І. Кіріспе фонетика туралы т‡сінік


Платон  Михайлович  Мелиоранскийдің



жүктеу 297.22 Kb.
Pdf просмотр
бет10/17
Дата08.02.2022
өлшемі297.22 Kb.
#17071
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   17
1-лекция
Платон  Михайлович  Мелиоранскийдің (1868-1906) грамматикасы  деуге  болады.  Санкт-

Петербург университетінің 4-курс студенті 1890 жылы Орынбор, Торғай далаларын аралап, қазақ 

тілін ‰йренеді, қазақ ауыз әдебиетін жинайды. Сол жиналған материалдың негізінде “Киргизские 

пословицы  и  загадки”, “Краткая  грамматика  казах-киргизского  языка”  деп  аталатын  еңбектерін 

жариялайды. 

“Краткая грамматика казах-киргизского языка” 1894 – 1895 жылдары екі кітап болып шықты. 

Бұл – қазақ  тілінің  дыбыстық,  грамматикалық  құрылымын  біршама  толық  баяндауға  тырысқан 

алғашқы да соңғы орыстар жазған еңбек деуге болады. 

Кітаптың  кіріспесінде  орыстар  “қырғыз”  деп  ж‰рген  халық  өзін  қазақ  деп  атайтынын,  қазақ 

тілі т‰рік халықтарының ішіндегі ең таза, ең бай тіл екенін, араб жазуы оның дыбыстық ж‰йесін 

дұрыс  өрнектей  алмайтынын,  сол  олқылықты  толтыру  ‰шін  орыс  графикасын  қолдану  ыңғайлы 

болатынын айтады. 

Еңбектің 21 беті фонетиканы баяндауға арналған. Автор қазақ тілінде 9 (а, ә, е, о, ө, у, у, ы, і) 

дауысты, 20 (б,  п,  м,  т,  д,  п,  ж,  з,  ш,  с,  р,  л,  қ,  ғ,  к,  г,  ң,  й,  д,  дж)  дауыссыз  бар  деп  біледі.  П. 




жүктеу 297.22 Kb.

Поделитесь с Вашими друзьями:
1   ...   6   7   8   9   10   11   12   13   ...   17




©emirb.org 2022
әкімшілігінің қараңыз

    Басты бет