКТОЛОГИЯ

Майг л БА ЫБАЕВА

ТҰЛҒАНЫҢ ІШКІ КОНФЛИКТЕРІНІҢ 

ТУЫНДАУЫНА ЖҰМЫССЫЗДЫҚТЫҢ 

ӘСЕРІ


ЖАҺАНДАҒЫ ЖАНДЫ 

ЖАҢАЛЫҚТАР

КЕЛДІМ — КӨРДІМ — ЖЕҢДІМ!



ИНТЕРЕСНЫЕ ИССЛЕДОВАНИЯ

МУЗЫКА ПОМОГАЕТ ПЕРЕНОСИТЬ 

ФИЗИЧЕСКУЮ БОЛЬ

ӨСИЕТ-ӘҢГІМЕЛЕР – ПРИТЧИ

ТАМЫР ТУРАЛЫ ӨСИЕТ-ӘҢГІМЕ

ПРИТЧА О ХРУПКИХ ПОДАРКАХ

ПСИ-АФОРИЗМДЕР

АНТУАН ДЕ СЕНТ-ЭКЗЮПЕРИДІҢ 

АФОРИЗМДЕРІ

23

25

18

33

27

30

40

35

20

39


Қызықты ПСИХОЛОГИЯ

2

Қызықты ПСИХОЛОГИЯ



ҚҰРМЕТТІ ОҚЫРМАНДАР МЕН АВТОРЛАР! 

Журналға ұсынылған материалдар компьютерде 12 өлшемді 

Times New Roman шрифтіciмен терілуі тиіс. Материалдың 

көлемі 5-10 бет шамасында болуы керек. Мәтінге қоса жеке, 

сапасы жақсы фотосурет жіберуіңізге болады. Басқа да суреттер, 

сызбалар, штрихтар өте анық жазылуы керек. Жіберілген 

материал соңында автор туралы нақты және толық мәлімет 

болуы қажет. Мақаланы көрсетілген мекен-жайға бағалы хатпен 

немесе электрондық поштамен жіберуіңізге болады.

Предоставяемые материалы должны быть отпечатаны шрифтом 

Times New Roman (12 кегль). Объем не более 5-10 страниц. Вместе 

с материалом можете выслать фотографию хорошего качества. 

Рисунки, чертежи и штрихи должны быть четкими. В конце 

должны быть точные полные данные автора статьи. Материалы 

отправляйте заказным письмом или электронной почтой.

Құрылтайшы

«Кайырова Ж.А. ЖК»

ҚР Мәдениет және ақпарат

министрлігінің 

№10112-Ж куәлігі 

08.05.2009 ж. берілген.

Алғашқы есепке қою мерзімі 

16.10.2007 ж.

Бас редактор 

Главный редактор  

Жаңагүл ҚАЙЫРОВА



Көркемдеуші

  

Камилла ДУЗБАЕВА



Біздің тұрағымыз: 

050000, Алматы қаласы,

С. Қожамқұлов көшесі, 151 үй

Тел.: +7 701 3809160;

Эл. пошта: 

zhanagulкair@rambler.ru

kyzykty_psy@mail.ru

 

Басуға 05.05.2010 ж. қол қойылды. 



Офсеттік басылым 

Таралымы – 1000 

Индексі – 74077 

«Шапағат-Нұр» ӨК 

типографиясында басылды.

Алматы қаласы, 

Семиреченская көшесі, 9А

«Қызықты психология» журналында 

жарияланған материалдар 

редакцияның пікірін білдірмейді. 

Фактілер мен мәліметтердің 

дұрыстығына авторлар жауапты. 

Қолжазбалар мен фотосуреттер 

рецензияланбайды және 

қайтарылмайды. Журналға шыққан 

материалдарды редакцияның 

келісімінсіз көшіріп басуға 

болмайды.

* * *


 Опубликованные материалы в 

журнале «Қызықты психология» 

не отражают точку зрения 

редакции. Ответственность 

за достоверность фактов и 

сведений в публикациях несут 

авторы. Рукописи и фотоснимки не 

рецензируются и не возвращаются. 

Перепечатка материалов, 

опубликованных в журнале 

допускаются только с согласия 

редакции.

УВАЖАЕМЫЕ ЧИТАТЕЛИ И АВТОРЫ!

Редакциялыќ алќа:

Редакционная коллегия:

АУТАЛИПОВА  Ұлдар

психология ғылымының кандидаты, доцент 

БАЙЗДРАХМАНОВА  лия

практикалық психолог 

БАЙШУАҚОВА Рысты

арнаулы психолог, жазушы 

БАПАЕВА Мариям, 

психология ғылымының кандидаты, доцент

ЖАНСЕРІКОВА Дыбыс,  

психолог-ізденуші 

ҚАБЕКЕНОВ Ғабит

педагогика ғылымының кандидаты

МЕКТЕП-ТЕГІ Аманқос

филология ғылымының кандидаты 

МЫРЗАТАЕВА Бибімәрияш

психология ғылымының кандидаты 

СҰЛТАНОВА Ғайни

педагог-психолог

Т ЖІ Рахатдин

музыка және  нер пәнінің мұғалімі 

ШЕРЬЯЗДАНОВА Хорлан

психология ғылымының докторы, профессор

Қызықты ПСИХОЛОГИЯ

39

Қызықты ПСИХОЛОГИЯ



Притчи

он взобрался на вершину холма, и робко постучав в дверь, вошел в большую мастерскую. 

Его деревянные глаза расширились от удивления и ужаса при виде огромных предметов

которые наполняли мастерскую. Каким же должен тогда быть тот, кто здесь живет? — по 

телу Пунчинелло пробежала дрожь.

— Нужно поскорее уходить отсюда,— подумал Пунчинелло и уже собрался уйти, как 

вдруг услышал свое имя, произнесенное сильным и в то же время очень ласковым голосом. 

От неожиданности он замер.

— Пунчинелло, как я рад тебя видеть! Подойди, я взгляну на тебя.

Маленький человечек медленно обернулся и взглянул на большого бородатого мастера. 

Тот смотрел на него с добротой и участием.

— Ты знаешь мое имя? — спросил удивленный Уэмик.

— Конечно, ведь я тебя создал! — Илай нагнулся, поднял его и усадил на верстак.

— Хм…,— произнес задумчиво Илай, рассматривая серые точки на теле деревянного 

человека,— кажется, на тебя наклеили немало плохих отметок.— Я очень стараюсь, но у 

меня ничего не выходит — пробормотал со слезами Уэмик.

— Но я не плохой. Верь мне, Илай.

— Дитя, тебе вовсе не надо оправдываться. Мне все равно, что думают о тебе другие 

Уэмики.

— Тебе все равно?



— Да, и тебя это не должно беспокоить. Кто они, чтобы ставить точки или звездочки?

Они такие же Уэмики, как и ты. То, что они думают, не имеет значение, Пунчинелло. 

Важно то, что думаю о тебе я. А я считаю тебя особенным.— Я особенный? Пунчинелли 

растерялся,— но почему? Я ведь не могу высоко прыгать, поднимать большие палки

петь красивые песни. К тому же я не красив. Зачем я тебе нужен? Илай очень серьезно 

взглянул на Пунчинелло, положил руки на его маленькие деревянные плечи и медленно 

произнес: — Потому что ты — мое творение. Поэтому ты мне нужен! Никто никогда не 

смотрел на Пунчинелло так, как его создатель. Он не знал, что сказать мастеру.

— Каждый день я надеялся, что ты придешь, сказал Илай.

— Я пришел, потому что встретил Лулию, и она сказала…

— Я знаю. Мы с ней говорили о тебе.

— Мастер, скажи, почему наклейки не держаться на ее теле?

— Потому, что она решила, что, то, что думаю о ней я, гораздо важнее того, что думают 

о ней другие.

Наклейки будут держаться на тебе, только если их мнение важно для тебя.

— Что?!


— Да, Пунчинелло, только пока их мнение важно для тебя.

— Но что мне делать?!

— Тебе нужно научиться доверять моей любви, тогда ты не будешь переживать из-за 

того, что думают о тебе другие.

Я не уверен, что все понял.

— Не переживай. Ты поймешь это со временем. Пока приходи ко мне каждый день, 

чтобы я мог напомнить тебе о том, как ты важен для меня.

Илай опустил Пунчинелло на пол и сказал:

— Помни, ты для меня особенный. Я создал тебя, а я никогда не ошибаюсь.

Выйдя из мастерской Илая, Пунчинелло остановился и подумал:

— Кажется, я на самом деле ему нужен!

И когда он так подумал, одна точка упала на землю…



Қызықты ПСИХОЛОГИЯ

38

Қызықты ПСИХОЛОГИЯ



Притчи

или краска отшелушивалась, тогда такому Уэмику доставались точки. Талантливые 

человечки тоже получали звездочки. Кто-то мог поднимать большие палки высоко над 

головой или прыгать через большие ящики. Другие же знали очень длинные слова 

или могли петь красивые песни. Все наклеивали на них звездочки. Некоторые Уэмики 

были просто усыпаны звездочками! Каждый раз, получая очередную звездочку, они так 

воодушевлялись, что начинали стараться еще больше и в результате получали новые 

звездочки. Однако другие не умели многого, и на них наклеивали точки. Одним из таких 

человечков был Пунчинелло. Он пытался прыгнуть высоко, как другие, но всегда падал. 

Видя его неловкость, другие Уэмики собирались вокруг него, и каждый старался наклеить 

на него свою точку. Иногда, когда он падал особенно сильно, на древесине оставались 

вмятины и царапины, и тогда, по мнению других человечков, он заслуживал еще больше 

точек. Он пытался объяснить, почему упал, но всегда говорил что-нибудь глупое тем 

самым, давая Уэмикам повод наклеить на него новые точки. Через какое-то время на нем 

стало так много точек, что он уже не хотел показываться на людях, он боялся. Он боялся, 

что опять сделает что-нибудь предосудительное. Например: забудет свою шляпу или 

вступит в лужу, и тогда на него снова будут клеить точки. На нем было так много серых 

точек, что некоторые человечки просто подходили к нему наклеивали на него еще одну 

точку, просто так без причины.

— Он заслуживает много точек,— соглашались друг с другом деревянные человечки.

— Он никудышный Уэми. Спустя какое-то время Пунчинелло и сам начал в это 

верить.


— Я никудышный Уэми,— говорил он.

Пунчинелло стал избегать общения со звездными человечками. Ему было гораздо 

уютнее с теми Уэмиками, на ком было тоже много точек, как и на нем. Но однажды 

он встретил Уэмика, который не был похож ни на кого из тех, с кем ему доводилось 

встречаться. Ее звали Лулия. На ней не было ни звездочек, не точек. Она была просто 

деревянной. Лулия не имела на себе наклеек не потому, что другие не пытались их на нее 

наклеить, просто наклейки не держались на ней. Некоторые Уэмики восхищались тем, что 

на Лулии не было точек, и подбегали к ней с тем, чтобы наклеить на нее звездочку, но она 

отпадала. Другие же, смотря на нее свысока и видя, что на ней нет звездочек, пытались 

наклеивать на нее точки. Но и те не держались на ней. И я хочу быть таким,— подумал 

Пунчинелло, я вовсе не хочу, чтобы на мне были чьи-то отметки. Поэтому однажды он 

набрался смелости, подошел к Лулии и спросил:

— Как тебе удается оставаться без наклеек?

— Это просто,— ответила Лулия,— каждый день я навещаю Илая.

— Илая?

— Да, Илай — это резчик по дереву. Я сижу с ним в его мастерской.



— Но для чего?

— Почему бы тебе самому об этом не узнать? Поднимись на холм. Мастерская 

находиться там.

И с этими словами она развернулась и радостно ускакала прочь. «Но он не захочет меня 

видеть!» - прокричал ей вслед Пунчинелло, но Лулия была уже так далеко, что не могла 

слышать его слов. Пунчинелло вернулся домой. Он видел Уэмиков, которые суетились

наклеивая друг на друга наклейки. Они считали это очень важным. Раньше и Пунчинелло 

считал также, но после разговора с Лулией в нем что-то изменилось. Он стал часто 

думать об этом загадочном мастере, который может очистить его от отвратительных 

серых точек. И вот, наконец, Пунчинелло решил встретиться с Илаем. По узкой тропинке 

Қызықты ПСИХОЛОГИЯ

3

Қызықты ПСИХОЛОГИЯ



Шарайна ӘЛИЕВА

Педагог-психолог

ОТБАСЫНДАҒЫ

 

ТƏРБИЕЛЕУ ТƏСІЛІНІҢ 



БАЛА ТҰЛҒАСЫНЫҢ

  

ҚАЛЫПТАСУЫНА ƏСЕРІ



Бала тәрбиесінде отбасы ықпалы басқа 

тәрбиелік ықпалдарға қарағанда ең басым бо-

лып есептеледі. Өркениетті, зайырлы, құқықты 

қоғамның азаматын тәрбиелеуде отбасы 

мемлекеттің негізгі буыны болып табылады. 

Отбасы - болашақ ұрпақтың бойында ең құнды 

адамгершілік қасиеттерді қалыптастыратын 

қоғамның ажырамайтын басты тірек арқауы.

Отбасы - жеке тұлғаны әлеуметтендіру міндетін 

жүзеге асырушы. Ол болашақ жас азаматтың дене 

жетілуіне, шынығуына, рухани және адами дамуы-

на, ең құнды жалпы адамзаттық құндылықтарды 

және ұлттық рухани байлықты бағалауға, еңбек 

ету дағдысын тәрбиелеуге ықпал жасайды.  

Отбасы бала тәрбиесіне адамзат қоғамының 

тарихындағы ғасырлар сынынан мүдірмей өткен 

ұлттық дәстүрді жалғастырушы. 

Сонымен қазақстандықтардың келесі ұрпағы, 

тәуелсіз мемлекеттің мұрагерлері, жан-жақты, 

жарасымды болып өсуі отбасымен тікелей бай-

ланысты екенін көреміз. 

Алайда, қазіргі отбасы әлеуметтік жағынан 

қолдау таппай, көптеген қиындықтарға кезде-

суде. Бүгінгі таңда көптеген отбасылары өзінің 

күші мен уақытын отбасының және балаларының 

материалдық жағын қамтамасыз етуге жұмсайды 

да, рухани дамуы мен жетілуіне уақыттары 

қалмайды. 

Ата-аналардың көпшілігінің балаларымен ру-

хани қарым-қатынаста болуы, «бірге кітап оқу, 

бірге отырып теледидар көруі, театрға баруы» 

және т.б. мүмкіндігі мүлде жоқ деуге болады. 

Отбасындағы экономикалық жағдайдың төменгі 

деңгейде болуы (еңбекақының аздығы, өмір 

сүруге қажетті тұрмыстық заттардың жоқтығы);

Балалардың дұрыс өсіп-жетілуіне, денсау-

лығына қажетті тағамдардың жеткіліксіздігі, 

қоғамдық өмірдегі мәдениеттің құлдырауы;

Отбасының психологиялық тұрғыдан бола-

шаққа сенімсіздігі (жұмыстан шығып қалам, 

ауруға ұшырап қалам деген қорқыныш, жүйке 

жүйесіне ықпал жасайтын келеңсіз жағдаяттар 

және т.б) бүгінгі таңда әсіресе аналарға екіжақты 

ауыртпалықтың түсуі - бір жағынан, жұмысы бол-

са, екінші жағынан, отбасына қамқорлық жасау;

Отбасында әлеуметтік, тұрмыстық, адамгерші-

лік қарым-қатынастың бұзылуынан ажырасудың 

барған сайын орын алуы. Ал ажырасқан отбасын-

да бала тәрбиесі қиындай түседі;

Нарық экономикасы жағдайынан туындаған 

қиындықтың бірі - мектеп пен отбасы арасындағы 

өзара тығыз байланыстың болмауы

Жетім балалар мен тастанды балалардың 

әлеуметтік ортада кең орын алуы. 

Әлі өмірдің ащысы мен тұщысын татпаған 

жастар үшін, өскелең өмірдің қыры мен сырын 

түсіндіретін ақсақалдардың ақыл-кеңесі әрдайым 

керек-ақ. Себебі, қариялардың өмірден көрген 

Отбасы психологиясы


Қызықты ПСИХОЛОГИЯ

4

Қызықты ПСИХОЛОГИЯ



сабақтары мол. Олар - өмір мектебінің түрлі 

сынақтарынан сүрінбей өткен, көнекөз халықтық 

мұраларымызды кейінгі ұрпаққа жеткізуші тірі 

тарихымыз. Осы жерде тағы айта кететін бір жайт 

– ата-ананың бір-бірімен «түзу кірпіш» қарым-

қатынасы жөнінде. Мәселен, біздің халықта 

ер адамды ұлық тұтқан. Ол – үйдің отағасы, 

балалардың әкесі. Ата-ананың бала өсірудегі 

басты мақсаты - қоғамдық өмірге көпшілікпен 

қатар «түзу кірпіш қалау». Сондықтан, бала 

тәрбиесіне олардың екеуара қарым-қатынасы 

айрықша қатты әсер етеді. Үйде анасы жұбайын  

құрмет тұтып, оның абыройын балалардың ал-

дында асқақтатса, бала да әкесіне ұқсап, беделді 

болып өсуге ұмтылады. Керісінше, әке де зайы-

бына жылы сөйлеп, оны «ана» деп құрметтесе, 

балалар ананың өмірдегі құдіретін түсініп, оның 

көңіліне қаяу салмауға тырысады. Ал үйдегі үлкен 

ата мен әженің орны ерекше екенін айтпаса да 

белгілі. Олардың сөзін жерде қалдырмай, өмірден 

көрген тәжірибелерінен өмірлік сабақ алу таптыр-

майтын мектеп десе де болғандай. 

Түйіп айтқанда, отбасында ата-аналардың 

барлық перзенттеріне бірдей қарап, мейірімді-

лік және қамқорлық көрсете отырып, қатал да 

талапшыл болуы; отбасында балаларды еңбек 

сүйгіштікке, іскерлікке, төзімділікке үйретудің 

рухани және әдептілік жақтарының құрылуы

отбасында перзенттердің ата-ана алдындағы 

борышы мен міндетін сезінуі; балалардың от-

басында адамгершілігі мол болып қалыптасуына 

үйдегі жалпы қарым-қатынастағы бірізділіктің 

жолға қойылуы; ата-ананың бойындағы барлық 

тәрбиелік қасиеттердің балаға сіңірілуі, соның 

көрінісінің балаларынан байқалуына ықпал ету-

лері керек. 

Міне, осындай жәйттерді есепке алмай отба-

сында бала тәрбиесін жақсы жолға қою еш мүмкін 

емес. Өнегелі отбасында тәрбиелі бала өсіру, 

жаңаша өмір салтын өнегелі құндылықтармен 

байланыстыра отырып, келешектің саналы аза-

матын даярлау - бүгінгі күннің биік талабы.

А.Ұ.Ескендірова өз зерттеуінде отбасылық ара 

қатынастар жасөспірімдердің агрессивтілік сипа-

тын анықтайтын негізгі фактор болып табылады 

деп атап көрсетеді. Отбасында жасөспірімнің 

жағдайымен келіспеушілік агрессиялылықпен 

параллель түрде дамып немесе кеміп отырады. 

Жасөспірімнің агрессиялығы оның өзінен жасы 

үлкен құрбыларымен өзара қарым-қатынасында 

да жиі байқалады. Ата-аналардың қаталдығының 

артуына қарай жасөспірімнің агрессиялылығының 

артатындығы байқалатынын көрсетеді.

Жасөспірім жастағыларға ата-аналардың 

эмоциялық қолдауы, жылулығы өте қажетті нәрсе 

болып саналады. Бұл қолдау ерекше маңызды, 

себебі жасөспірім Мен - тұжырымдамасының 

қарқынды даму фазасына түседі, сәтсіздіктерге 

тең және сындарлы қарауға икемсіздігі, өзін 

толыққанды сезінбеу, қарама-қайшы күйзелістерге 

жиі түседі. Мұндай жағдайда әсіресе отбасы 

қауіпсіздік сезімінің негізімен қамтамасыз етуге 

қабілетті, яғни жасөспірімге оптимистік қолдау, 

өз күшіне сенуге үйрету, жасөспірімде пайда бо-

латын жаңа немесе стрестік ситуацияларындағы 

қорқыныш сезімдерінің төмендеуіне мүмкіндік 

туғызады.

Жасөспірімнің отбасындағы және одан тыс жер-

Отбасы психологиясы

Шарайна ӘЛИЕВА

Қызықты ПСИХОЛОГИЯ

37

Қызықты ПСИХОЛОГИЯ



Өсиет-әҤгімелер

-  Бірақ сен Үкілердің тышқандарды жейтінін білесің ғой? 

-  Білген жоқпын! – дейді тышқанның баласы. 

-  Онда менен неге жасырындың? 

-  Сен мені жеп қоймас үшін, - дейді тышқан баласы. 

-  Яғни, сен бірдеңе болса да, білесің! – дейді көңілі қалған Үкі. – Алдама мені. 

-  Мен тек бірнәрсені түсінемін! – дейді тышқан баласы. 

-  Олай болуы мүмкін бе?! – деп таң қалды Үкі. 

-  Бәрін білуің, бірақ ештеңе түсінбеуің мүмкін! – деп жауап қатады Тышқан баласы. 

Солай дейді де, ініне кіріп кетеді. 

-  Мен бәрібір сені ұстаймын! – деді Үкі. – Сен маған бәрін түсіндіресің, көкми. 

Содан бері Үкі ағаштың қуысына отырып алып күн ұзағына ойға шоматын көрінеді. 

Әрі ойланады, бері ойланады, бірақ Тышқан баласының сөздерін түсіне алмайды. Сәл 

қараңғы түссе болды, Үкі тышқанды аулауға шығады, ал ол болса, жет қат жердің астына 

кіріп кеткендей жоғалады. 

Осылайша оның аулаған тышқандарына сан жетпейді, бірақ одан еш пайда болмады. 

Олардың шиқылынан басқа ештеңе ести алмады. Содан бері Үкі қараңғы түссе болды, 

«Ух-ух-ух!» деп терең күрсінетін көрінеді. 




  1   2   3   4   5


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал