Халықаралық Ғылыми-тәжірибелік конференцияның ЕҢбектері



жүктеу 0.53 Mb.

бет20/38
Дата22.04.2017
өлшемі0.53 Mb.
1   ...   16   17   18   19   20   21   22   23   ...   38

Әдебиеттер 
1.
 
Қазақстан  Республикасындағы  2008-2010жж.  «электронды  ҥкіметі»  дамытудың  Мемлекеттік 
бағдарламасы «Ҧлттық ақпаратты технологиялар» АҚ 23.04.07 
2.
 
Crowley, P., Franklin, M.A., Network Processor Design: Issues and Practices, San Francisco: Morgan 
Kaufmann, 2002 
3.
 
Dally,  WJ.,  and  Towels  B.P  Principles  and  Practices  of  Interconnection  Networks,  San  Francisco:  
Morgan Kaufmann, 2004 
 
   
ӘОЖ 372.8.53.022 
 
ФИЗИКАЛЫҚ  ЭКСПЕРИМЕНТ  ЖӘНЕ ОНЫҢ БҤГІНГІ ТАҢДАҒЫ  МӘСЕЛЕЛЕРІ   
 
Абдрахманова Ж.Ж.   
Аймақтық Әлеуметтік Инновациялық Университеті  Шымкент, Қазақстан 
 
Резюме 
Статья посвящена проблемам постановки учебного физического эксперимента. Рассмотрены 
причины недостаточного использования дидактических возможностей  эксперимента в учебном процессе. 
Предложена система школьного физического эксперимента с учетом современных условий обучения. 
 
Summary 
Article is dedicate to the problems formulation of the educational experiments of physical. Consideration the 
causes under-utilization of didactic opportunities experiment in education. Proposed a system of school by physical 
experiment subject to modern learning environment 
 
Физика  -  эксперименттік  ғылым  екендігі  баршаға  мәлім.  Сол  себепті  де  физика  пәнін  оқытуда 
оқу экспериментінің маңызы зор. Тәжірибелерді жҥргізу сәтінде білім алушылар физикалық зандардың 
объективтілігіне кӛз жеткізеді және физикадағы ғылыми зерттеулерде қолданылатын әдістер жӛнінде 
мағлҧмат  алады.  Физикалық  оқу  экспериментін  орындау  еңбекке  баулу  тәрбиесінде  және 
политехникалық  білім  алуында  маңызды  роль  атқарады.  Дҧрыс  ҧйымдастырылған  лабораториялық 
сабақтар студенттің  ой белсенділігін арттырып, онда қарастырылған сҧраққа эксперименттік жолмен 
ӛз бетінше жауап іздеуге ҥйретеді. 
Әдістемелік  әдебиеттерде,  педагогикалық  ғылымда  физика  пәнін  оқытуда  оқу  эксперименті 
ерекше орын алатындығы туралы кӛп айтылады. Ӛйткені, оқу эксперименті бір мезгілде білім берудің 
кӛзі, әрі оқыту әдісі және кӛрнекілік бола алады. 
Біздің ойымызша, физика курсының негізін қҧрайтын фундаменталды (іргелі) экспериментті ӛз 
алдына  бӛлек  топтастыруға  болады.  Біздің  классификациямыз  бойынша  физикалық  оқу 
экспериментінің жҥйесіне тәжірибелердің алты тҥрі кіреді: 
-
 
Фундаменталды эксперимент; 

149 
 
-
 
Демонстрациялық кӛрсетілімдер; 
-
 
Жаппай орындалатын лабораторялық жҧмыстар; 
-
 
Физикалық лабораториялық практикум
-
 
Сабақтан тыс орындалатын оқу эксперименті; 
-
 
Виртуалды эксперимент 
 
Қазіргі  таңда  физикалық  оқу  экспериментін  қою  мәселесінде  жиналған  сҧрақтар  аз  емес. 
Дәстҥрлі  «жанды»  эксперимент  пен  виртуалды  эксперимент  арасындағы  қатынастар  анықталмаған. 
1990  жылдарға  дейін  қҧрылған  оқу  эксперимент  жҥйесінде  демонстрациялық  эксперимент,  фронтал 
лабораториялық  жҧмыстар,  физикалық  практикум    типтік  бағдарламаға  сәйкес  жҥргізілген.  Сабақ 
барысында демонстрациялық кӛрсетулер тізімі бойынша тәжірибелер қою мҧғалімге міндеттелген. 
Техникалық  қҧралдар  ішінде  қазіргі  кезде  ерекше  орын  алатын  қҧрылғылар  –  компьютерлік 
техника. Бірінші кезекте ақпараттық технологияның негізін қҧрайтын – қашықтан оқыту, электрондық 
оқулықтарды  пайдалану,  интернетпен  жҧмыс  істеу  т.б.  оқыту  әдістері  еңгізілуде.  Инновациялық 
технологияларды  физиканы  оқытуда  колданудың  бір  кӛрінісі  –  физикалық  оқу  экспериментін 
компьютерлер және мультимедиалық қҧрылғылар кӛмегімен кӛрсету (виртуалды эксперимент). Мҧның 
барлығы  қазіргі  заман  талаптарына  сай  екендігіне  кҥмән  жоқ.  Бірақ,  кез-келген  физикалық  оқу 
экспериментінің  электрондық  нҧсқасын  кӛрсету  «жанды»  эксперименттен  жеңіл  болғандықтан 
физикалық қҧбылыстың табиғи кӛрінісі оқушылардың назарынан тыс қалып қояды. Сондықтан, біздің 
ойымызша,  дәстҥрлі  қойылатын  эксперимент  пен  виртуалды  эксперименттің  қатынасын  анықтап, 
эксперименттер  жҥйесін  қҧру  қажет.  Кейбір  тәжірибелерді  параллель  жҥргізе  отырып  оқыту  тиімді 
болады. Барлығы  виртуалды  тҥрде бола  берсе, нақтылықты  және  табиғи  сипатты  жоғалтуымыз қиын 
емес.  
Физика  пәнін  оқытуда  эксперименттер  мен  демонстрациялар  жасап  кӛрсету  мҥмкіндігі  бола 
бермейді, сол себепті де физиканы оқытудың дәстҥрлі әдістемесіндегі техникалық қҧралдарды қолдану 
катарына компьютерді қолдану мәселесі енді. Оның ҥйлесімді жолдары болатыны сӛзсіз. Міндетіміз де 
осы айтқанмен байланысты, яғни сол ҥйлесімді жолдарды тауып, физиканы оқыту әдістемесіне оларды 
енгізіп, сабақтың неғҧрлым сапалы ӛтуін, оқушылардың сабақты оқуға деген ынтасын арттыру болып 
табылады.  Компьютердің  физикаға  тигізер,  берер  кӛмегі  кӛп.  Компьютерді  пайдаланып  физикалық 
есептерді  шығаруға,  эксперименттерді  бақылауға,  лабораториялық  жҧмыстарды  орындауға  болады 
және демонстрация кӛрсетуге де қолайлы. 
  Физиканы  оқыту  процесінде  виртуалды  экспериментті  тиімді  пайдалану  пән  мҧғалімінің 
компьютерлік сауаттылығына байланысты болатыны тҥсінікті жайт. Жас мҧғалімдердің компьютерлік 
техниканы жалпы пайдалануы жоғары деп айтуға болады. Бірақ, оқу экспериментінің барлық тҥрлерін 
электрондық  нҧсқада  тиімді  пайдалана  білетіндер  кӛп  емес.  Сондықтан,  кадрлар  даярлау  барысында 
физикалық оқу экспериментін барлық тҥрлерін ҧйымдастырып, оларды қоюды меңгеруіне назар аудару 
қажет болады. 
Лабораториялық  жҧмыстардың  мазмҧнына  талдау  жасау  оқушылардың  әрбір  жҧмысты 
орындауға  жіберген  уақытының  мӛлшері,  сондай-ақ  бҧл  жҧмыстарды  орындаудың  педагогикалық 
тиімділігін айқындау дайындық кезеңдік қҧрыламын  және оқушылардың физикадан лабораториялық 
жҧмыстар  жҥргізу  арқылы  алған  білімі  мен  ӛлшеу  машықтарының  жҥйесін  айқындауға  мҥмкіндік 
береді. Ӛлшеуді қалыптастыруда мҧғалімнің бҧл сызбаларды пайдалануы, аталған кезеңдерін әрбірінің 
ерекшеліктерін  ескере  отырып,  бҧл  жҧмысты  ҧйымдастыруына  мҥмкіндік  туғызады.  Мҧның  ішінде 
ауызша  тексеруге  жататындар:  оқушылардың  лабораториялық  жҧмыстарды  табысты  орындауы  ҥшін 
қажет  болатын  теориялық  материалдар  бойынша  дайындығының  жай-кҥйіне  бақылау  жҧмысты 
фронталь  орындау  кезінде
 
эксперименттердің  нәтижесін  ҧжымдық  тҥрде  талқылау,  лабораториялық 
жҧмыстарды орындау кезінде әңгімелесу. [3] 
Ӛлшеу  машықтарын қалыптастырудың  бҧл  жҥйесін  пайдаланудың  айтарлықтай  педагогикалық 
ықпалы  бар  екенін  озат  мҧғалімдердің  жҧмыс  практикасы  кӛрсетіп  отыр.  Ӛлшеу  машықтарын 
қалыптастырудың  жолдары  әр  алуан.  Бҧл  арада  азды-кӛпті  қатаң,  әрі  егжей-тегжейлі  нҧсқаулар 
келтіріледі.  Олар,  мәселен,  бағдар  беру  арқылы  немесе  алгоритмдік  оқыту  методы  болуы  мҥмкін. 
Бағдар  бере  отырып  оқыту  "бағдарлық  жҥйені"  қҧрумен,  яғни  оқушыларды  неғҧрлым  жалпы 
схемалармен  немесе  эксперименттік  және  теориялық  мәселелерді  шешу  жоспарларымен 
таныстырылуға  байланысты,  оқушылар  ӛздерінің  іс-әрекеттерін  ҥнемі  осы  жоспарлармен  салыстыра 
қарап алдағы істеріне бағдар ретінде пайдаланады.  
Сабақ барысында демонстрациялық ҥстел ҥстінде қойылатын кӛрсетілімдерді мҧғалім дайындап, 
экспериментті қойып және оның физикалық мағынасын тҥсіндіру мәселесі қажетті деңгейде деп айту 

150 
 
қиын.  Компьютерлік  техниканың  керемет  мҥмкіндіктерін  қолдана  отырып  физикалық  тәжірибе  қою 
әдістемесі мен техникасына кӛңіл бӛлінбейтін болды. Ӛйткені қҧрал-жабдықтарды тиімді қолдану ҥшін 
оларды барлық уақытта жҧмысты кҥйде ҧстап отыру оңай емес.                                                                        
 Физикадан  оқу  экспериментін  дайындау,  қою,  тҥсіндіру,  сабақ  тақырыбымен  ҥйлестіру  т.б. 
кӛптеген мәселелерді шешу пән мҧғаліміне жҥктелетіндіктен, ол бҧл жҧмысты атқаруға дайын болуы 
тиіс.  Физикалық  оқу  экспериментін  жҥргізудегі  проблеманың  бірі  кабинетте  бар  бҧрынғы  қҧрал-
жабдықтармен  кейінгі  шыққан  қҧралдар  мен  қондырғылардың  бір-біріне  сәйкес  келмеуі  болып  тҧр. 
Мҧндай қиындықтарды шешіп беретін мектеп кӛлемінде жҧмыс атқаратын, техникалық қҧрылғыларды 
жақсы  меңгерген  инженер  қызметкері  керек  болады.  Сондықтан    физика  курсындағы  оқу 
экспериментінің  мәні  мен  мағынасын  тҥсінетін,  оны  жҥргізуге  дайын,  «жанды»  эксперимент  пен 
виртуалды экспериментті оқыту барысында дҧрыс қолданып, ҥйлестіре білетін маман дайындауымыз 
керек. 
 
Әдебиеттер: 
1.
 
Акитай Б.Е. Физиканы оқыту теориясы мен әдістемелік негіздері;  -Алматы: Қазақ университеті,  
2006. -280 бет.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        
2.
 
Основы методики преподавания физики /Под редакцией А.В.Перышкина, В.Г.Разумовского и др. 
–М.,«Просвещение», 1984. -397с 
3.
 
"Проблемы и перспективы фронтального лабораторного эксперимента".   //"Физика в школе",  
2000 ж., N4,  с.45 
 
 
УДК 004.652 
 
РАЗРАБОТКА ИНФОРМАЦИОННОЙ МОДЕЛИ МОНИТОРИНГА 
МАКРОЭКОНОМИЧЕСКИХ ПОКАЗАТЕЛЕЙ РК В ТЕХНОЛОГИИ ТОФИ 
 
Алдабергенова К.М., Сагнаева С.К. 
 Евразийский национальный университет им.Л.Н.Гумилева, Астана, Казахстан 
 
Түйін 
Мысалда  макроэкономикалық кӛрсеткіштердің жүйелерін заттық облыстан тәуелсіз, экономиканың 
жағдайының модельдену мүмкіндігі программалық продукт турінде ТОФИ технологиясында қалай жүзеге 
асырылғандығы кӛрсетілген. 
 
Summary 
The example of a macro-economic indicators as shown in the technology TOFI, implemented in a software product, 
independent of the subject area, perhaps modeling the economy. 
 
Управленческие решения, принимаемые на республиканском и региональном уровнях, зачастую 
являются  лишь  ответной  реакцией  на  непредвиденное  развитие  экономической  ситуации,  носят 
вынужденный  и  неадекватный  характер  и  не  предусматривают  количественной  оценки  последствий 
для  социально-экономической  сферы  соответствующего  региона.    Для  воздействия  на  процесс 
поддержки  принятия  решения  оптимальным  является  использование  информационных  технологий, 
которые  позволяют  автоматизировать  процесс  сбора  необходимой  информации  и  процесс  ее 
обработки.  
Технология  ТОФИ  является  разработкой  компании  ТОО  «Компания  системных  исследований 
«Фактор»  (г.Астана)  и  предназначена  для  моделирования  и  мониторинга  состояния  любых  сложных 
систем, как экономических и социальных, так и технических, технологических и формализованных.[1]  
Наименование  ТОФИ  образовано  по  первым  буквам  основных  сущностей:  Типы  объектов, 
Отношения  между  типами,  Факторы,  Измерители.  Описание  состояния  любой  сложной  системы  в 
ТОФИ  представляет  собой  описание  свойств  объектов  и  отношений  между  ними.  При  этом  под 
объектом понимается любая субстанция или сущность предметной области, а под свойством объекта - 
характеристика  объекта,  фиксирование  которой  определяет  его  состояние.  Объекты  имеют  четыре 
группы  свойств:  факторы  (качественные  свойства  объектов  и  их  отношений),  измерители 
(количественные свойства объектов и их отношений), номенклатуру (финансовые свойства объектов и 
их отношений) и прочие свойства (изображение, содержание в виде текста и т.п.). 
 

151 
 
 
Рисунок 1 – Инструменты технологии ТОФИ. 
 
Главная особенность технологии ТОФИ заключается в том, что первичными являются свойства, 
а  объекты  определяются  как  совокупность  свойств.  Поведение  объекта  определяется  его 
возможностью  изменять  свои  свойства  и  свойства  других  объектов.  Эта  особенность  определяет 
процесс моделирования состояния сложной системы по технологии ТОФИ следующим образом: 
-
 
на первом этапе моделировании определяются все свойства как абстрактные понятия; 
-
 
на  втором  этапе  с  помощью  этих  свойств  создаются  конструкции,  описывающие 
взаимоотношения между группами объектов; 
-
 
и, наконец, производится объявление самих объектов и отношений между ними. 
Описание изучаемой системы (модель) в ТОФИ представляется в виде совокупности объектов, 
которые определенным образом взаимодействуют между собой и изменяют свои состояния. 
Объекты предметной области обычно существуют в некотором временном интервале, поэтому, 
модели реальной предметной области являются динамическими, то есть зависящими от времени. Для 
составления динамических моделей в ТОФИ-технологии используются понятие периода. 
Для  информационной  модели  макропоказателей  экономики  РК  использованы  следующие 
вспомогательные  сущности:  «Периоды»  и  «Единицы  измерения».    К  периодам  относятся  годы,  к 
единицам измерений – единицы измерений экономических показателей (денежные и экономические).  
 
Рисунок 2  – Сущность «Единицы измерения» в ТОФИ 
 
Описание  качественных  свойств  объектов  предметной  области  осуществляется  при  помощи 
сущности «Фактор», к которым в модели относятся: 
Агенты; 
Вид продукции; 
Вид расходов и т.д. 
Сущность  фактор может  содержать внутри  себя  значения  и  дополнительно,  если  она  включает 
зависимые  факторы,  то  имеется  возможность  показа  этих  зависимостей.  Например,  для  фактора 
«Границы показателей» значениями фактора будут «максимум» и «минимум». 
 

152 
 
 
Рисунок 3 – Значения фактора 
  Показатели  результатов  функционирования  экономики  в  целом  на  народнохозяйственном 
уровне  принято  называть  макроэкономическими.  Величина  макроэкономических  показателей  на 
национальном  уровне  должна  представлять  агрегирование  деятельности  предприятий,  отраслей  или 
секторов.  Наиболее  важными  показателями,  характеризующими,  социально-экономическое  развитие 
страны являются: валовой внутренний продукт (рассматриваемая в модели как сумма ВДС отраслей), 
уровень инфляции и безработицы. 
Для  создания  отражения  количественных  значений  макроэкономических  показателей 
используется сущность «Измеритель», которая может быть не зависящей или зависящей от факторов. 
Измеритель, не зависящий от факторов, называется «жестким». Примером такого измерителя служит  
измеритель «Норма амортизации основных фондов». 
 
 
Рисунок 4  - Пример жесткого измерителя.  
Для измерителя, зависящего от факторов, определены так называемые значения измерителя. Его 
называют «мягким измерителем».  
  Примером  мягкого  измерителя  является  «Добавленная  стоимость,  производимая  отраслью», 
зависящий от факторов, «Границы значений», «Всего». 
 
 
 
Рисунок 5 – Пример мягкого измерителя. 

153 
 
 
Для  уточнения  характеристик  измерителя  используется  понятие  «показатель  измерителя», 
который является дочерним понятием к измерителю. 
 
Рисунок 6 -  Показатели измерителя «Добавленная стоимость, производимая отраслями» 
 
Основными  экономическими  единицами,  участвующими  в  мониторинге  макроэкономических 
показателей  РК  являются  отрасли  и  регионы.  В  технологии  ТОФИ  им  соответствует  сущность  «Тип 
объекта».  В  информационную  модель  вводятся  следующие  типы  объектов:  «Правительство»  и 
«Отрасли экономики». Тип объекта группирует конкретные объекты и определяет все их качественные 
и  количественные  свойства.  К  объектам  класса  «Правительство»  относится  единственный  объект 
«Правительство», а к объектам класса «Отрасли» относятся 16 объектов –отраслей экономики РК. 
 
 
Рисунок 7  - Объекты класса «Отрасли экономики» 
 
Для  описания  взаимодействий  между  типами  объектов  используется  сущность  «Отношения 
между  типами  объектов»,  отражающая  связь  типа  «один-ко-многим»  между  объектами  типов 
«Правительство» и «Отрасли экономики».  
 
 
Рисунок 8 - Создание бинарных отношений между типами объектов 

154 
 
 
Для  описания  свойств  типов  объектов  используется  свойство  «Характеристические  свойства» 
типа объекта. Добавляя  к указанному  типу  свойства,  можно  описать  состояния  конкретных  объектов 
этого  типа.  Так,  например,  для  отношения  между  типами,  добавляя  группу  свойств 
«Макропоказатели»,  получим  возможность  отображения  информации  по  макропоказателям  отраслей 
экономики. 
 
 
 
 
Рисунок  - Характеристические свойства отношения 
Для объектов в отношении между типами указываются конкретные связи: 
 
 
Рисунок 9 - Связи между объектами в бинарном отношении 
 
В  технологии  ТОФИ  для  ввода  данных  существует  менеджер  окон  данных,  позволяющий 
вводить данные в базу данных. 
 
Рисунок 10  - Окно ввода данных 
   
 

155 
 
Литература: 
1.
 
Габбасов М.Б. Технология ТОФИ для моделирования и мониторинга состояния сложных систем. 
//Тезисы докладов международной конференции «Информационные технологии на 
железнодорожном транспорте ИНФОТРАНС – 2001». Сочи, 10-14 октября 2001г. 
 
 
УДК 002.6:37.016 
 
БІЛІМ БЕРУДЕ ЭЛЕКТРОНДЫҚ ОҚУ ҚҦРАЛДАРЫН ҚҦРУ ЖӘНЕ ОНЫ ҚОЛДАНУДЫҢ 
ТИІМДІЛІГІ 
 
Айтбенова А.А. 
Қостанай мемлекеттік педагогикалық институты, Қостанай, Қазақстан 
 
 Резюме 
В  данной  статье  рассматриваются  понятие  электронного  учебного  пособия,  главные  и 
дополнительные  особенности  электронного  учебного  пособия    по  сравнению  с  печатными  пособиями, 
структура создания, основные приемущества и достоинства применения  электронных учебных пособий в 
процессе обучения. 
Summary 
         The article discusses the concept of an electronic textbook, the main and additional features of the electronic 
textbook, compared with printed manuals, as well as the structure of creation, the main advantages and advantages 
of the use of electronic teaching materials in the learning process. 
 
Қазіргі  таңда  әлемдік  ақпараттық  білім  кеңістігінің  деңгейіне  кӛтерілудің  тиімді  жолы  –  білім 
беру  саласын  толықтай  ақпараттандыру  болып  табылады.  Қазақстан  Республикасының  білім  беру 
жҥйесінің ӛзекті мәселелерінің бірі - осы заман талабына сай білімді, білікті және компьютерді еркін 
тҥрде меңгере алатын мамандарды дайындау. Сондықтан, оқытуда қазіргі ақпараттық технологияларды 
қолдану  білім  беру  сапасын  жоғарылату  тәсілдерінің  бірі  болып  табылады.  Осыған  байланысты,  оқу 
ҥрдісінде компьютерлік  техникаларды,  компьютерлік  желілерді, интернетті,  әртҥрлі  электрондық  оқу 
қҧралдарын қолдану тиімді болып келеді. 
Бҥгінгі  ақпараттық  қоғамның  басты  талаптарының  бірі  -  оқу  ҥрдісінде  теориялық  және 
әдістемелік  білімді  ҧдайы  толықтыру  және  ҥздіксіз  іздену.  Соның  ішінде  білім  беру  ҥрдісінде 
электрондық оқу қҧралын жасау және оны қолдану.  
Электрондық оқулық – бҧл жоғарғы ғылыми және әдістемелік деңгейде қҧрылған, дидактикалық 
стандарты және программасымен анықталатын, пәннің Мемлекеттік білім стандартымен толық сәйкес 
келетін, негізгі электрондық басылым оқулығы болып табылады. 
Электрондық  оқу  құралы    –  бҧл  басылымның  берілген  тҥрі  ретінде  бекітілген,  оқулықты 
жартылай  немесе  толығымен  алмастыратын  немесе  толықтыратын  электрондық  басылым  болып 
табылады. 
Электрондық  оқу  құралы  –  бҧл  типтік  оқу  бағдарламасына  сәйкес  келетін  және  студенттің  ӛз 
бетімен  немесе  оқытушының  кӛмегімен  оқу  курсын  немесе  оның  бӛлімін  меңгеруге  мҥмкіндігін 
қамтамассыздандыратын  бағдарламалық-әдістемелік  оқу  кешені.  Берілген  ӛнім  қҧрылымы,  сӛздігі, 
іздестіру мҥмкіндігі және т.с.с кірістірілген элементтерден қҧралады. 
Л.Х.  Зайнутдинованың  анықтамасы  бойынша:  «Электронық  оқу  қҧралы  –  бҧл  оқытудың 
дидактикалық  ҥздіксіздігін  және  толықтығын  қамтамассыздандыратын,  теориялық  материалды 
ҧсынатын,  білім  деңгейін  бақылауды  және  ақпараттық–ізденіс  функциясын  қамтамассыздандыратын 
бағдарламалық оқыту кешені». 
 
Электрондық  оқулықтар  алғашқыда  қашықтықтан  оқытуды  ҧйымдастыру  ҥшін  ӛңделген 
болатын.  Бірақ,  уақыт  ӛте  келе,  ӛздерінің  оқыту  мҥмкіндіктеріне  байланысты  кӛп  қолдана  бастады. 
Енді лазерлік дискідегі электрондық оқулықтарды ӛзін-ӛзі ҥйрету мақсатымен ӛз бетінше және қандай 
да  бір  курстың  әдістемелік  қамтамассыздандырылуы  ретінде,  қарапайым  баспа  оқулығы  сияқты 
қолдануға болады.  
Электрондық оқулықпен оқытудың негізгі мақсаты - оқыту ҥрдісін ҥздіксіз және толық деңгейін 
бақылау,  сонымен  қатар  ақпараттық-ізденіс  қабілетін  дамыту  болып  табылады.  Электрондық  оқу 
қҧралы – мультимедиялық оқулық болып табылады, сондықтан электрондық оқу қҧралының қҧрылысы 
сапалы жаңа деңгейде болуы тиіс. Олардың кӛмегімен кӛрнекі материалдары бар ақпаратты хабарлау 
ғана  емес,  сонымен  қатар,  оқытудың  қарапайым  әдісін  қолдану  кезінде  кӛрсетуге  болмайтын 
процестерді кӛрнекі тҥрде кӛрсетуге болады. 

156 
 
Білім  берудің  негізгі  саласында  «Электрондық  оқу  қҧралдарын»  пайдалану  студенттердің 
танымдық  белсенділігін  арттырып  қана  қоймай,  ойлау  жҥйесін  қалыптастыруға,  шығармашылықпен 
еңбек етуіне жағдай туғызады. Ол  болашақ мамандардың кәсібилігін қалыптастырады. 
Электрондық  оқу  қҧралы  –  бір  анықталған  пән  бойынша  оқу  материалын  ӛз  бетінше  ҥйренуі 
ҥшін  немесе  тереңдетіп  ҥйрену  мақсатымен  дәрістік  курсты  қолдау  ҥшін  арналуы  мҥмкін.  Мысалы, 
қарапайым  оқулық  ретінде  оқытушының  ӛзі  терген  және  студенттік  серверде  немесе  басқа  да 
электрондық  торапта  орналастырылған  дәрістік  конспекті  бола  алады.  Алайда,  мҧндай  оқулық 
шындығында,  конспектінің  кӛбейтіліп  баспадан  шығарылған  әдісінен  ешқандай  айырмашылығы  жоқ 
және  онда  электрондық  басылымның  ешқандай  арнайы  мҥмкіндіктері  қолданылмаған.  Электрондық 
оқу  қҧралының  баспа  оқу  қҧралынан  айырмашылығы  бойынша  негізгі  ерекшеліктерге  мыналар 
жатады: 
1)
 
электрондық оқулық шекарасында қарапайым және ыңғайлы бағыттаушысын қҧру; 
2)
 
электрондық  оқулық  ішінде  дамыған  іздеу  механизмінің  бар  болуы,  кӛбінесе  басылымның 
гипермәтіндік форматын қолдану кезінде; 
3)
 
студенттің білім деңгейін автоматты тҥрде бақылау мҥмкіндігі; 
4)
 
қҧрылымдық материалдың арнайы нҧсқасының мҥмкіндігі; 
5)
 
студенттің  білім  деңгейіне  байланысты  оқулықтың  ҥйретілетін  материалының  бейімделу 
мҥмкіндігі, нәтижесінде студенттің білім деңгейінің тез ӛсуі байқалады; 
6)
 
студенттің  жеке  сҧраныстарына  сай  пайдаланушы  интерфейсін  бейімдеу  және  ықтималдау 
мҥмкіндігі. 
Электрондық  оқу  қҧралының  баспа  оқу  қҧралынан  айырмашылығы  бойынша  қосымша 
ерекшеліктеріне мыналарды жатқызуға болады: 

 
кӛптеген  физикалық  және  технологиялық  процестерді  модельдейтін,  арнайы  ҥзінділерді 
қосу; 

 
оқулыққа  аудиофайлдарды  қосу.  Ол  кӛбінесе  оқулықпен  жҧмыс  істеу  процесінің 
жақындасуы ҥшін және сол оқытушының дәрістерін тыңдау ҥшін арналады. 

 
оқулықтың  анықталған  орындарын  бейнелеу  ҥшін  оқулық  қҧрамына  бейнефильмдер 
ҥзінділерін қосу; 

 
оқушының  оперативті  сҧхбатын  қамтамассыздандыру  ҥшін  оқу  қҧралының  қҧрамына 
интерактивті ҥзінділерді қосу; 

 
оқулықтың толықтау мультимедиалық безендірілуі, оның ішіне қарапайым тілдегі сҧхбат, 
оқушының  сҧранысы  бойынша  авторлармен  бейнеконференциялар  мен  кеңестер 
ҧйымдастыру және т.с.с. 
Оқу орындарда электрондық оқу құралдарын құрғанда келесі жағдайларды ескеру керек: 
1.
 
белгілі  бір  пәнге  байланысты  дайындалған  электрондық  оқу  қҧралы  сол  пәннің  типтік 
бағдарламасына  сәйкес  болуын,  тақырыпқа  қатысты  нақты  әрі  қысқа  берілуін  ескеру 
керек; 
2.
 
электрондық  оқу  қҧралдары  оқылатын  тараулар  мен  тақырыптарға  қатысты  дәріс 
конспектісін қамтитын негізгі материалдар
3.
 
зертханалық тапсырмаларды орындауға арналған қосымша материалдар; 
4.
 
материалға қатысты анықтама, библиографиядан тҧратын кӛмекші материалдар; 
5.
 
аралық және қорытынды бақылау сҧрақтарынан тҧратын тест; 
6.
 
материалды дайындауға пайдаланылған әдебиеттер тізімдері қамтылуы керек.  
Электрондық оқу құралының қажеттілігі: 
1)  студенттердің  ӛзіндік  жұмысы  үшін  ыңғайлы,  ӛйткені  ол:  материалды  дҧрыс  тҥсініп 
ҥйренуін  жеңілдетеді  (есте  сақтау  қабілеті);  студенттің  қажеттілігіне,  оның  дайындалу  деңгейіне, 
интеллектуалды  мҥмкіндіктеріне  сәйкес  бейімделуге  мҥмкіндік  береді;  кӛптеген  мысалдарды 
қарастырып  және  кӛбірек  есеп  шешуіне  мҥмкіндік  беріп,  кӛптеген  есептеулер  мен  тҥрлендірулерден 
босатады;  жҧмыстың  барлық  кезеңдерінде  ӛзін-ӛзі  тексеру  ҥшін  кең  мҥмкіндіктер  береді;  жҧмысты 
кӛрнекі  және  жинақы  тҥрде  безендіріп,  оқытушыға  файл  немесе  баспаға  шығарылған  тҥрінде 
тапсыруға мҥмкіндік береді. 
2)  оқытушы  үшін  ыңғайлы,  ӛйткені  ол:  оқытушының  ғылыми-әдістемелік  потенциалын 
дамытып,  оның  сабақ  ҥстіндегі  еңбегін  жеңілдетеді;  материалды  ӛз  қалауынша  дәрістік  және 
практикалық сабақтарға шығаруға мҥмкіндік береді; компьютерге сҥйене отырып, ҥй тапсырмаларын, 
типтік  есептеулер  мен  бақылау  жҧмыстарын  тексеруден  босатады;  аудиторияда  қарастырылған  және 
ҥйге  берілген  мысалдар  мен  есептердің  саны  мен  мазмҧнының  қатынасын  ықтималдауға  мҥмкіндік 

157 
 
береді;  студенттердің  ҥй  тапсырмалары  мен  бақылау  тапсырмаларына  қатысты  жҧмыстарын 
жекешелендіруге мҥмкіндік береді. 
Электрондық  оқу  қҧралының  автоматтандырылған  оқу  ҥрдісі  ашық  дамитын  әдістемелік  жҥйе 
екендігі  белгілі.  Сонымен  бірге  электрондық  оқу  қҧралы  оқу  ақпараттарын  тасылмадаудың  жаңа 
қҧралы  болып  табылады.  Онда  оқу  ақпараты  толық  мазмҧндалып,  әртҥрлі  қосымшалар,  анықтамалы 
материалдар,  бақылау  тапсырмалары,  ҧсынылатын  әдебиеттер  тізімі  және  тақырыптық  ресурстарға 
сілтемелер береді. 
Электрондық оқу құралының жетістіктері мыналар болып табылады:  

 
шҧғыл кері байланысты қамтамассыз етеді;  

 
дәстҥрлі оқулықта кӛп ізденуді қажет ететін тиісті ақпаратты тез табуға кӛмектеседі;  

 
гипермәтінді  тҥсіндірмелерді  бірнеше  рет  қарап  шығу  барысында  уақытты  ҥнемдеуге 
мҥмкіндік береді;  

 
кӛрнекілік мысалдары мен материалдары кірістіріледі (ол кӛрсетеді, әңгімелейді, жобалайды 
т.с.с.) 

 
әрбір  студентке  дербестік  тҧрғыдан  қатынас  жасауға  мҥмкіндік  беріп,  олардың  ӛз  бетінше 
білім алуын қамтамассыз етеді;  

 
белгілі бір пән бӛлімі бойынша білімді тексеруге мҥмкіндік туғызады.  
Мысалы,  MS  FrontPage  бағдарламасы  кӛмегімен  3dsmax  ҥшӛлшемді  графика  бағдарламасы 
бойынша  электрондық  оқу  қҧралы  жасалған.  3dsmax  ҥшӛлшемді  графика  бағдарламасы  бойынша 
электрондық оқу қҧралы информатика мамандығын меңгеретін студенттерге, бастауыш дизайнерлерге 
немесе ҥйде ӛз бетінше ҥйренемін деген қолданушыларға арналған. Берілген электрондық оқу қҧралын 
дәріс  сабағында,  зертханалық,  практикалық  сабақтарда,  студенттің  білімін  тексеру  барысында 
қолдануға  болады.  Бҧл  қҧралды  «Мультимедиа  технологиялары»  курсын  ӛту  барысында  оқытушы  – 
оқу-әдістемелік  қҧрал  ретінде,  ал  студент  –  жеке  қосымша  дайындалуға  кӛмекші  кӛмекші  қҧрал 
ретінде пайдалана алады.  

1   ...   16   17   18   19   20   21   22   23   ...   38


©emirb.org 2017
әкімшілігінің қараңыз

войти | регистрация
    Басты бет


загрузить материал