Інформації о Русинах а не лем про Русинів федор віцо ілько сова з баюсова č. 3-4



жүктеу 422.39 Kb.

бет1/5
Дата08.09.2017
өлшемі422.39 Kb.
түріІнформації
  1   2   3   4   5

Cena 0,40 e

| fakty | kultúra | história | 

aktuálne informácie o Rusínoch 

a nielen pre Rusínov



Што нас заінтересовало

5

ODPORÚČAME, 

INFORMUJEME

Наш юбілант М. Кереканіч

SVIATOK 

FOLKLÓRNEHO 

MAJSTRA

6-8

55-рочный ПУЛС

JUBILUJÚCA 

KULTÚRA

10-11

| факты | култура | історія |

актуалны інформації о Русинах 

а не лем про Русинів 

ФЕДОР ВІЦО – ІЛЬКО СОВА З БАЮСОВА

č. 3-4 | ročník VIII. | február 2011

ІНФОРМАЧНЫЙ ДВОТЫЖДЕННИК РУСИНІВ СЛОВЕНЬСКА

INFORMAČNÝ DVOJTÝŽDENNÍK RUSÍNOV SLOVENSKA

i

nfo 


РУСИН

Русиньска оброда на Словень-

ску (РОС) была зачатком фебру-

ара т. р. гостительом найвысшых 

представителів Матиці Сло-

веньской (МС). Ведь як є знамо, 

історічны судьбы словеньского 

і русиньского народів на выходнім 

Словеньску суть нелем близкы, 

но в прінціпі і єднакы. Словакы 

і Русины жыли все в сусідстві, 

в близкім і братьскім одношіні як 

і в співналежности. Розвивали 

ся в надвязности на історічне 

богатство Великой Моравы, на 

духовно- културну заповідь ві-

розвістователів св. Кирила і св. 

Мефодія, на народны цілі берно-

лаківців і штуровців, на заповідь 

народно- просвітительскых буди-



С. Лисінова, фото: -пем- 

►с. 2

18

-го фебруара 2011 од 



10,00 год. в Пряшові 

одбыло ся робоче стріт-

нутя представителів русиньскых 

орґанізації на Словеньску, так 

зв. їднаня Округлого стола Ру-

синів, на котрім брали участь: 

за Русиньску оброду на Сло-

веньску (РОС)-В. Протівняк і С. 



Лисінова, за Реґіоналный клуб 

РОС Бардейов (РК РОС) – І. 



Бандуріч, за Общество святого 

Йоана Крестителя (ОСЙК) – о. 



Ф. Крайняк і о. Я. Поповець

за Асоціацію русиньскых орґа-

нізацій Словеньска (АРОС) – Р. 

Віцо, за Словеньску асоціацію 

русиньскых орґанізацій (САРО) 

-  П. Крайняк ст., за Здружіня 

інтеліґенції Русинів Словень-

ска (ЗІРС) - М. Мягончак, за 

Світовый форум русиньской мо-

лодежі (СФРМ) -М. Караш і за 

нововыникнуту орґанізацію Клуб 

Русинів Словеньска (КРС) - С. 

Гіряк. Їднаня, котре вів пред-

седа РОС В. Протівняк, мало 

конштруктівный характер і го-

ловнов темов їднаня было зрахо-



►с. 2

Найвысшы представителі 

Матиці Словеньской 

меджі Русинами

▲ Сполочне фото Матичярів і Русинів. Зліва до права: Мґр. Я. Ешток, Інж. 

Й. Ткач, В. Протівняк, Бц.С.Лисінова, ПгДр. Л. Матиско і Мґр. М. Кереканіч.

Інж. Ян ГОЛОДНЯК, 

новозволеный пріматор 

міста Свідник

Б

лижыть ся зрахованя жы-



телів, час коли треба мати 

на памяти свій ціль, або ліп-

ше повіджено – наш русиньскый 

ціль. Є єдно, яков дорогов ку 

ньому дійдеме, но головне є - ку 

ньому дістати ся. Є тото, напри-

клад, як з дорогов зо Свідника до 

Братіславы, ці уж там підеме по 

пути через Жіліну або Доновалы, 

но фурт маме на памяти свій ціль, 

ку котрому хочеме прийти. Нашым 

цільом бы мало быти, жебы вєдно  

повзбудити северовыходне Сло-

веньско, чутливость Русинів і дати 

світу знати, же в нім і офіціалні, 

а нелем формов бісіды, жыють 

Русины. Я - великый Русин i гордо 

голошу ся к русиньскій народнос-

ти. Чім я старшый, тым веце собі 

тото усвідомлюю, но знам, же не 

стачіть лем бісідовати, зато хочу 

і конкретні быти напомочным при 

зраховані жытелів, ці уж особным 

контактом з людми або коміса-

рями, котры будуть выконавати 

тот, про нас Русинів, вызначный 

акт. Знам, же при такій акції ве-

льо раз грать велику роль хаос, 

ці докінця  незналость того, што 

треба на зраховуючім документі 

выповнити. А як раз тот контакт 

з людми буде барз потрібный. 

Іщі хочу повісти, же місто Свідник 

є приправене і одкрыте і іншым 

позітівным формам достойной 

пропаґації Русинства, котров бу-

деме припоминати людям їх род-

ну груду землі. Зато вірю, же к та-

кому совмістному цілю придають 

ся і іншы пріматоры міст, а тыж 

і старостови сел.

Ґлоса


Oкруглый стіл 

Русинів

Текст і фото: С. Лисінова 

▲ Участвуючі Округлого стола 

зліва доправа: М. Караш, о. Я. Попо-

вець, о. Ф. Крайняк, П. Крайняк ст., 

і С. Гіряк. 

2

www.rusin.sk

info 


РУСИН

  [3-4 

I

 2011]

На актуалны темы

Na aktuálne témy

телів Русинів, як і на Народный проґрам Ма-

тиці словеньской, при выникнуті котрой в 1863 

р. стояли як Словакы, так і представителі 

угорьскых Русинів. А в дусі высше уведженых 

історічных фактів несло ся стрітнутя, на котрім 

брали участь за МС - Інж. Йозеф Ткач - пред-

седа МС, Мґр. Ян Ешток - справця МС і ПгДр



Ладіслав Матиско - Крайскый председа МС 

в Пряшові. За РОС – Владимір Протівняк - 

председа РОС, Мґр. М. Кереканіч і Бц. Сілвія 

Лисінова - члены ВВ РОС. Стрітнутя несло 

ся в приятельскім дусі і было на нім обгово-

рено вельо інтересного о взаємній співроботі, 

в дусі котрой хотять обидві орґанізації приспі-

вати ку далшому розвиваню ціляусвідомленой 

і конштруктівной роботы, в інтересі приношіня 

духовных і моралных цінностей до сполочного 

сокровища як русиньского так і словеньского 

народа. Найвысшы представникы орґанізацій 

обговорили і вопрос можливости вынику Дому 

Словеньско-русиньской взаємности, котрый 

бы быв в Пряшові або в Гуменнім і в котрім 

бы мали застрішіня обидві орґанізації і котрый 

бы іщі веце зєдночовав Русинів і Словаків. Го-

ворило ся і о сполочных проєктах, котры хо-

тять орґанізації зреалізовати. Меджі основны 

належыть масова акція День Словеньско-

русиньской взаємности, проєкт в рамках юбі-

лейного Х-го Фолклорного Пряшова, як і різны 

словеньско-русиньскы конкурзны пополудня 

на основных школах. Была обговорена і барз 

інтерсна тема – підпис Меморанда о вза-



ємній співроботі меджі МС і РОС, котрого 

обсяг представителі орґанізацій в даный час 

конціпують, жебы міг быти підписаный што 

найскорше  на сполочній славностній академії. 

Матичари не скрывали, же меджі Русинами чу-

ють ся добрі о чім свідчіли і довгы, спонтанны 

бісіды. Ведь і сам председа МС інж. Йозеф 

Ткач высловив ся, же є ґрекокатоликом і по-

ходить з теріторії Земпліна, де є тыж вели-

ка енклава Русинів, зато є і він сам великым 

сімпатізантом Русинів. „Мы пересвідчены, же 

днешнє стрітнутя не є марностьов і принесе 

зрілы плоды конкретной сполупраці про оби-

дві стороны”, - додавать з усмівом і пересвід-

чіньом председа МС.



ваня жытельства, котре буде проходити 

21-го мая 2011. Участвуючі говорили о ста-

новліню сполочных актівностей вшыткых 

русиньскых орґанізацій на Словеньску при 

пропаґачній і медіалній кампанії перед зра-

хованьом жытельства. Ку данному пункту 

была плодна діскусія, з котрой выбераме: 



В.  Протівняк (РОС), інформовав о законі 

з 9-го юла 2008 р., котрый быв приятый ку 

зрахованю жытельства, в котрім уваджать 

ся окрем народности материньскый язык 

і найчастіше ужываный язык. Увів, же но-

востьов є і електронічне себезрахованя 

жытельства. Пропоновав, же є потрібне 

дотазовати ся на штатістічный уряд СР - 

хто може выужывати електорнічну форму 

зрахованя. Конштатовав, же РОС перед 

зрахованьом жытельства поступує в смыслі 

Комплексного плану, котрый собі становила 

на рокы 2010 і 2011. Увів, же мать розбігнуту 

велику пропаґачну кампанію, головні, через 

двойтыжденик Інфо Русин. Высловив вели-

ке подякованя русиньскым актівістам - Ф. 

Віцови і Я. Допірякови, котры розбігли про-

паґачну кампанію під назвов День русинь-

ской културы, котра того року уж одбыла 

ся в Пряшові, Ґіралтівцях і Старій Любовні. 

Єдночасні конштатовав, же теперь є найпо-

трібніше ословити пріматорів і старостів сел, 

жебы апеловали на вгодный выбер зрахо-

вуючіх комісарів. Тыж пропоновав зробити 

пропаґацію на засіданях ЗМОС-у, через Дні 

учітелів і т. д. Р. Віцо (АРОС) пропоновав 

зробити коордіновану а не аматерьску про-

паґацію. Повів, же хыбить йому головна 

ідея пропаґації, централне гесло і лоґо про-

паґації. Так само пропоновав вытвориты 

мапу з містами, де буде цілені робена про-

паґація, як і обговорити конкретны місця, 

де будуть умісчены пропаґачны білборды. 

І. Бандуріч (РК РОС) повів, же  актівности, 

котры розбігла їх орґанізація, застрешують 

цілый бардійовскый реґіон. Увів, же перебі-

гли їднаня зо старостами сел бардійовско-

го окресу, были выдрукованы пропаґачны 

матеріалы в формі календариків, в котрых 

апелують на наближуюче ся зрахованя 

жытельства. Інформовав і о тім, же його 

орґанізація, за підпоры спонзорів, выдрукує 

пропаґачны летачікы з менами русиньскых 

великанів і будителів, котры суть уж і того 

часу в обігу. При пропаґачній актівнос-

ти пропоновав выужыти і документарный 

філм: Naše rusínske tradície nám nedovolia 

zabudnúť, як і іншы філмы з русиньсков те-

матіков. Єдночасні згоднув ся з тым, жебы 

РОС была головным коордінатором пропа-

ґачной і медіалной кампанії. М. Мнягончак 



(ЗІРС)  пропоновав, в рамках пропаґачной 

актівности, ословити вызначны особнос-

ти културно-сполоченьского і політічного 

жывота, як напр.: Якубіска, Бондру, Ка-

линяка, Міклоша і т. д., через котры бы 

кампань мала векшу силу ословліня і мо-

ралну підпору. М. Караш (СФРМ), пропо-

новав ословити головні молоду ґенерацію 

через модерны інтернетовы споїня, якым 

є фейсбук, тыж повів, же треба ословиты 

і Уряд Влады СР в смыслі, жебы поміг 

роспрудиты пропаґацію, напрямену на 

зрахованя. Участвуючім передав і тзв. 

,,блесковку“ на ословліня людей перед 

зрахованьом, в котрій суть высвітлены 

цінны факта о Русинах і русиньскій на-

родности. Дале пропоновав, жебы окремы 

русиньскы орґанізації давали пропозіції до 

русиньского высиланя, головні теперь, пе-

ред зрахованьом жытельства. На достой-

ну кампань пропоновав выужыти і містны 

рогласы і телевізны реґіоналны ,,шоты“. о. 



Я. Поповець (ОСЙК), высловив думку, же 

не є добрі во великій мірі і довєдна нараз 

ословиты людей пропонованыма літака-

ми і письмами. Пропоновав поступность 

стратеґії перед зрахованьом. Высловив 

ся, же ОСЙК, через своїх вірників робить 

достойну кампань про што найліпше усві-

домліня русиньской ідентічности. о. Ф. 



Крайняк (ОСЙК), притомным передав 

Артос і Ґрекокатолицькый календарь на 

2011 рік, в котрых уж перебігать пропаґація 

перед зрахованьом жытельства. Высловів 

максімалну підпору при пропаґації, голо-

вні, з боку церькви. Інформовав, же на 

посліднім засідані САРО быв зволеный 

за председу А. Зозуляк, а підпредседу Ґ. 

Бескід. Припустив обговорити зміну лоґа 

з автором теперішнього лоґа зрахованя о. 

Костілником.  П. Крайняк (САРО) передав 

інформацію, же і політічна партія Мост – 

Гід, рихтує пропаґацію через білборды 

про Русинів, Ромів і Мадярів. Єдночасні 

інформовав о складі САРО, котре творить

ОСЙК, ОО РОС Свідник, Русин і НН, РКОАД, 

Руськый Клуб 1923, Общество Е. Вархолы, 

СРПС і САРК. С. Гіряк (КРС) підпорив

 

до-


теперішню літачікову кампанію РОС, до 

котрой хоче орґанізація – Клуб Русинів Сло-

веньска - актівні запоїти ся. Повів, же в спів-

роботі з Д. Реґетім приготовлять далшых 5 

летачіків о вызначных особах загранічных 

Русинів, котры орґанізація дасть потім 

выдруковати. Тыж пропоновав зробиты 

анімованы шпоты на тему: Русин Василь, 

а так тыж інформовав і о замірі на подава-

ня проєктів, котры будуть прямовати ку зра-

хованю жытелів, наприклад, з популарным 

співаком Маріяном Чековскым в рамках 

конкурзу русиньской популарной музыкы, 

бісіды зо славныма родаками Русинів і т. 

д. Высловив думку о рефундації проєктів, 

заміряных к зрахованю жытелів. С. Лисі-



нова (РОС) допрошовала ся на смерованя 

нововыникнутой орґанізації Клуб Русинів 

Словеньска в смыслі, же єй новый пред-

седа є єдночасні підпредседом орґанізації 

Здружіня Русинів Словеньска, котра запи-

сала ся недобрым меном при фінанчнім 

выспорядані акції: Koncert M. Mačoškovej 

pri príležitosti 70. jubileá (обшырніше о тій 

проблематіці будеме інформовати в дал-

шім чіслі ІР). Высловила ся, же таков 

формов роботы нововыникнутых орґаніза-

цій може доходити ку вытваряню планого 

мена меджі Русинами, а то і в цілосло-

веньскім контексті, главні теперь перед 

зрахованьом жытельства. Пропоновала, 

жебы нововыникнуты орґанізації перед 

надобытьом ґрантовой дотації на самый 

перед указали способность реалізовати 

окремы актівіти з боку своїх членів, а аж 

потім ухаджати ся о дотації. Дальшым 

пунктом проґраму было проїднаня замерів 

русиньскых орґанізацій в процесі народ-

ного оброджіня Русинів Словеньска.  З діс-

кузії выплинуло, же тото є тыж шырока 

область роботы, котру треба выдвигнути 

в окремых пунктах при далшых їднанях. 

Участвуючі стрітнутя в короткости обгово-

рили і актуалный вопрос, якым є сітуація 

в Народностно-етнічнім высылані Сло-

веньского розгласу (НЕВ СР) в Кошыцях, 

рішіня вопроса назвы орґанізації ЗРУС 

в протіправнім заступовані двох народнос-

тей - Русинів і Українців. На конець вшыткы 

участвуючі догодли ся, же за Округлый стіл 

буде призывати ся за кажду орґанізацію 

лем єден член з діючой організації. Згодли 

ся і в тім, же і по зраховані жытельства буде 

періодічні засідати Округлый стіл Русинів, 

котрый буде мати допереду становлены 

темы. Найблизше засіданя Округлого сто-

ла Русинів одбуде ся 5-го марця 2011.

►с. 1        

Найвысшы представителі Матиці Словеньской меджі Русинами

►с. 1        

Oкруглый стіл Русинів


www.rusin.sk

3

info 


РУСИН

   [3-4 

I

 2011]

Zamierené na Rusínov

Заміряне на Русинів 

І

нштітут русиньского языка і културы Пря-



шівской універзіты в Пряшові (ІРЯК ПУ) 

14-го фебруара 2011 р. гостив в просторах 

засідалні Ректорату ПУ три події. Дообіда 

одбыло ся стрітнутя Сполку русиньскых пи-

сателів Словеньска (СРПС) і стрітнутя Сло-

веньской асоціації русиньскых орґанізацій 

(САРО) в рамках котрого СПРС офіціалні 

став ся членом САРО. По тім о 12-ій годині 

была найвызначніша акція того дня - Святоч-

на презентація публікацій в русиньскім языку, 

котры были выданы в 2010 р. -споєна з пе-

редаваньом премій Літературного конкурзу 

СРПС. Акцію, на котрій взяло участь много 

літераторів і іншых гостей, інтересуючіх ся 

о рух в русиньскім літературнім світі, міло 

одркрыла наша вызначна співачка Марька 

Мачошкова. Потім уж взяв слово Мґр. А. Зо-

зуляк, шефредактор редакції періодічной і не-

періодічной пресы Русин і НН і доц. ПгДр. А. 

Плішкова, ПгД. Славностна презентація была 

напрямована ку двом цілям: по- перше, пре-

зентовати вєдно книжкы 4-ох выдавательскых 

субєктів, а то: Русин і НН, АРК, СРПС і ІРЯ-

ІК. По далше, представити нажыво авто-

рів, котрых многы знають лем з їх книжок. 

В рамках одборнішой презентації книжок 

были приготовены рецензії і анотації. Мґр. 

І. Джундова, ПгД. з ПУ рецензовала дебут 

учітелькы русиньского языка Іветы Мелинча-

ковой під назвов І Янкови, і нянькови. Зеркад-



ліня Николая Ксеняка і Мої жалі русиньского 

писателя Юрка Харитуна одборні аналізовав 

доц. ПгДр. П. Каша, к.н., котрого рецензії, 

про його загранічну працовну вытяженость, 

яка йому не доволила взяти участь на ак-

ції, были перечітаны в заступліні. Дебуто-

ву історічну книжку о єднім з найстаршых 

ґрекокатолицькых священицькых родів 

Павловічовців із Шарішского Чорного од 

аматерьского історіка Рудолфа Павловіча, 

котрый аж вдяка інтересу о свій корінь на-

шов, же походить із русиньского роду - пре-

зентовав ПгДр. М. Мурцко, к. н. з ПУ. Рік 2010 

быв богатый на дебуты русиньскых авторів, 

бо і анотація ПгДр. К. Копоровой з ІРЯК ПУ, 

котра є того часу і предсідательков СРПС, 

заоберала ся о книжну первотину, конкретні 

о книжку К. Мороховічовой-Цвик, яка мінуло-

го року выдала свої Думкы і тужбы. Послідні 

дві презентації были присвячены зборни-

кам русиньской літературы. На перед доц. 

ПгДр. А. Плішкова ознакомила участників 

з  Русиньскыма соловями, зборником якый 

обсягує тексты, выдрукованы в рамках По-

здравлінь Русинів як приложка Народных 

новинок. На конець Мґр. А. Зозуляк одпре-

зентовав новый Русиньскый літературный 

алманах на 2010-ый рік, котрый окрем тво-

рів з Літературного конкурзу 2010 обсягує 

і літературны тексты далшых русиньскых 

авторів і рецензії їх творів. В своїй презента-

ції указав на новинку в русиньскых учебниках 

на Словеньску, а то ,,свіжо“ выдану Музычну 

выхову про 1-ый і 2-ый річник основных школ, 

котра до теперь хыбила. Потім уж мали мож-

ливость повісти штось ку своїм творам самы 

авторы. Тоту можливость выужыли лем К. 

Мороховічова-Цвик і Р. Павловіч. По пре-

зентаціях проґрам продовжовав тов найслав-

ностнішов частьов, переданьом премій за 

Літературный конкурз 2010. В конкурзі взя-

ло участь шість писателів і одборна комісія 

оцінила 4 із них. Перше місце здобыв Юрко 



Харитун, котрому премію не мож было осо-

бні передати, бо на акції не брав участь зо 

здоровельных прічін. Комісія приділила і дві 

другы місця: Осифови Кудзейови, і дебу-

тантці Кветі Мороховічовій-ЦвикПетрови 

Ялчови, молодій крови русиньской поезії 

зостало третє місце. Акція закінчіла ся роз-

даваньом книжок, споєнов з автоґраміадов. 

Цілый проґрам як і кількость участників на ак-

ції, вытворили атмосферу достойного свята 

русиньской літературы на Словенньску.

Позываме Вас 

на вырочне членьске засіданя 

Містной орґанізації Русиньской оброды в Пряшові, 

котрe одбуде ся 

в четверьг 3-го марця 2011 о 16,30 год. 

на малій сцені Театра Александра Духновіча в Пряшові. 



Проґрам: 

Презентація і выміна членьскых леґітімацій, вольба мандатной і 

пропозіційной комісії, справа о актівности МО РОС - Пряшів за 2010 

рік, діскузія, вольба председу і выконных орґанів МО РОС - Пряшів. 



Участь на членьскім засідані є барз потребна і з той 

прічіны, же новозволены орґаны будуть робити 

в часі зрахованя людей на Словенську. 

ПОЗВАНЯ

Текст і фото: Петро Медвідь

Літературне свято 

в Пряшові

▲Погляд на участників акції, меджі котрыма мо-

жете відіти авторів нововыникнутых книжок, як 

і оціненых в Літературнім конкурзі СРПС. 


4

www.rusin.sk

info 


РУСИН

  [3-4 

I

 2011]

Учуєме, увидиме

Vypočujeme, uvidíme

РУСИНЬСКЫЙ ПРОҐРАМ

на місяць марець 2011

2.3.2011 – СЕРЕДА

18.00 – 18.30   Радіоновины 



4.3.2011 – ПЯТНІЦЯ 

18.00 – 18.30   Радіоновины



8.3.2011 – ВІВТОРОК

18.00 – 18.30   Радіоновины 

20.00 – 21.00   Радіомаґазин 

21.00 – 21.30   Літературна релація - репріза

21.30 – 22.00   Музыка народностей

10.3.2011 - ЧЕТВЕРГЬ

18.00 – 18.30   Радіоновины  



12.3.2011 – СУБОТА

18.00 – 19.00   Радіо молодых

                    Приповідка: Й.Петров: 

                    Планы хлопці

19.00 – 20.00   Радіомаґазин – репріза

20.00 – 20.30   Подобы жывота

20.30 – 21.00   Музыка надорностей 

13.3.2011 – НЕДІЛЯ 

7.00 – 8.15       Літурґія ҐКЦ Радвань 

                    н. Лабірцьом

8.15 – 9.00 

   Музычны поздравы

18.00 – 18.45   Село грать, співать і думу        

          думать: Волиця

18.45 – 19.00   Музычна релація



14.3.2011 – ПОНЕДІЛЬОК

18.00 – 18.30   Радіоновины  



16.3.2011 - СЕРЕДА

18.00 – 18.30   Радіоновины   



18.3.2011 – ПЯТНІЦЯ

18.00 – 18.30   Радіоновины 



22.3.2011 – ВІВТОРОК

18.00 – 18.30   Радіоновины 

20.00 – 21.00   Радіомаґазин 

21.00 – 21.30   Подобы жывота - репріза

21.30 – 22.00   Гітпарада русиньскых співанок

24.3.2011 – ЧЕТВЕРГЬ

18.00- 18.30 

  Радіоновины  

26.3.2011 – СУБОТА

18.00 – 19.00   Радіо молодых

                    Приповідка: Е. Костова:           

          Епідемія тракторів - репріза

19.00 – 20.00   Радіомаґазин  – репріза

20.00 –  20.30   Літературна релація: Ш. Сухый:  

                    Сеячі на русиньскым полю 

                    – В. Янко

20.30 – 21.00   Гітпарада русиньскых співанок  

                    – репріза




  1   2   3   4   5


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал