И. П. Шухов атындағы орталық қалалық кітапхана



жүктеу 53.8 Kb.

Дата10.02.2017
өлшемі53.8 Kb.

И.П. Шухов атындағы орталық 

қалалық кітапхана 

Ақпарат бюросы

 

 



 

 

Ұсыну тізім 



Рекомендательный список литературы 

 

 

 

Фариза өленінің поэтикасы 

Поэтика стихов Фаризы 

 

 

 

Петропавл, 2013. 

Фариза Оңғарсынова 

 

1939  жылдың  5  желтоқсанында  Гурьев 

(қазіргі  Атырау)  облысы,  Новобогат 

ауданына  қарасты  Манаш  ауылында 

туған. 

1961  жылы  Гурьев  мемлекеттік 



педагогикалық 

институтының 

тіл-

әдебиет  факультетін  бітіріп,  Балықшы 



ауданының  Еркінқала,  Октябрьдің  40 

жылдығы атындағы қазақ мектептерінде 

ұстаздық еткен. 

1966-1968  жж.  Гурьев  облыстық 

"Коммунистік еңбек" газетінің партия тұрмысы бӛлімінде әдеби 

қызметкер болып істеген. 

1968-1970  жж.  республикалық  "Лениншіл  жас"  газетінің 

Ақтӛбе,  Гурьев,  Орал  облыстары  бойынша  меншікті  тілші 

қызметін атқарған. 

1970-1978  жж.  республикалық  "Қазақстан  пионері"  газетінің 

бас 

редакторы, 



1978 

жылғы 


желтоқсаннан 

"Пионер" 

журналының бас редакторы болып істеген. 

Алғашқы  ӛлеңдері  баспасоз  беттерінде  1958  жылдан  бастап 

шыққан.  Әр  жылдары  20-дан  астам  ӛлеңдер  жинақтары, 

очерктері,  таңдамалы  шығармалары,  "Біздің  Камшат"  повесі, 

аудармалары 

"Жазушы", 

"Жалын", 

"Молодая 

гвардия" 

баспаларынан жарық корді. 

Орыс, туысқан республикалар акындарының, Чили ақыны П. 

Неруданың  жырларын,  кейбір  драмалық  шығармаларды  қазақ 

тіліне аударған. 

Фариза  Оңғарсынованың  ӛлеңдерінде  жасандьшық  жоқ, 

азаматтық  лирикасы  сыншылдығымен,  қоғамдағы,  адам 

мінезіндегі  келеңсіз  тұстарды  дәл  нысанаға  алуымен 

ерекшеленеді. 

"Жүрек  сенсің..."  деген  ӛлеңіндегі  тӛмендегі  жолдарды 

оқыған  кезде  азаматтық  сарын,  ар-ождан  тазалығына  тәнті 

боласыз. 



 

Бар сияқты менде де сана шыдам,  

Жығылғанды демеуге тағы асығам,  

Жасайын-ақ десем де бір астамдық,  

Қорқам ардың айбалта — жазасынан. 

 

Немесе  ақын  арсыз  жандардың  жағымсыз  жат  қылықтарын 

ашына былайша жырлаған: 

 

Не қасиет күтерсің бүгінгі елден,  



Жасқаншақтап күйеудей ұрын келген.  

Айтар сөзін көмейге көміп қойып,  

Күн кешеді қорқумен, дірілдеумен

 

Ақынның творчествосына тән басты қасиет — шындыққа бас 



ию. Оның бұл қасиеті кез келген туындысынан да айқын кӛрініп 

тұрады.  1979  жылы  жарық  кӛрген  "Сенің  махаббатың" 

жинағындағы "Сырласу немесе ақын әйелдің анасымен диалогы" 

атты поэмасы ақын творчествосының шындық шырқауы, негізгі 

қағидасы.  Шындық,  қайсарлық,  адамгершілік,  махаббат,  сенім 

сияқты  философиялық  категориялар  Ф.  Оңғарсынованың 

поэзиясында нанымды, салмақты кӛрініс тапқан. 

1984  жылы  "Үйім  —  менің  Отаным",  "Маңғыстау 

монологтары",  "Революция  және  мен"  ӛлеңдері  топтамалары 

үшін Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты атанды. 

Ленин  комсомолы  Орталық  Комитетінің,  Қазақ  КСР 

Жоғарғы  Кеңесінің  Құрмет  Грамоталарымен,  "Құрмет  Белгісі", 

"Парасат"  ордендерімен  марапатталған.  Республика  мәдени-

ағарту  ісіне  еңбегі  сіңген  қызметкер.  Қазақстан  Республикасы 

Парламенті Мәжілісінің депутаты болған. Халық жазушысы. 

 

Фариза  Унгарсынова  родилась  5  декабря  1939  года  в  ауле 



Манаш  Новобогатского  района  Гурьевской  (нынешней 

Атырауской) области. 

В  1961  году  она  закончила  филологический  факультет 

Гурьевского  педагогического  института,  преподавала  в 



казахских  школах  Балыкшинского  района.  В  1966-1968  годы 

работала  литературным  работником  отдела  партийной  жизни 

Гурьевской областной газеты «Коммунистік еңбек». В 1968-1970 

годы  Фариза  работала  собственным  корреспондентом  газеты 

«Лениншіл  жас»  по  Актюбинском  Гурьевской,  Уральской 

областям.  В  1970-1978  годы  она  —  главный  редактор 

республиканской  газеты  «Қазақстан  пионері»,  с  декабря  1978 

года — главный редактор журнала «Пионер». 

Первые  стихотворения  Фаризы  Унгарсыновой  появились  на 

страницах  печати  в  1958  году.  В  последующие  годы  выходят  в 

свет  более  20  сборников  стихов,  очерки,  избранные 

произведения,  повесть  «Біздің  Камшат»;  в  издательствах 

«Жазушы»,  «Жалын»,  «Молодая  гвардия»  издавались  ее 

переводы.  Фариза  Унгарсынова  перевела  на  казахский  язык 

стихи русских поэтов, народов братских республик, чилийского 

поэта П. Неруды, некоторые драматические произведения. 

В  1984  году  за  сборники  стихов  «Үйім  —  менің  Отаным», 

«Маңғыстау  монологтары»,  «Революция  және  мен»  ей 

присвоено звание лауреата Государственной премии КазССР. 

Она  награждена  почетными  грамотами  Центрального 

Комитета  Ленинского  комсомола,  Верховного  Совета  КазССР, 

орденами  «Знак  почета»,  «Парасат».  Фариза  Унгарсынова  — 

заслуженный  работник  культурно-просветительной  работы 

республики,  Народный  писатель,  была  депутатом  Мажилиса 

парламента РК. 

 


Ф. ОҢҒАРСЫНОВАНЫҢ ШЫҒАРМАШЫЛЫҒЫ 

 

1.



 

Оңғарсынова, Ф. Қазақ поэзиясының антологиясы // 

Егемен Қазақстан. - 2003. – 26 ақпан. 

2.

 



Оңғарсынова, Ф. Стихи / Ф. Оңғарсынова // Ана тілі. – 

2008. – 13 наурыз. 

3.

 

Оңғарсынова, Ф. Сұхбат : ӛлеңдер / Ф. Оңғарсынова. - 



Алматы : Жазушы, 1983. – 184 бет. 

4.

 



Оңғарсынова, Ф. Шашы ағарған қыз : мақала, эссе, 

повестер / Ф. Оңғарсынова. – Алматы : Жазушы, 1990. – 

336 бет. 

5.

 



Оңғарсынова, Ф. Стихи / Ф. Оңғарсынова // Қазақ совет 

поэзиясының антологиясы. В 2 т. Т. 2 / құраст. А. 

Ахметов, К. Мурзалиев. – Алматы : Жазушы, 1977. – с. 

487 – 494. 

 

ТВОРЧЕСТВО ФАРИЗЫ УНГАРСЫНОВОЙ 

 

6.



 

Унгарсынова, Ф. Действенная государственная сила / Ф. 

Унгарсынова // Простор. – 2010. - № 9. – С. 7. 

7.

 



Унгарсынова, Ф. Здравствуй... / Ф. Унгарсынова // 

Далекие и близкие : избранные переводы / пер. с каз. Б. 

Каирбеков. – Астана : Аударма, 2012. – С. 51 – 53. 

8.

 



Унгарсынова, Ф. Ожидание солнца / Ф. Унгарсынова // 

Нива. – 2010. - № 9. – С. 3 – 9. 

9.

 

Унгарсынова, Ф. Свидание с создателем / Ф. 



Унгарсынова // Простор. – 1988. - № 3. – С. 2-9. 

10.


 

Унгарсынова, Ф. Скитания голоса в двух зеркалах / Ф. 

Унгарсынова // Простор. – 2009. - № 12. – С. 101 – 108. 

11.


 

Унгарсынова, Ф. Стихи из цикла «Бессмертные матери» / 

Ф. Унгарсынова // Простор. – 1983. - № 3. – С. 52 - 53. 

12.


 

Унгарсынова, Ф. Стихи / Ф. Унгарсынова // Чудесный сад 

: стихи и поэмы / сост. О.А. Нурмагамбетова. – Алма-Ата 

: Жазушы, 1980. – С. 227 – 252. 

13.

 

Унгарсынова, Ф. Юноша. Три встречи с Махамбетом / Ф. 



Унгарсынова // Назарова, О., Литвиненко, В. Казахская 

литература : учебник-хрестоматия. В 2 ч. Ч. 2. – 2-е изд. – 

Астана : Фолиант, 2010. – С. 387 – 390. 

 

Ф. ОҢҒАРСЫНОВА ТУРАЛЫ МАҚАЛАЛАР 

 

1.



 

Дӛненбаева, К. Біздің Фариза // Егемен Қазақстан. – 2000. 

– 19 сәуір. 

2.

 



Дүйсенбайұлы, Е. Ақындық қызмет. Фариза Оңғарсынова 

һәм ұлттық рух / Е. Дүйсенбайұлы // Қазақ әдебиеті. – 

2009. – 21 тамыз. 

3.

 



Ережепов, Қ. Халқының қанынан жаралғандай // Егемен 

Қазақстан. – 2000. – 19 сәуір. 

4.

 

Жұмағалиев, Қ. Ӛмірге ғашықтық // Егемен Қазақстан. – 



2000. – 19 сәуір. 

5.

 



Қалимова, Т. Жер шарының бетінде бір нүкте бар, мені 

мәңгі тартатын сағындырып... // Айқын. – 2010. – 28 

қазан. 

6.

 



Қарығызұлы, Б. Ӛлеңін аялаған ӛр ақын // Астана. – 2008. 

- ?. – б. 38 – 42. 

7.

 

Кеңшілікұлы, А. Поэзия сәулесі. Ақын Фариза 



Оңғарсынованың поэзиясы туралы бір үзік сыр // Қазақ 

әдебиеті. – 2008. – 24 қазан. 

8.

 

Керімбекова Б. Фариза Оңғарсынованың «Мүшәйра» 



поэмасындағы кӛркемдік ерекшеліктер // Ақиқат. – 2007. 

- №7. – б. 81-... 

9.

 

Қирабаев, С. Поэзия падишасы // Дала мен қала. – 2011. – 



13 маусым. 

10.


 

Оразалин, Н. Ақын туралы сыр // Егемен Қазақстан. – 

2000. – 19 сәуір. 

11.


 

Сұлтанов, Қ. Бақытты ақын // Егемен Қазақстан. – 2009. – 

1 желтоқсан. 

12.


 

Сыздықова, Р.  Фариза ӛлендерінің поэтикасы: немесе 

ӛлең сӛздің кӛркем қырлары // Қазақ әдебиеті. – 2009. – 

19 маусым. 

13.

 

Тоқсанбай, Қ. Кеудесіне сандуғаш құс түнеген // Егемен 



Қазақстан. – 2009. – 1 желтоқсан. 

14.

 

Үркімбай, Н. Ақын жайлы айтылмаған сырлар // Егемен 



Қазақстан. – 2011. – 24 желтоқсан. 

 

СТАТЬИ О ФАРИЗЕ УНГАРСЫНОВОЙ 

 

15.


 

Арсаланов, Ю. Слова, проникающие в сердце / Ю. 

Арсаланов // Литер. – 2010. – 26 января. 

16.


 

Арцишевский, А. На сквозняке эпох и континентов / А. 

Арцишевский // Central Asia monitor. – 2006. – 1 декабря. 

17.


 

Буйное русло поэзии // Центральная Азия – Монитор. – 

2010. – 29 января. – 4 февраля. 

18.


 

Вдовина, З. Приглашение к радости / З. Вдовина // Central 

Asia Monitor. – 2006. – 1 декабря. 

19.


 

Джуанышпеков, Н. «Блеснуть как молния...» / Н. 

Джуанышпеков // Простор. – 1985. - № 8. – С. 202 – 204. 

20.


 

Елубай, С. Из кагорты шестидесятников / С. Елубай // 

Central Asia Monitor. – 2010. – 29 января. 

21.


 

Ойшыбаева, Ж. Поэзия – жизнь моя / Ж. Ойшыбаева // 

Казахстанская правда. – 2003. – 23 марта. 

22.


 

Омаров, Р. Поэты душой не умеют стареть / Р. Омаров // 

Экспресс К. – 2009. – 1 декабря. 

23.


 

Опережая эпоху // Казахстанская правда. – 2003. – 25 

декабря. 

24.


 

Тайна создания стихов Фаризы // Central Asia Monitor. – 

2010. – 29 января. 

25.


 

Фроловская, Т. О Фаризе, с любовью / Т. Фроловская // 

Казахстанская правда. – 1999. – 30 декабря. 

26.


 

Фроловская, Т. Притяженье подлинности / Т. Фроловская 

// Литературное обозрение. – 1985. - № 12. – С. 50 – 52. 

27.


 

Шимырбаева, Г. Стихов и песен волшебство / Г. 

Шимырбаева // Казахстанская правда. – 2010. – 26 января. 

 


 

 

 



«Поэтика стихов Фаризы» 

Рекомендательный  список  литературы 

Составление и оформление:  

ст библиотекарь Шаврина И.В. 

 

 

КГУ «ЦГБ им. И. Шухова» 

Телефон: 500-411 

Факс: 33-19-57 

E-mail: shuhov_lib@mail.ru 

Веб-сайт: shuhovlibrary.kz 



 

 

 



 




©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал